Phát biểu trước Quốc hội về tình hình kinh tế – xã hội sáng 21/4, đại biểu Thạch Phước Bình, Phó đoàn đại biểu tỉnh Vĩnh Long, nhấn mạnh việc điều chỉnh mức lương cơ sở là yếu tố quyết định trực tiếp đến đời sống, động lực làm việc và chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.
Những năm gần đây, Nhà nước đã nâng mức lương cơ sở từ 1,49 lên 1,8 rồi 2,34 triệu đồng/tháng và dự kiến tiếp tục tăng lên 2,53 triệu đồng từ 1/7/2026. Tuy nhiên theo ông, vấn đề hiện nay không còn là có tăng hay không mà là tăng ở mức nào để vừa bảo đảm đời sống, vừa phù hợp với khả năng ngân sách, đồng thời tạo động lực phát triển khu vực công.
Đại biểu đánh giá mức tăng dự kiến từ 1/7 “hợp lý về mặt kỹ thuật nhưng chưa đủ mạnh để bảo đảm cuộc sống cho đa số người làm khu vực công”. Mức này chỉ tăng khoảng 8,12% so với 2,34 triệu đồng hiện hành, tức là cao hơn lạm phát bình quân năm 2025 là 3,63% và cũng cao hơn mức CPI bình quân quý 1 năm 2026 là 3,51%.
“Tuy nhiên, nếu hỏi mức đó đã đủ để người khu vực công sống được bằng lương chưa thì theo tôi là chưa, nhất là đối với người mới vào nghề, người không có nguồn thu bổ sung và người làm việc ở các đô thị lớn”, đại biểu tỉnh Vĩnh Long nói.
Ông dẫn chứng một công chức mới vào nghề với hệ số 1,86 chỉ đạt khoảng 4,7 triệu đồng/tháng trước khi trừ bảo hiểm, trong khi chi phí sinh hoạt tối thiểu tại đô thị phổ biến từ 6-7 triệu đồng/tháng. Điều này cho thấy một khoảng cách đáng kể giữa thu nhập và nhu cầu sống cơ bản.
Hệ quả là người lao động khó sống độc lập bằng lương, phải phụ thuộc vào nguồn thu nhập bổ sung, làm giảm động lực và chất lượng cuộc sống. Vì vậy, theo ông, mức 2,53 triệu đồng mới chỉ đạt mục tiêu ổn định, chưa đạt mục tiêu bảo đảm đời sống.
Mặt khác, từ 1/7, lương tối thiểu vùng của khu vực doanh nghiệp dự kiến là 5,31 triệu đồng ở vùng một, 4,73 triệu đồng ở vùng hai, 4,14 triệu đồng ở vùng ba và 3,96 triệu đồng ở vùng bốn. Bình quân bốn vùng khoảng 4,47 triệu đồng/tháng. Nếu lấy mức lương cơ sở 2,53 triệu đồng nhân với hệ số khởi điểm phổ biến 1,86, tiền lương theo công thức hiện hành chỉ khoảng 4,7 triệu đồng/tháng; với hệ số 2,1 thì khoảng 5,3 triệu đồng/tháng.
“Nói cách khác, người ở nhóm thấp nhất chỉ vừa nhỉnh hơn mức lương tối thiểu vùng bình quân, còn người ở nhóm hệ số 2,1 thì chỉ vừa chạm ngưỡng vùng một”, ông phân tích.
Với mặt bằng chi phí đô thị, theo đại biểu Bình, đó chỉ là mức cầm cự, chưa phải mức bảo đảm cuộc sống ổn định. Bên cạnh đó, áp lực chi tiêu cũng không nhỏ khi ngay trong năm 2025, nhiều nhóm chi phí thiết yếu tăng nhanh hơn CPI chung như nhà ở, điện, nước và vật liệu xây dựng tăng 8,3%; thuốc và dịch vụ y tế tăng 12,92%. Đây đều là các khoản chi khó tránh của hộ gia đình công chức, viên chức.
Do đó, dù lương cơ sở tăng 8,12%, cảm nhận thực tế của nhiều người vẫn “chưa đạt mức an tâm”, nhất là khi phải trang trải chi phí nuôi con, thuê nhà, đi lại, học hành và chăm sóc y tế.
Từ các phân tích trên, đại biểu đề xuất mức 2,65-2,7 triệu đồng/tháng, tương đương tăng khoảng 13-15% so với mức lương cơ sở hiện hành, là phương án hợp lý và khả thi hơn trong giai đoạn hiện nay. Với mức này, người có hệ số 1,86 có thể đạt khoảng 4,9-5 triệu đồng/tháng, người có hệ số 2,1 đạt trên 5,5 triệu đồng/tháng.
So với mức 2,53 triệu đồng, thu nhập tăng thêm khoảng 200.000-400.000 đồng/tháng, là mức tăng có ý nghĩa rõ rệt đối với nhóm có thu nhập thấp. Quan trọng hơn, mức này giúp thu hẹp khoảng cách với lương tối thiểu vùng của khu vực doanh nghiệp, giảm áp lực thiếu hụt chi tiêu thiết yếu cả về đời sống và tâm lý.
Theo ông, mức tăng lên 2,65-2,7 triệu đồng tuy chưa thể bảo đảm hoàn toàn sống được bằng lương ở đô thị lớn nhưng có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp người lao động giảm phụ thuộc vào nguồn thu nhập ngoài lương, tạo cảm nhận rõ ràng về sự cải thiện thu nhập thay vì chỉ tăng danh nghĩa, qua đó góp phần ổn định tâm lý và nâng cao động lực làm việc.
Đại biểu cũng cho rằng mức 2,65-2,7 triệu đồng/tháng “không tạo áp lực quá lớn” lên ngân sách nhà nước, có thể thực hiện nếu đi kèm với tinh giản biên chế, cơ cấu lại chi tiêu công và giảm các khoản chi kém hiệu quả. Điểm mấu chốt là đạt được sự cân bằng giữa khả năng chi trả và yêu cầu cải thiện đời sống.
Cuối tháng 3, Bộ Nội vụ trình Chính phủ dự thảo nâng lương cơ sở từ 2,34 lên 2,53 triệu đồng, tương đương tăng 8,1% từ ngày 1/7 theo lộ trình điều chỉnh tiền lương khu vực nhà nước.
Mức lương cơ sở là căn cứ tính lương trong bảng lương, phụ cấp và các chế độ khác theo công thức lương = lương cơ sở x hệ số lương. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để tính hoạt động phí, sinh hoạt phí và các khoản trích theo quy định. Cơ quan soạn thảo cho biết việc điều chỉnh là cần thiết nhằm tạo động lực làm việc, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác, góp phần cải thiện đời sống người hưởng lương và nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị.
Ngày 7.4, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường (PC03) - Công an TP.HCM cho biết đang mở rộng điều tra đối với Trần Tấn Hoàng (43 tuổi, ở phường Tân Phú, TP.HCM) về hành vi "lừa đảo chiếm đoạt tài sản" xảy ra tại Công ty đấu giá hợp danh VAMC (sau đó đổi thành Công ty đấu giá hợp danh Trung Tín, viết tắt VAMC).
Trước đó, ngày 1.1.2025, PC03 đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam đối với Trần Tấn Hoàng để điều tra về hành vi "lừa đảo chiếm đoạt tài sản".
Theo điều tra ban đầu, tháng 5.2019, Trần Tấn Hoàng thành lập VAMC. Để che giấu vai trò thực tế, Hoàng thuê Nguyễn Trung Tín (35 tuổi, ở phường Phú Nhuận) làm giám đốc, người đại diện pháp luật để điều hành các phiên đấu giá.
Đáng chú ý, công ty này liên tục thay đổi tên gọi thành Công ty Tiền Phong, Hoàng Phát, Trung Tín nhằm gây khó khăn cho việc theo dõi của cơ quan chức năng.
Do nợ nần và cần tiền tiêu xài cá nhân, từ tháng 2.2020 đến tháng 1.2022, Hoàng tự dựng lên thông tin gian dối rằng VAMC được cơ quan thi hành án ủy quyền giao bán đấu giá nhiều tài sản giá trị.
Tin tưởng vào hồ sơ do Hoàng đưa ra, ông D.M.D. đã nộp tiền đặt cọc mua 6 tài sản đấu giá với tổng số tiền lên đến 52,2 tỉ đồng. Tuy nhiên, sau khi nhận tiền, Hoàng không thực hiện đấu giá như cam kết mà chiếm đoạt toàn bộ số tiền này để sử dụng vào mục đích cá nhân.
Theo cơ quan điều tra, Trần Tấn Hoàng là đối tượng có chuyên môn và kinh nghiệm dày dạn trong lĩnh vực đấu giá, do đó phương thức thủ đoạn phạm tội rất tinh vi, kín kẽ. Tuy nhiên, bằng các biện pháp nghiệp vụ đồng bộ, lực lượng công an đã khẩn trương thu thập tài liệu, chứng cứ để bắt giữ đối tượng và bước đầu thu hồi tài sản bị chiếm đoạt.
Ngoài trường hợp của ông D.M.D, cơ quan công an còn nhận được đơn tố giác của nhiều cá nhân khác về việc bị Hoàng chiếm đoạt tiền đặt trước các phiên đấu giá không thành công. Dù thực tế, VAMC và Hoàng không hề được giao bán các tài sản nhưng đối tượng vẫn thu tiền và không hoàn trả cho người mua.
Để phục vụ công tác điều tra và đảm bảo quyền lợi của công dân, Cơ quan CSĐT Công an TP.HCM thông báo ai là nạn nhân của Trần Tấn Hoàng trong vụ án nêu trên, đề nghị khẩn trương liên hệ điều tra viên Đỗ Duy Khoa – Đội 5, PC03 Công an TP.HCM. Địa chỉ 14-16 Đoàn Như Hài, phường Xóm Chiếu (quận 4 cũ, TP.HCM).
Hiện vụ án được tiếp tục mở rộng điều tra, tìm nạn nhân của công ty đấu giá "ma" lừa đảo để xử lý nghiêm các đối tượng liên quan.
Ngày 17.4, lãnh đạo Văn phòng UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết đã có văn bản gửi Sở Tài chính triển khai kết luận của Phó bí thư Thường trực Tỉnh ủy Hồ Xuân Trường về việc đề xuất phương án thực hiện chủ trương mở rộng trung tâm hành chính Nha Trang - Cam Lâm.
Theo đó, UBND tỉnh Khánh Hòa giao Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với các sở, ngành và địa phương liên quan khẩn trương tham mưu, đề xuất phương án cụ thể về mở rộng trung tâm hành chính Nha Trang - Cam Lâm. Sở Tài chính có trách nhiệm báo cáo Đảng ủy UBND tỉnh, Thường trực và Ban Thường vụ Tỉnh ủy trước ngày 15.5.
Trước đó, trong chương trình hành động ban hành tháng 2.2026, Tỉnh ủy Khánh Hòa giao Đảng ủy UBND tỉnh chỉ đạo các cơ quan chuyên môn nghiên cứu, xây dựng đề án mở rộng không gian phát triển kinh tế - xã hội.
Trong đó, tỉnh đặt mục tiêu Khánh Hòa nghiên cứu mở rộng trung tâm hành chính Nha Trang - Cam Lâm trong giai đoạn 2025 - 2030, sử dụng nguồn vốn từ ngân sách nhà nước và các nguồn hợp pháp khác.
Việc mở rộng này được đặt ra trong bối cảnh Nha Trang hiện vẫn là trung tâm hành chính - chính trị của tỉnh, nhưng đang chịu áp lực lớn về quỹ đất và hạ tầng đô thị. Trong khi đó, Cam Lâm được định hướng trở thành khu đô thị mới quy mô lớn, đóng vai trò cực tăng trưởng phía nam của Khánh Hòa.
Theo quy hoạch, Cam Lâm có nhiều đô thị lớn. Đáng chú ý, khu đô thị mới Cam Lâm rộng hơn 10.000 ha, được phát triển theo mô hình đô thị sân bay hiện đại, gắn với dịch vụ, du lịch và logistics nhờ lợi thế gần sân bay quốc tế Cam Ranh. Không gian đô thị được phân thành nhiều khu chức năng như trung tâm hành chính - tài chính, khu đô thị ven biển, khu sinh thái và các khu đô thị - dịch vụ hỗn hợp.
Cùng với định hướng tổng thể, địa phương đang triển khai một số dự án cụ thể tại Cam Lâm như các khu đô thị Cam Hòa, Cam Thượng, Suối Tân và Cam Tân. Mỗi dự án có quy mô hàng trăm hecta, hướng đến phát triển đồng bộ nhà ở, thương mại, dịch vụ và du lịch nghỉ dưỡng đến năm 2030.
Việc Khánh Hòa nghiên cứu mở rộng trung tâm hành chính Nha Trang - Cam Lâm được xem là bước đi nhằm tái cấu trúc không gian phát triển, tạo dư địa dài hạn, đồng thời tăng cường kết nối giữa đô thị hiện hữu Nha Trang với hệ thống đô thị mới phía nam tỉnh.
Thảo luận tại tổ TP.HCM, đại biểu Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, cho rằng "rất đáng tiếc" khi đến thời điểm này nhà nước mới đặt vấn đề về công nghiệp văn hóa. Tuy nhiên, theo ông, dự thảo còn khá dàn trải, chưa có nhiều nhấn nhá.
Góp ý cụ thể, ông Thân đề xuất có chiến lược thu hút đầu tư cả nhà nước và tư nhân để phát triển công nghiệp văn hóa, nhất là vấn đề hạ tầng. "Gần đây, chúng ta đang làm hạ tầng, về công viên, nhà hát, sân vận động. Nhiều người có ý kiến là chúng ta đang nghèo, chưa nên làm. Nhưng tôi phản đối tư tưởng nhu nhược này", ông Thân nói và cho rằng đầu tư các công trình hiện đại như vậy mới thu hút được khách du lịch giàu có đến Việt Nam.
Bên cạnh đó, theo ông, đây là thời điểm chín muồi để các doanh nghiệp tư nhân đầu tư vào các sân vận động, nhà hát theo hình thức BOT, BT.
Đại biểu đoàn TP.HCM dẫn thực tế khi xây nhà hát Hồ Gươm nhiều người phản đối, nhưng tới nay lại thành nhỏ. Sắp tới đây, Hà Nội sẽ xây thêm 2 nhà hát quy mô lớn, không chỉ phục vụ mỗi người dân nghe, mà quảng bá cho công nghiệp văn hóa đất nước.
Ông cũng đề nghị xây dựng các app về văn hóa như app về nhạc cổ điển, app du lịch cho khách du lịch đến Việt Nam. Đặc biệt, cần có chính sách thuế hỗ trợ, ưu đãi cho phát triển công nghiệp văn hóa. "Giảm thuế là doanh nghiệp đổ vào thôi. Thay vì phải bỏ 100 đồng thì nhà nước share với doanh nghiệp vài đồng. Điều này rất hay, chứ nếu lấy lợi nhuận ra khó lắm", đại biểu Thân nêu.
Đại biểu Trương Minh Huy Vũ (đoàn TP.HCM) thì cho rằng cộng đồng làm công nghiệp văn hóa của TP.HCM rất lớn. "Văn hóa ở TP.HCM không phải ngành trả tiền mà là ngành kiếm ra rất nhiều tiền với khái niệm công nghiệp văn hóa. Cần bổ sung khái niệm nhà đầu tư chiến lược cho công nghiệp văn hóa hay giải trí sáng tạo…", ông đề xuất.
Nhìn nhận, quỹ văn hóa như quỹ đầu tư mạo hiểm như dự thảo nêu là hướng tiếp cận tiến bộ, nhưng theo đại biểu, phải lồng ghép yếu tố quốc tế, thì có được tiếp nhận vốn đầu tư nước ngoài không.
Cũng tán thành với chủ trương thành lập quỹ đầu tư mạo hiểm trong lĩnh vực văn hóa, theo đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Phòng), đây là một bước đi cần thiết trong bối cảnh chúng ta đang chuyển từ tư duy “bảo tồn - hỗ trợ” sang phát triển công nghiệp văn hóa, nơi sáng tạo phải được đặt trong môi trường có khả năng chấp nhận rủi ro.
Thực tiễn cho thấy, nhiều sản phẩm văn hóa, từ điện ảnh, âm nhạc đến nội dung số đều mang tính thử nghiệm rất cao. Nếu chỉ dựa vào cơ chế cấp phát hoặc đầu tư an toàn, thì những ý tưởng đột phá sẽ khó có cơ hội hình thành. Vì vậy, việc thiết kế một quỹ có khả năng “chấp nhận rủi ro có kiểm soát” là hoàn toàn đúng hướng.
Tuy nhiên, nữ đại biểu lưu ý một số vấn đề có tính “cảnh báo chính sách” khi giao Chính phủ quy định chi tiết. Theo đó, cần làm rõ thế nào là “mạo hiểm” trong lĩnh vực văn hóa. Nếu không có tiêu chí cụ thể, rất dễ dẫn đến tình trạng hoặc là quỹ không dám mạo hiểm, lựa chọn các dự án an toàn; hoặc ngược lại, mạo hiểm một cách cảm tính, thiếu cơ sở đánh giá.
Đặc biệt, cần tránh biến quỹ này thành một hình thức cấp phát ngân sách trá hình. Quỹ cần vận hành khác với quỹ hỗ trợ truyền thống, có cơ chế lựa chọn dự án cạnh tranh, minh bạch, trách nhiệm giải trình rõ ràng và đặc biệt là kỷ luật đầu tư, không dàn trải, không bình quân.
"Nếu được thiết kế đúng, quỹ này không chỉ là công cụ tài chính, mà còn có thể trở thành “bệ đỡ” cho những ý tưởng văn hóa đột phá, góp phần nâng tầm sức mạnh mềm của quốc gia", bà Nga nêu.
