Ông là Lê Huy Xuân – người lính đặc công nước từng khiến đối phương khiếp sợ tại chiến trường Quảng Nam – Đà Nẵng, với chiến công phá hủy hàng chục xe bọc thép.
Trong căn nhà nhỏ đơn sơ, ông Lê Huy Xuân xúc động nhắc về thời hoa lửa của mình. Năm nay đã 81 tuổi nhưng ông vẫn nhớ như in những kỷ niệm thời trai trẻ. Năm 1963, chàng thanh niên Lê Huy Xuân hừng hực sức trẻ viết đơn tình nguyện ra trận. Thế nhưng trong lần khám tuyển đầu tiên ông bị loại. Lý do không đủ sức khỏe vì ông nhỏ người, chỉ nặng có 41 kg.
Không nản lòng, sang năm 1964 ông tiếp tục ứng tuyển. Đơn vị tuyển quân khi ấy nhận định: “Người thấp bé, nhẹ cân thế này lại rất phù hợp với nhiệm vụ luồn lách, bí mật của đặc công”. Vậy là chính cái vóc dáng nhỏ bé ấy đã đưa ông trở thành một chiến sĩ đặc công tinh nhuệ.
Tháng 10.1964, sau 3 tháng huấn luyện, ông cùng đồng đội hành quân vào chiến trường Quảng Nam – Đà Nẵng, bắt đầu những ngày tháng chiến đấu oanh liệt tại đây. Khi đó đơn vị đặc công chính quy chưa thành lập, ông được biên chế vào đơn vị trinh sát đặc nhiệm B12, trực thuộc Bộ Tư lệnh Công binh. Tại đèo Hải Vân, đơn vị 120 người của ông chia làm hai ngả: một nửa ngược lên Tây nguyên, một nửa xuôi về vùng chảo lửa Quảng Nam. Ông Xuân nằm trong số những người về vùng Điện Bàn, Duy Xuyên, Đại Lộc, những nơi được mệnh danh là “vùng đất chết” bởi bom đạn đối phương.
Là lính đặc công, đặc biệt là đặc công nước và công binh, nhiệm vụ chính của ông Xuân và đồng đội là đánh cầu, phá đường để cắt đứt các tuyến giao thông huyết mạch của đối phương. Trong bóng đêm đen đặc, những người lính đặc công ngâm mình hàng giờ dưới làn nước lạnh, bí mật áp sát chân cầu để gài mìn. Sự sống và cái chết chỉ cách nhau gang tấc, bởi chỉ cần sơ suất gây ra một tiếng động nhỏ, hay một sai sót trong kỹ thuật kích nổ, họ sẽ mãi mãi nằm lại dưới lòng sông.
Ông Xuân bồi hồi nhớ lại trận đánh đầu tiên vào ngày 25.2.1965. Mục tiêu là cầu Cao Lâu trên QL1. Bằng sự mưu trí và gan dạ, ông cùng đồng đội đã đánh sập cây cầu này, gây tiếng vang lớn, làm tê liệt tuyến giao thông huyết mạch của đối phương trong nhiều ngày. Tiếp đó là những trận đánh vang dội khác như phá cầu Bình Long, cầu Thượng Đức.
Đặc biệt, dấu ấn sâu đậm ở chiến trường khốc liệt với ông là những chiến công phá xe bọc thép, nơi da thịt đối đầu với sắt thép. Ông và đồng đội phải luồn sâu vào lòng địch, tiếp cận các xe bọc thép để phá hủy. Đây là nhiệm vụ vô cùng nguy hiểm vì nếu bị đối phương phát hiện thì chắc chắn hy sinh.
Vậy mà ông Xuân đã cùng đồng đội phá hủy tới hơn 20 xe bọc thép và tiêu diệt gần 300 lính đối phương, trong đó có lần phá hủy hơn 10 xe, tiêu diệt 152 lính. Sau mỗi trận đánh, ông đều được tặng bằng khen, giấy khen ghi nhận chiến công.
Với những thành tích xuất sắc, ông đã vinh dự được trao tặng Huân chương Chiến công hạng nhì, 2 Huân chương Chiến công hạng ba và rất nhiều bằng khen, giấy khen. Ông cũng đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cấp tỉnh (năm 1965 -1966), Chiến sĩ thi đua toàn Quân khu 5 (năm 1967 – 1968).
Nhưng chiến tranh không chỉ có chiến công, mà còn là rất nhiều hy sinh. Ông Xuân ngậm ngùi nhớ lại, đại đội của ông khi vượt Trường Sơn vào nam có hơn 100 người lính trẻ măng, hừng hực khí thế. Vậy mà đến ngày đất nước im tiếng súng, chỉ còn khoảng hơn 20 người trở về. Những người chỉ huy dạn dày kinh nghiệm như đại đội trưởng, chính trị viên đều đã nằm lại mãi mãi nơi chiến trường.
Nỗi đau càng thắt lại khi ông nhắc về những người đồng hương. Cùng đi từ thôn Bà Khê năm ấy có 8 anh em, nhưng chỉ còn 3 người trở về, trong đó ông Xuân đã để lại một phần máu thịt nơi chiến trường. Trong một trận càn ác liệt, ông Xuân cõng một đồng đội bị thương rút lui, đã không may vấp phải mìn, mất một phần chân trái và 3 lần phải cưa chân do đang tuổi phát triển, xương chân cứ thế trồi ra.
Hành trình từ cõi chết trở về của ông Xuân cũng đầy khốc liệt. Cuối năm 1969, ông được chuyển ra Bắc điều trị. Đoàn xe thương binh chở những người lính không còn lành lặn rời xa chiến trường, nhưng bom đạn vẫn không buông tha. Khi đoàn xe đi đến Hang Đá (Quảng Bình), máy bay đối phương phát hiện và trút bom. “Xe cháy, 40 thương binh ngồi trên xe trúng bom hy sinh gần hết, chỉ còn vài người sống sót, trong đó có tôi”, ông Xuân đau đớn nhớ lại. Ông liên tục thấm nước mắt khi nhắc lại kỷ niệm đau thương và cho biết thế hệ thanh niên quê ông năm ấy ra đi có rất ít người trở về, trong đó có những anh em của mình.
Năm 1971, sau thời gian điều trị, ông Lê Huy Xuân phục viên trở về quê hương Bà Khê. Cơ thể không còn lành lặn nhưng ông vẫn hăng hái tham gia công tác địa phương. Suốt 33 năm (từ 1971 – 2004), ông làm Tổ trưởng tổ tự quản, tham gia giữ gìn an ninh trật tự cho xóm làng. Dù thương tật hành hạ mỗi khi trái gió trở trời, ông vẫn cần mẫn làm thợ mộc, làm ruộng để lo cho con cái.
Tuy nhiên có một điều chưa trọn vẹn là do bị thất lạc nhiều giấy tờ nên ông gặp rất nhiều khó khăn và thiệt thòi về các chế độ chính sách. Hiện ông chỉ được hưởng chế độ thương binh hạng 3/4. Ngoài ra, một người con của ông bị chậm phát triển trí tuệ, nghi do ông nhiễm chất độc khi tham gia chiến đấu ở chiến trường. Dẫu vậy, chưa khi nào ông đòi hỏi chế độ, bởi với ông, việc được sống và trở về đã là may mắn hơn những đồng đội của mình.
Khi chúng tôi hỏi ông muốn nhắn nhủ điều gì với thế hệ trẻ hôm nay, người lính già chia sẻ: “Tôi mong thế hệ trẻ hiểu và trân trọng sự hy sinh của thế hệ cha anh. Ngày xưa chúng tôi đi chiến trường là xác định sẵn sàng hy sinh tuổi xuân, xương máu vì đất nước, không toan tính thiệt hơn. Lớp trẻ bây giờ được sống trong hòa bình, cần chịu khó học tập và làm việc sao cho xứng đáng với thế hệ cha anh. Đừng bao giờ quên lịch sử, quên đi cái giá của độc lập tự do ngày hôm nay”.
Ngày 15.4, trong khuôn khổ “Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập năm 2026”, đoàn đại biểu thanh niên Việt Nam do anh Nguyễn Tường Lâm, Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch T.Ư Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam dẫn đầu, đã đến thăm và làm việc tại Tập đoàn Xây dựng Trung Quốc (CSCEC). Cùng đi có anh Từ Hiểu, Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp thanh niên toàn Trung Quốc.
Tại buổi làm việc, anh Nguyễn Tường Lâm đánh giá cao vị thế của CSCEC - đơn vị xây dựng hàng đầu thế giới và coi đây là minh chứng sống động cho quá trình hiện đại hóa cường quốc. Anh Lâm nhấn mạnh, Việt Nam đang ở giai đoạn chuyển mình quan trọng với mục tiêu trở thành nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045. Trong lộ trình đó, phát triển hạ tầng được xác định là một trong ba đột phá chiến lược.
Với tốc độ đô thị hóa nhanh, Việt Nam hiện có nhu cầu cực kỳ lớn về các dự án trọng điểm như: đường sắt tốc độ cao, hệ thống cao tốc, đô thị thông minh và hạ tầng số.
Anh Nguyễn Tường Lâm khẳng định: "Với cơ cấu dân số vàng, thanh niên Việt Nam đang rất khao khát tiếp cận những công nghệ xây dựng tiên tiến nhất, từ công nghệ xanh, vật liệu mới đến quản trị dự án hiện đại. Đồng thời Việt Nam cũng luôn chào đón các tập đoàn có tâm, có tầm như CSCEC tham gia đóng góp, chia sẻ kinh nghiệm và chuyển giao công nghệ cho các đối tác trong nước".
Chuyến thăm và làm việc này, anh Nguyễn Tường Lâm kỳ vọng không chỉ dừng lại ở việc tham quan và học tập kinh nghiệm quản trị đa quốc gia, mà anh đặc biệt nhấn mạnh đến việc xây dựng mạng lưới kết nối con người và mong muốn sẽ là khởi đầu cho các chương trình giao lưu định kỳ giữa kỹ sư và doanh nhân trẻ hai nước.
Anh Nguyễn Tường Lâm tin tưởng rằng thanh niên chính là lực lượng xung kích trong công cuộc xây dựng đất nước và sự kết hợp giữa kinh nghiệm, công nghệ từ phía Trung Quốc cùng nhiệt huyết, tiềm năng của Việt Nam sẽ tạo nên những giá trị bền vững cho cả hai dân tộc.
Chiều 7.4, đoàn công tác của T.Ư Đoàn do anh Nguyễn Tường Lâm, Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam, dẫn đầu, đã tới thăm và chúc mừng Đại sứ quán Lào và Đại sứ quán Campuchia tại Việt Nam, nhân dịp tết cổ truyền của hai nước.
Đón tiếp đoàn công tác tại Đại sứ quán Lào, có bà Khamphao Ernthavanh, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào tại Việt Nam. Tại đây, anh Nguyễn Tường Lâm gửi lời chúc mừng năm mới tới Đại sứ và toàn thể cán bộ Đại sứ quán Lào và nhân dân Lào nhân dịp tết cổ truyền Bun Pi May 2026.
Anh Nguyễn Tường Lâm khẳng định, dưới sự quan tâm của lãnh đạo hai Đảng, hai Nhà nước, quan hệ giữa Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và Đoàn Thanh niên Nhân dân Cách mạng Lào ngày càng được củng cố, phát triển thực chất, góp phần vun đắp mối quan hệ "hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện" Việt Nam - Lào.
Điểm lại kết quả năm 2025, anh Nguyễn Tường Lâm cho biết hai bên đã triển khai nhiều hoạt động hợp tác thiết thực như: các chuyến thăm, làm việc, chương trình giao lưu thanh thiếu nhi, hoạt động hỗ trợ tại địa phương và các sự kiện đối ngoại thanh niên quy mô lớn.
Nhân dịp này, anh Nguyễn Tường Lâm bày tỏ mong muốn trong thời gian tới sẽ tiếp tục nhận được sự phối hợp chặt chẽ của Đại sứ quán Lào và các tổ chức thanh niên Lào, để triển khai hiệu quả các hoạt động giao lưu, hợp tác.
Đại sứ Khamphao Ernthavanh bày tỏ sự xúc động trước tình cảm của T.Ư Đoàn. Bà khẳng định, thanh niên chính là lực lượng kế cận trong việc giữ gìn và phát huy mối quan hệ đặc biệt Việt Nam - Lào.
Bà Khamphao Ernthavanh đánh giá cao sự hỗ trợ của T.Ư Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đối với lưu học sinh Lào đang học tập tại Việt Nam, coi đây là nhân tố quan trọng để thắt chặt thêm tình anh em giữa hai dân tộc.
Tại Đại sứ quán Campuchia, bà Touch Sopharath, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Vương quốc Campuchia tại Việt Nam, đã đón đoàn công tác.
Anh Nguyễn Tường Lâm đã gửi lời chúc mừng năm mới tới Đại sứ cùng toàn thể cán bộ, nhân viên Đại sứ quán và nhân dân Vương quốc Campuchia, đồng thời bày tỏ vui mừng trước không khí thân tình, hữu nghị của cuộc gặp.
Anh Nguyễn Tường Lâm khẳng định, trong thời gian qua, dưới sự quan tâm của lãnh đạo hai Đảng, hai Nhà nước, các hoạt động giao lưu, hợp tác giữa tổ chức thanh niên hai nước được triển khai phong phú, thiết thực, phù hợp với nhu cầu và nguyện vọng của thanh niên. Qua đó, góp phần tăng cường hiểu biết lẫn nhau và giáo dục thế hệ trẻ về mối quan hệ láng giềng tốt đẹp, hữu nghị truyền thống, hợp tác toàn diện và bền vững lâu dài Việt Nam - Campuchia.
Anh Nguyễn Tường Lâm cũng điểm lại một số kết quả hợp tác nổi bật của thanh niên hai nước và cho rằng các hoạt động này góp phần củng cố nền tảng xã hội cho quan hệ hai nước.
Nhân dịp này, anh Nguyễn Tường Lâm trân trọng cảm ơn sự phối hợp, hỗ trợ của Đại sứ quán Campuchia trong thời gian qua, đồng thời bày tỏ mong muốn tiếp tục tăng cường hợp tác, mở rộng các chương trình giao lưu, nhất là trong khuôn khổ ASEAN.
Đại sứ Touch Sopharath cảm ơn sự quan tâm của tuổi trẻ Việt Nam. Bà nhấn mạnh rằng, việc bà chọn Việt Nam là quốc gia đầu tiên để thực hiện nhiệm vụ ngoại giao trên cương vị Đại sứ đã minh chứng cho tầm quan trọng của mối quan hệ hai nước.
Bà Touch Sopharath hứa sẽ là cầu nối tích cực để thúc đẩy các hoạt động giao lưu giữa thanh niên hai nước, đặc biệt là các chương trình khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo.
Ngày 19.4, T.Ư Đoàn tổ chức Hội nghị trực tuyến toàn quốc quán triệt Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Chương trình hành động của Đoàn thực hiện Nghị quyết.
Tham dự hội nghị có anh Bùi Quang Huy, Ủy viên T.Ư Đảng, Bí thư thứ nhất T.Ư Đoàn; anh Nguyễn Minh Triết, Ủy viên dự khuyết T.Ư Đảng, Bí thư thường trực T.Ư Đoàn; anh Nguyễn Tường Lâm, Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam.
Phát biểu khai mạc hội nghị, anh Nguyễn Minh Triết cho biết, đối với tổ chức Đoàn và tuổi trẻ Việt Nam, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng không chỉ là văn kiện chính trị có ý nghĩa định hướng lớn, mà còn đặt ra yêu cầu rất cụ thể về trách nhiệm hành động.
"Đó là trách nhiệm của tuổi trẻ trong học tập, lao động, sáng tạo, lập thân, lập nghiệp, làm chủ khoa học công nghệ, xung kích trong chuyển đổi số, tham gia xây dựng văn hóa, con người Việt Nam thời đại mới, góp phần bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, từ cơ sở", anh Triết nhấn mạnh.
Anh Nguyễn Minh Triết cho biết nhận thức rõ ý nghĩa đó, Ban Thường vụ T.Ư Đoàn đã ban hành Kế hoạch tổ chức nghiên cứu, học tập, quán triệt, tuyên truyền Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng với yêu cầu phải tạo thành đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng, quan trọng trong toàn Đoàn; gắn việc học tập, quán triệt với xây dựng chương trình hành động, với nhiệm vụ công tác của từng cấp bộ Đoàn, từng địa phương, đơn vị; bảo đảm thiết thực, hiệu quả, dễ nhớ, dễ thực hiện, phù hợp với từng nhóm đối tượng.
Kế hoạch cũng xác định rõ mục tiêu phấn đấu 100% cán bộ đoàn, đoàn viên được học tập, quán triệt và 80% thanh niên được tuyên truyền về Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.
Theo anh Triết, hội nghị có ý nghĩa mở đầu, định hướng và thống nhất nhận thức trong toàn hệ thống Đoàn.
Thông qua hội nghị, đội ngũ cán bộ Đoàn chủ chốt cả nước sẽ có điều kiện tiếp cận một cách hệ thống, đầy đủ hơn những nội dung cốt lõi, điểm mới, tư tưởng chỉ đạo xuyên suốt trong các văn kiện đại hội; đồng thời nắm rõ hơn những nội dung trọng tâm trong Chương trình hành động của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh thực hiện Nghị quyết Đại hội để tiếp tục nghiên cứu, vận dụng trong quá trình tham mưu, chỉ đạo, tổ chức thực hiện tại địa phương, đơn vị mình.
Nhấn mạnh đây là hội nghị có ý nghĩa hết sức quan trọng, anh Triết đề nghị: "Trước yêu cầu mới của sự nghiệp cách mạng, trước những vận hội và thách thức đan xen của đất nước trong giai đoạn phát triển mới, tổ chức Đoàn và tuổi trẻ Việt Nam càng phải nhận thức sâu sắc hơn trách nhiệm của mình đối với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân.
Việc học tập, quán triệt sâu sắc Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng chính là cơ sở quan trọng để mỗi cán bộ Đoàn, mỗi tổ chức Đoàn tiếp tục củng cố bản lĩnh chính trị, nâng cao chất lượng tham mưu, tổ chức thực hiện hiệu quả hơn các nhiệm vụ được giao; góp phần đưa Nghị quyết của Đảng sớm đi vào cuộc sống bằng những hành động thiết thực của tuổi trẻ".
Hội nghị diễn ra với hai chuyên đề trọng tâm: chuyên đề về những nội dung cốt lõi và điểm mới nổi bật trong các văn kiện Đại hội XIV của Đảng và chuyên đề về Chương trình hành động của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh thực hiện Nghị quyết Đại hội.
Các nội dung trọng tâm của chương trình hành động được quán triệt tại hội nghị bao gồm: tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, lòng yêu nước, khát vọng cống hiến cho thanh thiếu nhi; đẩy mạnh học tập, quán triệt Nghị quyết gắn với kiểm tra, đánh giá kết quả học tập trên nền tảng số.
Chương trình cũng tập trung phát triển các công cụ AI và nền tảng số phục vụ công tác tuyên truyền, giáo dục; củng cố, phát triển Ứng dụng Thanh niên Việt Nam; nâng cao chất lượng hoạt động của đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên, cộng tác viên dư luận xã hội, các câu lạc bộ lý luận trẻ.
Đặc biệt, chương trình hành động xác định nhiều nội dung lớn gắn với yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới như: phát huy vai trò tiên phong của thanh niên trong khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, khởi nghiệp, lập nghiệp và phát triển nguồn nhân lực trẻ.
Đồng thời chương trình đặt mục tiêu huy động thanh niên tham gia phát triển xã hội bền vững, bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng; nâng cao nhận thức, trách nhiệm của thanh thiếu niên trong nhiệm vụ bảo đảm quốc phòng, an ninh; chăm lo, giáo dục, bồi dưỡng và bảo vệ trẻ em, thiếu niên, nhi đồng; nâng cao hiệu quả công tác quốc tế thanh niên, chủ động hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng.
Theo T.Ư Đoàn, việc quán triệt sâu sắc Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng trong đoàn viên, thanh niên được đặt ra với yêu cầu phát huy mạnh mẽ vai trò tiên phong, tình nguyện, sáng tạo của tuổi trẻ, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu Nghị quyết.
Đồng thời, đổi mới phương thức hoạt động của Đoàn theo mô hình tổ chức mới, tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, lòng yêu nước, nuôi dưỡng hoài bão, khát vọng vươn lên trong thanh thiếu nhi.
