Theo Tổ chức chuyên về cholesterol và bệnh tim mạch của Anh- Heart UK – phần lớn người mắc cholesterol cao không nhận ra vì tình trạng này thường không gây triệu chứng rõ rệt.
Dù cholesterol cần thiết cho hoạt động của tế bào, điều quan trọng là phải phân biệt giữa cholesterol “tốt” và “xấu”. Khi mức LDL (cholesterol xấu) tăng cao, nó có thể tích tụ trong thành động mạch, gây tắc nghẽn và làm tăng nguy cơ đau tim, đột quỵ.
Cholesterol cao có thể do yếu tố di truyền, nhưng cũng thường liên quan đến lối sống như ăn uống không lành mạnh, ít vận động, hút thuốc và uống rượu.
Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) cho biết có thể giảm cholesterol cao bằng cách cắt giảm đồ béo, đặc biệt là chất béo bão hòa. Thay vào đó, nên sử dụng chất béo không bão hòa.
5 món nên ăn nhiều hơn
NHS khuyến nghị để giảm cholesterol xấu một cách tự nhiên, nên tập trung vào:
3 món nên kiêng hoặc hạn chế
Ngoài chế độ ăn, các chuyên gia khuyên nên nướng, hấp, áp chảo hoặc luộc thực phẩm thay vì chiên rán. NHS cũng khuyến nghị các biện pháp sau:
Tập thể dục: Đặt mục tiêu ít nhất 150 phút mỗi tuần với các hoạt động như bơi lội, đạp xe hoặc đi bộ nhanh.
Ngừng hút thuốc: Hút thuốc có thể làm tăng cholesterol và tăng nguy cơ đau tim, ung thư.
Hạn chế rượu, bia.
Kiểm tra nhãn thực phẩm để kiểm tra hàm lượng chất béo.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Châu Thị Anh, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP.HCM, cho biết ngủ đủ về lượng (khoảng 8 tiếng) nhưng vẫn mệt mỏi thường là dấu hiệu cho thấy chất lượng giấc ngủ hoặc trạng thái chuyển hóa của cơ thể đang có vấn đề. Bạn nên xem xét các yếu tố sau đây:
Một giấc ngủ tiêu chuẩn gồm nhiều chu kỳ, mỗi chu kỳ khoảng 90 phút. Nếu bạn thức dậy đúng vào giai đoạn ngủ sâu (Deep Sleep), cơ thể sẽ rơi vào trạng thái "quán tính giấc ngủ", gây cảm giác lờ đờ, mệt mỏi kéo dài.
Vậy nguyên nhân của mệt mỏi có thể do bạn đang thiếu giai đoạn ngủ sâu hoặc ngủ mơ (REM) - 2 giai đoạn quan trọng nhất để phục hồi não bộ và cơ bắp.
Đây là khía cạnh liên quan mật thiết đến dinh dưỡng. Nếu bữa tối có chỉ số đường huyết (GI) quá cao, nồng độ insulin tăng vọt rồi hạ thấp đột ngột trong đêm.
Hạ đường huyết về đêm khiến cơ thể tiết ra các hormone căng thẳng (như cortisol) để nâng đường huyết lên, làm giấc ngủ bị chập chờn dù bạn không hề tỉnh giấc. Do đó nên kiểm soát kỹ các thực phẩm GI (chỉ số đường) cao vào buổi tối để giữ mức năng lượng ổn định suốt đêm.
Ngưng thở khi ngủ thường bị bỏ qua. Lúc này đường thở bị hẹp khiến nồng độ oxy trong máu giảm xuống, buộc não bộ phải "giật mình" tỉnh giấc để thở (dù bạn không nhớ gì vào sáng hôm sau). Sáng dậy thường kèm theo đau đầu, khô miệng hoặc đau họng. Về lâu dài, điều này gây áp lực rất lớn lên hệ tim mạch
Nếu hệ thống tĩnh mạch và tuần hoàn làm việc không hiệu quả, các sản phẩm phụ của quá trình chuyển hóa (axit lactic, các gốc tự do) không được đào thải tốt khỏi cơ bắp trong đêm.
Cảnh báo: Cảm giác nặng nề ở chân hoặc mỏi cơ ngay khi vừa ngủ dậy. Điều này đôi khi liên quan đến việc lưu thông máu ở các chi dưới bị cản trở
Đôi khi cơ thể không mệt, nhưng tâm trí bị quá tải bởi những lo âu chưa được giải quyết. Theo quan điểm của triết học thực hành, việc để tâm trí "lang thang" quá nhiều vào những điều không thể kiểm soát sẽ tiêu tốn năng lượng nhiều hơn cả việc vận động thể chất. Điều này cảnh báo bạn đang trải qua tình trạng kiệt sức về thần kinh (burnout).
"Nếu tình trạng ngủ đủ giấc nhưng vẫn mệt mỏi kéo dài hơn 2 tuần dù đã điều chỉnh chế độ ăn (GI thấp, đủ protein), thì bạn nên cân nhắc thực hiện một vài xét nghiệm cơ bản về máu và tầm soát tim mạch để xác định chính xác nguyên nhân", bác sĩ khuyến cáo.
Mỡ lợn giàu vitamin B, D, khoáng chất, giúp cơ thể hấp thụ thêm canxi. Đây là những chất béo tốt cho cơ thể và là nguồn cung cấp năng lượng chính, đặc biệt là trẻ nhỏ.
Tuy nhiên, cơm trắng chứa nhiều calo và carbohydrate (carbs), còn mỡ lợn giàu calo, hàm lượng axit béo bão hòa, nếu dùng nhiều sẽ bị thừa chất và không tốt cho trẻ. Món ăn này cũng không mang lại nhiều giá trị dinh dưỡng như lời truyền miệng, không giúp trẻ tăng cân hay phát triển toàn diện. Trẻ nhỏ tiêu thụ nhiều mỡ bị béo phì, làm chậm phát triển và tiềm ẩn nhiều bệnh lý, thậm chí thiếu chất hoặc khó tiêu, gây hại tiêu hóa.
Cách tốt nhất là ăn uống khoa học, tăng rau xanh, chất đạm, vitamin, uống đủ nước, vận động hợp lý. Hạn chế chất béo, kể cả mỡ được làm từ lợn nhà nuôi, có nguồn gốc.
Trẻ cần lượng chất béo đa dạng để phát triển não bộ và hấp thu các vitamin quan trọng (A, D, E, K). Cha mẹ nên kết hợp cả mỡ động vật và dầu thực vật. Ưu tiên mỡ từ các loại cá béo (cá hồi, cá thu) vì rất giàu omega-3 tốt cho trí não. Bên cạnh đó, các loại dầu như dầu oliu, dầu hạt cải cũng là lựa chọn tốt để tăng cường miễn dịch. Trẻ cần bổ sung thêm sữa tươi, sữa chua, vitamin và tập luyện thể dục, nghỉ ngơi, thư giãn hợp lý để cơ thể khỏe mạnh, phát triển toàn diện hơn.
Tại Đài Loan, ước tính ít nhất 2 triệu người mắc bệnh thận mạn tính. Bác sĩ chuyên khoa thận Hồng Vĩnh Tường cho biết thông tin này và cảnh báo rằng "kẻ thù" số một của thận không phải dầu mỡ mà chính là thực phẩm chứa hàm lượng natri cao.
Đáng chú ý, thận không bị hỏng sau một bữa ăn quá mặn, mà bị hủy hoại dần bởi thói quen ăn dư thừa muối mỗi ngày.
Kẻ thù thầm lặng mang tên "natri"
Trên trang cá nhân, bác sĩ Hồng Vĩnh Tường viết: "Mỗi hạt muối bạn ăn vào mỗi ngày đều quyết định tuổi thọ của thận".
Các nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng cơ thể hấp thụ hàm lượng natri cao liên quan chặt chẽ đến sự hình thành và diễn tiến xấu của bệnh thận mạn tính. Ngược lại, một thử nghiệm đối chứng ngẫu nhiên cũng chứng minh hạn chế muối có thể giảm đáng kể tình trạng protein niệu (đạm trong nước tiểu) và cải thiện huyết áp rõ rệt.
Do đặc thù ẩm thực truyền thống thường chứa lượng muối lớn, bác sĩ Hồng đưa ra 3 nguyên tắc vàng dành cho người thường xuyên ăn ở ngoài hàng quán để bảo vệ thận:
Tránh tuyệt đối các loại canh, súp
Nhiều người có thói quen húp cạn bát canh khi ăn bún, phở hay mì. Tuy nhiên, nước dùng chính là nơi tập trung nồng độ natri đậm đặc nhất. Bác sĩ khuyên: "Nếu có thể không uống thì tốt nhất đừng uống".
Không để thức ăn ngâm trong nước sốt
Các loại nước chấm, nước sốt nên được để riêng. Đừng để thức ăn ngâm trực tiếp trong nước sốt vì thực phẩm sẽ thẩm thấu rất nhiều muối vào bên trong trước khi bạn kịp thưởng thức.
Chỉ ăn tối đa một bữa "đậm đà" mỗi ngày
Nếu bạn đã lỡ ăn một bữa mặn hoặc đồ chiên rán nhiều gia vị, hãy cố gắng giữ các bữa còn lại trong ngày thật thanh đạm. Điều này giúp thận có "khoảng nghỉ" để lọc thải và hồi phục.
"Chúng ta không nhất thiết phải từ bỏ hoàn toàn niềm đam mê ẩm thực hay trở thành một người kỷ luật cực đoan", bác sĩ Hồng khuyên. Bí quyết ở chỗ giảm bớt tổn thương cho thận trong từng lựa chọn nhỏ: Bớt đi một ngụm canh, bớt một lần chấm nước sốt, ăn nhạt đi một chút.
"Những thay đổi nhỏ này chính là cách bạn yêu thương hai quả thận của mình mỗi ngày", bác sĩ Hồng nhắn nhủ.
