Tôi 39 tuổi, chồng 41 tuổi, kết hôn được 9 năm, có bé trai 7 tuổi và bé gái 4 tuổi, cả hai bé đi học ở trường gần nhà. Khi quen biết, chúng tôi không ở gần nhau, tôi làm ở thành phố, anh ở tỉnh, chỉ cuối tuần anh mới về thành phố để gặp nhau. Anh cũng ở nhờ nhà người quen tại thành phố trong những ngày cuối tuần đó, vì năm tháng anh rời quê vào thành phố làm việc thì nhà người quen đó cũng là nơi anh ở. Về công việc, tôi làm văn phòng, lúc đó đang là leader, anh làm kho ở tỉnh.
Trong thời gian quen, tôi cũng không hỏi nhiều về bằng cấp chuyên môn, học hành ra sao, vì yếu tố tôi quan tâm là có đạo (tôi cũng theo đạo), rồi tính cách và đạo đức trước hết. Đến khi gặp người thân của tôi, mọi người hỏi và tôi được biết anh học trung cấp. Chắc không hoàn thành chương trình học nên anh không lấy được bằng. Suốt 9 năm chung sống, tôi chưa bao giờ nhìn thấy cái bằng tốt nghiệp, chưa nghe anh nói về ngày thi tốt nghiệp hay lễ tốt nghiệp. Đó là sai lầm và thiếu sót của tôi khi bắt đầu một mối quan hệ, cho đến hiện tại tôi thấy nó ảnh hưởng lớn đến cuộc sống.
Chúng tôi tìm hiểu nhau 6 tháng thì kết hôn; một phần tôi đồng ý vì anh bảo yêu nhiều, quen dài dài cũng chỉ để kết hôn, cưới luôn để còn tập trung làm ăn; một phần vì lúc đó tôi 30 tuổi, mẹ luôn nhắc đến việc cưới xin, chỉ mong tôi có gia đình riêng để mẹ yên tâm vì độ tuổi không còn trẻ (ở quê cứ 30 tuổi là các bà nói già lắm rồi). Đây là sai lầm thứ hai của tôi khi hôn nhân lại chiều theo ý mẹ và để mẹ yên lòng. Về ngoại hình, tôi được mọi người nhận xét là ưa nhìn dù không cao lắm, chỉ 1m56. Tôi cũng có người theo đuổi nhưng vì muốn lấy người có đạo như mình, nên không tiến xa hơn với họ, chỉ dừng ở mối quan hệ bạn bè. Chồng tôi về ngoại hình tương đối ổn, cao ráo, tổng thể nhìn được. Sau khi cưới được 2 tháng, tôi mới thấy rõ bản chất con người thật của anh.
Khi đang quen, anh nói cho dù sau này có cãi nhau sẽ không bao giờ xưng mày tao, sẽ luôn “anh em” dù tôi nóng giận. Vậy mà mới cưới 2 tháng, anh đã xưng mày tao khi mâu thuẫn. Chúng tôi ở trọ, chung với chủ nhà, anh gào lên như xé toang cả khu trọ, tôi không đối đáp lại trong cơn thịnh nộ của anh. Anh nói gì tôi kệ, như người điếc không nghe, vậy mà anh lại bóp miệng tôi lại và bảo: “Tao hỏi mà mày khong trả lời, bị câm à”. Sau đó còn nhiều lần anh mày tao, nói giọng côn đồ, chợ búa với tôi, thậm chí lấy đồ do tôi làm đập ra nhà. Anh hoàn toàn không thể kiểm soát được ngôn từ và sự nóng giận. Không vừa ý cái gì là anh lại buông lời cay nghiệt, sỉ nhục tôi.
Có lần tôi đi làm về, tâm trạng rất chán vì đang cãi lộn trước đó, không muốn về phòng luôn, tôi rủ bạn gái học cùng lớp cấp 3 đi uống cà phê và ăn tối cho khuây khỏa. Tầm 21h tối tôi về, chồng không mở cửa phòng dù tôi gõ cửa rất nhiều lần. Thấy tôi gọi nhiều, chủ trọ lên tiếng, anh ta mới mở cửa phòng cho tôi. Tôi bước vào, chồng kiếm chuyện, chửi rủa tôi không thiếu thứ gì, nói tôi đi làm đĩ nên mới về giờ này, không ai đi làm mà về giờ đó. Trong khi tôi đã nhắn tin trước đó là tối nay đi với bạn. Tôi có lòng tự trọng, chưa từng bị ai xúc phạm từ khi còn đi học đến khi đi làm bằng những ngôn từ đó.
Lúc đó tôi chưa có bé, xác định ly hôn để giải thoát khỏi cuộc hôn nhân này. Sống chung mấy tháng mà tôi thấy bản chất con người anh thật kinh khủng, khác xa so với mình nghĩ. Đã là đàn ông có gia đình rồi nhưng bất kể chuyện lớn nhỏ gì giữa vợ chồng, anh đều điện thoại kể lể với mẹ, như kiểu anh là người bị hại và tôi luôn là người sai. Anh còn thêm thắt, dựng thêm chuyện để kể cho mẹ và mọi người, ai cũng nghĩ tôi xấu, anh thật tội nghiệp.
Mẹ chồng gọi điện xúi anh làm đơn ly hôn. Tôi nghe được và nói bản thân cũng đồng ý chia tay, làm đơn đi tôi ký, thế nhưng anh không làm. Mẹ đẻ lại bảo tôi cố nhịn, chưa có con nên chồng mới thế, có con sẽ khác. Từ lúc lấy nhau đến lúc mẹ chồng xúi con trai ly hôn là tầm 5 tháng.
Chúng tôi cùng theo đạo. Tôi thấy những người có đạo, theo đạo mà tôi biết, họ có đạo thật và sống theo đạo. Hơn nữa lấy người cùng niềm tin, tốt hơn người khác đạo, nên mỗi lần vợ chồng tôi gây gổ, mọi người trong đạo lại khuyên nhủ, giảng hòa để chúng tôi bình tâm lại. Tôi cũng muốn cho bản thân cơ hội để không vội vã đánh giá người khác xấu, vì thế tiếp tục ở với anh. Rồi tôi có bầu, sinh bé đầu, lỡ kế hoạch lại sinh bé thứ hai, đến nay cuộc hôn nhân này đã kéo dài được 9 năm, khoảng thời gian vô cùng mệt mỏi cả tinh thần lẫn thể xác. Lúc vướng con nhỏ tôi chưa đi làm được, chỉ bán hàng online, kể cả thời gian dịch Covid cũng thế, đó là thu nhập chính để trang trải cuộc sống gia đình. Khi có bé thứ hai, tôi vẫn bán online nhưng lại bị chồng chửi là ăn bám.
Ngay cả khi mới cấn bầu đứa thứ hai, tôi nghén không chịu được mùi đồ ăn, ngửi là bị ói, lúc đó dịch nên cách ly xã hội, anh ở nhà không đi làm, phụ nấu cho tôi mấy bữa khi tôi nghén mùi thôi mà chửi tôi thậm tệ. Người ở phòng trọ kế bên nghe chửi rát tai quá nên bênh tôi, họ thấy anh sai với tôi quá, anh mới chịu dừng, không chửi tôi nữa. Đến lúc tôi bầu bé thứ hai được 7 tháng, bé lớn gần 3 tuổi, anh bị Covid, một tay tôi ngày 3 lần nấu ăn cho anh ta, bê đến tận buồng cách ly (lúc đó chuyển sang thuê nhà, có phòng ngủ, anh nằm riêng 1 phòng). Ngày 3 lần tôi nấu nước xông cho anh, anh chỉ ăn ngủ và xông hơi suốt một tuần trời. Cũng lúc đó bé lớn bệnh, tôi vừa chăm con vừa chăm chồng. Sau đó, tôi mệt, chồng chỉ buông câu: “Có làm gì đâu mà mệt”.
Tôi bị sốt xuất huyết khi sinh bé thứ hai được gần 3 tháng, anh không phụ tôi bế con trong khi tay chân tôi rã rời vì nhức mỏi, không cho đi bệnh viện khám mà kêu ra phòng khám thôi. Đến khi tôi bị nặng, xuất huyết tiêu hóa, chồng mới cho đến bệnh viện và bác sĩ yêu cầu nhập viện luôn. Trong đêm tôi nhập viện, anh liên tục gọi điện khủng bố và gào thét với tôi khi con khóc. Khi bé thứ hai được 23 tháng, tôi gửi con để đi làm. Đến hiện tại, tôi đã đi làm lại được hai năm, như vậy tôi đã ở nhà 5 năm và sinh hai bé.
Khi tôi đi làm, anh mới thay tôi cho con ăn sau khi đón các bé ở trường về, nhưng lại luôn kể với mọi người rằng tôi không làm gì. Trong khi đó, công việc của tôi làm giờ hành chính, còn anh làm tự do về đêm. Ban ngày, các bé đi học thì anh ngủ, đến khoảng 16h30 chiều mới dậy đón con và nấu bữa tối. Bé lớn học lớp một bán trú; những hôm không bán trú thì đón về buổi trưa. Anh đón con, rồi hai bố con ăn ngoài hoặc nấu ở nhà nếu có thể, đến khoảng 17h thì đón bé nhỏ. Bữa sáng tôi nấu ở nhà, cho bé lớn ăn xong rồi đi học; tôi mang cơm theo để ăn trưa tại chỗ làm. Tối về, nếu chưa có cơm, tôi lại nấu ăn, tắm cho con, dọn dẹp nhà cửa và dạy con học. Hầu như tối nào cũng gần 22h tôi mới được nghỉ, sáng 5h30 đã dậy lo bữa sáng cho con và chuẩn bị đồ mang đi làm.
Tôi không tiêu xài hoang phí, luôn chắt chiu dành dụm, chưa từng làm ảnh hưởng đến tài chính gia đình. Tôi sống giản dị, thuộc típ phụ nữ truyền thống. Thế nhưng, chỉ cần một trong 10 việc tôi làm không vừa ý, chồng lại kiếm chuyện gây gổ. Các con nay đã lớn nhưng anh thường xuyên chửi tục, văng bậy trước mặt con, thậm chí dạy con gọi mẹ bằng “nó”. Mỗi lần cãi vã, anh dùng những lời lẽ ngày càng tệ hơn, thậm chí nguyền rủa tôi ra đường gặp tai nạn, đi đâu cũng chết, dựa vào việc tôi phải đi làm xa hơn 13km để nói những lời độc ác đó. Tôi từng tự hỏi liệu anh có vấn đề về tâm lý hay không. Những lúc bình thường, tôi nhẹ nhàng góp ý, mong anh đừng chửi tục trước mặt con, đừng dạy con cách nói hỗn, anh cũng hoàn toàn không để tâm.
Mẹ mất sau hơn hai năm tôi kết hôn, từ đó tôi không biết chia sẻ cùng ai, mọi chuyện chỉ giữ trong lòng. Bạn bè hay anh chị em, tôi cũng không thể trút bầu tâm sự. Suốt 9 năm, tôi đã chịu đựng quá nhiều. Tôi từng làm đơn ly hôn, muốn chấm dứt tất cả, nhưng mỗi lần nhìn hai con chơi đùa với nhau, tôi lại chùn bước, không biết mình có ích kỷ khi chia cắt chúng hay không. Tôi không biết nên ly thân một thời gian để cả hai nhìn lại hay dứt khoát ly hôn. Các con ngày càng lớn, trong khi môi trường sống đầy bạo lực ngôn từ và tinh thần như hiện tại rõ ràng không tốt.
Bây giờ, tôi gần như không còn muốn giao tiếp với chồng. Dù anh chửi rủa, tôi cũng im lặng, không đáp lại, vì tôi biết càng phản ứng thì mọi chuyện càng tệ, con cái lại chịu ảnh hưởng. Hiện tại, tôi chỉ tập trung vào công việc, chăm sóc con và bản thân, thế nhưng tôi thật sự rất mệt mỏi. Tôi cảm thấy chồng sống hai mặt, bên ngoài không ai nghĩ anh lại cư xử với vợ con tệ bạc. Tôi phải làm gì để thoát khỏi hoàn cảnh này?
Tôi là tác giả của bài viết: 30 tuổi, tôi có nhà ba tỷ và lương 50 triệu như thế nào 10 năm về trước. Cảm ơn quý độc giả đã đưa rất nhiều phản hồi thú vị và bổ ích. Sau 10 năm, tôi lại viết bài này như là một cách để nhìn lại, cũng như chia sẻ với quý độc giả về những nhân sinh quan của tôi và mong tiếp tục nhận được những sự đồng hành. Nhiều bạn bè đã nhận ra tôi sau khi bài cũ được đăng nên lần này tôi sẽ hạn chế chia sẻ những thông tin cụ thể liên quan đến tài chính.
Sau 10 năm, giờ tôi đã là một chuyên gia được biết đến khá nhiều trong lĩnh vực của mình, đang là giám đốc chức năng của một công ty đa quốc gia. Tôi tiếp tục với công việc đào tạo và tư vấn, với mức thù lao một ngày bằng nhiều lần lương tháng của một nhân viên văn phòng. Tôi đã có hai con, một trai một gái xinh đẹp và ngoan ngoãn. Trong 10 năm qua, tôi và gia đình cũng từng gặp biến cố thập tử nhất sinh. May mắn cả nhà đều bình an. Nhìn lại chặng đường vừa qua, các "triết lý sống" đã chia sẻ trước đây vẫn được giữ nguyên vẹn và là nền tảng cho cuộc đời mình. Ở tuổi 40, tôi xin phép được chia sẻ thêm vài góc nhìn từ chính trải nghiệm của mình. Hy vọng có ích với mọi người.
"May mắn thuộc về kẻ mạnh": Mặc dù tiêu đề chỉ mang tính chất câu view, nhưng thông điệp tôi muốn truyền tải rằng, may mắn chỉ thực sự đến với những ai sẵn sàng và đủ năng lực để đón nhận nó. Chúng ta hay nhìn sự thành công của một người tựa như nhìn phần nổi của tảng băng trôi trên mặt nước và cho rằng họ rất may mắn mới được như vậy, mà quên mất rằng để có được những may mắn đó, họ đã phải nỗ lực và có thể đã thất bại rất nhiều lần. Người trúng đất không phải tự nhiên trúng đất, họ đã trải nghiệm rất nhiều, tìm hiểu rất nhiều và đã mạnh dạn xuống tiền để mua miếng đất đó. Người được thăng tiến cũng đã phải trui rèn trau dồi kỹ năng kiến thức nhiều năm để khi cơ hội đến, họ là người được lựa chọn.
Ngay như bản thân tôi, cơ hội đi dạy cũng chỉ đến khi bản thân tích lũy đủ kiến thức và nâng cấp bản thân liên tục trong nhiều năm. Nếu không hiểu được triết lý này, chúng ta cứ hoài tặc lưỡi, chép miệng và tiếc rẻ, nhiều khi oán trách, tại sao may mắn lại không gõ cửa nhà mình.
"Lúa chín cúi đầu, sông sâu chảy lặng": Ai cũng có thể là thầy của mình. Vì vậy, hãy nhún nhường, khiêm tốn và lắng nghe người khác.
"Người càng hiểu biết thì cái tôi càng bé lại": Chúng ta có thể rất giỏi trong một lĩnh vực nào đó nhưng chỉ là học sinh tiểu học trong lĩnh vực khác. Anh tài xế có thể chỉ cho bạn biết cách lái xe tiết kiệm xăng. Bác nông dân có thể chỉ cho bạn cách xem thời tiết. Em bé bán vé số sẽ chỉ cho bạn cách vượt qua phản đối như thế nào. Mỗi người chúng ta đóng một vai trò trong xã hội này, không cao sang không thấp hèn. Vì vậy hãy luôn tôn trọng người khác, lắng nghe quan điểm và trải nghiệm của họ, đừng đánh giá mà hãy chắt lọc và tìm được bài học cho riêng mình.
Với tâm thế đó, chúng ta sẽ luôn có cơ hội để học hỏi và tốt hơn. Tiền tài, sự nghiệp và nguyên lý cái thùng nước tiền bạc và sự nghiệp không phải là tất cả. Chúng ta còn có sức khỏe, gia đình, bạn bè, các sở thích cá nhân... Mỗi yếu tố này là một mảnh ghép của cái thùng nước. Và hạnh phúc của bạn như nước trong thùng, chỉ vừa bằng thanh ngắn nhất, còn lại sẽ chảy hết ra ngoài.
Hiểu được điều đó, tôi luôn cố gắng để cân bằng mọi thứ. Dù là người làm kinh tế duy nhất trong nhà, sáng tôi vẫn dậy sớm tập thể dục, rồi quét nhà lau nhà, ăn sáng cùng con, đưa con đi học, chiều về chơi với con, tắm cho con, học bài với con, rồi cho con ngủ. Tôi cũng luôn dành sự trân trọng và thời gian cho bạn đời của mình, thường xuyên đưa cả nhà tham gia các hoạt động trải nghiệm. Những giá trị đó là thứ mà tiền bạc không thể thay thế được. Đã có lúc, tôi chọn chấp nhận đi chậm lại trong sự nghiệp của mình để có nhiều thời gian hơn dành cho gia đình. Ngay việc đi dạy, bây giờ tôi cũng hạn chế, chỉ tham gia vào các hoạt động cộng đồng, chia sẻ và định hướng nghề nghiệp cho các bạn trẻ và tôi tin đó là lựa chọn đúng đắn.
Vẫn còn nhiều điều khác tôi muốn chia sẻ nhưng trong khuôn khổ bài viết này, xin được mạn phép chỉ nêu vài góc nhìn cá nhân như trên. Ở tuổi 40, tôi vẫn còn nhiều trăn trở cho tương lai. Nửa cuộc đời đã qua, dù không quá rực rỡ nhưng cũng tạm gọi là bình an. Sắp qua bên kia sườn núi, tôi nên làm những gì, sống cuộc đời mình như thế nào để không nuối tiếc cho "một lần đến nhân gian"? Mong nhận được lời khuyên và ý kiến từ các anh chị em. Xin chân thành cảm ơn và mong hữu duyên trên đường thiên lý.
Kiểm tra hộp thư đến, tôi lại thở dài. Dòng chữ quen thuộc hiện lên: "Cảm ơn bạn đã quan tâm đến vị trí tuyển dụng... tuy nhiên hiện tại chúng tôi nhận thấy năng lực của bạn chưa thực sự phù hợp". Tôi không còn nhớ nổi đây là lần thứ bao nhiêu mình nhận mail từ chối, có lẽ hơn 20 lần. Mỗi lần như vậy, tôi chỉ biết lặng lẽ đóng màn hình, cố nuốt xuống cảm giác nghèn nghẹn nơi cổ họng. Tôi 23 tuổi, tốt nghiệp loại giỏi ngành truyền thông marketing tại một trường đại học nổi tiếng ở Hà Nội. Bốn năm đại học, tôi luôn nằm trong nhóm sinh viên có điểm số cao. Tôi từng tự tin rằng chỉ cần cầm tấm bằng giỏi trên tay, con đường phía trước sẽ rộng mở. Tôi đã mơ về một công việc đúng chuyên ngành, mức lương không dưới 10 triệu đồng/tháng, một căn phòng trọ nhỏ nhưng ấm áp, mỗi tháng có thể gửi về quê cho bố mẹ vài triệu đồng như một lời cảm ơn.
Thực tế không giống như những gì tôi tưởng tượng. Ra trường, tôi không có nhiều kinh nghiệm thực tế. Tôi chỉ được nhận vào vị trí thực tập sinh copywriter. Lúc ấy, tôi vẫn tự an ủi mình rằng ai cũng phải bắt đầu từ con số không. Tôi lao vào công việc, viết ngày viết đêm, chỉnh sửa từng câu chữ, cố gắng chứng minh rằng mình xứng đáng được giữ lại. Sau một thời gian, tôi được chuyển sang chế độ thử việc ba tháng. Đó là khoảng thời gian tôi sống trong tâm trạng hồi hộp thường trực. Mỗi bản kế hoạch truyền thông, mỗi bài nội dung gửi đi, tôi đều thấp thỏm chờ phản hồi.
Chật vật lắm, tôi mới được ký hợp đồng chính thức. Đến khi thỏa thuận lương, tôi như bị dội một gáo nước lạnh: 9 triệu đồng/tháng. Chín triệu đồng ở Hà Nội không phải con số nhỏ, nhưng cũng chẳng đủ để sống thoải mái. Tiền thuê trọ, tiền ăn, tiền điện nước, xăng xe... tất cả ngốn gần hết. Tôi phải tính toán từng bữa ăn, hạn chế mua sắm, thậm chí nhiều tháng không dám về quê vì sợ tốn thêm chi phí. Lời hứa "mỗi tháng gửi bố mẹ vài triệu đồng" dần trở nên xa vời. Tôi chỉ đủ để lo cho bản thân, đôi khi còn phải vay mượn bạn bè khi chi tiêu phát sinh. Dù vậy, tôi vẫn cố gắng. Tôi nghĩ chỉ cần tích lũy thêm kinh nghiệm, tương lai sẽ sáng sủa hơn.
Giữa năm 2025, khi tôi vừa bắt đầu quen nhịp công việc, công ty bất ngờ thông báo cắt giảm nhân sự vì khó khăn tài chính. Những nhân viên mới thiếu kinh nghiệm như tôi nằm trong danh sách đầu tiên. Tôi cầm quyết định thôi việc mà tay run lên, mọi cố gắng suốt gần một năm dường như tan biến. Tôi trở lại vạch xuất phát. Tháng 10 năm ngoái tôi bắt đầu "rải" CV khắp nơi. Tôi chỉnh sửa hồ sơ, bổ sung dự án từng làm, viết lại thư xin việc thật chỉn chu. Tôi ứng tuyển vào hơn 20 công ty, từ agency nhỏ đến doanh nghiệp lớn. Có nơi phỏng vấn một vòng rồi im lặng, có nơi bặt vô âm tín ngay từ khi gửi hồ sơ, số còn lại gửi email từ chối với lý do quen thuộc: "năng lực không phù hợp". Không ai nói rõ tôi thiếu điều gì. Tôi bắt đầu hoài nghi bản thân. Phải chăng tấm bằng giỏi chỉ đẹp trên giấy? Phải chăng kỹ năng của tôi chưa đủ? Hay vì thị trường lao động đang quá cạnh tranh?
Gần nửa năm thất nghiệp, số tiền tích cóp ít ỏi dần vơi. Tiền trọ, tiền sinh hoạt khiến tôi lo lắng từng ngày. Cuối cùng, tôi buộc phải trả phòng, thu dọn hành lý trở về quê sống cùng bố mẹ, lựa chọn mà trước đây tôi từng thề sẽ không bao giờ quay lại khi chưa thành công. Ngày tôi về, bố mẹ không nói gì nhiều, sau đó là những câu trách móc: "Học hành bao năm mà không kiếm nổi việc làm à", "Con nhà người ta ra trường là có chỗ làm ổn định rồi". Tôi hiểu bố mẹ lo lắng nhưng mỗi lời nói như một nhát cắt vào lòng tự trọng của tôi.
Áp lực đồng trang lứa càng khiến tôi ngột ngạt. Bạn bè cùng khóa đã có công việc ổn định, người khoe được tăng lương, người chuẩn bị mua xe, có người sắp kết hôn. Còn tôi, 23 tuổi, thất nghiệp, sống dựa vào bố mẹ. Nhiều đêm, tôi nằm quay mặt vào tường, nước mắt ướt gối. Tôi tự hỏi: "Mình có vô dụng thật không"? Tôi từng rất tự tin. Giờ đây, tôi không dám mở điện thoại vì sợ nhìn thấy thành công của người khác. Tôi sợ những câu hỏi thăm họ hàng: "Cháu làm ở đâu rồi". Tôi sợ cả chính mình trong gương, ánh mắt thiếu sức sống và đầy hoang mang. Sau nhiều tháng suy nghĩ, tôi nhận ra mình chỉ còn ba con đường.
Con đường thứ nhất ở lại quê, sống cùng bố mẹ và làm việc bán hàng. Ở quê, chi phí sinh hoạt thấp hơn, tôi không phải lo tiền trọ. Làm bán hàng tuy không đúng chuyên ngành nhưng ít nhất tôi có thu nhập và bớt áp lực. Tuy nhiên, sâu thẳm trong lòng, tôi sợ mình sẽ mãi dậm chân tại chỗ. Tôi sợ 5 năm, 10 năm nữa nhìn lại, mình vẫn chỉ là cô cử nhân marketing làm việc không liên quan đến ngành học.
Con đường thứ hai là khởi nghiệp. Tôi từng nghĩ đến việc mở một cửa hàng online nhỏ, bán sản phẩm mình yêu thích, tự làm marketing cho chính mình. Nghe có vẻ hấp dẫn, được làm chủ, được sáng tạo, thế nhưng khởi nghiệp đồng nghĩa với rủi ro. Tôi không có nhiều vốn, cũng chưa đủ kinh nghiệm quản lý. Nếu thất bại, tôi sẽ mất gì? Không chỉ là tiền mà còn là niềm tin ít ỏi còn sót lại.
Con đường thứ ba là quay lại thành phố, tiếp tục tìm việc và học thêm tiếng Anh, nâng cao kỹ năng. Đây có lẽ là con đường khó khăn nhất. Nó đòi hỏi tôi phải đối diện thêm nhiều lần từ chối, nhiều tháng chật vật. Đó cũng là con đường duy nhất giúp tôi tiến gần hơn đến mục tiêu ban đầu. Tôi đứng giữa ba ngã rẽ, lòng đầy do dự. Có những ngày tôi muốn buông xuôi, chấp nhận một công việc ổn định ở quê cho xong. Có những ngày tôi lại thấy ngọn lửa trong lòng bùng lên, muốn chứng minh rằng mình không hề kém cỏi. Tôi nhớ lại những đêm thức trắng làm bài tập nhóm, những lần thuyết trình đạt điểm cao, những lời khen của giảng viên. Tôi không tin tất cả chỉ là ảo ảnh. Có lẽ vấn đề không nằm ở việc tôi vô dụng mà ở việc tôi chưa đủ kiên nhẫn với chính mình.
Thị trường lao động khắc nghiệt, doanh nghiệp cần người có kinh nghiệm ngay lập tức, trong khi sinh viên mới ra trường như tôi lại cần cơ hội để tích lũy. Khoảng trống ấy khiến nhiều người trẻ chông chênh. Tôi không còn muốn đổ lỗi cho hoàn cảnh, cũng không muốn tự dằn vặt mình thêm nữa. Tôi đang học cách chấp nhận rằng thất nghiệp ở tuổi 23 không phải là dấu chấm hết. Nó có thể là một đoạn lùi để chuẩn bị cho bước tiến dài hơn. Tôi vẫn chưa biết mình sẽ chọn con đường nào. Có thể tôi sẽ quay lại thành phố, vừa làm thêm vừa học tiếng Anh. Có thể tôi sẽ thử kinh doanh nhỏ để kiểm chứng khả năng của bản thân. Hoặc có thể tôi sẽ bắt đầu từ một công việc rất bình thường ở quê nhưng không ngừng học hỏi. Điều duy nhất tôi biết là mình không muốn bỏ cuộc.
Tấm bằng giỏi có thể chưa đủ để đảm bảo một công việc tốt nhưng nó là minh chứng rằng tôi từng nỗ lực. Nếu tôi từng cố gắng được trong bốn năm đại học, cũng có thể cố gắng thêm một lần nữa. Ở tuổi 23, tôi chưa thành công, từng bị từ chối hơn 20 lần, từng bị sa thải, từng khóc vì cảm thấy mình vô dụng. Có điều, tôi tin hành trình trưởng thành không bao giờ bằng phẳng. Nếu ai đó đang giống tôi, thất nghiệp, hoang mang, tự ti, xin hãy nhớ rằng chúng ta không đơn độc. Có thể hôm nay chúng ta chưa tìm được chỗ đứng nhưng chỉ cần còn tiếp tục bước đi, chúng ta vẫn còn cơ hội. Dù mệt mỏi đến đâu, tôi vẫn sẽ mở hộp thư mỗi sáng. Biết đâu một ngày nào đó, thay vì dòng chữ từ chối, tôi sẽ nhận được một email bắt đầu bằng câu: "Chúc mừng bạn...".
Bốn năm trước, khi vừa ly hôn chồng cũng là lúc tôi rơi vào khủng hoảng tài chính vì thua lỗ trong đầu tư chứng khoán, mất toàn bộ số tiền tích góp suốt nhiều năm. Gánh nặng trách nhiệm với ba đứa con nhỏ khiến tôi chìm vào trạng thái trầm cảm kéo dài. Trong những ngày cô đơn nhất, tôi tìm đến một ứng dụng hẹn hò và gặp anh, người đàn ông Thụy Điển hơn tôi một tuổi, đang làm y tá tại một bệnh viện ở Stockholm. Khi đó, anh trong một cuộc hôn nhân bế tắc với người vợ đã phản bội mình. Cuộc đời anh cũng nhiều mất mát: mẹ mất vì bệnh hiểm nghèo khi anh vừa chào đời, bố qua đời khi anh chưa tròn 18 tuổi, không có anh chị em ruột, anh cũng điều trị trầm cảm.
Chúng tôi đến với nhau như hai con người đồng cảnh ngộ. Những cuộc trò chuyện kéo dài đến 3-4 giờ sáng mỗi đêm khiến chúng tôi cảm thấy như thấu hiểu và đồng điệu với nhau một cách kỳ lạ. Chỉ sau 8 ngày, cả hai đã có cảm giác như đọc được suy nghĩ của nhau, rồi chúng tôi nói lời yêu. Sau hơn một tháng, anh xin nghỉ phép bay sang Việt Nam gặp tôi. Tôi đã đếm từng ngày chờ đợi nhưng cuộc gặp ấy đã không thể diễn ra như kế hoạch cách đây 3 năm. Anh không vượt qua được rào cản tâm lý khi vẫn chưa chính thức ly hôn, còn tôi có ba con nhỏ ở Việt Nam.
Áp lực khiến anh rơi vào trầm cảm lần nữa và cắt đứt mọi liên lạc với tôi. Suốt hơn một năm sau đó, chúng tôi không liên lạc. Tôi không mở lòng với ai, chỉ tập trung làm việc và chăm sóc con cái. Cho đến một ngày, anh nhắn tin trở lại, báo rằng đã chính thức ly hôn. Trái tim tôi như được hồi sinh. Chúng tôi kết nối lại, trò chuyện mỗi ngày như chưa từng có khoảng cách. Khi đó, anh bận vừa làm y tá, vừa theo học ngành IT, đồng thời một mình nuôi con trai nhỏ. Tôi quyết định xin visa sang Thụy Điển gặp anh, dù biết đó là một hành trình vô cùng khó khăn. Chúng tôi chưa từng gặp nhau trước đó, tôi chưa từng đi châu Âu, cũng không có nhiều ràng buộc tài chính để chứng minh với đại sứ quán.
Bằng tình yêu và sự đồng hành của anh trong việc chuẩn bị giấy tờ bảo lãnh, điều kỳ diệu đã xảy ra, tôi được cấp visa. Tôi vỡ òa trong hạnh phúc và háo hức chuẩn bị cho chuyến đi. Cuối cùng chúng tôi cũng gặp và có vài tuần sống bên nhau tại Thụy Điển. Dù có những khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa và ẩm thực, đặc biệt là con trai anh chưa quen với món ăn Việt và không thể giao tiếp với tôi bằng tiếng Anh, chúng tôi vẫn cố gắng thích nghi. Tôi nấu ăn mỗi ngày, còn anh phụ giúp và học cách làm các món Việt như nem rán, phồng tôm, các món cuốn, thậm chí cả phở. Anh rất thích và dần "nghiện" đồ ăn Việt. Anh là người hiền lành, thông minh nhưng cũng rất nhạy cảm. Anh hay khóc khi cảm thấy tủi thân.
Đã nhiều lần tôi lau nước mắt cho anh, đặc biệt là đêm trước khi tôi trở về Việt Nam. Anh không ngủ, nằm suốt đêm khóc vì không muốn xa tôi. Anh sợ phải quay lại cuộc sống cô đơn và mong tôi ở lại, nhưng visa của tôi đã hết hạn, tôi buộc phải rời đi. Khoảnh khắc chia tay ở sân bay, chúng tôi ôm nhau suốt 30 phút trong nước mắt, hứa với nhau sẽ sớm gặp lại. Anh quay lưng rời đi, một tay lau nước mắt mà không dám ngoảnh lại, còn tôi đứng đó nhìn theo bóng anh xa dần. Sau khi tôi về nước, chúng tôi vẫn liên lạc mỗi ngày. Dù bận học, bận làm và chăm con, anh vẫn luôn dành thời gian nhắn cho tôi những tin nhắn dài kể về ngày của mình. Tôi tin rằng anh chính là người tôi tìm kiếm.
Chúng tôi cùng nhau lên kế hoạch cho lần gặp tiếp theo sau khi anh tốt nghiệp, mơ về một tương lai và mái ấm chung. Rồi biến cố xảy ra, một ngày, tôi nhận tin anh bị đột quỵ khi đang làm việc và phải cấp cứu trong bệnh viện. Anh nằm viện một tuần, sau đó về nhà theo dõi thêm cả tháng, không ai bên cạnh chăm sóc. Sức khỏe suy yếu, tài chính khó khăn với chi phí sống đắt đỏ ở Stockholm khiến anh rơi vào trầm cảm nặng hơn. Tin nhắn của anh thưa dần. Từ thói quen trò chuyện mỗi ngày, giờ đây 2-3 ngày anh mới trả lời. Tôi buồn và trách anh thiếu quan tâm.
Sau vài ngày im lặng, anh nói rằng cuộc sống hiện tại quá tải, vừa bệnh tật vừa lo công việc, học hành và con cái khiến anh gần như không còn thời gian để thở. Anh mong tôi hiểu và thông cảm. Tôi im lặng, chỉ đăng một dòng trạng thái buồn: "Nhớ anh đến quặn lòng". Anh đã xem, ngay đêm đó anh nói cần thời gian để tự giải quyết vấn đề của mình. Anh không muốn làm tôi buồn hay kéo tôi vào cuộc sống hỗn loạn của anh, tin rằng dừng lại là cách tốt nhất để tôi có thể tìm được người khác mang lại hạnh phúc cho tôi. Rồi anh lại chặn mọi liên lạc.
Đã 6 tháng trôi qua, tôi vẫn không thể quên được anh, mối tình xuyên biên giới kéo dài hơn 3 năm. Tôi biết chúng tôi rời xa không phải vì sự phản bội hay không còn yêu mà vì hoàn cảnh. Tháng này anh sẽ tốt nghiệp đại học. Tôi vẫn tự hỏi: liệu mình có nên tiếp tục chờ đợi anh?
