Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân diễn ra theo lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và phu nhân.
Tháp tùng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước có Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài, Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc, Phó thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng Phan Văn Giang, Bộ trưởng Công an Lương Tam Quang, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn và các quan chức khác, theo TTXVN.
Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc Phạm Thanh Bình hôm 10/4 cho biết đây là hoạt động đối ngoại song phương quan trọng nhất giữa hai Đảng, hai nước trong năm 2026, cũng là chuyến thăm nước ngoài đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sau khi Việt Nam kiện toàn các chức danh lãnh đạo Nhà nước tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI và là chuyến thăm đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đến Trung Quốc sau Đại hội XIV.
Trong chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ có cuộc hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và hội kiến các lãnh đạo cấp cao khác của Trung Quốc.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ phát biểu chính sách tại Đại học Thanh Hoa, gặp gỡ một số thân nhân các nhân sĩ hữu nghị hai nước, tham dự hoặc tuyên bố khởi động một số chương trình giao lưu nhân dân, hợp tác văn hóa nghệ thuật, du lịch.
Lãnh đạo Việt Nam dự kiến có các hoạt động khảo sát, tìm hiểu mô hình thí điểm khu đô thị mới, hệ thống hạ tầng và công nghiệp đường sắt, cơ sở nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, đổi mới sáng tạo ở Bắc Kinh, Hà Bắc và Quảng Tây.
Trung Quốc là nước đầu tiên thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam vào ngày 18/1/1950. Hai nước thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện vào năm 2008. Năm 2023, hai nước ra tuyên bố chung về nâng tầm quan hệ Đối tác hợp tác Chiến lược Toàn diện, thúc đẩy xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai có ý nghĩa chiến lược.
Năm 2025, Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam, còn Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc trong ASEAN và là đối tác thương mại thứ tư của nước này trên thế giới theo tiêu chí quốc gia.
Theo Hãng tin AFP ngày 5-4, bà Trịnh Lệ Văn, chủ tịch Quốc dân đảng (KMT) và hiện là lãnh đạo phe đối lập tại Đài Loan, sẽ thăm đại lục vào ngày 7-4.
Bà Trịnh sẽ trở thành chủ tịch đương nhiệm đầu tiên của KMT đến Bắc Kinh trong 10 năm qua, kể từ năm 2016.
Chuyến thăm của bà được tổ chức chỉ vài tuần trước chuyến công tác Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump, dự kiến sẽ diễn ra trong tháng 5.
Chia sẻ với nội dung chuyến đi, bà Trịnh cho biết bà hy vọng gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình để xây dựng "hòa bình" hai bờ eo biển.
KMT từ lâu đã chủ trương thắt chặt quan hệ với Trung Quốc đại lục. Với quan điểm thân đại lục, bà Trịnh đã gây bất ngờ khi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử nội bộ đảng hồi tháng 10-2025. Sau khi trở thành lãnh đạo phe đối lập ở Đài Loan, bà Trịnh đã nhận điện chúc mừng từ ông Tập.
Chuyến thăm của bà Trịnh diễn ra trong bối cảnh Mỹ tăng cường gây sức ép lên các quan chức lập pháp đối lập Đài Loan nhằm thông qua đề xuất mua sắm quốc phòng, bao gồm lô vũ khí Mỹ trị giá hàng tỉ USD để răn đe nguy cơ tấn công từ Trung Quốc.
Bà Trịnh, người phản đối mạnh mẽ kế hoạch quốc phòng trị giá 39 tỉ USD của cơ quan hành pháp hòn đảo, đang đối mặt với sự chia rẽ ngày càng sâu sắc trong nội bộ đảng về phương án hành động trước khả năng đe dọa quân sự từ Trung Quốc.
Bà ủng hộ đề xuất của KMT chi 11,8 triệu USD cho vũ khí Mỹ, kèm khả năng mua thêm, nhưng các nhân vật cấp cao ôn hòa hơn trong đảng lại muốn đẩy ngân sách lên cao hơn nhiều.
Trước những chỉ trích vì mục đích của chuyến công tác Bắc Kinh, bà Trịnh tuyên bố: "Chuyến đi này hoàn toàn vì hòa bình và ổn định hai bờ eo biển, không liên quan gì đến việc mua vũ khí hay các vấn đề khác".
Theo Hãng tin Reuters, ngày 5-4, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã điện đàm với người đồng cấp Nga Sergei Lavrov, tuyên bố Bắc Kinh sẵn sàng tăng cường phối hợp với Nga tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhằm góp phần hạ nhiệt tình hình Trung Đông.
Trong cuộc trao đổi, ông Vương Nghị nhấn mạnh giải pháp căn bản cho vấn đề tự do hàng hải tại eo biển Hormuz là đạt được lệnh ngừng bắn càng sớm càng tốt, đồng thời kêu gọi giải quyết các điểm nóng quốc tế thông qua đối thoại và đàm phán thay vì đối đầu quân sự.
Cuộc điện đàm diễn ra trước thềm phiên bỏ phiếu tại Hội đồng Bảo an dự kiến diễn ra vào tuần tới, liên quan đến dự thảo nghị quyết do Bahrain đề xuất nhằm bảo vệ hoạt động vận tải thương mại trong và xung quanh eo biển Hormuz.
Với tư cách là thành viên thường trực Hội đồng Bảo an, Trung Quốc cho rằng Bắc Kinh và Matxcơva cần "duy trì cách tiếp cận khách quan, cân bằng, đồng thời tìm kiếm sự ủng hộ rộng rãi từ cộng đồng quốc tế".
Về phía Nga, Bộ Ngoại giao nước này cho biết hai bên đã thảo luận các biện pháp nhằm sớm đạt được lệnh ngừng bắn và khởi động tiến trình đối thoại giữa Mỹ và Iran, đồng thời bày tỏ sự đồng thuận cao với Bắc Kinh trên nhiều vấn đề, trong đó có tình hình liên quan đến Tehran.
Tuy nhiên, Viện Kinh tế và Khoa học chính trị London (LSE) dẫn nhận định của nhà nghiên cứu Maria Papageorgiou cho biết phản ứng thực tế của cả hai nước về cơ bản vẫn chủ yếu là các tuyên bố ngoại giao.
Cách tiếp cận này phù hợp với chiến lược thận trọng của Trung Quốc - ưu tiên bảo toàn uy tín, đồng thời thể hiện tinh thần có trách nhiệm và không hiếu chiến.
Nga cũng không có bất kỳ hành động quân sự cụ thể nào liên quan đến xung đột ở Trung Đông. Nhiều chuyên gia cho rằng ngay cả khi muốn can thiệp, khả năng hành động của Matxcơva cũng bị hạn chế bởi cuộc xung đột đang diễn ra ở Ukraine.
Do đó, giới phân tích nhận định hai nước đang thực hiện chiến lược "chờ đợi có tính toán" - không đưa ra giải pháp quân sự cụ thể, nhưng cũng không để Iran cô lập hoàn toàn về ngoại giao.
Nói cách khác, cả Matxcơva lẫn Bắc Kinh đều không sẵn sàng leo thang để bảo vệ Iran, mà đang dựa vào kịch bản chờ đợi Mỹ "tự bị quá tải".
Nhà nghiên cứu chính sách cấp cao Michelle Grisé thuộc tổ chức RAND nhận định dù quan hệ đối tác các bên đã được tăng cường đáng kể, cuộc xung đột hiện tại là minh chứng rõ ràng cho thấy mối quan hệ nào cũng có những giới hạn nhất định.
Phát biểu với CNBC ngày 21.4, Tổng thống Trump nói con tàu chở "một số thứ không mấy tốt đẹp", đồng thời bày tỏ bất ngờ về vụ việc.
"Có lẽ, tôi không biết, nhưng tôi hơi ngạc nhiên, nhưng mối quan hệ rất tốt, tôi nghĩ tôi đã có sự hiểu biết ngầm với Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình, nhưng không sao cả. Xung đột là như vậy đấy", theo ông.
Tuần trước, ông chủ Nhà Trắng đã tuyên bố Trung Quốc đã cam kết không chuyển giao vũ khí cho Iran, theo AFP.
Cùng ngày, Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 21.4 bác bỏ cáo buộc này. "Theo chúng tôi biết, đây là một tàu container mang cờ nước ngoài. Trung Quốc phản đối bất kỳ sự liên kết và thổi phồng ác ý nào", theo South China Morning Post dẫn lời phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Guo Jiakun.
Ngày 20.4, ông Guo Jiakun cũng bày tỏ "quan ngại" về việc lực lượng Mỹ lên tàu chở hàng của Iran, kêu gọi không leo thang căng thẳng và yêu cầu cả 2 bên cung cấp "các điều kiện cần thiết" để bình thường hóa tình hình ở eo biển Hormuz.
Cũng trong cuộc phỏng vấn của CNBC, Tổng thống Mỹ cho biết không muốn gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran, dự kiến hết hạn ngày 22.4, đồng thời cảnh báo Iran "không còn lựa chọn nào khác" ngoài đàm phán.
Ông cũng nhấn mạnh quân đội Mỹ đã tận dụng thời gian ngừng bắn để bổ sung vũ khí và sẵn sàng nối lại các cuộc tấn công nếu cần. "Chúng tôi đã chuẩn bị đầy đủ. Chúng tôi có rất nhiều đạn dược, rất nhiều mọi thứ… chúng tôi đã dùng tiền để bổ sung và có lẽ họ (Iran) cũng đã bổ sung một ít", ông nói.
Trong khi đó, khủng hoảng tại eo biển Hormuz tiếp tục gây lo ngại toàn cầu. Ủy viên Giao thông vận tải của Liên minh châu Âu (EU) Apostolos Tzitzikostas ngày 21.4 cảnh báo hậu quả sẽ "rất thảm khốc" nếu tuyến hàng hải chiến lược này không được khôi phục.
Cùng ngày, giới chức Qatar bày tỏ mong muốn giảm leo thang căng thẳng và thiết lập hòa bình lâu dài khu vực, đồng thời ủng hộ mạnh mẽ sáng kiến của Pakistan nhằm đưa Iran và Mỹ đến bàn đàm phán.
Trong một diễn biến khác, Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO) cho biết khoảng 20.000 thủy thủ và 2.000 tàu đang mắc kẹt tại vịnh Ba Tư do giao thông qua Hormuz gần như tê liệt. Tổng thư ký IMO Arsenio Dominguez kêu gọi tăng cường hỗ trợ, đặc biệt về sức khỏe tâm lý, cho các thủy thủ đang chịu áp lực kéo dài, theo Al Jazeera.
