Đây là lần đầu tiên kể từ sứ mệnh Apollo, con người trở về từ hành trình bay quanh Mặt trăng trong sứ mệnh Artemis II.
Khi hoàng hôn buông xuống bờ biển San Diego (bang California, Mỹ) tối 10-4, hàng triệu người trên khắp thế giới nín thở dõi theo một quầng lửa đỏ rực vạch ngang bầu trời Thái Bình Dương. Bên trong quầng lửa đó là bốn phi hành gia vừa đi xa hơn bất kỳ ai trong lịch sử loài người. Hơn 3 triệu người theo dõi trực tiếp hành trình của họ trên kênh YouTube của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA), theo báo Straits Times.
Hành trình trở về của Integrity bắt đầu bằng một quyết định táo bạo: thay vì dùng động cơ đẩy, tàu Orion tận dụng chính lực hấp dẫn của Mặt trăng và Trái đất để kéo mình trở lại theo quỹ đạo “free-return” – một kỹ thuật mà các kỹ sư NASA đã tính toán đến từng mét một. Khi tàu chạm đến tầng khí quyển trên cao, cách mặt đất khoảng 120km, mọi thứ diễn ra với tốc độ chóng mặt.
Theo Đài CBS, Integrity lao vào khí quyển ở vận tốc 24.000 dặm/giờ, tức là đủ nhanh để bay từ Los Angeles đến New York trong vòng sáu phút.
Theo Hãng tin AP, phi hành đoàn gồm chỉ huy Reid Wiseman, phi công Victor Glover, chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch và phi hành gia Canada Jeremy Hansen đã lao vào khí quyển ở tốc độ Mach 33, tức lớn gấp 33 lần tốc độ âm thanh.
CBS News cho biết nhiệt độ bề mặt tấm chắn nhiệt tăng vọt gần 2.800°C, tương đương khoảng một nửa nhiệt độ bề mặt Mặt trời mà chúng ta nhìn thấy từ Trái đất.
Nhưng thử thách lớn nhất không phải là nhiệt độ, mà là sáu phút im lặng. Khi lớp plasma đỏ rực bao phủ toàn bộ thân tàu, mọi liên lạc giữa Integrity và trung tâm điều hành NASA bị cắt đứt hoàn toàn.
Theo AP, căng thẳng trong phòng điều hành Mission Control dâng cao khi tàu bị nhấn chìm trong plasma đỏ rực và bước vào vùng mù liên lạc theo kế hoạch. Hàng nghìn dặm cách đó, gia đình các phi hành gia tập trung trong phòng quan sát tại Trung tâm Điều khiển nhiệm vụ – nơi mọi người vỡ òa ăn mừng khi tàu thoát khỏi vùng mù, và lại òa reo lên một lần nữa khi nó hạ cánh an toàn xuống mặt nước.
Tấm chắn nhiệt của Integrity mang trên mình một lịch sử không mấy dễ chịu. Trong chuyến bay thử nghiệm không người lái Artemis I năm 2022, tấm chắn làm từ vật liệu Avcoat đã bị bong tróc bất thường. Hơn 100 vị trí xuất hiện vết nứt và mảng vỡ thay vì tan chảy đều như thiết kế, theo CBS News.
Sau gần hai năm điều tra, nguyên nhân được xác định là do vật liệu Avcoat thiếu độ thấm khí trong giai đoạn cụ thể của quá trình tái nhập, khiến khí tích tụ và phá vỡ lớp bảo vệ từ bên trong. Để giải quyết vấn đề này mà không trì hoãn sứ mệnh thêm 18 tháng, NASA đã điều chỉnh quỹ đạo tái nhập cho Artemis II, chọn đường xuống dốc hơn và trực tiếp hơn, nhằm duy trì nhiệt độ đủ cao liên tục để lớp Avcoat “thở” được suốt quá trình, theo CBS News.
Quyết định đó đã được kiểm chứng. Khi liên lạc được khôi phục, hệ thống 11 chiếc dù của Integrity triển khai tuần tự hoàn hảo: hai dù dẫn hướng bung ra ở độ cao 7.100m để ổn định và giảm tốc, trước khi ba dù chính mở ra ở 1.645m, kéo vận tốc tàu xuống còn khoảng 200 feet/giây để tiếp nước an toàn, theo trang Engadget. Lúc 20h7 (giờ miền Đông nước Mỹ) ngày 10-4, Integrity chạm mặt nước Thái Bình Dương.
Khi bốn thành viên phi hành đoàn lần lượt được đưa ra khỏi tàu, đặt lên bè bơm hơi rồi được trực thăng Hải quân Mỹ đưa đến tàu đổ bộ USS John P. Murtha, họ mang theo không chỉ bộ đồ bay màu cam và nụ cười mệt mỏi, mà còn là những ký ức trực tiếp từ vùng tối của Mặt trăng.
Theo AP, sứ mệnh Artemis II đã phá vỡ kỷ lục khoảng cách xa nhất mà con người từng đạt được khi phi hành đoàn chạm mốc 406.771 km tính từ Trái đất, vượt qua kỷ lục cũ 399.117km do phi hành đoàn Apollo 13 thiết lập năm 1970. Nhưng con số đó, dù ấn tượng, vẫn chưa phải điều đáng nhớ nhất của hành trình.
Đáng nhớ hơn là khoảnh khắc phi hành đoàn bay qua vùng tối Mặt trăng – phía mà từ Trái đất không bao giờ nhìn thấy được – và trở thành những người đầu tiên trong lịch sử trực tiếp quan sát nó bằng mắt thường.
Báo Guardian dẫn lời bà Christina Koch, một trong bốn phi hành gia, chia sẻ cảm xúc khi tàu tiếp cận gần nhất bề mặt Mặt trăng ở độ cao 4.067 dặm: “Tôi chỉ có một cảm giác choáng ngợp khi nhìn vào Mặt trăng. Mặt trăng thực sự là một thiên thể độc nhất vô nhị trong vũ trụ”.
Cũng trong chặng bay lịch sử đó, phi hành đoàn bất ngờ chứng kiến nhật thực toàn phần – hiện tượng mà phi công Victor Glover mô tả là “choáng ngợp toàn bộ chúng tôi”, theo AP.
Artemis II còn là sứ mệnh của những cái “đầu tiên” mang tính lịch sử. Theo báo Straits Times, ông Victor Glover là người Mỹ gốc Phi đầu tiên, bà Christina Koch là phụ nữ đầu tiên và ông Jeremy Hansen là người không mang quốc tịch Mỹ đầu tiên tham gia một sứ mệnh Mặt trăng.
Thực tế, hành trình của họ không hoàn toàn suôn sẻ. Theo AP, cả hệ thống nước uống lẫn nhiên liệu đẩy đều gặp sự cố van, và nhà vệ sinh trên tàu liên tục trục trặc, buộc phi hành đoàn phải dùng túi thu gom nước tiểu tạm thời.
Theo AP, sau thành công của sứ mệnh Artemis II, NASA dự kiến chương trình Artemis III triển khai năm 2027 sẽ thử nghiệm khả năng ghép nối tàu Orion với các tàu đổ bộ thương mại đang được SpaceX và Blue Origin phát triển trên quỹ đạo Trái đất.
Tiếp đó, Artemis IV vào năm 2028 sẽ đưa hai phi hành gia đổ bộ xuống vùng cực Nam của Mặt trăng – lần đầu tiên kể từ Apollo 17 năm 1972. Mục tiêu này đặt ra trong bối cảnh Trung Quốc đang nhắm đến mốc đổ bộ có người vào năm 2030, theo báo Straits Times.
Vượt lên trên cuộc cạnh tranh địa chính trị đó, chỉ huy Reid Wiseman đã chọn kết thúc sứ mệnh bằng những lời giản dị nhất. Ông chia sẻ: “Điều chúng tôi thực sự mong mỏi trong tâm hồn là có thể, dù chỉ một khoảnh khắc, khiến cả thế giới dừng lại và nhớ rằng đây là một hành tinh tuyệt vời và một nơi rất đặc biệt trong vũ trụ của chúng ta, và chúng ta nên trân trọng những gì mình được ban tặng”.
Giám đốc NASA Jared Isaacman, phát biểu từ boong tàu USS John P. Murtha khi chờ đón phi hành đoàn, đã nói thay cho cả nhân loại: “Đây không phải là một lần trong đời. Đây chỉ là sự khởi đầu”.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm Trung Quốc: Mốc son mới trong quan hệ song phương
Nhận lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình và Phu nhân, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm cấp Nhà nước đến Trung Quốc trong 4 ngày, bắt đầu từ 14-4 tới.
"Chuyến thăm lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có ý nghĩa mang tính lịch sử, có thể nói là hoạt động đối ngoại song phương quan trọng nhất giữa hai Đảng, hai nước Việt Nam và Trung Quốc trong năm 2026", Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc Phạm Thanh Bình khẳng định khi trả lời TTXVN.
Về mốc thời gian và bối cảnh, ông Bình diễn giải đây là chuyến thăm nước ngoài đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sau khi Việt Nam kiện toàn các chức danh lãnh đạo Nhà nước tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.
Đây còn là chuyến thăm đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đến Trung Quốc sau Đại hội XIV của Đảng, diễn ra đúng 1 năm sau chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình đến Việt Nam.
Với ý nghĩa và tầm quan trọng đặc biệt của chuyến thăm, ông Bình cho biết hai bên đều hết sức coi trọng và cùng đang tích cực thu xếp, chuẩn bị thật kỹ lưỡng, hiệu quả cả về mặt lịch trình và nội dung.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ có cuộc hội đàm quan trọng với Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và các cuộc hội kiến với lãnh đạo cấp cao khác của Trung Quốc.
Hai bên dự kiến tiếp tục khẳng định coi trọng việc củng cố quan hệ song phương giữa hai nước xã hội chủ nghĩa có mối gắn kết chiến lược sâu sắc. Bên cạnh đó cùng đi sâu trao đổi về các phương hướng, biện pháp lớn nhằm đưa quan hệ song phương bước vào giai đoạn phát triển mới, ổn định và bền vững hơn.
Trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới có nhiều biến động, chuyến thăm cũng là dịp để hai bên trao đổi sâu và thực chất trên tinh thần thẳng thắn, chân thành, cởi mở về các vấn đề khu vực và quốc tế cùng quan tâm.
Ngoài ra tăng cường phối hợp tại các cơ chế đa phương, xử lý thỏa đáng các vấn đề còn tồn tại, đóng góp vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới.
Cũng trong khuôn khổ chuyến thăm, theo chia sẻ của Đại sứ Phạm Thanh Bình, hai Tổng Bí thư, Chủ tịch nước dự kiến cùng gặp gỡ và phát biểu với đại diện thế hệ trẻ hai nước tham gia chương trình "Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập của thanh niên", do chính hai nhà lãnh đạo đã khởi xướng từ tháng 4-2025.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng sẽ có bài phát biểu chính sách tại Đại học Thanh Hoa, gặp gỡ một số thân nhân các nhân sĩ hữu nghị hai nước, tham dự hoặc tuyên bố khởi động một số chương trình giao lưu nhân dân, hợp tác văn hóa nghệ thuật, du lịch.
Bên cạnh việc chứng kiến lễ ký kết các văn kiện hợp tác, trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam dự kiến sẽ có các hoạt động khảo sát, tìm hiểu mô hình thí điểm khu đô thị mới, hệ thống hạ tầng và công nghiệp đường sắt, cơ sở nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, đổi mới sáng tạo ở cả Bắc Kinh, Hà Bắc và Quảng Tây.
Theo ông Bình, các chuyến khảo sát thực tế sẽ góp phần thúc đẩy hợp tác cụ thể giữa các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp hai nước, qua đó từng bước cụ thể hóa các nhận thức chung cấp cao, những thỏa thuận đã ký kết thành các dự án và chương trình hợp tác cụ thể, mang lại lợi ích thiết thực cho sự phát triển của mỗi nước và cho quan hệ Việt Nam - Trung Quốc.
"Tôi tin tưởng rằng chuyến thăm lần này sẽ trở thành một mốc son mới, mở ra một giai đoạn phát triển mới cho Quan hệ láng giềng hữu nghị, Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện, Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam - Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược", Đại sứ Phạm Thanh Bình chia sẻ.
Chó sói thoát khỏi vườn thú gây xôn xao, Tổng thống Hàn Quốc phải lên tiếng
Neukgu, một con sói đực 2 tuổi và nặng khoảng 35 kg, dường như đã đào hang để chui qua hàng rào và trốn thoát khỏi vườn thú O-World ở thành phố Daejeon vào sáng 8.4, Reuters ngày 10.4 dẫn lời một quan chức vườn thú cho biết.
Một trường tiểu học gần đó đã phải đóng cửa để đề phòng, trong khi hơn 100 người, bao gồm lính cứu hỏa, cảnh sát và binh sĩ đã tham gia tìm kiếm con sói. Máy bay không người lái (UAV) trang bị camera ảnh nhiệt đã được triển khai để hỗ trợ tìm kiếm.
Tổng thống Lee Jae-myung đã lên tiếng trên nền tảng mạng xã hội X, kêu gọi chính quyền đảm bảo một kết quả an toàn. "Tôi hy vọng không có thương vong nào xảy ra, và tôi cầu nguyện rằng Neukgu cũng trở về nhà an toàn", ông viết trong một bài đăng hôm 9.4, được chia sẻ lại hơn 1.400 lần.
Vụ việc ở Daejeon, cách thủ đô Seoul khoảng 170 km về phía nam, đã thu hút sự chú ý của công chúng và cộng đồng mạng.
Một loại tiền điện tử dạng meme mang tên Neukgu đã xuất hiện trên các sàn giao dịch tiền điện tử với khối lượng giao dịch khoảng 140.000 USD trong 24 giờ tính đến ngày 10.4.
Một cộng đồng tiếng Anh trên mạng xã hội dành cho con sói này cũng đã thu hút gần 500 người theo dõi.
Chào đời vào năm 2024, Neukgu thuộc chương trình phục hồi loài sói Hàn Quốc, một loài được coi là đã tuyệt chủng trong tự nhiên.
Trong những năm gần đây, Hàn Quốc cũng chứng kiến một số trường hợp thú trốn thoát khỏi sở thú gây chú ý, bao gồm cả vụ một con ngựa vằn được phát hiện lang thang trên đường phố Seoul trong nhiều giờ vào năm 2023 trước khi bị bắt lại.
