Sáng 8.4, Mỹ và Iran tuyên bố đồng ý ngừng bắn 2 tuần, ngay trước khi hạn chót mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra cho Iran. Liên Hiệp Quốc và nhiều nước đã lên tiếng về diễn biến mới này.
Bộ Ngoại giao Oman hôm nay 8.4 ra tuyên bố hoan nghênh thông báo về thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran. Bộ này nhấn mạnh “tầm quan trọng của việc tăng cường nỗ lực vào thời điểm hiện nay để tìm ra các giải pháp có khả năng giải quyết tận gốc cuộc khủng hoảng và đạt được sự chấm dứt vĩnh viễn tình trạng chiến tranh”.
Thủ tướng Anh Keir Starmer hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, theo Reuters dẫn tuyên bố từ văn phòng của nhà lãnh đạo này. Ông Starmer còn tuyên bố sẽ đến Trung Đông để hội đàm với các đối tác vùng Vịnh về việc đảm bảo việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz được duy trì vĩnh viễn.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết chính phủ nước này hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ và Iran, theo Reuters. Ông nhấn mạnh: “Mục tiêu hiện nay phải là đàm phán để chấm dứt xung đột lâu dài trong những ngày tới. Điều này chỉ có thể đạt được thông qua các kênh ngoại giao”.
Sau khi Mỹ và Iran đồng ý ngừng bắn, Ngoại trưởng Tây Ban Nha Jose Manuel Albares nói rằng thế giới đã “đứng rất gần” thảm họa sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa xóa sổ nền văn minh Iran trong tối hậu thư gửi Tehran. Ông Albares nói với đài phát thanh RNE rằng tối hậu thư của ông Trump là “hoàn toàn không thể chấp nhận được đối với nhân loại” và còn quá sớm để xác định liệu cuộc xung đột đã kết thúc dứt điểm hay chưa.
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha ngày 8.4 viết trên mạng xã hội X rằng Ukraine hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran cũng như việc mở cửa eo biển Hormuz. “Sự quyết đoán của Mỹ đã có hiệu quả. Chúng tôi tin rằng đã đến lúc cần có sự quyết đoán đủ mạnh để buộc Moscow ngừng bắn và chấm dứt cuộc chiến chống lại Ukraine”, ông Sybiha viết tiếp, theo Reuters.
Phó chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev nói rằng thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran cho thấy lẽ phải đã thắng thế, nhưng “sẽ không có dầu giá rẻ”, theo Reuters.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc hoan nghênh các thỏa thuận ngừng bắn với Iran, đồng thời nói rằng Trung Quốc đã nỗ lực hướng tới việc hiện thực hóa hòa bình lâu dài ở Trung Đông, theo Reuters.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Indonesia Yvonne Mewengkang thông báo rằng Indonesia hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn trong cuộc chiến giữa Mỹ-Israel và Iran, và kêu gọi tất cả các bên tôn trọng chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và ngoại giao.
Phủ Tổng thống Hàn Quốc cho biết nước này sẽ nỗ lực hết mình để đảm bảo các tàu Hàn Quốc có thể đi qua eo biển Hormuz càng sớm càng tốt dựa trên các điều kiện từ thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, theo Reuters.
Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Kaja Kallas ngày 8.4 viết trên mạng xã hội X rằng thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran “là một bước lùi khỏi bờ vực sau nhiều tuần leo thang”. Bà nhấn mạnh lệnh ngừng bắn tạo ra một cơ hội rất cần thiết để giảm bớt các mối đe dọa, nối lại hoạt động vận chuyển hàng hải và tạo không gian cho ngoại giao hướng tới một thỏa thuận lâu dài.
Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres ngày 7.4 đã hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ và Iran, theo AFP dẫn lời phát ngôn viên Stephane Dujarric.
Ông Dujarric cho biết thêm ông Guterres “kêu gọi tất cả các bên tham gia vào cuộc xung đột hiện nay ở Trung Đông tuân thủ các nghĩa vụ của mình theo luật pháp quốc tế và tuân thủ các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn để mở đường hướng tới một nền hòa bình toàn diện và lâu dài trong khu vực”.
Trong khi đó, lãnh đạo phe đối lập chính ở Israel Yair Lapid đã chỉ trích mạnh mẽ thỏa thuận ngừng bắn với Iran, cáo buộc Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã thất bại trong việc đạt được các mục tiêu của cuộc chiến.
“Chưa từng có một thảm họa chính trị nào như thế này trong toàn bộ lịch sử của chúng ta. Israel thậm chí còn không được tham gia vào các quyết định liên quan cốt lõi an ninh quốc gia của chúng ta”, ông Lapid viết trên mạng xã hội.
Trước đó, Văn phòng Thủ tướng Israel ngày 8.4 thông báo ủng hộ quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc tạm ngừng tấn công Iran trong 2 tuần, nhưng nhấn mạnh việc ngừng bắn không áp dụng cho Lebanon, theo Reuters.
Theo báo South China Morning Post ngày 20-4, dữ liệu mới công bố từ cơ quan hải quan Trung Quốc cho biết nhập khẩu từ Iran trong tháng 3-2026 đã giảm 48% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi xuất khẩu sang nước này lao dốc tới 90%.
Trên phạm vi rộng hơn, xuất khẩu của Trung Quốc sang tám nền kinh tế vùng vịnh Ba Tư - bao gồm Saudi Arabia và Qatar - giảm 57%, còn nhập khẩu giảm gần 33%.
Nguyên nhân chính của sự sụt giảm này đến từ eo biển Hormuz - tuyến hàng hải huyết mạch của thế giới - bị hạn chế nghiêm trọng, trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran leo thang.
Trong tháng 3, nhập khẩu dầu của Trung Quốc từ khu vực vùng Vịnh đã giảm 25% so với cùng kỳ, phản ánh rõ mức độ ảnh hưởng của việc tắc nghẽn tuyến đường này.
Tình hình trở nên phức tạp hơn khi Iran từng mở lại eo biển trong thời gian ngắn, nhưng nhanh chóng đảo ngược quyết định chỉ sau một ngày, trong khi Mỹ duy trì phong tỏa hải quân đối với các tàu ra và vào cảng Iran.
Các chuyên gia nhận định eo biển Hormuz giờ đây không chỉ là tuyến vận chuyển năng lượng, mà đã trở thành một đòn bẩy địa chính trị quan trọng.
Theo ông Alfredo Montufar-Helu từ công ty tư vấn Ankura China Advisors có trụ sở ở Mỹ, ngay cả khi đạt được lệnh ngừng bắn, chi phí bảo hiểm năng lượng và vận tải biển vẫn khó giảm do rủi ro an ninh còn kéo dài.
Trong bối cảnh đó, Trung Quốc đã tìm cách giảm thiểu thiệt hại bằng cách tăng nhập khẩu từ Nga, Indonesia và Malaysia. Nhờ vậy, tổng mức suy giảm nhập khẩu dầu của nước này chỉ ở mức 2,24% - thấp hơn nhiều so với mức giảm từ riêng khu vực vùng Vịnh.
Tuy nhiên, không phải mọi mặt hàng đều có thể bù đắp dễ dàng. Nguồn cung lưu huỳnh - hơn một nửa vốn phụ thuộc vào Trung Đông - đã giảm tới 42% trong thời gian xung đột, cho thấy những điểm nghẽn khó thay thế trong chuỗi cung ứng.
Triển vọng ngừng bắn sắp tới vẫn cho thấy nhiều bất ổn. Lệnh ngừng bắn mong manh giữa Mỹ - Iran dự kiến hết hiệu lực trong tuần này, làm dấy lên nguy cơ xung đột tái leo thang.
Sự bất định này không chỉ ảnh hưởng đến thương mại và năng lượng, mà còn lan sang nội bộ Mỹ. Cuộc khảo sát của Đài NBC News ngày 19-4 cho thấy tỉ lệ ủng hộ Tổng thống Trump đã giảm xuống 37%, trong bối cảnh người dân lo ngại về tình hình kinh tế và cách xử lý khủng hoảng Iran.
Theo giới phân tích, giá năng lượng duy trì ở mức cao sẽ tiếp tục gây áp lực buộc Washington phải tìm kiếm giải pháp.
Tuy nhiên, các yêu cầu cốt lõi của Mỹ - như việc Iran từ bỏ chương trình hạt nhân - vẫn là "lằn ranh đỏ" đối với Tehran, khiến khả năng đạt được đột phá trong đàm phán trở nên mong manh.
California còn nhập khẩu nhiên liệu máy bay và xăng từ những nước có hệ thống lọc dầu phụ thuộc vào nguồn dầu thô từ vịnh Ba Tư, theo báo The Wall Street Journal hôm 8.4.
Cụ thể, Ủy ban Năng lượng California thống kê bang này nhập khẩu khoảng 20% lượng nhiên liệu máy bay từ nước ngoài, chủ yếu từ Hàn Quốc. Bang cũng nhập hơn 25% lượng xăng tiêu thụ, trong đó khoảng 2/3 đến từ Hàn Quốc, Ấn Độ và Đài Loan. Và những nguồn này đang bị đe dọa vì chiến sự tại Iran.
Trong lúc eo biển Hormuz vẫn bị phong tỏa, Hàn Quốc và Ấn Độ, hai nhà cung cấp nhiên liệu lớn nhất cho California, đang giảm mạnh xuất khẩu, từ đó đe dọa nguồn cung năng lượng của bang này.
Công ty phân tích thị trường Vortexa (trụ sở ở Anh) ước tính Hàn Quốc trong tháng 4 sẽ chỉ vận chuyển được khoảng một nửa lượng nhiên liệu máy bay so với bình thường cho California.
"Nếu không được giải quyết nhanh chóng, tình hình sẽ vô cùng chật vật", The Wall Street Journal dẫn lời ông Andy Walz, người phụ trách mảng kinh doanh lọc dầu, đường ống và hóa chất của Tập đoàn dầu khí Chevron của Mỹ.
Nguồn tài chính dồi dào của California vẫn cho phép tiểu bang đáp ứng nhu cầu về các sản phẩm lọc dầu như nhiên liệu máy bay và xăng trong tháng 4. Thế nhưng, tình trạng thiếu hụt nhiều khả năng sẽ xảy ra trong những tháng tới, theo cảnh báo của ông Walz.
Các nhà máy lọc dầu châu Á đang sử dụng lượng tồn kho sẵn có, và một số nước như Nhật Bản và Hàn Quốc đã bắt đầu xả kho dự trữ dầu chiến lược để làm dịu tình hình.
Thế nhưng, ông Walz cho rằng sẽ đến thời điểm những nguồn cung sẽ cạn kiệt.
Giá xăng dầu thường là điểm nóng chính trị tại bang California. Giá xăng trung bình hôm 7.4 ở tiểu bang là 5,93 USD/gallon, cao hơn 1,75 USD/gallon so với mặt bằng chung trên toàn nước Mỹ.
Sản lượng dầu thô của bang đã giảm hơn 50% trong 20 năm qua, một phần do các mỏ dầu đã khai thác lâu, trong khi các tập đoàn như Chevron, Occidental Petroleum chuyển hướng đầu tư sang bang khác có ít quy định hơn.
Bộ Tư pháp Mỹ ngày 8/4 cho biết cựu bộ trưởng Pam Bondi không có kế hoạch trình diện tại buổi điều trần đã được xếp lịch từ trước của Ủy ban Giám sát Hạ viện, liên quan đến quá trình Bộ Tư pháp công bố hồ sơ tỷ phú ấu dâm Jeffrey Epstein.
Trong thư gửi Chủ tịch Ủy ban James Comer, Bộ Tư pháp nói trát triệu tập bà Bondi được ban hành khi bà đương chức Bộ trưởng, nhưng Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 2/4 đã thông báo bà sẽ rời chính phủ và chuyển sang lĩnh vực tư nhân. Bondi sẽ dành khoảng một tháng để bàn giao công việc tại Bộ.
Bộ Tư pháp Mỹ vẫn cam kết hợp tác với ủy ban, nhưng cho rằng trát triệu tập không còn hiệu lực một khi bà đã rời vị trí. Trợ lý Bộ trưởng Tư pháp Patrick Davis đã đề nghị Ủy ban Giám sát Hạ viện xác nhận rút lại trát triệu tập.
Ủy ban Giám sát Hạ viện, do đảng Cộng hòa kiểm soát, trước đó đã bỏ phiếu để triệu tập bà Bondi ra điều trần về cách Bộ Tư pháp tuân thủ và thi hành đạo luật lưỡng đảng được thông qua hồi tháng 11/2025, trong đó yêu cầu công bố gần như toàn bộ hồ sơ liên quan đến Epstein.
Các nghị sĩ cho rằng Bộ Tư pháp Mỹ dưới quyền bà Bondi đã kiểm duyệt quá mức các tài liệu trong hồ sơ Epstein. Dù bà Bondi từng lập luận rằng việc trì hoãn công bố và kiểm duyệt thông tin là để bảo vệ các nạn nhân, trong những phần hồ sơ được công bố vẫn còn nhiều tài liệu công khai tên nạn nhân, gây ra hoài nghi về mục tiêu kiểm duyệt.
Người phát ngôn ủy ban cho biết sẽ liên hệ với luật sư riêng của Bondi để thảo luận các bước tiếp theo để sắp xếp buổi điều trần.
Đảng Dân chủ lên tiếng phản đối động thái này từ bà Bondi và các quan chức Bộ Tư pháp Mỹ. Hạ nghị sĩ Robert Garcia, thành viên cấp cao của đảng Dân chủ trong ủy ban, cảnh báo có thể tiến hành thủ tục cáo buộc Bondi coi thường quốc hội nếu bà không trình diện.
"Giờ đây khi Pam Bondi đã bị sa thải, bà ấy đang tìm cách né tránh nghĩa vụ pháp lý phải điều trần trước ủy ban về hồ sơ Epstein và nghi vấn che giấu thông tin", Garcia nói.
Một số nghị sĩ Cộng hòa cũng cho biết sẽ tiếp tục gây sức ép với bà Bondi. Hạ nghị sĩ Nancy Mace nhấn mạnh việc triệu tập bà Bondi "được thực hiện theo tên, không phải theo chức danh", đồng nghĩa bà vẫn phải trình diện dù không còn giữ chức Bộ trưởng Tư pháp Mỹ.
Ủy ban Giám sát Hạ viện đang tiến hành cuộc điều tra quy mô lớn về mối quan hệ của Epstein với các cá nhân giàu có và quyền lực, cũng như cách Bộ Tư pháp xử lý các cuộc điều tra hình sự liên quan đến Epstein và đồng phạm Ghislaine Maxwell.
Hồi đầu năm nay, bà Bondi và Thứ trưởng Todd Blanche, người vừa được ông Trump chỉ định tạm thời lãnh đạo Bộ Tư pháp Mỹ, đã tham gia một buổi báo cáo kín với ủy ban về hồ sơ Epstein. Các nghị sĩ Dân chủ khi đó đã rời khỏi phiên họp để phản đối việc các quan chức chính phủ không tuyên thệ trả lời trung thực.
