Theo số liệu thống kê, chỉ riêng tại Anh đã có hơn 5,8 triệu người đang sống chung với bệnh tiểu đường, trong đó tiểu đường type 2 chiếm khoảng 90% số ca bệnh. Tuy nhiên, các nghiên cứu mới đây đã chỉ ra rằng những điều chỉnh đơn giản trong chế độ ăn uống và lối sống có thể mang lại hy vọng mới cho người bệnh.
Tiểu đường type 2 thường liên quan đến tình trạng béo phì và lối sống ít vận động. Bệnh xảy ra khi cơ thể không sản xuất đủ insulin hoặc sử dụng insulin không hiệu quả, dẫn đến lượng đường trong máu tăng cao. Nếu không được kiểm soát, bệnh có thể gây ra các biến chứng dài hạn. Dù vậy, bên cạnh việc dùng thuốc, thay đổi lối sống đóng vai trò then chốt.
Các bác sĩ tại Trường Y học Lối sống Mỹ (ACLM) đã liệt kê 6 thay đổi quan trọng giúp bệnh nhân có tiềm năng đảo ngược tình trạng bệnh, bao gồm: ăn uống đủ chất, tập thể dục, ngủ đủ giấc và tránh các chất độc hại.
Tiến sĩ Padmaja Patel, Chủ tịch ACLM, nhận định rằng thông thường, các bệnh mãn tính như tiểu đường type 2 được quản lý như một tình trạng mà bệnh nhân phải sống chung suốt đời. “Tuy nhiên, chúng tôi tin rằng việc đưa bệnh vào trạng thái thuyên giảm (remission) nên là ‘kim chỉ nam’ trong quá trình điều trị”, vị chuyên gia nói.
Bà cho biết thêm, mục tiêu của dự án này là hướng tới việc phục hồi sức khỏe, kéo dài chất lượng cuộc sống và tạo ra một hệ thống y tế bền vững hơn, thay vì chỉ dừng lại ở việc kiểm soát các triệu chứng.
Dưới đây là 6 khuyến nghị chi tiết từ ACLM:
Dinh dưỡng
Chế độ ăn uống là yếu tố sống còn để cải thiện bệnh tiểu đường type 2, giúp kiểm soát cân nặng, điều hòa đường huyết và giảm nguy cơ biến chứng.
Lời khuyên từ ACLM: “Hãy ăn nhiều thực phẩm nguyên bản (whole foods), ưu tiên các bữa ăn và đồ ăn nhẹ từ thực vật, ít chế biến và giàu dinh dưỡng”.
Hoạt động thể chất
Tương tự dinh dưỡng, vận động giúp hạ đường huyết, hỗ trợ giảm cân và hạn chế các biến chứng sức khỏe khác.
Lời khuyên từ ACLM: “Hãy vận động mỗi ngày. Hãy kết hợp các bài tập tăng cường sức mạnh, bài tập linh hoạt (dẻo dai) và các bài tập cardio (aerobic) vào thói quen hàng ngày của bạn”.
Kiểm soát căng thẳng (Stress)
Các chuyên gia cho biết việc quản lý căng thẳng giúp giảm lượng đường trong máu và giảm tình trạng kháng insulin. Khi bị stress, cơ thể tiết ra các hormone như cortisol và adrenaline, gây ra tình trạng tăng đường huyết đột biến rất nguy hiểm.
Lời khuyên từ ACLM: “Hãy rèn luyện các kỹ năng thích nghi lành mạnh để đáp ứng với những thay đổi của cuộc sống và tăng cường khả năng phục hồi tinh thần”.
Giấc ngủ
Người bệnh tiểu đường type 2 được khuyến cáo nên ngủ từ 7 đến 9 tiếng mỗi đêm. Việc thiếu ngủ làm tăng hormone stress và thúc đẩy tăng cân, khiến quá trình kiểm soát glucose trở nên khó khăn hơn.
Lời khuyên từ ACLM: “Hãy tạo điều kiện tốt nhất để có được giấc ngủ chất lượng từ 7-9 tiếng mỗi đêm, giúp cơ thể có thời gian tái tạo và phục hồi”.
Các mối quan hệ xã hội
Các mối quan hệ lành mạnh có liên quan mật thiết đến việc hạ đường huyết và quản lý bệnh tốt hơn. Sự hỗ trợ từ cộng đồng và người thân giúp giảm căng thẳng và thúc đẩy bệnh nhân tự chăm sóc bản thân tốt hơn.
Lời khuyên từ ACLM: “Hãy nuôi dưỡng các mối quan hệ tích cực và xây dựng những kết nối mang lại ý nghĩa, mục đích cho cuộc sống của bạn”.
Tránh xa các chất độc hại
Việc tránh xa rượu bia, ma túy và thuốc lá là điều bắt buộc để quản lý tiểu đường type 2. Những chất này làm suy giảm sức khỏe chuyển hóa và dẫn đến các biến chứng dài hạn trầm trọng hơn.
Chuỗi hoạt động hướng tới nâng cao nhận thức cộng đồng về chủ động phòng bệnh, giảm thiểu gánh nặng bệnh tật từ sớm, vì một Việt Nam khỏe mạnh hơn.
Ngày Sức khỏe toàn dân là hoạt động trọng điểm do Bộ Y tế chủ trì tổ chức, nhằm cụ thể hóa các chủ trương, định hướng tại Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Chương trình đánh dấu cách tiếp cận mới trong chăm sóc sức khỏe: chuyển từ tư duy "khám chữa bệnh" sang "phòng bệnh", hướng tới nâng cao chất lượng sống cho người dân. Ngày hội là dịp cả xã hội chung tay xây dựng lối sống lành mạnh, chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần, chủ động phòng bệnh theo hướng thường xuyên, bền vững.
Đột quỵ hiện là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn phế tại Việt Nam, với hơn 200.000 ca mắc mỗi năm. Hưởng ứng ngày Sức khỏe toàn dân 2026, Long Châu phối hợp Bayer và Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) mở rộng chương trình "Tăng cường dự phòng, phát hiện sớm và quản lý nguy cơ đột quỵ tại Việt Nam" trên phạm vi toàn quốc.
Vào sáng 5.4, trong khuôn khổ sự kiện ngày hội toàn dân, lãnh đạo Nhà nước và Bộ Y tế đã trực tiếp thăm, động viên và đánh giá hoạt động tầm soát miễn phí, quy mô lớn. Các lãnh đạo ghi nhận nỗ lực của các đơn vị trong việc đưa dịch vụ y tế dự phòng đến gần người dân, góp phần hiện thực hóa mục tiêu chăm sóc sức khỏe chủ động trong cộng đồng.
Tại đây, người dân được cung cấp những kiến thức quan trọng về phòng tránh và kiểm soát đột quỵ, tham gia các chương trình khám sàng lọc miễn phí để đánh giá nguy cơ. Bên cạnh đó, Long Châu hợp tác triển khai khu vực đo mật độ xương miễn phí, giúp mọi người chủ động phát hiện sớm các yếu tố liên quan đến sức khỏe xương khớp.
Sự hợp lực tại ngày Sức khỏe toàn dân 2026 tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong của Long Châu và Bayer trong chương trình chiến lược tăng cường dự phòng, phát hiện sớm và quản lý nguy cơ đột quỵ giai đoạn 2026 - 2030. Thông qua mạng lưới gần 2.500 nhà thuốc và hơn 200 trung tâm tiêm chủng, Long Châu cùng các đối tác triển khai đồng bộ nhiều hoạt động: tầm soát diện rộng trong cộng đồng; truyền thông nâng cao nhận thức về nhận biết sớm và xử trí đột quỵ; tư vấn chuyên sâu với đội ngũ y tế; tổ chức các chương trình khám lưu động tại nhiều địa phương. Mô hình hợp tác công - tư này giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế dự phòng ngay từ tuyến đầu, phát hiện sớm nguy cơ và can thiệp kịp thời.
Đặc biệt, trong khuôn khổ ngày Sức khỏe toàn dân 2026, tối ngày 5.4, Hệ thống nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng Long Châu vinh dự là đơn vị tiêu biểu đồng hành cùng Bộ Y tế, Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức Chương trình nghệ thuật chính luận, truyền hình trực tiếp "Nhân dân khỏe mạnh - Đất nước hạnh phúc". Chương trình triển khai thực hiện theo tinh thần Nghị quyết của Bộ Chính trị về đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân; khẳng định thông điệp "Sức khỏe nhân dân là trụ cột của phát triển quốc gia".
Tiếp tục lan tỏa tinh thần phòng bệnh hơn chữa bệnh, chương trình tầm soát rung nhĩ và tăng huyết áp miễn phí được Long Châu phối hợp cùng OMRON (Nhật Bản) triển khai. Hoạt động hướng đến giúp cộng đồng sàng lọc yếu tố nguy cơ, từ đó xây dựng lối sống phù hợp, chủ động chăm sóc sức khỏe tim mạch, phòng ngừa đột quỵ.
Rung nhĩ là một trong những dạng rối loạn nhịp tim phổ biến nhất và là nguyên nhân tim mạch hàng đầu dẫn đến đột quỵ nhưng thường diễn biến âm thầm, khó nhận biết. Từ ngày 05/04, tại 200 nhà thuốc Long Châu trên toàn quốc, người dân sẽ được tầm soát rung nhĩ và kiểm tra huyết áp bằng máy đo huyết áp thế hệ mới OMRON 7383T - tích hợp cảnh báo rung nhĩ (AFib), có độ chính xác cao. Bên cạnh đó, người tham gia còn được tư vấn chuyên sâu và kết nối với cơ sở y tế chuyên khoa để theo dõi, điều trị khi cần thiết.
Chương trình tiếp tục cho thấy nỗ lực của Long Châu trong mở rộng hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe bền vững, chuẩn mực, lấy người dân làm trung tâm. Với mạng lưới phủ rộng cùng đội ngũ 20.000 dược sĩ, bác sĩ, chuyên viên y tế vững chuyên môn, hệ thống từng bước phát huy vai trò "điểm chạm y tế đầu tiên", giúp hàng triệu gia đình dễ dàng tiếp cận các dịch vụ tư vấn, tầm soát và chăm sóc sức khỏe một cách liên tục, thuận tiện.
Các hoạt động bảo vệ, nâng cao sức khỏe cộng đồng của Long Châu là bước đi hưởng ứng tinh thần Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết 282/NQ-CP của Chính phủ, hướng tới xây dựng một Việt Nam khỏe mạnh, bền vững.
Đây là nguồn dinh dưỡng phong phú, hỗ trợ sức khỏe tim mạch, xây dựng cơ bắp, kiểm soát cân nặng và tiêu hóa. Chúng cũng cung cấp kẽm, magie và folate, góp phần giảm cholesterol và nguy cơ ung thư đại tràng.
Các loại đậu
Đây là nguồn dinh dưỡng phong phú, hỗ trợ sức khỏe tim mạch, xây dựng cơ bắp, kiểm soát cân nặng và tiêu hóa. Chúng cũng cung cấp kẽm, magie và folate, góp phần giảm cholesterol và nguy cơ ung thư đại tràng.
Rau xanh
Khi sang tuổi 30, nam giới nên ưu tiên nạp nhiều rau xanh như bina, cải xoăn, bông cải xanh... vào chế độ ăn hằng ngày. Chúng giàu vitamin A, chất chống oxy hóa mạnh có tác dụng chống viêm. Tình trạng viêm có thể tăng lên ở độ tuổi này, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim, đột quỵ và một số loại ung thư.
Rau xanh
Khi sang tuổi 30, nam giới nên ưu tiên nạp nhiều rau xanh như bina, cải xoăn, bông cải xanh... vào chế độ ăn hằng ngày. Chúng giàu vitamin A, chất chống oxy hóa mạnh có tác dụng chống viêm. Tình trạng viêm có thể tăng lên ở độ tuổi này, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim, đột quỵ và một số loại ung thư.
Măng tây
Loại rau này chứa folate và vitamin B6 giúp tăng ham muốn, vitamin E hỗ trợ duy trì hormone testosterone. Các chất chống oxy hóa có thể góp phần bảo vệ sức khỏe tuyến tiền liệt. Folate còn đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển tế bào hồng cầu và tạo DNA mới.
Măng tây
Loại rau này chứa folate và vitamin B6 giúp tăng ham muốn, vitamin E hỗ trợ duy trì hormone testosterone. Các chất chống oxy hóa có thể góp phần bảo vệ sức khỏe tuyến tiền liệt. Folate còn đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển tế bào hồng cầu và tạo DNA mới.
Việt quất
Loại quả này có đặc tính chống viêm mạnh và cung cấp nhóm hợp chất gọi là polyphenol, giúp giảm viêm trong toàn cơ thể, ngủ ngon hơn. Trộn việt quất tươi với sữa chua, yến mạch cho bữa sáng hoặc thêm vào sinh tố để tận dụng tối đa lợi ích dinh dưỡng.
Việt quất
Loại quả này có đặc tính chống viêm mạnh và cung cấp nhóm hợp chất gọi là polyphenol, giúp giảm viêm trong toàn cơ thể, ngủ ngon hơn. Trộn việt quất tươi với sữa chua, yến mạch cho bữa sáng hoặc thêm vào sinh tố để tận dụng tối đa lợi ích dinh dưỡng.
Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ USDA, khoai tây rất giàu kali. Một củ khoai tây cỡ vừa có thể cung cấp lượng kali gấp hơn hai lần so với một quả chuối, góp phần kiểm soát huyết áp.
Khoai tây
Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ USDA, khoai tây rất giàu kali. Một củ khoai tây cỡ vừa có thể cung cấp lượng kali gấp hơn hai lần so với một quả chuối, góp phần kiểm soát huyết áp.
Cà phê
Cà phê chứa chất chống oxy hóa cao có thể làm chậm quá trình lão hóa sinh học và kéo dài tuổi thọ. Uống một hoặc hai tách mỗi ngày sau tuổi 30 có lợi vì hỗ trợ bảo vệ cơ thể trước nhiều loại ung thư, bệnh tim mạch, sa sút trí tuệ, bệnh gan, thậm chí tiểu đường. Nên ưu tiên cà phê nguyên chất, không thêm đường, sữa hoặc chất béo nhân tạo.
Cà phê
Cà phê chứa chất chống oxy hóa cao có thể làm chậm quá trình lão hóa sinh học và kéo dài tuổi thọ. Uống một hoặc hai tách mỗi ngày sau tuổi 30 có lợi vì hỗ trợ bảo vệ cơ thể trước nhiều loại ung thư, bệnh tim mạch, sa sút trí tuệ, bệnh gan, thậm chí tiểu đường. Nên ưu tiên cà phê nguyên chất, không thêm đường, sữa hoặc chất béo nhân tạo.
Sữa chua
Khả năng hấp thụ canxi và mật độ xương giảm dần từ độ tuổi 25-30, do đó bổ sung đủ canxi góp phần duy trì sức khỏe tốt hơn. Không chỉ là nguồn chứa canxi mà sữa chua còn cung cấp vitamin K2 dồi dào, giúp đưa canxi vào xương, giữ cơ thể khỏe mạnh.
Sữa chua
Khả năng hấp thụ canxi và mật độ xương giảm dần từ độ tuổi 25-30, do đó bổ sung đủ canxi góp phần duy trì sức khỏe tốt hơn. Không chỉ là nguồn chứa canxi mà sữa chua còn cung cấp vitamin K2 dồi dào, giúp đưa canxi vào xương, giữ cơ thể khỏe mạnh.
Ngày 18/4, Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng, cho biết trong 19.088 trường hợp phát hiện có vấn đề sức khỏe, 10.634 người được hướng dẫn tiếp tục theo dõi tại trạm y tế, còn 8.447 trường hợp phức tạp hơn được chỉ định khám chuyên khoa hoặc chuyển tuyến.
Đây là đợt ra quân quy mô lớn nhất từ trước đến nay của ngành y tế thành phố trong việc đưa dịch vụ khám, tầm soát bệnh về cộng đồng. Với sự tham gia của 103 bệnh viện và trung tâm y tế, tổng cộng 29.687 lượt người dân đã được khám sàng lọc. Tại nhiều địa phương, người dân, đặc biệt là người cao tuổi, đến trạm y tế từ sớm. Nhiều người cho biết thuận tiện khi được bác sĩ tuyến trên khám ngay gần nơi cư trú, miễn phí và không phải di chuyển xa.
Nhóm bệnh mạn tính không lây như tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch chiếm tỷ lệ cao nhất với 16.175 lượt khám. Qua sàng lọc, hơn 7.100 trường hợp cần được quản lý, theo dõi lâu dài và gần 5.000 người cần tiếp tục điều trị. Ngoài ra, các điểm khám còn triển khai nhiều chuyên khoa như ung bướu, phụ sản, mắt, răng hàm mặt, hô hấp, tai mũi họng, da liễu, đồng thời tầm soát viêm gan B, C, qua đó phát hiện thêm nhiều bất thường cần can thiệp sớm.
Theo ông Thượng, kết quả này cho thấy mô hình khám, tầm soát tại cộng đồng mang lại hiệu quả trong việc phát hiện sớm bệnh và hỗ trợ phân luồng điều trị, góp phần giảm tải cho bệnh viện tuyến trên. Hoạt động cũng phù hợp định hướng tăng cường y tế cơ sở và tiến tới mục tiêu quản lý sức khỏe người dân theo vòng đời tại TP HCM.
Trước đó, ngày 5/4, 58 bệnh việnvà trung tâm y tế TP HCM đã triển khai tầm soát sức khỏe cộng đồng tại 64 phường, xã, ưu tiên khu vực xa trung tâm, hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân. Trong gần 14.000 người dân tham gia, các bác sĩ phát hiện hơn 63% mắc bệnh cần theo dõi và điều trị chuyên sâu.
TP HCM cũng đang triển khai mô hình thí điểm bác sĩ mang túi y tế thông minhđ ến tận nhà người dân khám bệnh. Từ năm 2023, thành phố tiên phong cả nước khám sức khỏe miễn phí định kỳ cho người từ 60 tuổi.