Theo Trung tâm Thông tin Mạng Internet Trung Quốc, tính đến cuối năm 2025, hơn 600 triệu người tại nước này sử dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh, tăng 141% so với năm trước. Công nghệ đang thay đổi cách họ làm việc, sinh hoạt và kết nối.
Lu Hengzhi, học sinh 11 tuổi tại Thượng Hải, không thích nghe nhạc có sẵn. Cậu dùng AI để tùy chỉnh thể loại, giai điệu và sáng tác bài hát. Lu được mẹ hướng dẫn dùng AI khi chuẩn bị phỏng vấn vào trường quốc tế. Từ đó, nam sinh tự viết truyện, lập trình game và gỡ lỗi các chương trình.
Dù hưởng lợi từ công nghệ, Lu cho biết cậu e ngại việc lạm dụng AI sẽ làm giảm khả năng tự đặt câu hỏi và kiểm chứng vấn đề. “AI giỏi đưa ra câu trả lời nhưng không hiểu vì sao cháu cần những đáp án đó. Đôi khi công cụ này đưa ra đáp án sai với văn phong rất tự tin”, cậu nói.
Lu nói nếu AI biến mất, tiến độ học hỏi của cậu sẽ chậm lại. Cậu sẽ gặp khó khăn trong khâu sắp xếp suy nghĩ để bắt đầu dự án mới và phải quay lại với sách vở.
Với những người cao tuổi như bà Tang Rongrong, 79 tuổi, AI giúp giải quyết vấn đề cô đơn. Bà sống xa con, 10 năm qua chỉ đọc báo và nghe sách nói. Mọi tương tác chỉ là một chiều. Hiện tại, bà thuê một robot đồng hành tích hợp AI và có thể trò chuyện bằng tiếng Thượng Hải. Trước khi ra ngoài, bà thường nghe robot nhắc nhở mang theo ô hoặc cẩn thận khi trời mưa. Bà Tang nói những khoảnh khắc nhỏ bé ấy mang lại cảm giác ấm áp và an tâm. Các giao tiếp này là mảnh ghép cần thiết với những người sống một mình.
Công nghệ cũng thay đổi đời sống tình cảm của người trẻ. Tại Giang Tô, sinh viên Zhao Jingmiao, 21 tuổi, tự huấn luyện một bạn trai ảo theo các tiêu chuẩn cá nhân. Cô cho biết nhân vật này có cảm xúc ổn định và luôn sẵn sàng lắng nghe. Nhưng nữ sinh cũng lo lắng khi chính phủ siết chặt các quy định với ứng dụng AI vì sợ phải dừng sử dụng dịch vụ này.
Trong lĩnh vực y tế, bác sĩ Zhang Qiang, 59 tuổi, giám đốc một bệnh viện tại Thượng Hải, dùng AI để phân tích hình ảnh bệnh lý, đánh giá giai đoạn bệnh và diễn giải xét nghiệm. Bác sĩ Zhang nói việc phụ thuộc vào hệ thống là nguy hiểm nếu nền tảng lâm sàng của người khám không vững. Bác sĩ Zhang cho biết hệ thống máy móc xử lý dữ liệu tốt nhưng không có sự phán đoán và các giá trị đạo đức con người.
Ở nông thôn, AI đang bắt đầu đóng vai trò như một kỹ sư nông nghiệp. Tại tỉnh Hà Nam, nông dân Wang Zhipeng, 36 tuổi, dùng điện thoại tải ảnh lên hệ thống AI để nhận diện cỏ dại và tìm liều lượng thuốc diệt cỏ tương ứng trong vài giây. Ứng dụng giúp anh theo dõi vụ mùa và rút ngắn thời gian tính lương cho công nhân từ một ngày xuống 20 phút. Dù vậy, Wang nói các công cụ thông minh có thể làm giảm sự kết nối trực tiếp giữa con người.
Từng kiếm sống bằng nghề viết lách, Wang Boyuan, 39 tuổi ở Thiểm Tây, dùng ChatGPT biến ý tưởng thành phần mềm. Từ người không biết lập trình, Wang viết mã lệnh và xây dựng thành công nhiều ứng dụng. “Nhờ AI, tôi có khả năng làm nhiều việc hơn”, anh nói.
Wang cho biết anh vẫn không thực sự biết lập trình và đang phụ thuộc vào công nghệ. “Nếu trí tuệ nhân tạo biến mất, tôi có thể sẽ phải quay lại làm công việc viết lách toàn thời gian”, anh nói.
Ngày 14/4, người dân tại một khu chung cư cao cấp ở thành phố Sán Đầu (tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc) chứng kiến một cụ bà thả nhiều xấp tiền mệnh giá 1.000 HKD (khoảng 3,3 triệu đồng) và 500 HKD (khoảng 1,6 triệu đồng) xuống đất.
Đoạn video được chia sẻ trên mạng xã hội cho thấy, các tờ tiền được tung qua ô cửa sổ kính bay tứ tung. Tổng số tiền lên đến 2 triệu HKD (6,7 tỷ đồng).
Phát hiện sự việc, nhiều người đi đường tranh nhau nhặt tiền. Một số người dân chụp ảnh các tờ tiền, đăng tải lên mạng xã hội.
Một chủ cửa hàng sống gần hiện trường cho biết, người phụ nữ ném các tờ tiền trong vòng 20 phút trước khi cảnh sát có mặt.
"Ban đầu, tôi tưởng đó là tiền giả. Khi nhặt lên, tôi mới nhận ra tất cả đều là tiền thật", ông nói.
Nhận tin báo về sự việc, cảnh sát lập tức có mặt tại hiện trường. Lực lượng chức năng đang vận động những người nhặt tiền cần giao nộp kịp thời cho cảnh sát.
Trả lời báo chí địa phương, một nhân viên bảo vệ tại khu chung cư từ chối nói về nguyên nhân của sự việc. Người này cho rằng: "Sự việc đã kết thúc, không muốn đề cập quá nhiều".
Lực lượng cảnh sát khu vực cho biết: "Mọi việc đã được cơ quan chức năng xử lý xong". Vị này từ chối cung cấp thông tin chi tiết.
Đây không phải là lần đầu tiên xảy ra ném tiền từ trên cao xuống tại Trung Quốc.
Hồi năm 2024, một nam du khách bất ngờ thả các tờ tiền từ trên tầng 2 của thành cổ ở Đại Lý (Vân Nam, Trung Quốc) xuống phía dưới.
Phát hiện các tờ tiền được thả xuống, nhiều du khách tranh nhau nhặt. Có người cầm nắm tiền nhặt được, chụp ảnh và đăng tải lên mạng xã hội.
Một số người bán hàng gần hiện trường cho biết, nam du khách tung tiền thành nhiều đợt trong vài phút. Đây có thể là sở thích của cá nhân chứ không phải chỉ đạo của ban quản lý khu du lịch.
Cơ quan chức năng cho biết, người ném tiền là khách du lịch đến đây tham quan. Ban quản lý khu du lịch phối hợp cùng người nhà, vận động nam du khách rời đi để tránh gây lộn xộn.
Ở Việt Nam cũng từng có câu chuyện tương tự. Vào tháng 5/2025, một số cư dân tại tòa nhà Gemek 1 (An Khánh, Hoài Đức, Hà Nội) bất ngờ phát hiện hàng chục tờ tiền 500.000 đồng rơi từ trên cao xuống. Tổng số tiền nhặt được là 29,5 triệu đồng. Ngay sau đó, mọi người đã phối hợp với ban quản lý tòa nhà tìm lại chủ nhân.
"Các tờ tiền rơi xuống đường đi, vỉa hè, thậm chí còn dính ở cây cối gần đó", một nhân chứng cho hay.
Chủ nhân của số tiền "rơi từ trên trời" là của anh Nông Văn Thắng (SN 1994), sống ở căn hộ 31 trục 06A của tòa nhà này. Sự cố ném tiền do con anh Thắng không biết nên đã nghịch ngợm ném xuống dưới.
Người đàn ông sinh năm 1994 sau đó đã tiến hành các thủ tục nhận lại tiền. Anh cho biết cảm thấy rất vui và biết ơn các cư dân tốt bụng đã giúp đỡ gia đình anh.
Ngày 6/4, bà Jia ở thành phố Nghĩa Ô, tỉnh Chiết Giang đến kiểm tra và định đổi mật khẩu cửa phòng của một khách thuê nam ngoài 40 tuổi. Người này đang nợ 5.000 tệ (khoảng 17,5 triệu đồng) tiền nhà nên bà có ý định ngừng cho thuê.
Khi bước vào phòng, chủ nhà phát hiện hàng trăm chai nhựa loại 1,5 lít đựng đầy nước tiểu được giấu kín trong tủ đồ và gầm giường. Tường và máy điều hòa trong phòng đều ố vàng vì khói thuốc, dù nhà vệ sinh bên trong vẫn hoạt động bình thường.
Bà Jia cùng hai người khác mất hơn hai tiếng đổ chất thải vào bồn cầu để dọn dẹp. Chủ nhà cho biết, vào cuối năm 2025, bà từng định thu lại phòng nhưng nam khách thuê xin khất nợ với lý do vừa ly hôn và con gái đang bệnh tật nên bà đồng ý cho ở tiếp.
"Hơn 10 năm cho thuê nhà, tôi chưa từng gặp trường hợp nào như vậy", bà Jia nói. Bà yêu cầu khách trả đủ tiền nợ và bồi thường 500 tệ phí vệ sinh. Người đàn ông này đã chấp nhận các yêu cầu.
Sự việc thu hút sự quan tâm lớn trên mạng xã hội về lối sống của người thuê nhà. Trước đó, vào tháng 8/2025, một chủ nhà ở thành phố Tô Châu (tỉnh Giang Tô) cũng phát hiện 100 chai nước tiểu trong phòng của một thanh niên, dù nhà vệ sinh chỉ cách vài bước chân.
Dưới góc nhìn y khoa, hành vi này có thể là biểu hiện của "Hội chứng tích trữ" (Hoarding disorder) hoặc "Hội chứng Diogenes". Theo các chuyên gia tâm lý trên tạp chí Medical News Today, người mắc hội chứng này thường tự bỏ bê bản thân trầm trọng, cô lập xã hội và có sự ám ảnh cưỡng chế với việc thu thập rác thải hoặc chất thải cá nhân.
Các nghiên cứu chỉ ra rằng những rối loạn hành vi này thường khởi phát hoặc nặng hơn sau khi cá nhân phải đối mặt với cú sốc tâm lý lớn như mất người thân hoặc ly hôn. Các bác sĩ khuyến cáo người bệnh cần được can thiệp y tế và trị liệu tâm lý chuyên sâu thay vì chỉ dọn dẹp hiện trường đơn thuần.
Kiếm tiền bằng cách nào có quan trọng bằng việc mình đang cố gắng sống tử tế và không bỏ cuộc. Chấp nhận làm mọi nghề để trang trải, trước khi tìm được hướng đi lâu dài, chẳng xấu hổ!
Bước sang ngưỡng 30, Hoài Bảo (30 tuổi, TP.HCM) kể đã có bằng đại học, nhưng hiện vẫn loay hoay, làm thêm công việc phục vụ tại một quán ăn để trang trải.
Đến độ tuổi mặc định phải “ổn định sự nghiệp”, thế mà đôi lúc anh cảm nhận được sự coi thường từ chủ quán, với suy nghĩ chủ quan rằng ở độ tuổi này, có trình độ đại học nhưng vẫn làm công việc phục vụ.
Tuy nhiên, anh thừa nhận bản thân không quá bận tâm. Bảo vẫn luôn cố gắng hoàn thành tốt công việc, phục vụ khách hàng chu đáo và chuyên nghiệp. Bởi đây chỉ là công việc tạm thời trong giai đoạn cần trang trải tài chính.
“Mỗi công việc đều mang lại những trải nghiệm quý giá riêng. Vì vậy, không có gì phải xấu hổ khi kiếm tiền bằng sức lao động chân chính. Quan trọng là khi mình làm gì, mình cũng sẽ tập trung vào câu hỏi “mình học được gì ở đây”, mỗi trải nghiệm là mỗi bài học, còn nếu không có mục tiêu thì làm gì cũng thấy vô nghĩa”, Bảo tâm sự.
Tương tự, Thành Trung (30 tuổi, TP.HCM) kể sau 8 năm làm công việc văn phòng với tấm bằng đại học trong tay, anh quyết định rẽ hướng và bắt đầu lại từ đầu.
Anh từng làm phụ bếp tại căng tin của một phòng gym, sau đó theo đuổi nghề huấn luyện viên cá nhân (PT) để xây dựng nguồn thu nhập ổn định. Song song đó, Trung tiếp tục học hỏi và thử sức với lĩnh vực tiếp thị liên kết để thêm trang trải.
“Điều quan trọng không nằm ở việc làm công việc gì, mà là hiểu rõ mình đang làm gì và ý nghĩa của công việc đó đối với bản thân. Chậm một chút cũng không sao, miễn không bỏ cuộc”, Trung nói.
Ngọc Ánh (30 tuổi, Huế) kể sau khi tốt nghiệp nhưng chưa tìm được việc đúng chuyên môn, cô đã xin làm pha chế tại một quán gần nhà. Mỗi ngày Ánh làm việc từ 12 đến 16 tiếng khá vất vả. Đôi khi gặp bạn bè, cô cũng có chút chạnh lòng.
Tuy nhiên chồng luôn động viên rằng chỉ cần kiếm tiền bằng lao động chân chính thì không có gì phải xấu hổ hay dừng lại. Nhờ sự kiên trì và nỗ lực, hiện tại Ánh đã trở thành kế toán công nợ, làm việc theo giờ hành chính.
Dù công việc mới đi kèm nhiều áp lực và căng thẳng, cô cho biết động lực lớn nhất là có thể lo cho gia đình và người mình yêu, từ đó tiếp tục cố gắng mỗi ngày.
Châu Giang (32 tuổi, TP.HCM) cho rằng thất nghiệp không phải điều đáng sợ. Điều đáng lo là sau khi mất việc nhưng không nỗ lực tìm kiếm cơ hội mới.
Giang kể trước đây từng làm công việc chăm sóc vườn tại một homestay 4 sao. Khi nhân viên lễ tân đột ngột nghỉ việc, anh được đề nghị thay thế dù chưa có kinh nghiệm và khá lo lắng khi phải trực tiếp tiếp xúc với khách.
Giang đã chủ động tự học cách sử dụng các ứng dụng đặt phòng, đồng thời trau dồi kiến thức và kỹ năng cần thiết. Chỉ sau ba tháng, cô được tin tưởng giao vị trí quản lý tại cơ sở này.
"Ai cũng có giai đoạn long đong, tự ti với gia đình, bạn bè hay chính bản thân vì thất nghiệp. Nhưng đừng bỏ cuộc, miễn còn cố gắng, cứ dám thử vì tuổi trẻ có đặc ân được thất bại. Còn trẻ hãy cứ làm những gì mình cho là đúng sau khi nghiêm túc rồi chúng ta sẽ đi đúng đường", Giang bày tỏ.
