Những ánh nhìn ấy đôi khi trở thành áp lực vô hình đối với gia đình có con tự kỷ.
Không chỉ là buổi thảo luận chuyên môn, chương trình do Khoa Tâm lý – Giáo dục – Công tác xã hội, Trường Đại học Sư phạm – ĐH Đà Nẵng tổ chức ngày 5-4 còn là nơi phụ huynh, chuyên gia và giáo viên cùng chia sẻ những câu chuyện nhiều cảm xúc.
PGS.TS Võ Văn Minh, hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm – ĐH Đà Nẵng, xuất hiện không phải với vai trò nhà quản lý hay nhà khoa học, mà là một người cha có con tự kỷ, đồng thời là tác giả cuốn sách “Tự kỷ – một phần của thế giới này”.
Từ góc nhìn của một nhà nghiên cứu sinh học, ông chia sẻ một triết lý giản dị: một đàn gà con không con nào giống con nào, một cành cây không có chiếc lá nào giống hệt chiếc lá nào, và mỗi đứa trẻ cũng vậy. Trong sinh thái học, một hệ sinh thái càng đa dạng thì càng bền vững, và ông tin xã hội cũng thế.
Là người cha đồng hành cùng con, ông nghẹn ngào kể: “Người tự kỷ thường hạn chế giao tiếp bằng mắt. Nhưng những người xung quanh tôi lại “giao tiếp” với chúng tôi chủ yếu bằng ánh mắt từ xa đến gần.
Có ánh mắt cảm thông, có ánh mắt thương hại, có cả những ánh mắt băn khoăn. Chính những điều đó, đôi khi tạo nên một áp lực vô hình… và không hề dễ chịu”.
Từ trải nghiệm của mình, ông cho rằng gia đình hay nhà trường thôi vẫn chưa đủ, mà cần sự thấu hiểu và chung tay của cả cộng đồng để tạo nên môi trường tốt hơn cho trẻ tự kỷ và gia đình của các em.
Nhiều phụ huynh có con tự kỷ đã rưng rưng xúc động khi nghe những chia sẻ chạm đến nỗi lòng. Rất nhiều người cho biết họ cũng đang đối diện với những “ánh mắt” ấy mỗi ngày và mong xã hội có cái nhìn “chấp nhận” sự khác biệt để hành trình đồng hành với con bớt nhọc nhằn.
BSCK II Lâm Tứ Trung – Phó Chủ tịch Hội Tâm lý trị liệu Việt Nam nhấn mạnh trong quá trình hỗ trợ trẻ tự kỷ, gia đình là yếu tố quan trọng nhất.
“Một đứa trẻ có thể học ở trung tâm vài giờ mỗi ngày, nhưng phần lớn thời gian là ở nhà, vì vậy cha mẹ mới chính là người đồng hành lâu dài và hiểu con nhất”, ông Trung nói.
Tuy nhiên, theo ông, điều đáng lo là sức khỏe tinh thần của chính cha mẹ. Áp lực chăm con, công việc và kinh tế khiến nhiều gia đình rơi vào căng thẳng kéo dài. Vì vậy, hỗ trợ trẻ tự kỷ không thể chỉ tập trung vào trẻ, mà cần quan tâm đến cả gia đình, bởi khi gia đình ổn định thì đứa trẻ mới có thể phát triển tốt.
Ông cũng lưu ý cách ứng xử với các con khác trong gia đình. Khi một đứa trẻ cần được chăm sóc nhiều hơn, cha mẹ cần giải thích để các con hiểu và vẫn dành sự quan tâm phù hợp, tránh tạo ra cảm giác bị so sánh hay bỏ quên, dẫn đến những tổn thương tâm lý.
Từ góc nhìn của người làm việc lâu năm trong lĩnh vực tâm lý học và giáo dục hòa nhập, PGS.TS Nguyễn Thị Hằng Phương cho biết ở nhiều quốc gia, các chương trình hỗ trợ trẻ tự kỷ không chỉ dành cho trẻ mà còn dành riêng cho phụ huynh.
Không chỉ hướng dẫn cách can thiệp, các chương trình này còn tạo không gian để phụ huynh chia sẻ, hỗ trợ tinh thần cho nhau.
Theo bà, căng thẳng tâm lý kéo dài là vấn đề phổ biến ở phụ huynh có con tự kỷ, vì vậy việc chăm sóc sức khỏe tinh thần cho cha mẹ cũng quan trọng không kém việc can thiệp cho trẻ.
Các giáo viên cũng cho rằng việc dạy trẻ tự kỷ không chỉ là dạy một đứa trẻ, mà là đồng hành với cả gia đình. Mỗi em là một hoàn cảnh khác nhau, nên việc can thiệp cần được cá nhân hóa và có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường.
Theo thông tin từ Sở GD-ĐT TP.HCM, dự kiến ngày 15.4 sẽ công bố chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027. Sau đó, học sinh lớp 9 sẽ có 7 ngày (từ ngày 22-28.4) để đăng ký nguyện vọng vào các trường THPT.
Cụ thể, thí sinh được đăng ký 3 nguyện vọng vào lớp 10 ở các trường THPT bình thường, 2 nguyện vọng vào lớp 10 chuyên và 3 nguyện vọng vào lớp 10 chương trình tiếng Anh tích hợp.
Để chọn nguyện vọng lớp 10 chính xác, theo tư vấn của cán bộ Phòng Quản lý chất lượng Sở GD-ĐT TP.HCM, điều đầu tiên học sinh cần làm là tự đánh giá năng lực học tập của mình thông qua kết quả các môn toán, ngữ văn và ngoại ngữ.
Chuyên viên Phòng Quản lý chất lượng Sở GD-ĐT nêu cách tính đơn giản để học sinh tự ước lượng khả năng trúng tuyển: Lấy điểm trung bình học kỳ và điểm thi học kỳ của từng môn toán, văn, ngoại ngữ cộng lại rồi chia đôi. Sau đó cộng tổng điểm của 3 môn này để so sánh với điểm chuẩn của các trường THPT công lập trong năm trước.
Dựa vào điểm trung bình, học sinh có thể phân loại các trường thành 3 nhóm: tốp 1 (khoảng 8 điểm trở lên), tốp 2 (khoảng 7 điểm) và tốp 3 (khoảng 6 điểm trở xuống). Việc phân loại này giúp học sinh xác định rõ mức độ phù hợp, từ đó tăng khả năng trúng tuyển.
Ngoài năng lực, học sinh cũng nên cân nhắc các yếu tố khác như vị trí địa lý. Chọn trường gần nhà sẽ thuận tiện cho việc đi lại, đảm bảo sức khỏe và tinh thần ổn định. Đồng thời, học sinh cần tìm hiểu kỹ tổ hợp môn mà các trường dự kiến triển khai theo Chương trình GDPT 2018, để đảm bảo phù hợp với định hướng nghề nghiệp và sở thích cá nhân.
Báo Thanh Niên thống kê, so sánh độ chênh lệch điểm chuẩn của 109 trường THPT tại khu vực 1 (TP.HCM cũ) để phụ huynh học sinh tham khảo chuẩn bị cho việc đăng ký nguyện vọng lớp 10 cho con em sao cho phù hợp năng lực, theo định hướng nghề nghiệp.
Mức tăng, giảm điểm chuẩn lớp 10 của các trường THPT năm 2024, 2025
Bên cạnh đó phụ huynh học sinh khu vực 2 (Bình Dương cũ) và khu vực 3 (Bà Rịa-Vũng Tàu cũ) có thể tham khảo điểm chuẩn lớp 10 năm học 2025-2026 của các trường THPT đóng trên địa bàn như sau:
Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027 của TP.HCM sẽ diễn ra vào ngày 1-2.6, thí sinh sẽ dự thi 3 môn gồm: Toán, ngữ văn (thời gian làm bài 120 phút/môn), ngoại ngữ (90 phút) nếu dự thi lớp 10 thường và bài thi môn chuyên hoặc tích hợp nếu dự thi lớp 10 chuyên hoặc tích hợp.
Theo Sở GD-ĐT TP.HCM, hiện TP.HCM đang xây dựng chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027 căn cứ trên đề xuất và điều kiện cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên của từng trường. Năm nay là năm đầu tiên TP.HCM tuyển sinh lớp 10 sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu cũ.
Phụ huynh học sinh có thể tham khảo những trường có chỉ tiêu tuyển sinh cao nhất ở từng khu vực trong năm học 2025-2026 để chuẩn bị cho việc đăng ký nguyện vọng lớp 10 năm học 2026-2027 cho con em thời gian tới TẠI ĐÂY.
Gần 11h ngày 10/4, hàng trăm phụ huynh đứng chật kín trong sân trường Tiểu học Bình Quới Tây để đợi đón con. Vì trường dừng bán trú, các gia đình phải đưa đón 2 buổi mỗi ngày.
Giữa cái nắng 35 độ C, vợ chồng anh Thanh Phong, phường Bình Quới, thay nhau xin về giữa buổi để đón con lớp 1.
"Đón con xong tôi phải chạy ngược lại công ty cách đó 5km, 13h30 đến lượt vợ đưa con đi học", anh Phong nói, cho biết con gái hôm qua đã bị say nắng vì phải di chuyển giữa trưa.
Chị Lan, phụ huynh lớp 1, cũng loay hoay suốt hai ngày qua. Nữ phụ huynh kể phải nhờ ông bà ngoại nấu cơm giúp, sau đó đón con về ăn, rồi đưa đến trường buổi chiều. Chị Lan lo việc dừng bán trú ảnh hưởng giấc ngủ trưa, con khó đảm bảo sức khỏe khi học hai buổi mỗi ngày. Bản thân chị cũng nghĩ khó thu xếp được công việc để đưa đón nếu tình hình kéo dài.
Trong khi đó, chị Ngọc Trang, phụ huynh lớp 3, cố gắng tự chuẩn bị cơm cho con và dự kiến duy trì, kể cả khi trường tổ chức bán trú trở lại.
"Bé từng báo đồ ăn có vấn đề vài lần nhưng tôi nghĩ cháu kén ăn. Sau vụ việc này, tôi không yên tâm để con ăn ở trường", chị nói.
Bà Diệp Thị Ngọc Tiên, Hiệu trưởng nhà trường, thừa nhận việc dừng bán trú gây xáo trộn lớn với phụ huynh, nhưng là phương án bắt buộc để đảm bảo an toàn. Trường dừng tổ chức bán trú ít nhất đến thứ ba tuần sau, khi có kết quả xét nghiệm mẫu thức ăn.
Hôm nay, toàn trường vắng 220 trong tổng số hơn 900 học sinh, chủ yếu ở khối 1, 2. Theo bà Tiên, số này đã giảm so với hôm qua, khi gần 450 em không đi học. Nhiều lớp vắng hơn một nửa do đang điều trị ở viện, theo dõi sức khỏe ở nhà hoặc phụ huynh cho nghỉ vì không thể đưa đón.
Tùy tình hình, giáo viên sẽ điều chỉnh nội dung giảng dạy. Với những lớp vắng nhiều, học sinh chủ yếu ôn tập bài cũ.
"Tôi và thầy cô rất lo lắng, mong sớm tìm được nguyên nhân để ổn định tình hình, sắp đến giai đoạn kiểm tra cuối kỳ", bà Tiên nói.
Sự việc xảy ra hôm 8/4. Trường Tiểu học Bình Quới Tây ghi nhận hơn 100 lượt học sinh xuống phòng y tế khám với các biểu hiện mệt mỏi, sốt. Trong đó, hơn 40 em nôn ói, đau bụng, nghi ngộ độc thực phẩm ngay đầu giờ sáng, khi chưa đến giờ ăn trưa.
Tính đến sáng 10/4, tổng số ca điều trị, nhập viện lên đến 148, theo thống kê của Sở Y tế. Kết quả xét nghiệm ban đầu tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định ghi nhận trong 10 học sinh có 7 em dương tính với Salmonella - vi khuẩn gây tiêu chảy.
Trong báo cáo gửi thành phố, Sở An toàn Thực phẩm cho hay khu vực nhà ăn của trường Tiểu học Bình Quới Tây rộng, thông thoáng, vệ sinh sạch sẽ. Tuy nhiên, Sở nghi ngờ bữa ăn ngày 7/4 có vấn đề. Hôm đó, học ăn gà kho gừng, canh bắp cải nấu thịt, dưa leo xào, mận; bữa xế có bánh flan.
Hiệu trường cho hay trường dùng suất ăn công nghiệp, giá 37.000 đồng gồm ăn trưa và bữa xế.