Sáng 21-4, Quốc hội tiếp tục thảo luận về tình hình kinh tế – xã hội, ngân sách nhà nước.
Đặt ra câu hỏi chúng ta đang tăng trưởng nhưng trên nền tảng nào, đại biểu đoàn Gia Lai Lê Hoàng Anh, Ủy viên Ủy ban Tài chính – Ngân sách của Quốc hội, nêu vấn đề là liệu nền tảng hiện nay có đủ vững chắc cho thực hiện mục tiêu hai con số hay không?
Nhìn vào thực trạng dòng vốn tín dụng đang chảy sai chỗ kéo dài, đầu tư tư nhân phụ thuộc 80% vào tín dụng ngân hàng, lãi suất cho vay cao, đại biểu Hoàng Anh cho rằng thực trạng này khiến cho chỉ những ngành lợi nhuận cao hoặc đầu cơ tài sản mới chịu được, mang tới nhiều hệ lụy.
Thực tế, phần lớn tín dụng chảy vào bất động sản đầu tư, giá nhà tại Hà Nội và TP.HCM đạt 25-30 lần thu nhập bình quân năm, trong khi thông lệ quốc tế chỉ 4-6 lần. Dẫn tới người trẻ 30 năm lao động cật lực không mua nổi căn nhà, khiến cho niềm tin của sự công bằng bắt đầu lung lay. Đây không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn là vấn đề chính trị, xã hội dài hạn, theo đại biểu.
Dẫn ra thực tế các nước như Nhật Bản, Trung Quốc, tình trạng đầu cơ bất động sản xuất phát từ việc “nuôi béo” bằng tín dụng ngân hàng. Vì thế khi nhìn vào dư nợ tín dụng ngân hàng vừa qua, đại biểu “đặc biệt lo lắng”, khi tín dụng bất động sản tăng 132% trong 4 năm, từ 1,9 triệu tỉ đồng năm 2021 lên hơn 4,5 triệu tỉ đồng năm 2025, gấp 2,4 lần tốc độ tăng công nghiệp.
Cùng đó, tín dụng bất động sản năm 2025 lớn gấp 1,81 lần tín dụng công nghiệp và gấp 5,3 lần tín dụng nông, lâm, thủy sản trong khi bất động sản không tạo ra việc làm bền vững, giá trị sản xuất, xuất khẩu. Đáng lo ngại, năm 2024-2025 tín dụng bất động sản tăng đột biến với 37,6% trong khi tín dụng công nghiệp chỉ tăng 9,4%.
“Như vậy Việt Nam chúng ta đang chạy marathon với đôi chân bị trói, vốn bị giam trong tài sản đầu cơ thay vì chảy vào nơi tạo ra giá trị thực. Tôi đề nghị Chính phủ kiểm soát tín dụng bất động sản đầu cơ bằng công cụ thị trường, tránh dùng mệnh lệnh hành chính” – đại biểu Hoàng Anh nói.
Từ thực tiễn, đại biểu cho rằng nên bắt buộc phân bổ tín dụng theo lĩnh vực, để tín dụng chuyển sang sản xuất và công nghệ. Thực hiện ngay việc thu phí sử dụng đất theo hiệu quả kinh tế và thời gian đưa đất vào sử dụng. Trước mắt đưa vào Luật Thủ đô thí điểm và sau đó quy định tại Luật Đô thị đặc biệt.
Trong đó, đại biểu đề nghị đối với đất tại dự án chậm triển khai quá 24 tháng phải chịu phí tăng dần, nhà đất thứ hai trở lên không đưa vào sử dụng hoặc cho thuê phải áp thuế lũy tiến phù hợp.
Toàn bộ nguồn thu này cần đưa vào quỹ nhà ở xã hội, tái thiết chung cư cũ và hạ tầng đô thị thiết yếu để đánh vào động cơ đầu cơ, buộc đất quay vào giá trị sử dụng thật, tạo không gian cho tăng trưởng thực tế.
Đại biểu Nguyễn Như So (Bắc Ninh) cũng cho rằng cần tái cấu trúc cơ chế dẫn vốn của nền kinh tế, dòng vốn đi đúng địa chỉ và nhu cầu thực sự cần thiết, tạo ra động lực tăng trưởng. Thực tế không phải thiếu vốn, mà là cách phân bổ và sử dụng vốn.
“Hệ thống tài chính đang đối mặt với nghịch lý kép là tỉ lệ tín dụng/GDP lên tới 146% nhưng nền kinh tế vẫn thiếu vốn trung và dài hạn. Nguyên nhân cốt lõi là sự lệch pha kỳ hạn khi phụ thuộc quá lớn vào nguồn vốn ngắn hạn của ngân hàng để tài trợ cho nhu cầu dài hạn” – ông So nói.
Theo đại biểu, việc lấy ngắn nuôi dài không chỉ tạo áp lực thanh khoản mà còn khiến dòng vốn không chảy vào khu vực tạo giá trị gia tăng cao, mà còn hút vào lĩnh vực an toàn hình thức nhưng hiệu quả thấp. Đây là căn nguyên khiến hệ số ICOR duy trì mức cao, khiến ta phải bỏ vốn cao hơn để đạt mức tăng trưởng.
Vì thế, đại biểu cho rằng chính sách tiền tệ cần nới lỏng tổng lượng sang dẫn dòng vốn có mục tiêu, ưu tiên dòng vốn cho sản xuất tạo ra giá trị thực. Giảm phụ thuộc tín dụng ngân hàng, phát triển thực chất thị trường vốn, cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp, hình thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn, phát triển thị trường mua bán nợ minh bạch…
Phiên họp thường niên sáng nay của Tập đoàn Thiên Long (TLG) thu hút nhiều cổ đông tham dự, ghế ngồi được lấp kín từ sớm. Không khí tương tác trong phần đối thoại với ban lãnh đạo rất sôi động. CEO Trần Phương Nga cho biết số lượng câu hỏi nhận về trong năm nay "rất nhiều" so với các năm trước.
Khi được cổ đông hỏi về lý do bán cổ phần cho Tập đoàn Kokuyo (Nhật Bản), ông Cô Gia Thọ - Chủ tịch Hội đồng quản trị - cho biết khá yên tâm vì đối tác nhận chuyển nhượng là Nhật Bản. Theo ông, Kokuyo là doanh nghiệp rất lâu đời và cũng có văn hóa trường tồn.
"Một phần nào đó, tôi cũng cảm thấy an tâm khi giao Thiên Long cho một công ty như vậy", ông Thọ nói.
Chia sẻ với VnExpress, ông Cô Gia Thọ cho biết Kokuyo là một doanh nghiệp lâu năm, nên khi hợp tác với họ, ông cũng muốn Thiên Long có thể trở thành một thương hiệu có tuổi đời lâu dài tương tự. Hơn hết, khi xem xét các thương vụ trước đây của Kokuyo, ông Thọ thấy phong cách của họ là đầu tư nhưng vẫn tìm cách giữ vững thương hiệu địa phương, chứ không chỉ hướng tới mục đích thâu tóm thông thường.
Kokuyo là tập đoàn hơn 100 năm trong lĩnh vực văn phòng phẩm và giải pháp doanh nghiệp, hệ thống toàn cầu rất mạnh. Thực tế, đây cũng là đối tác mà Thiên Long đã hợp tác gia công theo thiết kế của họ suốt nhiều năm qua.
Tại Việt Nam, Kokuyo đang cung cấp nhiều dòng sản phẩm, đặc biệt là tập vở Campus. Nhìn chung, ông Thọ cho rằng đây có thể là một bước tiến quan trọng trong chiến lược toàn cầu hóa mà Thiên Long đã kiên trì theo đuổi trong thời gian qua. Thương vụ cũng là điều kiện để TLG học hỏi các mô hình quản trị, đẩy mạnh cải tiến sản phẩm và mở rộng thị trường ra khu vực ASEAN cùng các quốc gia khác, qua đó đưa sản phẩm "Made in Vietnam" đến với nhiều người tiêu dùng trên thế giới.
Tập đoàn Thiên Long thành lập năm 1981, được ông Cô Gia Thọ gầy dựng từ một xưởng sản xuất nhỏ thành doanh nghiệp đầu ngành bút viết và văn phòng phẩm. Thiên Long nổi tiếng với sản phẩm bút bi cùng tên và các thương hiệu khác như văn phòng phẩm Flexoffice, bút cao cấp Bizner hay dụng cụ mỹ thuật Colokit. Nhờ tham gia xuất khẩu từ sớm, sản phẩm của họ còn hiện diện trên 75 quốc gia và vùng lãnh thổ
Cuối năm trước, Đầu tư Thiên Long An Thịnh, cổ đông lớn nhất sở hữu 46,82% vốn TLG, cho biết đang đàm phán với Tập đoàn Kokuyo để chuyển nhượng toàn bộ cổ phần. Bên cạnh đó, Kokuyo dự kiến thực hiện chào mua công khai thêm 18,19% vốn TLG. Nếu thành công, tỷ lệ sở hữu của họ sẽ đạt 65,01% và đưa Thiên Long trở thành công ty con.
Trong phần đối thoại với cổ đông sáng nay, ông Cô Gia Thọ cũng nói thêm rằng ông xem Thiên Long là "đứa con tinh thần" trong suốt 45 năm sự nghiệp của mình. Do đó, ông luôn tự thấy mình có trách nhiệm hỗ trợ nhà đầu tư mới để tiếp tục đưa sự nghiệp của tập đoàn phát triển bền vững. Với tư cách là người sáng lập, ông nhấn mạnh mình có "rất nhiều tình cảm và trách nhiệm lớn" với sự phát triển của TLG.
"Dù trong hoàn cảnh nào cũng sẽ luôn lo lắng cho sự phát triển của tập đoàn là chính và đặt lợi ích của cổ đông lên trên hết", ông khẳng định.
Khi được hỏi về việc tham gia vào hội đồng quản trị của đơn vị khác, như Nhà sách Phương Nam, ông nói việc này không làm thay đổi hay "làm mờ đi" những ưu tiên của ông dành cho Thiên Long. Ông cho biết trong tương lai gần, bản thân sẽ có trách nhiệm hỗ trợ đối tác để thực hiện tốt các công tác điều hành và phát triển công ty.
Năm nay, TLG lên kế hoạch có doanh thu 4.400 tỷ đồng, tăng hơn 5% so với năm trước. Song, lợi nhuận sau thuế có thể giảm nhẹ hơn 1% về 440 tỷ đồng do họ phải đầu tư cho kế hoạch tăng trưởng dài hạn và áp lực chi phí nguyên vật liệu đầu vào.
Tập đoàn này nói sẽ bám sát chiến lược "glocalization", tức lấy thế mạnh ở thị trường nội địa (local) áp dụng ra quốc tế (global) và ngược lại. Họ tập trung nguồn lực mở rộng thị trường quốc tế, nâng cao giá trị sản phẩm và tối ưu năng lực vận hành.
Chiều 20-4, báo Tuổi Trẻ tổ chức tọa đàm "Gỡ vướng để khơi thông nguồn cung nhà ở xã hội" với sự đồng hành của Công ty Cổ phần Tập đoàn Địa ốc Kim Oanh (Kim Oanh Group).
Đồng hành cùng báo Tuổi Trẻ trong tọa đàm lần này còn có sự tham dự của các đại diện đến từ các cơ quan Quản lý nhà nước như Liên đoàn Lao động TP.HCM, Sở Xây dựng TP, Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP. Cùng đó là các chuyên gia đến từ Hiệp hội Bất động sản TP.HCM, Hội Kiến trúc sư TP.HCM, đại diện các ngân hàng, doanh nghiệp.
Nhà báo Trần Xuân Toàn - Phó tổng biên tập báo Tuổi Trẻ, nhận định nhà ở xã hội không phải là chủ đề mới song vẫn duy trì sức nóng khi liên tục thu hút sự quan tâm của dư luận, truyền thông và các bên liên quan.
"Trong bối cảnh TP.HCM đang tái cấu trúc không gian đô thị, đẩy mạnh đầu tư hạ tầng và điều chỉnh quy hoạch. Nhu cầu nhà ở, đặc biệt là nhà ở xã hội tại khu vực phía Nam được dự báo sẽ tiếp tục gia tăng mạnh. Các dự án hạ tầng khi hoàn thiện không chỉ kết nối đô thị, khu công nghiệp mà còn thúc đẩy dịch chuyển dân cư, kéo theo nhu cầu an cư ngày càng lớn", nhà báo Trần Xuân Toàn nói.
Bên cạnh đó, TP.HCM tiếp tục là điểm đến của lực lượng lao động trong và ngoài nước, bao gồm cả chuyên gia và người lao động lưu trú ngắn hạn, dài hạn. Những yếu tố trên khiến áp lực về chỗ ở, nhất là phân khúc vừa túi tiền và nhà ở xã hội ngày càng gia tăng.
Tuy nhiên, nguồn cung hiện chưa theo kịp nhu cầu. Nhà báo Trần Xuân Toàn cho rằng thị trường đang tồn tại sự lệch pha rõ rệt khi phân khúc cao cấp tăng nhanh, trong khi nhà ở cho người thu nhập thấp và trung bình lại hạn chế.
Riêng tại TP.HCM, mục tiêu năm 2026 là hoàn thành 28.500 căn, song hết quý 1 con số đạt được vẫn còn rất khiêm tốn. Từ đó, Phó tổng biên tập báo Tuổi Trẻ đặt vấn đề cần nhận diện rõ các "điểm nghẽn" về chính hiện ghi nhận một số điều chỉnh pháp lý đã góp phần mở rộng nguồn cầu, ông nhấn mạnh bài toán cốt lõi vẫn nằm ở phía cung.
Ông kỳ vọng thông qua các diễn đàn, hội thảo, cộng đồng doanh nghiệp sẽ đề xuất giải pháp cụ thể nhằm tháo gỡ vướng mắc, thúc đẩy dự án, góp phần hoàn thành mục tiêu đề ra. Đồng thời, báo Tuổi Trẻ cam kết đồng hành cùng cơ quan quản lý, hiệp hội và doanh nghiệp, phản ánh đa chiều, góp phần hướng tới thị trường bất động sản phát triển lành mạnh, trong đó nhà ở xã hội giữ vai trò đảm bảo an sinh.
Ông Nguyễn Văn Hải, Ủy viên Ban thường vụ Liên đoàn Lao động TP.HCM, thông tin hiện Liên đoàn Lao động TP.HCM đang quản lý hơn 2,4 triệu đoàn viên, trong đó đa số là người lao động từ các tỉnh, thành đến sinh sống và làm việc. Sau giờ làm, phần lớn họ phải quay về trong các khu nhà trọ do người dân tự xây, nhiều nơi đã xuống cấp và không đảm bảo điều kiện sống lâu dài.
Một cuộc khảo sát do Liên đoàn Lao động TP.HCM thực hiện với 200.000 công nhân lao động cho thấy kết quả đầy bất ngờ: 95% người lao động có nhu cầu mua nhà, trong khi chỉ có hơn 5% muốn thuê nhà để ở.
Tuy nhiên, thực tế thu nhập đang là "bức tường" ngăn cản họ an cư. Với mức thu nhập bình quân khoảng 10 triệu đồng/tháng, sau khi trừ các chi phí sinh hoạt tối thiểu, một công nhân chỉ có thể dư từ 4 - 6 triệu đồng.
"Với một căn nhà giá khoảng 1 tỉ đồng, nếu không ốm đau, không chi xài, không tiệc tùng thì phải mất 20 năm sau họ mới có đủ tiền mua. Nhưng lúc đó, giá nhà chắc chắn đã tăng lên gấp nhiều lần rồi", ông Hải trăn trở.
Theo Hãng tin AFP ngày 8-4, người đứng đầu Hiệp hội Vận tải hàng không quốc tế (IATA) cho biết nguồn cung và giá nhiên liệu máy bay sẽ cần nhiều tháng để trở lại bình thường, ngay cả khi eo biển Hormuz được mở trở lại.
Eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu mỏ huyết mạch của thế giới - gần như tê liệt trong hơn 4 tuần qua do cuộc chiến tại Trung Đông, khiến giá dầu thô và các sản phẩm liên quan leo thang mạnh.
Phát biểu với báo giới tại Singapore ngày 8-4, Tổng giám đốc IATA Willie Walsh thừa nhận khó có thể xác định chính xác thời điểm nguồn cung nhiên liệu phục hồi, nhưng nhấn mạnh rằng "quá trình này sẽ không diễn ra nhanh chóng".
"Sẽ cần nhiều tháng để nguồn cung đáp ứng đủ nhu cầu, xuất phát từ những gián đoạn đối với năng lực lọc dầu tại Trung Đông. Tôi không nghĩ điều đó có thể xảy ra chỉ trong vài tuần", ông nói.
Giá dầu giảm mạnh vào ngày 8-4 (giờ Việt Nam) sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn hai tuần, theo đó Tehran sẽ tạm thời mở lại eo biển Hormuz.
Thỏa thuận được thông qua chưa đầy một tiếng đồng hồ trước khi tối hậu thư mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa "san phẳng Iran" hết hiệu lực.
Phía Tehran sau đó xác nhận đã đồng ý đảm bảo an toàn hàng hải qua eo biển Hormuz, nơi 1/5 lượng dầu khí toàn cầu đi qua.
Ông Walsh phân tích: "Dù dầu thô bắt đầu lưu thông trở lại, nếu năng lực lọc dầu đã bị gián đoạn thì vấn đề vẫn sẽ kéo dài thêm một thời gian".
"Tôi không nghĩ mọi người nhận thức đầy đủ rằng năng lực này tập trung cao đến mức nào ở một số khu vực nhất định trên thế giới", ông nhắc nhở.
Ông Walsh cũng cảnh báo rằng những bài học trước đây cho thấy ngành hàng không sẽ phản ứng trước giá dầu cao bằng cách tăng giá vé, và đây là điều "không thể tránh khỏi".
Về luồng hành khách, ông cho biết dù một phần lưu lượng bay vốn đi qua Trung Đông đã được chuyển hướng sang các hãng hàng không ngoài khu vực, đây chỉ là "giải pháp tạm thời".
"Họ không có cách nào thay thế được năng lực vận chuyển mà các hãng hàng không vùng Vịnh đang cung cấp. Tôi tin rằng các trung tâm hàng không tại vùng Vịnh sẽ phục hồi, và phục hồi rất nhanh", ông Walsh khẳng định.
