Mục Lục
ToggleTheo Tổ chức chuyên về cholesterol và bệnh tim mạch của Anh- Heart UK – phần lớn người mắc cholesterol cao không nhận ra vì tình trạng này thường không gây triệu chứng rõ rệt.
Dù cholesterol cần thiết cho hoạt động của tế bào, điều quan trọng là phải phân biệt giữa cholesterol “tốt” và “xấu”. Khi mức LDL (cholesterol xấu) tăng cao, nó có thể tích tụ trong thành động mạch, gây tắc nghẽn và làm tăng nguy cơ đau tim, đột quỵ.
Cholesterol cao có thể do yếu tố di truyền, nhưng cũng thường liên quan đến lối sống như ăn uống không lành mạnh, ít vận động, hút thuốc và uống rượu.
Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) cho biết có thể giảm cholesterol cao bằng cách cắt giảm đồ béo, đặc biệt là chất béo bão hòa. Thay vào đó, nên sử dụng chất béo không bão hòa.
5 món nên ăn nhiều hơn
NHS khuyến nghị để giảm cholesterol xấu một cách tự nhiên, nên tập trung vào:
3 món nên kiêng hoặc hạn chế
Ngoài chế độ ăn, các chuyên gia khuyên nên nướng, hấp, áp chảo hoặc luộc thực phẩm thay vì chiên rán. NHS cũng khuyến nghị các biện pháp sau:
Tập thể dục: Đặt mục tiêu ít nhất 150 phút mỗi tuần với các hoạt động như bơi lội, đạp xe hoặc đi bộ nhanh.
Ngừng hút thuốc: Hút thuốc có thể làm tăng cholesterol và tăng nguy cơ đau tim, ung thư.
Hạn chế rượu, bia.
Kiểm tra nhãn thực phẩm để kiểm tra hàm lượng chất béo.
Tin Gốc: Thanh Niên

Ông Bryan Johnson, chuyên gia về giải pháp chống lão hóa, mới đây chia sẻ giờ giấc ngủ thất thường có thể gây ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe tổng thể, trong đó có chức năng gan, theo tờ The Economic Times.
Dẫn lại các tài liệu nghiên cứu được công bố trên PubMed - cơ sở dữ liệu y khoa thuộc Thư viện Y học Quốc gia Mỹ, ông Johnson cho biết đảo lộn giờ giấc ngủ làm phá vỡ nhịp sinh học, từ đó khiến cơ thể dễ mắc nhiều bệnh lý khác nhau.
Trong một nghiên cứu quy mô lớn mà ông Johnson dẫn lại, các chuyên gia đã phân tích thói quen ngủ nghỉ của hơn 88.000 người trưởng thành.
Các nhà nghiên cứu phát hiện rằng những thói quen như ngủ không đúng giờ, thức khuya và làm xáo trộn đồng hồ sinh học có thể làm tăng nguy cơ mắc tới 172 loại bệnh lý khác nhau.
Thậm chí, chỉ một thay đổi nhỏ trong sinh hoạt (như ngủ trễ hơn bình thường từ 60 - 90 phút) cũng làm tăng đáng kể nguy cơ mắc các chứng bệnh về gan, với tỷ lệ ước tính khoảng 1,5%.
Các nghiên cứu khoa học ngày càng củng cố thêm mối liên hệ mật thiết giữa giấc ngủ và sức khỏe của gan.
Theo nghiên cứu công bố trên Endocrine.org (cổng thông tin của Hiệp hội Nội tiết Mỹ), những người lười vận động và ngủ nghỉ thiếu điều độ thường có nguy cơ cao mắc bệnh gan nhiễm mỡ.
Hiện gan nhiễm mỡ là một dạng rối loạn gan mãn tính phổ biến, ảnh hưởng đến gần 1/4 người trưởng thành trên thế giới.
Bệnh gan nhiễm mỡ thường song hành cùng nhóm bệnh lý chuyển hóa gồm béo phì và tiểu đường loại 2.
Nếu không được can thiệp kịp thời, bệnh có thể tiến triển sang các giai đoạn tổn thương gan nghiêm trọng, kéo theo những hệ lụy sức khỏe phức tạp.
Tin Gốc: Thanh Niên

Nam Bộ đang nắng nóng diện rộng với nhiệt độ 35-37 độ C, khiến mức độ tiếp xúc với tia cực tím (UV) cao hơn bình thường. Đây là tác nhân trực tiếp gây cháy nắng, đẩy nhanh quá trình lão hóa, tăng sắc tố (nám, tàn nhang) và tiềm ẩn nguy cơ ung thư da.
Viện Hàn lâm Da liễu Mỹ (AAD) nhận định trang phục chống nắng là biện pháp bảo vệ hiệu quả bậc nhất vì tính tiện dụng, không cần thoa lặp lại như kem chống nắng.
Theo BS.CK1 Lê Cao Trí, Trung tâm Da - U máu, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM - Cơ sở 3, để tối ưu hóa việc bảo vệ, người dân cần lưu ý các nguyên tắc lựa chọn sau:
Ưu tiên diện tích che phủ
Nguyên tắc cốt lõi là tăng tối đa diện tích da được che chắn. Áo tay dài, quần dài hoặc váy dài giúp giảm đáng kể lượng tia UV tiếp xúc trực tiếp. Diện tích che phủ càng lớn, hiệu quả bảo vệ càng cao, đặc biệt dưới điều kiện nắng gắt kéo dài.
Quan tâm đến cấu trúc và màu sắc vải
Mật độ dệt: Vải dệt chặt, mật độ sợi cao sẽ hạn chế tia UV xuyên thấu. Bạn có thể kiểm tra bằng cách đưa vải trước ánh sáng: nếu ánh sáng xuyên qua nhiều, khả năng bảo vệ thấp; ngược lại, vải càng kín thì cản tia UV càng tốt.
Màu sắc: Các gam màu tối thường hấp thụ bức xạ UV tốt hơn màu sáng, giúp giảm lượng tia đi vào da. Tuy nhiên, hiệu quả này còn phụ thuộc vào loại sợi và công nghệ xử lý vải, nên cần cân đối giữa khả năng chống nắng và sự thông thoáng để đảm bảo thoải mái.
Chất liệu và chỉ số UPF
Các loại sợi như polyester, nylon, denim hoặc vật liệu chuyên dụng thường bảo vệ da tốt hơn nhờ cơ chế hấp thụ hoặc phản xạ tia cực tím. Những chất liệu này ít bị biến dạng khi ướt, giúp duy trì hiệu suất bảo vệ. Ngược lại, vải cotton mỏng, màu sáng có khả năng chống nắng thấp, không nên dùng khi hoạt động lâu ngoài trời.
Người dùng nên chú ý chỉ số UPF (Ultraviolet Protection Factor):
Vải đạt UPF 50 chỉ cho phép khoảng 1/50 lượng tia UV xuyên qua (chặn khoảng 98%).
Khác với SPF (chủ yếu chống UVB), UPF đánh giá khả năng cản cả tia UVA và UVB.
AAD khuyến nghị chọn trang phục có UPF từ 30 trở lên. Tổ chức Phòng chống Ung thư Da (Skin Cancer Foundation) đề xuất mức UPF 50+ để đạt hiệu quả bảo vệ cao nhất.
Phụ kiện hỗ trợ
Bên cạnh trang phục chính, các phụ kiện đóng vai trò quan trọng:
Mũ: Nên dùng mũ rộng vành để che cả mặt, tai và cổ (hiệu quả hơn mũ lưỡi trai).
Kính râm: Cần đảm bảo ngăn chặn 99-100% tia UV để bảo vệ mắt và vùng da nhạy cảm quanh mắt.
Bổ sung: Khăn choàng, găng tay và giày kín là những vật dụng thiết yếu khi di chuyển ngoài trời.
Người dùng cần lưu ý các tình huống khiến trang phục "phản chủ":
Vải bị ướt: Khi thấm nước, cấu trúc sợi thay đổi khiến khả năng cản tia UV giảm sút.
Đồ quá bó sát: Sợi vải bị kéo giãn tạo khe hở cho tia UV xuyên qua.
Thời gian sử dụng: Hiệu quả chống nắng có thể hao mòn sau nhiều lần giặt, tùy vào công nghệ xử lý của nhà sản xuất.
Nhiều người vẫn mắc sai lầm như: tin rằng quần áo màu sáng chống nắng tốt, chỉ thoa kem mà không che chắn, hoặc tiếp tục mặc quần áo ướt khi đi biển.
Để bảo vệ da toàn diện, bác sĩ Trí khuyến cáo thực hiện chiến lược "đa lớp":
Kết hợp trang phục chống nắng với kem chống nắng cho các vùng da hở.
Hạn chế ra ngoài từ 10-14h (đỉnh điểm tia UV).
Chủ động tìm bóng râm khi hoạt động ngoài trời.
Việc lựa chọn đúng trang phục - ưu tiên độ che phủ, vải dệt chặt và chỉ số UPF cao, chính là cách đầu tư bền vững để duy trì sức khỏe làn da, ngăn ngừa lão hóa và các bệnh lý nguy hiểm về sau.
Mỹ Ý
Tin Gốc: https://vnexpress.net/cach-chon-trang-phuc-chong-nang-bao-ve-da-toi-da-5058231.html

Dự kiến từ quý 3, đầu số 113 sẽ tiếp nhận, phân loại và điều phối tất cả tình huống khẩn cấp, trong đó có cấp cứu y tế ngoại viện, áp dụng trên phạm vi cả nước.
Đến nay các đầu số trên, còn gọi là tổng đài, được áp dụng riêng cho từng nhiệm vụ. Tổng đài 115 dùng cho gọi cấp cứu. Tổng đài 114 dùng để gọi cần cứu hỏa cứu hộ. Còn tổng đài 113 tiếp nhận các cuộc gọi cần hỗ trợ an ninh. Việc thống nhất các nhiệm vụ này vào một đầu số thống nhất giúp người dân dễ dàng liên lạc khi cần hỗ trợ, cơ quan chức năng cũng dễ dàng điều hành hoạt động.
Theo lộ trình, khi tích hợp, cuộc gọi 113 sẽ được định tuyến về trung tâm chỉ huy, sau đó chuyển đến các đơn vị chức năng tại địa phương. Hệ thống được thiết kế với cơ chế dự phòng nhiều lớp, đảm bảo hoạt động liên tục 24/7.
Với các trường hợp cần cấp cứu y tế, tổng đài viên ứng dụng AI sẽ nhanh chóng chuyển thông tin tới cơ sở cấp cứu phù hợp.
"Việc thống nhất đầu số 113 được kỳ vọng giúp người dân dễ ghi nhớ, rút ngắn thời gian phản ứng và nâng cao hiệu quả xử lý các tình huống khẩn cấp trên toàn quốc", Thượng tá Phạm Hữu Phúc, Phó Chánh Văn phòng Bộ Công an, cho biết tại hội thảo góp ý Đề án phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026-2030, hôm 17/4.
Theo đề xuất của Bộ Công an, quá trình thực hiện tích hợp các đầu số này sẽ được triển khai theo hai giai đoạn. Giai đoạn một, tích hợp các đầu số 113, 114, 115 thành một đầu số 113 sử dụng trên toàn quốc và đặt tại Trung tâm Thông tin chỉ huy Công an 34 tỉnh, thành.
Giai đoạn hai, sau khi triển khai mô hình đầu số 113 tại Trung tâm Thông tin chỉ huy Công an 34 tỉnh, thành từ 6 tháng đến một năm sẽ tổ chức sơ kết, đánh giá để tính toán xây dựng mô hình Trung tâm 113 quốc gia.
Giai đoạn hai dự kiến có thể nghiên cứu tích hợp cả đầu số 111, 117 theo ý kiến của Bộ Khoa học và công nghệ.
Tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn cho biết cấp cứu ngoại viện là mắt xích mở đầu của chuỗi cứu sống người bệnh, là nơi mỗi phút, mỗi quyết định và mỗi sự phối hợp đều có thể tạo ra khác biệt giữa sự sống và di chứng, giữa cơ hội hồi phục và mất mát không thể bù đắp. Vì vậy, phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện là yêu cầu chuyên môn, mang tính nhân văn, thước đo năng lực tổ chức của ngành y tế và của cả hệ thống bảo vệ sức khỏe nhân dân.
Mỗi năm Việt Nam ghi nhận khoảng 222.000 ca đột quỵ, nhưng phần lớn người bệnh chưa được tiếp cận cấp cứu kịp thời. Chỉ khoảng 23,2% bệnh nhân đến cơ sở y tế trong "thời gian vàng" 4,5 giờ đầu, và khoảng 20% được vận chuyển bằng hệ thống cấp cứu chuyên nghiệp.
"Không chỉ đột quỵ, các tình huống khẩn cấp như tai nạn giao thông, đuối nước, cháy nổ, ngộ độc hay thiên tai đều đòi hỏi hệ thống cấp cứu ngoại viện phản ứng nhanh, tổ chức bài bản và phối hợp hiệu quả hơn", Thứ trưởng nói, thêm rằng đây là khoảng trống lớn cần được giải quyết trong đề án cấp quốc gia.
Theo kế hoạch triển khai giai đoạn 2026-2030, Việt Nam đặt mục tiêu trang bị tối thiểu một xe cứu thương/100.000 dân, đồng thời mở rộng đào tạo kỹ năng sơ cứu cho nhiều lực lượng như cảnh sát, tiếp viên, học sinh và người dân.
Trước đó, 6 địa phương thí điểm đã được trang bị 85 xe cứu thương đạt chuẩn quốc tế, mỗi xe có khoảng 380 thiết bị y tế hiện đại.
Hiện tỷ lệ xe cứu thương của Việt Nam khoảng 0,2 xe/100.000 dân, thấp hơn nhiều so với các nước phát triển trong khu vực. Năng lực cấp cứu trước viện còn phân tán, thiếu kết nối giữa điều phối, vận chuyển và xử trí ban đầu.
Bộ Y tế đang đề xuất kết hợp lực lượng y tế với phòng cháy chữa cháy nhằm rút ngắn thời gian tiếp cận hiện trường. Dự kiến ngành y tế bố trí đội cấp cứu trong bán kính 3 km ở đô thị và 6 km ở nông thôn. Đồng thời, hệ thống ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ tiếp nhận cuộc gọi, phân loại tình trạng bệnh nhân, truy cập hồ sơ sức khỏe điện tử và điều phối giao thông ưu tiên cho xe cứu thương.
Tin Gốc: Vnexpress

