Trưa đầu tháng 4, hành lang khu tập thể A9 Thái Phiên gần như không có gió, ánh nắng không lọt vào. Những mảng tường loang lổ, bốc lên mùi ẩm mốc. Bà Đặng Thị Hoài, 51 tuổi, bước chậm qua từng bậc cầu thang, tay vịn vào lan can đã mục nát, áo dính mồ hôi. Những bước chân nặng nề như kéo theo cả nỗi mệt mỏi của nhiều năm sống trong căn hộ xuống cấp.
Lên đến tầng 4, bà dừng lại vài giây lấy hơi rồi mở cánh cửa gỗ cũ kỹ. Bên trong chừng 5 m2 là bếp và chỗ tắm gội. Nhà vệ sinh nằm phía sau phải dùng chung với một hộ khác, lối vào chỉ hơn một mét. Tận dụng khoảng không gian nhỏ hẹp ấy, bà đóng thêm cái chuồng nhỏ nhô ra ngoài để nuôi vài con gà đẻ trứng.
Đối diện bếp là căn hộ chỉ hơn 15 m2 được vợ chồng bà mua của một công nhân tàu biển từ năm 1986. Giống như hầu hết gia đình ở chung cư cũ, vợ chồng bà phải đóng thêm “chồng cọp” ngoài ban công để có thêm chỗ cho hai con ngủ.
“Ngày trước mua được căn này là mừng lắm. Bây giờ nhà cửa thế này, chẳng dám mời ai đến chơi”, bà Hoài nói.
Những khu tập thể như ở A9 từng là niềm tự hào của nhiều gia đình cán bộ, công nhân đất cảng Hải Phòng. Nhưng sau gần nửa thế kỷ, những biểu tượng an cư ấy giờ chỉ còn lại sự xuống cấp, mục ruỗng.
Hải Phòng hiện có 66 chung cư với khoảng 2.200 căn hộ được xếp hạng cấp độ D, mức độ nguy hiểm cao nhất, được chính quyền đẩy nhanh kế hoạch di dân, phá bỏ. Biết tin ấy, nhiều cư dân như bà Hoài không giấu được niềm vui. Họ sẽ thoát khỏi cảnh nhà dột, tường nứt, điện nước chắp vá, có nhà vệ sinh riêng, không còn nơm nớp lo sập trần mỗi mùa mưa bão.
“Đó không chỉ là sự thay đổi về chỗ ở mà còn là cơ hội cải thiện chất lượng cuộc sống, là sự an tâm cho tuổi già, là tương lai tốt hơn cho con cái”, bà Hoài nói.
Những cuộc trò chuyện ở hành lang, cầu thang tập thể gần đây xoay quanh chuyện đăng ký nguyện vọng mua nhà ở xã hội, hỏi thăm thông tin dự án mới, hoặc bàn bạc xem nên vay bao nhiêu tiền mua nhà mới. “Tổ trưởng dân phố đã gọi lên phổ biến, cho đăng ký nguyện vọng rồi. Cả nhà cùng cố gắng”, bà Hoài phấn khởi nói.
Dẫu vậy đi cùng niềm vui là nỗi lo tiền mua nhà. Gia đình bà Hoài sống dựa vào mức lương 8 triệu đồng/tháng từ công việc vệ sinh môi trường. Chồng bà làm lao động tự do, thu nhập bấp bênh, nhiều tháng chỉ được 2-3 triệu đồng. Tổng thu nhập chỉ đủ trang trải cuộc sống cơ bản. Tiền tiết kiệm gần như không có.
Theo tính toán của cơ quan chức năng, với một căn hộ diện nhà ở xã hội khoảng 50 m2, giá có thể lên tới 861 triệu đồng, thậm chí gần một tỷ đồng. Trong khi đó, mức bồi thường cho các hộ dân dao động 259 đến hơn 542 triệu đồng, tùy loại giấy tờ pháp lý. Phần chênh lệch người dân phải bù thêm có thể từ hơn 300 đến trên 700 triệu đồng.
Bảng so sánh tài chính dự kiến khi người dân mua nhà ở xã hội (căn hộ 50 m2):
Đối tượng
Mức bồi thường, hỗ trợ dự kiến
Số tiền dự kiến phải bù thêm
Hộ có giấy chứng nhận
542,84 triệu đồng
318,61-422,76 triệu đồng
Hộ có quyết định thanh lý
393,62 triệu đồng
467,83-571,98 triệu đồng
Hộ thuê nhà tài sản công
259,92 triệu đồng
601,08-705,68 triệu đồng
“Với số tiền bù thêm lớn như thế thì lấy đâu ra. Phần lớn cư dân sống trong các khu tập thể cũ là người có thu nhập thấp hoặc cán bộ về hưu với đồng lương hưu ít ỏi”, ông Nguyễn Khắc Thắng, 74 tuổi, sống tại tầng 2, lô 1 Thái Phiên nói.
Lấy ví dụ từ những hộ dân khu A7, A8 Vạn Mỹ đã được chuyển đến chung cư Hoàng Huy Lạch Tray, ông cho biết trước năm 2022, giá thuê nhà chỉ khoảng 350.000 đến 400.000 đồng một tháng. Nhưng khi sang nơi ở mới, giá thuê tăng vọt lên 3 đến 4,5 triệu đồng cho một căn hộ 50 m2.
Dù thành phố đã có những điều chỉnh, đưa ra mức giá thuê mới cho năm 2025 dao động từ 16.204 đồng đến 31.635 đồng mỗi m2, đồng thời hỗ trợ từ 65 đến 100% cho hộ nghèo, cận nghèo, nhưng với những người chỉ kiếm được vài chục nghìn mỗi ngày từ nghề xe ôm như ông Thắng, số tiền đó vượt quá khả năng.
Không chỉ đau đáu gánh nặng tiền bạc, việc di dời còn kéo theo hàng loạt nỗi lo về tính pháp lý. Qua hàng chục năm, nhiều căn hộ đã được mua bán bằng giấy viết tay, chia tách cho con cái, hoặc chuyển nhượng không chính thức. Khi áp dụng chính sách bồi thường, tái định cư, những người này lo không được công nhận đầy đủ quyền lợi, mất đi tài sản tích lũy cả đời.
Bà Trần Thị Lành, 60 tuổi, sống ở khu Lam Sơn, băn khoăn căn hộ bà cùng các con đang ở được chia đôi từ căn hộ cũ của bố, đã ở mấy chục năm, không tranh chấp gì. Khi xét tái định cư, liệu có được tính là hộ riêng không?
Nhiều người dân đề nghị với những trường hợp sử dụng ổn định, lâu dài, không tranh chấp, cần có cơ chế xem xét hợp lý để đảm bảo quyền lợi, tránh gây thiệt thòi.
Theo thống kê, hiện có khoảng 7.000 hộ dân sinh sống trong các chung cư cấp độ D ở Hải Phòng. Những người được hỏi đều khẳng định kế hoạch cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ là cần thiết và cấp bách. Không chỉ để chỉnh trang đô thị mà quan trọng hơn là đảm bảo an toàn tính mạng cho người dân. Tuy nhiên, nếu không có cơ chế hỗ trợ phù hợp, nhiều hộ dân sẽ rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan ở lại thì không được, mà đi thì không đủ khả năng.
Tựa lưng vào cánh cửa bếp ọp ép, bà Hoài hướng mắt về đại công trường dự án nhà ở xã hội Kho 3 Lạc Viên với hy vọng cơ quan chức năng sẽ xem xét kỹ, ban hành chính sách sát với thực tế thu nhập, hoàn cảnh yếu thế của người dân sống trong những chung cư cũ. Có như vậy, trong một tương lai không xa, gia đình bà và những người cùng cảnh ngộ mới an yên trong ngôi nhà đúng nghĩa.
Ngày 22.4, Văn phòng UBND tỉnh Khánh Hòa ban hành thông báo kết luận của Phó chủ tịch UBND tỉnh Trần Hòa Nam tại buổi đối thoại với các nhà đầu tư liên quan dự án Khu trung tâm đô thị - thương mại - dịch vụ - tài chính - du lịch Nha Trang do Công ty CP Tập đoàn Phúc Sơn làm chủ đầu tư (dự án Phúc Sơn Nha Trang).
Theo kết luận, UBND tỉnh Khánh Hòa ghi nhận các kiến nghị và chia sẻ khó khăn của các nhà đầu tư (khách hàng mua đất dự án Phúc Sơn Nha Trang tại khu vực sân bay Nha Trang cũ). Thời gian qua, tỉnh đã báo cáo, kiến nghị Trung ương về hướng xử lý các dự án tồn đọng, trong đó có dự án Phúc Sơn Nha Trang. Nội dung này đã được Chính phủ đưa vào Nghị quyết số 16/2026/NQ-CP để xem xét tháo gỡ.
Tuy nhiên, UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết việc giải quyết dứt điểm các vướng mắc cần thời gian, chưa thể xử lý ngay trong ngắn hạn. Các cơ quan chuyên môn đang tiếp tục rà soát, tham mưu phương án xử lý theo đúng quy định pháp luật.
Liên quan đến bản án sơ thẩm, UBND tỉnh đề nghị các nhà đầu tư thực hiện quyền kháng cáo, tham gia quá trình xét xử phúc thẩm nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp. Đồng thời, tỉnh thống nhất tổ chức đối thoại giữa Công ty CP Tập đoàn Phúc Sơn và các nhà đầu tư trước khi diễn ra phiên tòa phúc thẩm.
Theo đó, doanh nghiệp được yêu cầu cử đại diện có thẩm quyền tổ chức đối thoại trong tháng 4.2026 tại Nha Trang; phía các nhà đầu tư cũng cần cử đại diện để việc trao đổi đạt hiệu quả.
UBND tỉnh Khánh Hòa cũng đề nghị Công ty CP Tập đoàn Phúc Sơn tăng cường quản lý, bảo vệ hiện trạng dự án, tránh xuống cấp, lãng phí tài sản trong thời gian chờ xử lý; đồng thời xem xét mở cổng dự án phục vụ nhu cầu đi lại của người dân và báo cáo kết quả thực hiện.
Lãnh đạo tỉnh cho biết sẽ tiếp tục chỉ đạo tháo gỡ các dự án tồn đọng, kéo dài, nhằm khơi thông nguồn lực đầu tư, góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương, đồng thời đảm bảo ổn định an ninh trật tự.
Trước đó, ngày 16.4, tại trụ sở UBND tỉnh Khánh Hòa, với sự tham gia của đại diện nhiều sở, ngành cùng các nhà đầu tư liên quan, các khách hàng mua đất tại dự án Phúc Sơn Nha Trang đã có buổi đối thoại trực tiếp.
Tại đây, các nhà đầu tư gửi đơn kiến nghị và nêu nhiều vấn đề đáng chú ý. Trong đó, họ không đồng ý với nội dung bản án hình sự sơ thẩm của Tòa án Quân sự Quân khu 5, cho rằng mình không phải là "bị hại" mà là "người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan".
Các nhà đầu tư cũng đề nghị UBND tỉnh Khánh Hòa có văn bản gửi các cơ quan có thẩm quyền ở Trung ương nhằm xem xét bảo vệ quyền lợi của "bên thứ ba ngay tình"; đồng thời yêu cầu Công ty CP Tập đoàn Phúc Sơn tiếp tục thực hiện hợp đồng, bàn giao đất theo cam kết.
Ngoài ra, các kiến nghị tập trung vào việc sớm tháo gỡ vướng mắc dự án Phúc Sơn Nha Trang; tăng cường quản lý, bảo vệ hiện trạng để tránh xuống cấp, thất thoát tài sản; mở cổng dự án phục vụ người dân; cũng như tổ chức đối thoại trực tiếp giữa doanh nghiệp và các nhà đầu tư để hạn chế tranh chấp kéo dài.
Ngày 8/4, Công an xã Phú Giáo (TPHCM) cho biết, đã mời hai nam sinh lớp 11 lên làm việc, xử lý hành vi “biểu diễn” trên xe máy.
Trước đó, ngày 29/3, Công an xã Phú Giáo phát hiện trên mạng xã hội xuất hiện hình ảnh một thanh niên lái xe máy chở bạn trên đường ở ấp 2, xã Phú Giáo. Người ở phía sau xe đã có hành vi đứng trên yên xe, dang 2 tay để “biểu diễn”.
Vào cuộc xác minh, công an xác định 2 người xuất hiện trong hình ảnh là T.Q.K. và H.T.T. (cùng 17 tuổi) là học sinh lớp 11, trường THPT Phước Vĩnh.
Làm việc với cơ quan công an, K. và T. đã thừa nhận hành vi vi phạm. Cán bộ công an cũng giải thích cho hai nam sinh nhận thức đây là hành vi vi phạm pháp luật, đe dọa trực tiếp tính mạng của bản thân và người khác.
Công an đã tạm giữ chiếc xe máy liên quan để xử lý theo quy định.
Bộ Công an đang lấy ý kiến đối với dự thảo nghị định sửa đổi Nghị định 168/2024 về xử phạt vi phạm TTATGT đường bộ. Một trong những nội dung được đề cập là hành vi không kinh doanh vận tải hành khách nhưng chở người có thu tiền hoặc ký hợp đồng, nhận đặt chỗ để chở người trên xe (còn gọi là "xe ghép" - PV).
Theo cơ quan soạn thảo, tình trạng "xe ghép" gây thiếu công bằng và minh bạch trong hoạt động kinh doanh vận tải, đồng thời gây thất thu thuế cho ngân sách, trốn tránh hoạt động quản lý nhà nước về vận tải đường bộ. Do đó, cơ quan này đề xuất mức phạt với vi phạm này từ 12 - 14 triệu đồng, đồng thời trừ 6 điểm giấy phép lái xe.
Trao đổi với Thanh Niên, Chủ tịch Hiệp hội vận tải ô tô Việt Nam Nguyễn Văn Quyền bày tỏ ủng hộ đối với đề xuất của Bộ Công an.
Ông cho biết, "xe ghép" vốn là vấn đề đã tồn tại từ lâu trong lĩnh vực vận chuyển hành khách. Hiệp hội từng nhiều lần nhận phản ảnh từ các doanh nghiệp là hội viện, đồng thời đã có kiến nghị đến cơ quan nhà nước cần có biện pháp quản lý đối với loại hình này, nhằm bảo đảm TTATGT cũng như sự công bằng trong kinh doanh.
Chủ tịch Hiệp hội vận tải ô tô Việt Nam nói, bất cứ lĩnh vực kinh doanh nào, dù quy mô là doanh nghiệp hay hộ kinh doanh thì đều phải đăng ký kinh doanh, đồng thời phải chịu nghĩa vụ thuế phát sinh từ doanh thu theo quy định pháp luật.
Với "xe ghép", nếu tài xế không đăng ký kinh doanh, không chấp hành các quy định về thuế thì có thể dẫn tới gây thất thu cho ngân sách, như cơ quan soạn thảo đã nêu.
Điều quan trọng nữa, theo ông Quyền, "xe ghép" tạo ra sự bất bình đẳng. Một doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh dịch vụ vận tải hành khách thông thường, để có thể hoạt động phải tuân thủ rất nhiều quy định, với nhiều loại chi phí phát sinh, từ việc thành lập, vận hành cho đến đảm bảo an toàn.
Trong khi đó, loại hình "xe ghép" dường như chưa có các quy định điều chỉnh một cách chặt chẽ. Cũng vì thế, "xe ghép" lợi thế hơn về giá cả, tạo ra sự không công bằng trong cạnh tranh với hoạt động kinh doanh vận tải hành khách thông thường.
"Xe ghép" (xe tiện chuyến) được hiểu là dịch vụ đi chung xe với người khác, thường áp dụng cho các chuyến đi đường dài giữa các tỉnh, thành phố. Vài năm trở lại đây, "xe ghép" trở thành lựa chọn ưa thích của nhiều người.
Chị Trần Vi (35 tuổi, trú tại Hà Nội) cho biết hầu hết đều sử dụng dịch vụ "xe ghép" mỗi khi có nhu cầu từ thủ đô về quê ở Ninh Bình.
Lý giải về lựa chọn của mình, người phụ nữ cho rằng "xe ghép" có nhiều ưu điểm: chi phí rẻ (chỉ cần trả tiền theo số lượng chỗ người), thuận lợi (đưa, đón tận nơi), nhanh chóng (số lượng hội nhóm, tài xế "xe ghép" rất đông, có thể gọi bất cứ khi nào)…
Song, theo chị Vi, cũng vì tính chất tự do mà có những "mặt trái" nhất định. Nếu phát sinh tranh chấp hoặc sự cố trong quá trình sử dụng dịch vụ, việc giải quyết sẽ phức tạp hơn, vì chủ yếu giữa cá nhân với cá nhân mà không có "đầu mối chịu trách nhiệm" như đi xe khách thông thường.
Về đề xuất của Bộ Công an, chị Vi nói ủng hộ các chính sách hướng đến bảo đảm TTATGT tốt hơn, đồng thời mong muốn cơ chế giúp "xe ghép" được hoạt động mà vẫn đảm bảo tuân thủ pháp luật, phục vụ lợi ích cho hành khách.
Hiện nay, trên nhiều hội nhóm mạng xã hội về "xe ghép" cũng đang bàn luận rôm rả. Bên cạnh một số ý kiến ủng hộ vì "thượng tôn pháp luật", có ý kiến còn băn khoăn "đã bỏ chi phí mua xe, đóng các loại thuế phí, vì sao chở khách kiếm thu nhập lại bị xử phạt?".
Anh Thái, người điều phối một hội nhóm xe chở khách tại Hà Nội, thừa nhận bên cạnh những lợi thế đã nêu, "xe ghép" thường ít chịu sự kiểm soát về tốc độ, hành trình cũng như giá cả. Điều này có thể dẫn tới những tiềm ẩn rủi ro nhất định.
Trước đề xuất của Bộ Công an, anh Thái không phản đối, nhưng lo ngại sẽ ảnh hưởng đến giới tài xế "xe ghép", nhất là những người đã đầu tư với số tiền lớn để mua xe chạy dịch vụ. Bởi lẽ, nếu phải tuân thủ như xe kinh doanh vận tải thông thường, "xe ghép" sẽ không còn lợi thế vốn có, khả năng cạnh tranh bị ảnh hưởng. Do đó, người đàn ông kỳ vọng sẽ có giải pháp sao cho hài hòa.
