Việc đóng cửa eo biển Hormuz khiến nhiều nước gặp khó khăn. Nhưng Trung Quốc, nước nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới qua eo biển Hormuz, bằng tổng lượng dầu nhập khẩu của Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc cộng lại, vẫn ít bị ảnh hưởng.
Ông Lauri Myllyvirta, đồng sáng lập Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch (CREA) ở Phần Lan, cho biết vị thế này rất gần với những gì các nhà hoạch định Trung Quốc hình dung trong nhiều thập kỷ.
Với xe điện, cuối năm 2020, Bắc Kinh đặt mục tiêu thị phần phương tiện này chiếm 20% tổng số xe mới vào năm 2025. Vào năm ngoái, tỷ lệ xe điện họ đạt được là khoảng 50%.
Theo công ty nghiên cứu thị trường Benchmark Mineral Intelligence (BMI), doanh số xe điện Trung Quốc năm 2025 là 12,9 triệu chiếc, chiếm 62% lượng xe toàn cầu. Tính riêng dòng xe chở khách, hơn một nửa số xe mới bán ra là phương tiện chạy bằng năng lượng mới (NEV). Tức là, phương tiện giao thông trên đà phụ thuộc vào pin nhiều hơn xăng.
Sự bùng nổ bất ngờ này giúp mức tiêu thụ nhiên liệu của Trung Quốc trên đà giảm dần sau nhiều thập kỷ tăng trưởng chóng mặt. Theo ước tính của CREA, số xe điện này giúp họ giảm tiêu thụ xăng dầu tương đương lượng nhập khẩu từ Arab Saudi.
Trong khi đó, ngày càng nhiều hãng xe điện Trung Quốc công bố có lãi, thay vì “đốt tiền” và hoãn chiến lược xe điện như đối thủ. Tính đến cuối tháng 3, Leapmotor, Nio, Xpeng đã công bố có lời sau nhiều quý thua lỗ.
Leapmotor, được Stellantis hậu thuẫn, đạt lợi nhuận 78 triệu USD vào năm 2025, trong khi năm ngoái lỗ 410 triệu USD. Nio đạt lợi nhuận ròng điều chỉnh 104 triệu USD trong quý IV. Cùng quý này, Xpeng cũng đạt lãi ròng khoảng 55 triệu USD, trong khi cùng kỳ lỗ 190 triệu USD. Họ đã nối dài danh sách hãng xe điện thoát lỗ cùng với những tên tuổi kỳ cựu như BYD, Xiaomi và Li Auto.
Bên cạnh đó, nguồn điện sạch cho nền kinh tế cũng đang trên đà tăng nhanh, vượt quá mục tiêu Bắc Kinh đặt ra. Nguồn điện của Trung Quốc chủ yếu dựa vào than và năng lượng tái tạo. Trong đó, tỷ trọng điện than giảm mạnh. Hầu hết lượng điện phục vụ tăng trưởng kinh tế mỗi năm đều có thể bù đắp bằng công suất mới của điện gió hoặc mặt trời, giúp giảm nhập khẩu than đá và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Theo tổ chức nghiên cứu năng lượng Ember, chỉ riêng năm 2024, điện tái tạo đã cung cấp khoảng 80% nhu cầu điện tăng thêm của nền kinh tế.
Bà Muyi Yang, nhà phân tích năng lượng cấp cao khu vực châu Á của Ember, nhận định cú sốc năng lượng từ xung đột Iran có thể càng củng cố hướng đi mà Trung Quốc đang theo đuổi. “Tình thế này bộc lộ những rủi ro khi phụ thuộc quá nhiều vào dầu khí nhập khẩu. Đó là lý do quá trình chuyển đổi năng lượng không chỉ gồm hoạt động xây thêm nhà máy điện gió và mặt trời, mà còn cần khử carbon trên toàn nền kinh tế”, bà nói.
Giới phân tích từ ngân hàng OCBC nhận định về lâu dài, quá trình điện khí hóa giao thông và tăng cường tỷ trọng năng lượng tái tạo tiếp tục giúp nền kinh tế này ít chịu ảnh hưởng hơn trước các cú sốc giá dầu.
Thực tế, cả ba công ty dầu khí lớn nhất Trung Quốc đều chứng kiến lợi nhuận giảm trong năm 2025, do cuộc chuyển đổi năng lượng. Trong đó, Sinopec – công ty lọc dầu công suất lớn nhất thế giới – giảm 36,8% lợi nhuận so với năm 2024. Năm ngoái, sản lượng xăng và dầu diesel của họ giảm lần lượt 2,4% và 9,1%, xuống còn 62,6 triệu tấn và 52,6 triệu tấn.
Ngoài ra, rủi ro năng lượng của Trung Quốc cũng được giảm thiểu nhờ chiến lược đa dạng nguồn cung. Họ mua dầu từ nhiều nhà cung ứng, không phụ thuộc quá 20% lượng nhập khẩu vào một quốc gia, khác với nhiều nước châu Á. Ví dụ, Nhật Bản mua gần 80% lượng dầu từ Arab Saudi và UAE. Với tỷ trọng tương đương, Trung Quốc mua từ 8 quốc gia, gồm lượng lớn dầu từ Nga, Venezuela và Iran – những quốc gia chịu lệnh cấm vận của Mỹ.
Thêm vào đó, họ dự trữ lượng dầu lên tới 1,4 tỷ thùng, nhiều hơn lượng dự trữ chiến lược của Mỹ với 414 triệu thùng dầu, theo công ty nghiên cứu thương mại toàn cầu Kpler. Giới phân tích ước tính Trung Quốc có thể duy trì trong bảy tháng nếu eo biển Hormuz tiếp tục đóng cửa. Để so sánh, Hàn Quốc phụ thuộc 70% lượng dầu qua eo biển này, với lượng dự trữ không đủ dùng trong hai tháng.
Họ cũng tăng cường xây dựng các đường ống khí đốt, giảm nhập khẩu qua đường biển. Nhờ vị thế địa lý, họ dễ dàng nhập khẩu LNG qua đường ống từ Nga, Myanmar và khu vực Trung Á – lợi thế mà Nhật Bản hay Hàn Quốc khó có được.
Nhờ nhiều thập kỷ hoạch định chính sách cùng sự bùng nổ của xe điện, điện tái tạo, Trung Quốc đang dần tách động lực tăng trưởng khỏi nguồn cung nhiên liệu hóa thạch từ nước ngoài. Chen Lin, Phó chủ tịch công ty nghiên cứu thị trường năng lượng Rystad Energy, dự báo nhu cầu dầu mỏ của Trung Quốc có khả năng đạt đỉnh trong năm nay, sau đó giảm dần. “Tình hình nước này khó có thể xấu đi, dù tỷ trọng nhập khẩu dầu thô vẫn cao”, ông Chen nói.
Cổ phiếu của Tập đoàn Vingroup (VIC) sáng nay giảm hơn 1% so với tham chiếu, nhưng diễn biến này không kéo dài lâu. Thị giá nhanh chóng lấy lại sắc xanh và liên tục nới rộng biên độ tăng. Mã này chạm trần 207.200 đồng khoảng một tiếng trước giờ đóng cửa, đồng thời không có bên bán vào cuối phiên.
VIC tăng vọt trong ngày tập đoàn này tổ chức phiên họp cổ đông thường niên tại Hà Nội. Đà tăng đưa giá trị vốn hóa của Vingroup lên gần 1,6 triệu tỷ đồng, kỷ lục mới của chính doanh nghiệp lẫn thị trường chứng khoán Việt Nam.
Cổ phiếu của các đơn vị thành viên thuộc Vingroup cũng khởi sắc trong phiên hôm nay. VHM và VRE lần lượt tăng 3,1% và 2,2%, còn VPL đảo chiều từ giảm sang tăng nhẹ so với tham chiếu. Theo ước tính của Công ty Chứng khoán VNDirect, các cổ phiếu "họ" Vingroup đóng góp hơn 26 điểm cho VN-Index.
Chỉ số đại diện cho sàn TP HCM nhờ đó tăng 24 điểm so với tham chiếu, lên 1.857 điểm, mức cao nhất trong hai tháng qua. Nếu loại trừ VIC, VN-Index chỉ tăng khoảng 2 điểm.
Do mức độ chi phối đáng kể của nhóm Vingroup, sàn TP HCM rơi vào trạng thái "xanh vỏ, đỏ lòng", tức chỉ số tăng vọt nhưng cổ phiếu giảm lại áp đảo. Thị trường có gần 200 mã chốt phiên dưới tham chiếu, gần gấp đôi số lượng mã tăng.
Hầu hết ngành trụ chìm trong sắc đỏ. Nhóm ngân hàng ghi nhận một loạt cổ phiếu vốn hóa lớn bị bán mạnh như STB, HDB, ACB, BID, MBB, VCB và LPB. Biên độ điều chỉnh dao động 0,3-2%. Ngược lại, nhóm này chỉ có một số mã tăng như MSB, TCB, VIB...
Tương tự, nhóm chứng khoán cũng đối diện áp lực xả hàng diện rộng. VCK, VCI, VPX, SSI, VND đều đóng cửa dưới tham chiếu. AGR là cổ phiếu hiếm hoi trong nhóm này đi lên, tăng 0,7%.
Ở nhóm dầu khí, các mã đầu ngành như GAS, BSR, PLX, PVD cũng giảm 1-3%.
Thanh khoản sàn TP HCM có tín hiệu suy yếu, giảm hơn 3.000 tỷ đồng so với phiên trước. VHM và VIC chia nhau vị trí dẫn đầu giá trị khớp lệnh, lần lượt đạt 1.284 tỷ đồng và 944 tỷ đồng.
Dự báo xu hướng ngắn hạn, nhóm phân tích Công ty Chứng khoán ACB cho rằng vùng 1.850 điểm đang là ngưỡng kháng cự quan trọng. Chỉ số đại diện cho sàn TP HCM nhiều khả năng tiếp tục vận động giằng co quanh khu vực này trong ngắn hạn. Tuy nhiên, xét về trung hạn, thị trường duy trì xu hướng tăng và đang hướng đến vùng kháng cự 1.900 điểm sau khi kết thúc giai đoạn tích lũy hiện tại.
Ngày 17-4, tại Hội thảo "Hộ kinh doanh: Minh bạch dòng tiền, mở rộng cơ hội kinh doanh", bà Lê Thị Chinh - Phó trưởng Ban Nghiệp vụ thuế (Cục Thuế) - đã chỉ "bí kíp" để người nộp thuế làm đúng ngay từ đầu, yên tâm kinh doanh.
Hôi thảo diễn ra tại trụ sở của Thuế TP.HCM, với sự tham gia của gần 400 hộ kinh doanh, tiểu thương trên địa bàn thành phố, cùng đại diện các cơ quan quản lý, chuyên gia trong lĩnh vực thuế, công nghệ, tài chính.
Bà Lê Thị Chinh cho biết ngày 20-4 này là hạn cuối hộ kinh doanh bước vào kỳ kê khai đầu tiên. Vậy làm thế nào để người nộp thuế làm đúng ngay từ đầu, yên tâm kinh doanh.
Theo bà, Nghị định 68 và Thông tư 18 của Bộ Tài chính vừa mới ban hành đã quy định cụ thể về chính sách và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh. Các đối tượng này sẽ phải nộp thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng.
Để hỗ trợ người nộp thuế, bà Chinh nêu rõ: hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống không phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân. Mức này tới đây đang được nghiên cứu để điều chỉnh, nhằm hỗ trợ bà con hộ kinh doanh.
Đối với trường hợp doanh thu trên 500 triệu đồng/năm, hộ kinh doanh sẽ nộp thuế giá trị gia tăng theo phương pháp doanh thu nhân (X) tỉ lệ phần trăm, tùy theo từng ngành nghề. Đơn cử ngành bán lẻ thương mại áp dụng mức 1%, dịch vụ ăn uống là 3% trên doanh thu...
Về thuế thu nhập cá nhân, hộ kinh doanh được áp dụng hai phương pháp, tùy theo quy mô doanh thu trong năm.
Cụ thể với doanh thu trên 500 triệu đến 3 tỉ đồng/năm, người nộp thuế được chọn một trong hai cách tính thuế. Một là doanh thu nhân với tỉ lệ thuế. Hai là thu nhập tính thuế (nghĩa là doanh thu trên 500 triệu đồng trừ (-) chi phí hợp lý, hợp lệ) nhân với thuế suất 15%. Bà con được quyền chọn lựa phương pháp có lợi hơn.
Đối với nhóm có doanh thu trên 3 tỉ đồng đến 50 tỉ đồng/năm, hộ kinh doanh sẽ áp dụng phương pháp thu nhập tính thuế nhân với thuế suất tương ứng là 17%. Nhóm doanh thu trên 50 tỉ đồng/năm áp dụng thuế suất 20% theo phương pháp này.
Một điểm mới là quy định về kê khai, trong đó, theo bà Chinh, hộ, cá nhân kinh doanh đặc biệt cần lưu ý thời hạn kê khai, chứ không chỉ nộp thuế,
Hộ, cá nhân kinh doanh tự xác định mức doanh thu trong năm từ hoạt động sản xuất kinh doanh hàng hóa, dịch vụ để thực hiện kê khai, nộp thuế.
Cụ thể, doanh thu từ 500 triệu đồng trở xuống (tức là thuộc ngưỡng không chịu thuế) thì nộp thông báo doanh thu của năm 2026 với cơ quan thuế duy nhất 1 lần, chậm nhất là ngày 31-1-2027 tiếp theo.
Về khai và nộp thuế giá trị gia tăng, trường hợp có doanh thu năm trên 500 triệu đồng đến 50 tỉ đồng/năm, thì khai và nộp thuế giá trị gia tăng theo quý. Như thuế quý 1 này, hộ kinh doanh sẽ khai và nộp, hạn muộn nhất là ngày 4-5 tới.
Trường hợp có doanh thu năm trên 50 tỉ đồng/năm, hộ thực hiện khai theo tháng.
Về khai và nộp thuế thu nhập cá nhân, hộ kinh doanh, cá nhân sẽ lựa chọn nộp thuế một trong hai phương pháp như ở trên.
Nếu như chọn phương pháp thuế suất nhân với doanh thu tính thuế thì hộ kê khai và nộp thuế theo quý, cùng với hạn khai và nộp thuế giá trị gia tăng. Quy định này rất thuận lợi cho người nộp thuế, nộp cùng một thời điểm trên cùng một mẫu.
Trường hợp hộ, cá nhân kinh doanh thuộc đối tượng nộp thuế theo phương pháp thu nhập tính thuế nhân với thuế suất sẽ tạm nộp thuế thu nhập cá nhân theo tháng, quý trên cùng hồ sơ khai thuế giá trị gia tăng.
"Để hỗ trợ hộ, cá nhân kinh doanh có thể kê khai dễ dàng và thuận lợi nhất ngay trong kỳ kê khai đầu tiên, hồ sơ khai thuế của các tháng 1, 2 và 3 năm nay đối với hộ có doanh thu trên 50 tỉ đồng/năm sẽ nộp chậm nhất là ngày 20-4", bà Chinh nhấn mạnh.
Bà cũng nói thêm trường hợp đã khai thuế, nộp thuế theo Thông tư 40 thì người nộp thuế không phải điều chỉnh lại. Những hộ chưa khai thuế sẽ thực hiện kê khai theo quy định, thủ tục mới tại Thông tư 18 và không bị xử phạt.
Một nội dung nữa được bà Chinh lưu ý là quy định hộ kinh doanh phải thông báo bằng phương thức điện tử cho cơ quan thuế tất cả tài khoản ngân hàng, ví điện tử liên quan đến hoạt động kinh doanh. Tất cả các hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh, kể cả nhóm có doanh thu chưa đến mức phải nộp thuế phải thực hiện quy định này.
"Việc thông báo tài khoản phục vụ kinh doanh sẽ giúp hộ kinh doanh minh bạch dòng tiền, chứng minh dòng tiền để vay vốn, kêu gọi đầu tư. Trên cơ sở minh bạch dòng tiền, cơ quan thuế cũng có tờ khai gợi ý về thuế cho hộ kinh doanh" - bà Chinh trao đổi.
Về sử dụng hóa đơn, theo quy định hộ có doanh thu trên 1 tỉ đồng/năm phải sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.
Trường hợp hộ có doanh thu trên 500 triệu đến 1 tỉ đồng/năm, người nộp thuế có nhu cầu sử dụng thì đăng ký với cơ quan thuế.
Nhằm giúp hộ, cá nhân kinh doanh hiểu chính sách thuế và thực hiện đúng ngay từ đầu, cơ quan thuế đã biên soạn sổ tay hướng dẫn để hỗ trợ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh khai, nộp thuế, sử dụng hóa đơn điện tử…
Theo số liệu của Cục Hải quan (Bộ Tài chính), tháng 3 Việt Nam nhập khẩu gần 1,2 triệu tấn xăng dầu các loại, tương đương 1,46 tỷ USD. Mức này tăng gần 13% về lượng và hơn 94% trị giá so với tháng 2.
Lũy kế 3 tháng đầu năm, cả nước nhập gần 3,4 triệu tấn xăng dầu, tương đương hơn 2,9 tỷ USD. Sản lượng nhập về tăng gần gấp rưỡi so với cùng kỳ năm ngoái.
Lượng dầu thô nhập khẩu giảm 15% so với cùng kỳ, đạt hơn 3,1 triệu tấn trong quý I, tương đương gần 1,7 tỷ USD.
Theo các doanh nghiệp đầu mối, giá trị nhập khẩu tăng mạnh chủ yếu do giá xăng dầu thế giới đi lên khi xung đột Trung Đông leo thang từ cuối tháng 2, gây áp lực lên nguồn cung. Các đơn vị đẩy mạnh nhập khẩu và đa dạng nguồn để tránh thiếu hụt xăng dầu trong nước.
Tại phiên thảo luận kinh tế xã hội ngày 10/4, Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng cho biết Bộ Công Thương cho biết cơ quan này đã xây dựng các kịch bản ứng phó. Hai nhà máy lọc dầu trong nước là Dung Quất và Nghi Sơn đủ nguyên liệu để sản xuất đến hết tháng 4. Nguồn cung xăng dầu trong nước có thể đảm bảo cho sản xuất và tiêu dùng hết tháng này. Hiện mức dự trữ xăng dầu trong nước đã tăng từ 15 lên 26 ngày.
Ông Hùng cho hay Việt Nam duy trì được giá xăng, dầu diesel thấp hơn mức bình quân của thế giới là 1,3 USD mỗi lít, tương ứng khoảng 35.000 đồng. Giá xăng RON 95-III hiện bình quân 23.000-24.000 đồng một lít. Trong khi đó, một số nước trong khu vực vẫn khó khăn vì đứt gãy chuỗi cung ứng.
Theo Nghị quyết được Quốc hội thông qua sáng 12/4, các loại thuế với xăng dầu gồm bảo vệ môi trường, giá trị gia tăng (VAT), tiêu thụ đặc biệt được giảm về 0 tới hết tháng 6.
Dù vậy, các đại biểu Quốc hội khi thảo luận về kinh tế xã hội đều cho rằng Việt Nam cần sớm xây kho dự trữ xăng dầu quốc gia bởi đây là "bảo hiểm cho nền kinh tế". Chính phủ cho biết Việt Nam đặt mục tiêu hình thành hệ thống kho dự trữ xăng dầu ít nhất 90 ngày nhập khẩu tới 2030.
