Sống tại chung cư Felix Homes tại 44 đường Nguyễn Văn Dung, P.An Nhơn, TP.HCM, anh Nguyễn Ngọc Vinh (32 tuổi) dành phần ban công để trồng các loại cây cảnh đơn giản. Ban công nhà anh có hướng đông – đông bắc, chủ yếu đón nắng nhẹ vào buổi sáng đến khoảng 11 giờ nên tránh được nắng gay gắt buổi trưa và chiều. Tuy nhiên, trong những ngày nắng nóng gay gắt, anh vẫn cảm nhận rõ không khí trong nhà trở nên hầm hơn, phải mở cửa và bật quạt để tạo sự thông thoáng.
Ban đầu, anh chỉ trồng vài chậu cây nhỏ vì sở thích, nhưng dần dần việc chăm cây trở thành thói quen giúp giảm căng thẳng sau giờ làm việc. “Ngồi văn phòng nhìn màn hình nhiều dễ mỏi mắt. Có thêm mảng xanh nhỏ để nhìn vào cũng là cách mình cân bằng lại”, anh chia sẻ.
Theo anh Vinh, việc trồng cây ở ban công tầng cao cần chú ý đến yếu tố an toàn, từ cách đặt chậu đến lựa chọn loại cây phù hợp. Anh ưu tiên các loại cây họ trầu vì dễ sống, có thể trồng đất hoặc nước và không cần quá nhiều công chăm sóc. “Không nên tưới cây vào lúc trưa nắng vì dễ sốc nhiệt, cháy lá. Tôi thường tưới vào sáng sớm hoặc chiều tối, đồng thời giăng lưới để giảm nắng”, anh nói.
Trong khi đó, anh Nguyễn Việt Vy (30 tuổi) ở đường Lê Đức Thọ, P.Hạnh Thông, TP.HCM, lại chọn cách trồng rau trên ban công để vừa sử dụng, vừa tạo cảm giác thư giãn sau giờ làm việc. Từ những loại rau dễ trồng như cải mèo, cải thìa tím, rau thơm, ớt… anh dần mở rộng bằng cách tự chế thêm kệ từ ống nước để tận dụng không gian.
“Ban đầu làm thử, sau mình thấy phù hợp thì làm thêm. Sáng trước khi đi làm nhìn một chút, chiều về lại ra xem cây,” anh nói. Sau khoảng 4 – 5 tháng, anh đã có lần thu hoạch đầu tiên, dù trước đó từng gặp nhiều thất bại do thiếu kinh nghiệm trong việc phối đất, bón phân và chăm sóc.
“Phải làm rồi mới rút ra được kinh nghiệm. Khi ăn rau mình trồng, cảm giác rất khác, vừa tươi vừa vui,” anh chia sẻ. Hiện anh đã đầu tư khoảng 1 triệu đồng cho việc trồng rau, bao gồm cả hệ thống tưới tự động và xem đây như một thú vui giúp cân bằng cuộc sống.
Không chỉ dừng lại ở việc trồng cây như một thú vui, với một số người, việc này dần trở thành thói quen lâu dài và tích lũy thành kinh nghiệm trong quá trình chăm sóc. Anh Nguyễn Lâm Duy (30 tuổi), ngụ tại địa chỉ đường đại lộ Bình Dương, P.Phú Lợi, TP.HCM, bắt đầu trồng cây từ thời điểm giãn cách năm 2021, khi phần lớn thời gian ở nhà. Sau khoảng 1–2 năm duy trì, anh cho biết việc chăm cây không chỉ giúp cải thiện không gian sống mà còn tạo cảm giác dễ chịu hơn trong sinh hoạt hằng ngày.
“Ban đầu chỉ là thử cho đỡ chán, nhưng càng làm càng bị cuốn vào lúc nào không hay. Cây cối giúp mình kết nối với thiên nhiên và sống chậm lại hơn trong một thời điểm khá ngột ngạt” anh nói.
Theo anh Duy, với điều kiện nắng nóng, việc chọn giá thể và thời điểm chăm sóc đóng vai trò quan trọng. “Cây hư hay chết là chuyện bình thường. Quan trọng là hiểu điều kiện chỗ mình ở để điều chỉnh phù hợp”, anh chia sẻ.
Tuy nhiên, không phải không gian nào cũng có thể tận dụng theo cách tương tự. Anh Lê Quang Đức (34 tuổi) ở đường Lê Đức Thọ, P.An Hội Đông, TP.HCM, cho biết dù có ban công nhưng điều kiện lại không thuận lợi. Do không có mái che, khu vực này bị nắng chiếu trực tiếp trong thời gian dài, khiến việc trồng cây gặp nhiều hạn chế.
“Nắng nóng gay gắt nên chỉ trồng được vài loại cây chịu nắng như nha đam, còn lại khó sống”, anh nói. Với anh, mong muốn có thêm một góc mát mẻ trong nhà là có thật, nhưng không phải lúc nào cũng dễ thực hiện.
Thực tế cho thấy, việc trồng cây ở ban công khó có thể làm giảm đáng kể nhiệt độ trong nhà, đặc biệt trong những đợt nắng nóng. Tuy nhiên, với nhiều người trẻ, giá trị của những chậu cây nhỏ không nằm ở khả năng “làm mát” mà ở cảm giác mà chúng mang lại. Một góc ban công có thêm cây xanh, dù đơn giản, cũng phần nào giúp không gian bớt khô cứng và tạo cảm giác dễ chịu hơn trong sinh hoạt hằng ngày. Trong điều kiện đô thị chật hẹp, mỗi người trẻ đang tự tìm cho mình một cách riêng để thích nghi, từ việc trồng vài chậu cây cảnh đến thử trồng rau, hoặc đơn giản là chấp nhận những giới hạn của không gian sống.
Thưa dần tiếng 1, 2, 3... dô!: Khi người trẻ ngại nhậu, chọn 'tỉnh' thay vì 'say'
Những năm gần đây, thói quen sử dụng đồ uống có cồn đang có dấu hiệu thay đổi, đặc biệt xuất hiện nhóm người trẻ ngại nhậu. Theo khảo sát người tiêu dùng trẻ Việt Nam (Vietnam Young Consumers Report) năm 2024, do hãng nghiên cứu thị trường NielsenIQ thực hiện, 45% người trẻ Việt cho biết họ hạn chế hoặc không sử dụng rượu bia, con số này cao hơn hẳn mức 28% của thế hệ trước.
Sỹ Thái, hiện là huấn luyện viên cá nhân tại phòng tập Đức Thợ Rèn, cho biết anh hiếm khi uống rượu bia, tần suất chỉ khoảng một lần mỗi tháng và gần như không còn tham gia các buổi nhậu sau giờ làm.
Theo Thái, đặc thù công việc gắn liền với việc rèn luyện sức khỏe và hình thể khiến anh ý thức rõ hơn về tác động của rượu bia lên cơ thể. "Rượu bia ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất tập luyện, khả năng phục hồi cơ và cả chất lượng giấc ngủ. Nếu uống thường xuyên thì rất khó để giữ được thể trạng tốt và kỷ luật trong sinh hoạt", anh chia sẻ.
Thay vì tham gia các cuộc nhậu, Thái thường dành thời gian tập luyện, nghỉ ngơi hoặc gặp gỡ bạn bè theo những cách nhẹ nhàng hơn như đi cà phê. Với anh, việc hạn chế rượu bia không chỉ là lựa chọn cá nhân mà còn là một phần trong lối sống chuyên nghiệp, giúp duy trì thể lực và làm tốt công việc huấn luyện.
Ở một góc nhìn khác, Bùi Nhật Tân, ở phường An Nhơn, TP.HCM, cho biết dù môi trường làm việc vẫn có những buổi tụ tập sau giờ làm, anh không còn tham gia với tần suất dày như trước. "Tôi đã gần như bỏ nhậu, nếu có uống thì chủ yếu là những dịp gặp gỡ bạn bè hoặc liên hoan cùng công ty. Khi uống cũng giữ chừng mực, không "tới bến" như trước đây", Tân nói.
Theo Tân, các hoạt động như chơi game, đi cà phê hay đơn giản là nghỉ ngơi ngày càng trở thành lựa chọn phổ biến. Những cuộc vui không còn xoay quanh việc uống bao nhiêu, mà thiên về trải nghiệm và sự thoải mái.
Đáng chú ý, việc từ chối lời mời uống rượu bia cũng dần trở nên dễ dàng hơn. "Nếu không muốn thì mình có thể từ chối, văn hóa ép rượu giờ đã dần được thay thế bằng sự tôn trọng quyền lựa chọn cá nhân", Tân chia sẻ.
Bên cạnh nhận thức ngày càng cao về sức khỏe, việc siết chặt xử phạt vi phạm nồng độ cồn khi tham gia giao thông theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP và Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia năm 2019, cũng được cho là yếu tố góp phần tác động mạnh đến hành vi tiêu dùng rượu bia của người trẻ trong những năm gần đây.
Ở lĩnh vực kinh doanh, nơi từng được xem là gắn chặt với những cuộc gặp trên bàn nhậu, không ít người trẻ hiện nay cũng cho rằng hiệu quả công việc không còn phụ thuộc vào khả năng uống rượu bia.
Huỳnh Ngọc Mai, chuyên viên kinh doanh tại Công ty SRT Đông Bắc, cho biết cô hiếm khi sử dụng rượu bia trong quá trình làm việc dù thường xuyên tiếp xúc với khách hàng có nhu cầu đầu tư bất động sản.
"Khách hàng của mình chủ yếu là những người có điều kiện tài chính và khá bận rộn, nên họ không có nhiều thời gian cho những buổi tiệc rượu. Sau khi chốt giao dịch, mình có thể mời khách đi ăn nhưng thường không sử dụng bia rượu trong bữa ăn", Mai chia sẻ.
Theo Mai, trong lĩnh vực bất động sản, yếu tố quyết định nằm ở chất lượng sản phẩm và khả năng tư vấn hơn là những cuộc vui bên bàn tiệc. "Khách hàng cần thông tin rõ ràng, sản phẩm phù hợp và sự tư vấn đủ tốt để ra quyết định. Khi đáp ứng đúng nhu cầu của họ thì không cần đến bàn nhậu vẫn có thể chốt được giao dịch", cô nói.
Nữ chuyên viên kinh doanh cho rằng với những quyết định tài chính lớn như mua bất động sản, khách hàng luôn cần sự tỉnh táo và cân nhắc kỹ lưỡng, nên các buổi tiệc rượu không còn phù hợp với tính chất giao dịch như trước.
Không chỉ thay đổi về tư duy công việc, sự "ngại nhậu" của người trẻ còn bắt nguồn từ những hiểu biết sâu sắc hơn về y khoa mà các thế hệ trước đôi khi bỏ lỡ.
Dưới góc độ y khoa, PGS.TS, bác sĩ Lâm Vĩnh Niên, Trưởng khoa Dinh dưỡng - Tiết chế (Bệnh viện ĐH Y Dược TP.HCM), cho biết việc hạn chế hoặc không sử dụng rượu bia mang lại nhiều lợi ích rõ rệt cho sức khỏe, đặc biệt ở người trẻ.
"Chỉ sau vài tuần giảm hoặc ngừng uống rượu bia, các chỉ số tim mạch và chuyển hóa như huyết áp, triglycerid máu đã có thể được cải thiện, từ đó giảm nguy cơ tổn thương mạch máu về lâu dài", ông Niên cho biết.
Cũng theo ông Niên, việc sử dụng rượu bia thường xuyên, dù với lượng không lớn, vẫn có thể gây ra những ảnh hưởng tiêu cực. Chất cồn làm rối loạn giấc ngủ. Ngoài ra, rượu bia còn cản trở hấp thu các vi chất quan trọng như kẽm, magie và vitamin nhóm B, ảnh hưởng đến hệ miễn dịch và thể trạng tổng thể.
