Thông tin trên được nêu tại Tọa đàm phòng chống thuốc lá lậu – thực trạng và hành lang pháp lý trong tình hình mới, do báo Công an nhân dân tổ chức sáng 22-4.
Trên khía cạnh điều tra, trung tá Phạm Văn Ngọc – cán bộ Phòng Chống buôn lậu, hàng giả và xâm phạm sở hữu trí tuệ, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, Bộ Công an – chia sẻ về những khó khăn, vướng mắc trong quá trình xử lý hành vi buôn lậu thuốc lá.
Theo ông Ngọc, sau khi nghị quyết 173 được thực hiện, thì đến nay vẫn còn một số khó khăn như chưa có văn bản hướng dẫn cụ thể về khái niệm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng…Điều này gây khó khăn trong việc xác định hành vi vi phạm trong quá trình xử lý.
Bên cạnh đó, nghị định 173 có quy định cho phép nhập khẩu, kinh doanh thuốc lá, dẫn đến những ảnh hưởng đến việc thanh tra, xử lý hành vi vi phạm.
Đáng chú ý, theo quy định về định lượng đủ để cấu thành hành vi bị xử lý là từ 1.500 bao thuốc lá trở lên. Lợi dụng điều này, các đối tượng thường xé lẻ, chia nhỏ số lượng thuốc lá khi vận chuyển để không đủ mức độ xử lý gây khó khăn cho công tác điều tra.
Vì vậy, trung tá Ngọc đề xuất cần xem xét sửa đổi, giảm định lượng 1.500 bao xuống mức thấp hơn. Bên cạnh đó cần bổ sung quy định dựa trên giá trị hàng hóa vi phạm. Nếu số lượng chưa đủ nhưng giá trị hàng hóa lớn thì vẫn có thể xem xét xử lý.
Ngoài ra các cơ quan chức năng cần sớm ban hành văn bản hướng dẫn cụ thể về thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng để có hành lang pháp lý trong việc xem xét xử lý hình sự hành vi này. Đồng thời cần tăng mức xử phạt vi phạm hành chính với hành vi buôn lậu thuốc lá.
Tại tọa đàm, ông Nguyễn Đức Lê, Phó trưởng Phòng Nghiệp vụ quản lý thị trường, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương, cho hay trong quá trình kiểm tra, xử lý cho thấy những người buôn lậu thuốc lá thường sử dụng phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi.
Trong khi đó, kinh phí, phương tiện, thiết vị phục vụ công tác kiểm tra, xử lý vi phạm mặc dù đã được quan tâm bổ sung, nhưng chưa đáp ứng được yêu cầu. Do mô hình tổ chức của lực lượng quản lý thị trường thay đổi nên công tác chỉ đạo về phòng chống thuốc lá giả, nhập lậu, không rõ nguồn gốc không đảm bảo tính kịp thời, có độ trễ cao.
Trước thực tế đó, ông Lê kiến nghị, tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, đảm bảo đồng bộ giữa Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá với các luật, pháp lệnh liên quan đến thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
Sửa đổi, bổ sung quy định pháp luật để xử lý hình sự với khối lượng, giá trị hoặc số thu lợi bất chính thấp hơn mức hiện nay. Đồng thời cần nâng mức xử phạt vi phạm hành chính nhằm tăng tính răn đe…
Phát biểu tại tọa đàm, ông Nguyễn Chí Nhân, Tổng thư ký Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam, chia sẻ ngoài buôn lậu thuốc lá điếu, điều đáng lo ngại hiện nay là sự len lỏi của thuốc lá thế hệ mới như thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
Dù đã được đưa vào danh mục hàng cấm và chính thức bị cấm từ ngày 1-1-2025, thế nhưng đến nay thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng vẫn đang âm thầm len lỏi trong đời sống.
Ông Nhân cho rằng các sản phẩm này vẫn được buôn lậu và bán tràn lan, nhắm trực tiếp vào giới trẻ, học sinh, sinh viên thông qua các nền tảng mạng xã hội. Người mua chỉ cần nhắn tin qua Zalo hoặc messenger, hàng sẽ được giao tận tay với giá rẻ.
“Thuốc lá lậu có lợi thế bất hợp pháp về giá do trốn thuế, không chịu các chi phí tuân thủ pháp luật, không kiểm soát chất lượng và không in cảnh báo sức khỏe theo quy định.
Đây là hình thức cạnh tranh không lành mạnh, tạo sức ép rất lớn lên các doanh nghiệp làm ăn chân chính, đồng thời tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng đối với sức khỏe người tiêu dùng”, ông Nhân nói.
Ông Nhân kiến nghị tiếp tục mở các chuyên án tại các tuyến, địa bàn trọng điểm. Từ đó triệt phá tận gốc các đường dây buôn lậu xuyên quốc gia từ khu vực biên giới, không để hàng lậu tập kết, phân tán vào nội địa.
Xử lý hình sự thật nghiêm minh các nghi phạm cầm đầu để răn đe, đặc biệt với hành vi tái phạm cần xem xét xử lý hình sự.
Đẩy mạnh đấu tranh hoạt động mua bán thuốc lá trái phép trên không gian mạng, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng để rà soát, xử lý tận gốc các tài khoản, hội nhóm và gỡ bỏ các tài khoản vi phạm.
Ông Nhân khẳng định muốn chống buôn lậu hiệu quả, “hành lang pháp lý phải đủ chặt để quản lý, đủ mạnh để răn đe, đủ rõ để thực thi và đủ đồng bộ để phối hợp hành động”.
Ngày 10/4, Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ (CIT) đã nghe tranh luận của các bên trong các vụ kiện khởi xướng bởi 24 bang tại Mỹ và các doanh nghiệp nhỏ. Nhóm này nộp đơn kiện đầu tháng trước, về thuế nhập khẩu bổ sung 10% mà Tổng thống Mỹ Donald Trump áp lên toàn bộ đối tác thương mại kể từ ngày 24/2.
Họ cho rằng động thái của ông Trump là cách lách phán quyết trước đó của Tòa án Tối cao Mỹ. Ngày 20/2, Tòa Tối cao bác bỏ các chính sách thuế nhập khẩu của ông Trump dựa trên Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), gồm thuế đối ứng và thuế riêng áp lên Mexico, Canada, Trung Quốc.
Để đáp trả, cùng ngày, ông Trump ký sắc lệnh áp thuế nhập khẩu bổ sung 10%, viện dẫn thẩm quyền theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Mục đích là giải quyết "tình trạng thâm hụt cán cân thanh toán" nghiêm trọng, hoặc ngăn chặn nguy cơ đồng USD mất giá trong ngắn hạn.
Theo đơn kiện, các bang và doanh nghiệp nhỏ cho rằng đạo luật ông Trump viện dẫn chỉ được thiết kế để giải quyết các tình huống khẩn cấp, ngắn hạn về tiền tệ. Thâm hụt thương mại thông thường không phù hợp với định nghĩa kinh tế của "thâm hụt cán cân thanh toán".
Trong hơn 3 giờ tranh luận, hội đồng gồm 3 thẩm phán đã xem xét cách định nghĩa "thâm hụt cán cân thanh toán". Thẩm phán Timothy Stanceu đặt câu hỏi về lập luận của chính quyền Trump, rằng thâm hụt thương mại có thể là lý do duy nhất để viện dẫn đạo luật năm 1974.
"Chúng tôi không chắc về cách diễn giải luật năm 1974 trong bối cảnh năm 2026, nhưng chúng tôi biết ‘thâm hụt thương mại’ không đồng nghĩa với ‘thâm hụt cán cân thanh toán’", Stanceu nói.
Đáp lại, Brett Shumate - luật sư của Bộ Tư pháp Mỹ cho biết thâm hụt thương mại góp phần nới rộng thâm hụt cán cân thanh toán, và tạo ra vấn đề thanh toán quốc tế "lớn, nghiêm trọng" cho nước này.
Brian Marshall - luật sư đại diện bang Oregon cho biết hiện tại đồng đôla cũng không có nguy cơ mất giá nhanh. Ông kêu gọi tòa chặn mức thuế 10% thay vì để thuế này tự hết hiệu lực sau 150 ngày. Việc này nhằm ngăn ông Trump sử dụng các cơ sở pháp lý khác để duy trì thuế vô thời hạn. "Nếu thuế mới cứ liên tiêp được áp dụng, đó sẽ là vấn đề", ông nói.
Bên cạnh đó, kể cả khi áp các mức thuế cũ, vốn cao hơn nhiều mức 10%, thâm hụt thương mại của Mỹ năm 2025 vẫn là 901,5 tỷ USD - gần như không thay đổi so với năm trước đó.
Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ chưa thông báo khi nào sẽ ra phán quyết. Kết quả của vụ kiện này cũng sẽ không ảnh hưởng đến các loại thuế nhập khẩu khác mà ông Trump đang áp dụng, như thuế với nhôm, thép và đồng, vì dựa trên các đạo luật khác.
Ngày 22-4, Cục Quản lý và phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) tổ chức hội thảo lấy ý kiến đối với dự thảo nghị định của Chính phủ thay thế Nghị định số 60 về phát triển và quản lý chợ.
Theo đại diện Cục Quản lý và phát triển thị trường trong nước, việc xây dựng nghị định mới nhằm hoàn thiện khung pháp lý cho hệ thống chợ, tạo thuận lợi để phát triển hệ thống chợ theo hướng hiện đại, bền vững, phù hợp với xu thế chuyển đổi số, tiêu dùng xanh và đẩy mạnh tiêu dùng nội địa.
Giai đoạn 2015 - 2025 hệ thống chợ đang đối mặt với không ít thách thức. Số lượng chợ có xu hướng giảm dần, song vẫn chiếm tỉ trọng lớn trong hạ tầng thương mại. Năm 2025, cả nước có 8.150 chợ, 1.099 siêu thị và 281 trung tâm thương mại.
Đáng lưu ý, phần lớn là chợ hạng 3 với cơ sở vật chất còn hạn chế, chiếm tới 86,9%, trong khi chợ hạng 1 và 2 chiếm tỉ lệ thấp. Hiện chợ dân sinh chiếm thị phần lớn trong cung ứng thực phẩm tươi sống nhờ tính tiện lợi, chi phí thấp và phù hợp với thói quen tiêu dùng.
Với khoảng 1,7 - 2 triệu hộ kinh doanh tại chợ đã tạo việc làm trực tiếp và gián tiếp cho hàng triệu lao động, góp phần vào công tác giảm nghèo, đóng vai trò như một "vùng đệm" của thị trường lao động.
Dự thảo nghị định lần này được xây dựng với nhiều điểm mới đáng chú ý như hoàn thiện cơ chế huy động nguồn lực đầu tư.
Trong đó ngân sách Trung ương ưu tiên cho khu vực khó khăn, ngân sách địa phương chủ động triển khai tại các khu vực khác, kết hợp các nguồn vốn hợp pháp khác. Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, làm rõ trách nhiệm của từng cấp quản lý.
Một điểm mới quan trọng là mở rộng đối tượng tham gia đầu tư, cho phép cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp tư nhân tham gia xây dựng, quản lý chợ, qua đó thúc đẩy xã hội hóa.
Cùng đó là các cơ chế mới như phép khai thác đa mục tiêu, đa công năng, sử dụng tài sản hạ tầng chợ tham gia dự án đối tác công tư, phát triển chợ biên giới.
Đặc biệt, các nội dung về chợ thông minh, chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc hàng hóa và chuyển đổi xanh cũng lần đầu được đưa vào, hướng tới xây dựng hệ thống chợ văn minh, thân thiện với môi trường và đáp ứng xu hướng tiêu dùng mới.
Nhiều ý kiến cho rằng trong cấu trúc kinh tế - xã hội, chợ truyền thống vẫn giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Không chỉ là nơi giao thương hàng hóa, chợ còn là không gian kết nối cộng đồng, lưu giữ các giá trị văn hóa và tạo sinh kế cho hàng triệu người dân.
Trong nền kinh tế thị trường, hệ thống chợ tiếp tục là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng, đặc biệt tại khu vực nông thôn và miền núi, nơi chợ vừa là điểm thu gom nông sản, vừa là kênh phân phối hàng hóa thiết yếu.
Lãnh đạo Cục Quản lý và phát triển thị trường trong nước khẳng định sẽ nghiên cứu tiếp thu các ý kiến đóng góp để hoàn thiện dự thảo nhằm tạo nền tảng pháp lý đồng bộ.
Từ đó thúc đẩy hệ thống chợ phát triển theo hướng hiện đại, bền vững, phát huy những giá trị văn hóa của chợ truyền thống Việt Nam.
Ông Nguyễn Công Vinh, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, phát biểu như trên tại sự kiện Diễn đàn Đầu tư cấp cao tại TP.HCM do HDBank phối hợp cùng Sở Giao dịch Chứng khoán London (London Stock Exchange - LSE) và Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC) tổ chức hôm nay, 14-4.
Ông Vinh cho biết sự kiện ra mắt Fintech Hub - một bước đi rất quan trọng trong chiến lược phát triển tài chính của TP.HCM. Sự kiện không chỉ mang ý nghĩa kết nối giữa các định chế tài chính mà còn phản ánh một xu hướng lớn hơn, đó là sự dịch chuyển bởi cổng tài chính toàn cầu sang một mô hình mới, nơi công nghệ, dữ liệu và đổi mới sáng tạo đóng vai trò trung tâm.
Trong bối cảnh đó, TP.HCM đã chủ động định vị mình không chỉ là một trung tâm tài chính truyền thống mà là một trung tâm tài chính thế hệ mới, có khả năng kết nối sâu với thị trường vốn quốc tế, đồng thời tận dụng sức mạnh của công nghệ để tạo ra những lợi thế ngành hàng khác biệt.
"Việc hợp tác với Sở giao dịch chứng khoán London không chỉ là cầu nối giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận nguồn vốn quốc tế mà còn là cơ hội để nâng cấp chuẩn mực quản trị, minh bạch và hội nhập sâu hơn vào thị trường tài chính toàn cầu.
TP.HCM cam kết đồng hành cùng các đối tác trong việc hoàn thiện khung pháp lý theo hướng linh hoạt, tiệm cận chuẩn quốc tế, tạo môi trường đầu tư minh bạch, ổn định và có tính dự báo cao và thúc đẩy mạnh mẽ các sáng kiến đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực tài chính", ông Vinh khẳng định.
Tại diễn đàn, bà Dame Julia Hoggett, Tổng Giám đốc Sở Giao dịch Chứng khoán London, cho biết Việt Nam đang nổi lên là một trong những nền kinh tế tăng trưởng năng động tại châu Á, với tiềm năng ngày càng lớn trong việc thu hút dòng vốn quốc tế.
"Thông qua nền tảng của London, HDBank kỳ vọng sẽ mở ra một kênh kết nối dài hạn giữa thị trường Việt Nam và các nhà đầu tư quốc tế", ông Kim Byoungho nhấn mạnh.
Trong khi đó ông Kim Byoungho, Chủ tịch Hội đồng Quản trị HDBank, cho biết quan hệ hợp tác với Sở Giao dịch Chứng khoán London không chỉ hướng tới việc huy động vốn, mà còn mong muốn đồng hành cùng doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận các chuẩn mực toàn cầu về quản trị, minh bạch và phát triển bền vững.
Trong khuôn khổ diễn đàn, HDBank cùng Sở Giao dịch Chứng khoán London cũng đã triển khai các thỏa thuận hợp tác với một số doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam nhằm hỗ trợ tiếp cận thị trường vốn quốc tế.
Các thỏa thuận này tập trung vào việc thu xếp cấu trúc huy động vốn, tư vấn niêm yết và kết nối với các nhà đầu tư toàn cầu, qua đó mở ra các kênh huy động vốn mới cho doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh hội nhập tài chính ngày càng sâu rộng.
Các doanh nghiệp tham gia bao gồm các tập đoàn hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp, sản xuất và xuất khẩu như Hoa Sen, THACO và Phúc Sinh, đại diện cho nhóm doanh nghiệp có nhu cầu mở rộng quy mô vốn và nâng cao tiêu chuẩn quản trị theo thông lệ quốc tế.
