Lao xuống mương cứu cậu bé lớp 4 đuối nước

Trong những cuộc trò chuyện gia đình, không khó để bắt gặp sự so sánh: người trẻ hôm nay "yếu đuối hơn", "dễ tổn thương hơn", trong khi thế hệ trước dù nghèo khó, vất vả vẫn sống kiên cường, ít khi than vãn.

Thực tế người trẻ ngày nay cởi mở hơn trong việc chia sẻ cảm xúc, sẵn sàng nói về lo âu, trầm cảm, áp lực công việc hay khủng hoảng bản thân. Nhưng chính sự cởi mở ấy lại khiến họ bị nhìn nhận "mong manh" hơn.

Câu hỏi đặt ra là liệu thế hệ trước thật sự không có vấn đề tâm lý hay họ chỉ không gọi tên chúng?

Nhiều người thuộc thế hệ cha mẹ lớn lên trong bối cảnh kinh tế khó khăn, chiến tranh hoặc thời kỳ hậu chiến. Cuộc sống khi đó ưu tiên sự sinh tồn: có cái ăn, có việc làm, nuôi được gia đình. Trong hoàn cảnh đó, cảm xúc cá nhân thường bị đặt xuống sau cùng. Không phải họ không buồn, không áp lực mà là không có điều kiện để dừng lại và đối diện với những cảm xúc đó.

Sự khác biệt lớn giữa hai thế hệ không nằm ở việc ai "mạnh mẽ" hơn mà ở cách họ đối diện với cảm xúc.

Thế hệ trước thường chọn cách im lặng, coi khó khăn là điều phải vượt qua. Thế hệ trẻ, ngược lại, có xu hướng gọi tên vấn đề, tìm kiếm sự hỗ trợ và đặt câu hỏi về sức khỏe tinh thần.

Nếu thế hệ trước đối mặt với khó khăn về vật chất thì người trẻ ngày nay lại chịu áp lực từ những yếu tố vô hình hơn: cạnh tranh nghề nghiệp, kỳ vọng xã hội, mạng xã hội và sự so sánh liên tục. Những áp lực này không dễ nhìn thấy nhưng lại tác động sâu đến tâm lý. Khi không được thấu hiểu, chúng dễ bị đánh giá là "chuyện nhỏ", dẫn đến khoảng cách giữa các thế hệ ngày càng lớn.

Thay vì đặt hai thế hệ lên bàn cân, có lẽ điều cần thiết hơn là sự thấu hiểu. Người lớn có thể thử lắng nghe nhiều hơn, thay vì so sánh. Người trẻ cũng có thể nhìn lại để hiểu rằng sự kiên cường của thế hệ trước là điều đáng trân trọng.

Sức khỏe tinh thần không phải là câu chuyện của riêng một thế hệ. Nó là vấn đề chung, chỉ khác nhau ở cách mỗi thời đại gọi tên và đối diện. Một xã hội trưởng thành không phải là xã hội không có nỗi buồn mà là nơi con người có thể nói về nỗi buồn của mình mà không bị phán xét.

Thế hệ cha mẹ có thể đã đi qua những tổn thương mà chưa từng gọi tên cho chúng. Thế hệ trẻ hôm nay lại đang học cách gọi tên nỗi buồn. Cả hai, theo những cách khác nhau, đều đang cố gắng sống tốt hơn.

Và có lẽ thay vì hỏi ai mạnh mẽ hơn, điều đáng hỏi hơn là chúng ta có đang cho nhau đủ không gian để được yếu đuối một cách lành mạnh hay chưa.

Tin Gốc: https://tuoitre.vn/co-phai-cha-me-khong-biet-buon-20260411102741738.htm

Mâu thuẫn phát sinh từ tháng 10/2025, khi nhà đối diện lắp camera "hai mắt" xoay 360 độ, bao quát hành lang và lối vào nhà anh. Anh Thành, ở phường Phú Thọ Hòa, TP HCM đề nghị hàng xóm chỉnh góc máy xuống thấp nhưng bị từ chối với lý do "như thế không đủ giám sát an ninh".

Khi Ban quản lý chung cư yêu cầu gỡ thiết bị khỏi tường chung, người này dời camera vào khung gỗ cửa nhà mình. Dù góc nhìn hẹp hơn, lối đi duy nhất vào nhà anh Thành vẫn nằm trong tầm giám sát.

Sau 45 ngày gửi đơn lên phường, một cuộc họp hòa giải được tổ chức nhưng người hàng xóm vắng mặt. Phương án yêu cầu camera chỉ quay một nửa hành lang rộng 1,2 m bị láng giềng phớt lờ với lập luận "nhà tôi, tôi có quyền lắp".

Anh Thành nói chiếc camera khiến sinh hoạt của gia đình trở nên ngột ngạt. "Sống trong nhà mình nhưng cảm giác như bị cầm tù vì nhất cử nhất động đều có người theo dõi", anh nói.

Đầu tháng 4, anh quyết định đăng tin bán nhà.

Chị Nguyễn Tiên, 24 tuổi, ở phường An Phú, TP Thủ Đức, cũng rơi vào tình cảnh tương tự. Dù khu dân cư có bảo vệ và camera nội bộ, hàng xóm vẫn lắp hai camera sát vách chĩa vào nhà chị với lý do "giám sát ôtô trước cửa". "Họ bảo vệ xe thì ít, quản lý nhà tôi thì nhiều", chị Tiên nói.

Không thể thương lượng do hai nhà từng có mâu thuẫn, chị Tiên nhờ ban quản lý can thiệp. Thiết bị được điều chỉnh chếch ra đường nhưng vẫn bao trọn không gian trước nhà. Để đối phó, chị trồng thêm cây xanh, dựng dù che nắng chắn tầm nhìn và kéo kín rèm cửa.

Vấn đề "camera an ninh chĩa vào nhà láng giềng" là chủ đề của nhiều cuộc tranh luận trên các diễn đàn mạng xã hội. Dư luận chia làm hai luồng ý kiến đối lập. Một bên ủng hộ việc lắp đặt để "giám sát toàn diện" hơn. Bên còn lại lo ngại quyền riêng tư bị xâm phạm, hình ảnh nhạy cảm có thể bị phát tán.

Ngày 2/3, trên VnExpress một độc giả đặt câu hỏi "Camera nhà bên chĩa vào cửa và không gian sinh hoạt của nhà tôi có vi phạm quyền riêng tư không?" và nhận hơn 6.000 trả lời. 79% cho rằng hàng xóm sai, 21% ý kiến ngược lại.

Trên ứng dụng iHanoi, từ năm 2024 đến nay ghi nhận hơn 20 phản ánh việc hàng xóm lắp thiết bị hoặc chĩa ống kính camera vào nhà người khác.

Luật sư Diệp Năng Bình, Trưởng Văn phòng Luật sư Tinh Thông Luật, cho biết nỗi lo của người dân là có căn cứ. "Không gian trước cửa, trong sân, lối đi riêng là nơi diễn ra các hoạt động cá nhân. Việc bị ghi hình 24/24 khiến người dân cảm thấy mất an toàn", ông Bình nói.

Dưới góc độ pháp lý, quyền hình ảnh và đời sống riêng tư được bảo vệ tại Điều 32 và Điều 38 Bộ luật Dân sự 2015. Nghị định 13/2023 cũng quy định dữ liệu cá nhân chỉ được xử lý khi có căn cứ hợp pháp. Người dân có quyền lắp camera bảo vệ tài sản trên diện tích sở hữu, nhưng không được biến không gian sống của người khác thành vùng giám sát. Nếu cố tình vi phạm, chủ camera có thể bị buộc chấm dứt hành vi và bồi thường thiệt hại theo Điều 592 Bộ luật Dân sự.

Luật sư khuyến cáo người dân không nên tự ý giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực hay phá hoại tài sản vì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Không thương lượng được với hàng xóm, cũng không dùng bạo lực, anh Nguyễn Đông ở TP HCM chọn cách dùng gương phản chiếu. 5 năm trước, hàng xóm lắp camera trên cao chĩa vào sân nhà anh. Sau nhiều lần góp ý bất thành, anh Đông gắn một chiếc gương xe máy tại góc sân để hắt ánh sáng mặt trời thẳng vào ống kính đối diện, khiến thiết bị bị lóa. Vài ngày sau, người hàng xóm tự tháo camera và lắp song sắt cửa sổ. "Tôi không phá hoại, chỉ tìm cách bảo vệ không gian riêng tư của gia đình", anh Đông kể.

Luật sư Diệp Năng Bình khuyến cáo người lắp camera cần tôn trọng quyền riêng tư từ khâu thiết kế, chỉ ghi hình phạm vi tài sản cá nhân. Với các gia đình bị ảnh hưởng, nên ưu tiên trao đổi ôn hòa để thống nhất điều chỉnh hướng ống kính hoặc thiết lập "vùng che" (Privacy Masking) trên phần mềm. Nếu thương lượng thất bại, người dân cần thu thập bằng chứng hình ảnh, gửi kiến nghị bằng văn bản đến tổ dân phố hoặc công an khu vực nhờ can thiệp.

Năm 2024, ông Nguyễn Long, 60 tuổi, ở phường Hoàng Liệt, Hà Nội bị các hộ dân trong ngõ phản ứng do lắp camera an ninh. "Tôi không có ý định xâm phạm quyền riêng tư của người khác nhưng đặc thù nhà ống chỉ có mặt tiền 3 m, chỉnh mọi hướng ống kính vẫn phải chĩa sang nhà lân cận", ông nói.

Để yên lòng hàng xóm, ông chủ động công khai góc quét của camera và cam kết không phát tán hình ảnh. Mâu thuẫn sau đó được hóa giải.

Tin Gốc: Vnexpress

Thông điệp của Tổng Bí thư gửi đến thanh niên dịp kỷ niệm 95 năm thành lập Đoàn có một điểm nhấn đáng suy nghĩ: yêu nước trong thời đại mới không còn dừng lại ở cảm xúc mà phải được đo bằng tri thức, năng lực hành động và khả năng chinh phục những đỉnh cao khoa học - công nghệ.

Đó không chỉ là một định nghĩa mới về lòng yêu nước, mà còn là một sự dịch chuyển căn bản trong cách nhìn về vai trò của thế hệ trẻ.

Thông điệp của Tổng Bí thư đặt thanh niên vào đúng "tọa độ" của thời đại - một kỷ nguyên mà sức mạnh quốc gia được đo bằng năng lực sáng tạo, chất lượng nguồn nhân lực và khả năng thích ứng.

Nói cách khác, lòng yêu nước hôm nay không còn là khái niệm trừu tượng mà trở thành một yêu cầu rất cụ thể: học tốt hơn, làm việc hiệu quả hơn, sáng tạo nhiều hơn và đóng góp thiết thực hơn.

Trong một thời đại mà sự nổi tiếng có thể đến rất nhanh, nơi những "trào lưu" có thể chi phối hành vi của giới trẻ, lời nhắc "dám nghĩ, dám làm nhưng không tùy tiện, không chạy theo hào nhoáng nhất thời" mang ý nghĩa như một điểm tựa giá trị.

Ở đây có thể thấy một mối lo ngầm: nếu không có "la bàn" về lý tưởng và đạo đức, đổi mới sáng tạo có thể bị lệch hướng. Một sáng kiến chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó làm cho xã hội tốt hơn, khi nó phục vụ con người và góp phần làm cho đất nước mạnh hơn. Theo đó, sáng tạo không phải để thỏa mãn cái tôi mà để phụng sự cộng đồng.

Tất nhiên không thể chỉ kêu gọi người trẻ nỗ lực nếu thể chế vẫn còn rào cản, nếu môi trường chưa đủ khuyến khích sáng tạo, nếu giáo dục vẫn nặng về truyền thụ hơn là khai phóng.

Khi nhấn mạnh vai trò của Nhà nước, của các cơ sở giáo dục, của doanh nghiệp và tổ chức Đoàn trong việc tạo điều kiện, thông điệp ấy đã chuyển từ lời kêu gọi sang một yêu cầu mang tính hệ thống: muốn có một thế hệ sáng tạo phải có một hệ sinh thái sáng tạo.

Không thể có thành tựu bền vững nếu thiếu lao động nghiêm túc, không có công trình lớn nếu thiếu tích lũy bền bỉ. Trong một xã hội ngày càng đề cao tốc độ và kết quả nhanh, đây là một điểm cân bằng cần thiết. Thành công không phải là đường tắt mà là hành trình của kỷ luật, của học hỏi không ngừng và của sự tự hoàn thiện.

Điều đáng suy ngẫm nhất không nằm ở những lời kêu gọi lớn mà ở yêu cầu học không chỉ để có việc làm hay tiến thân nhưng để nâng cao năng lực cống hiến.

Khi việc học được đặt trong mối quan hệ với trách nhiệm đối với đất nước, nó vượt ra khỏi lợi ích cá nhân để trở thành một hành vi mang ý nghĩa công dân.

Một thế hệ thanh niên biết học để cống hiến, biết sáng tạo để phụng sự và biết khát vọng nhưng không rời xa giá trị - đó chính là nền tảng để một quốc gia phát triển bền vững.

Và có lẽ đó cũng là điều mà người đứng đầu của Đảng muốn gửi gắm, rằng tương lai đất nước không chỉ nằm ở những chính sách lớn mà bắt đầu từ cách mỗi người trẻ hiểu và thực hành hai chữ "yêu nước" trong đời sống hằng ngày.

Tin Gốc: https://tuoitre.vn/dinh-nghia-moi-ve-long-yeu-nuoc-20260410083632911.htm