Đầu năm nay, tôi chính thức nghỉ việc ở cơ quan, nơi bản thân đã gắn bó suốt bốn năm, quãng thời gian đủ dài để một người trẻ từ chỗ non nớt trở nên quen việc, từ nhân viên mới thành người có tiếng nói nhất định trong phòng. Tôi rời đi ở tuổi 26, mang theo nhiều tiếc nuối nhưng cũng không ít bài học. Nếu phải chọn một điều khiến tôi thay đổi nhiều nhất, đó chính là lần bị sếp mắng thẳng thừng giữa áp lực công việc chồng chất.
Bốn năm trước, khi mới ra trường, tôi bước vào công ty với sự tự tin và kỳ vọng lớn. Tôi tin rằng chỉ cần chăm chỉ, nỗ lực sẽ được ghi nhận. Những năm đầu, tôi làm việc hết mình. Tôi không ngại tăng ca, không ngại nhận thêm việc. Có những tối 21-22h tôi mới rời văn phòng, lòng thấy vui vì nghĩ mình xây nền móng cho tương lai. Thế nhưng công việc không phải lúc nào cũng đi theo đường thẳng.
Sau vài năm, khi vị trí cao hơn đồng nghĩa với trách nhiệm nhiều hơn, tôi bắt đầu cảm nhận rõ áp lực; chỉ tiêu tăng, yêu cầu khắt khe hơn, trong khi nguồn lực vẫn vậy. Những bản báo cáo dày lên, những deadline dồn dập, những cuộc họp kéo dài khiến tôi dần kiệt sức. Sếp là người nóng tính. Anh yêu cầu cao và ít khi hài lòng. Nếu phòng ban đạt thành tích, đó là điều “đương nhiên phải làm được”. Chỉ cần một chỉ số giảm sút, anh sẵn sàng gọi nhân viên vào phòng để nhắc nhở gay gắt. Không khí trong phòng làm việc lúc nào cũng căng như dây đàn.
Ban đầu, tôi nghĩ đó là phong cách quản lý nghiêm khắc. Tôi tự nhủ phải mạnh mẽ hơn. Lâu dần, tôi nhận ra sự nghiêm khắc ấy đi kèm với thái độ cáu gắt, thờ ơ và thiếu chia sẻ. Chúng tôi hiếm khi được hỏi rằng có đang quá tải hay không, mọi thứ xoay quanh kết quả. Trong trạng thái mệt mỏi ấy, tôi bắt đầu thay đổi theo chiều hướng tiêu cực. Có những ngày tôi mở máy tính nhưng không đủ động lực để bắt đầu. Tôi nhìn vào danh sách việc cần làm và cảm thấy ngộp thở. Thay vì giải quyết từng việc một, tôi chọn cách dễ nhất: lướt điện thoại. Ban đầu chỉ là vài phút “giải lao”, rồi vài phút ấy kéo dài thành nửa giờ. Tôi tự biện minh rằng mình cần thư giãn để đầu óc tỉnh táo hơn. Thực tế, tôi đang trì hoãn. Công việc chưa hoàn thành, deadline vẫn ở đó, còn tôi ngày càng lo lắng.
Rồi một ngày, khi báo cáo tôi phụ trách bị trễ và có sai sót, sếp gọi tôi vào phòng. Anh không hỏi lý do, chỉ nói tôi thiếu trách nhiệm, thiếu tập trung, không chuyên nghiệp. Anh nhắc đến việc tôi thường xuyên cầm điện thoại trong giờ làm. Những lời nói ấy như một cú tát vào lòng tự trọng của tôi. Tôi bước ra khỏi phòng với đôi tay run nhẹ. Tôi vừa xấu hổ vừa tức giận, cảm thấy mình bị phủ nhận hoàn toàn, như thể bốn năm cố gắng trước đó chưa từng tồn tại. Tôi kể với bạn bè, nhiều người bênh vực, cho rằng sếp quá đáng, môi trường độc hại. Khi cơn giận qua đi, tôi buộc phải đối diện với một sự thật: mình không hoàn toàn vô tội. Đúng là sếp tôi nóng tính, môi trường nhiều áp lực, thế nhưng việc tôi lướt điện thoại trong giờ làm, trì hoãn nhiệm vụ, để công việc chậm tiến độ là lỗi của tôi. Dù có bao nhiêu lý do đi nữa, tôi vẫn là người chịu trách nhiệm cho kết quả của mình.
Lần bị mắng đó giống như chiếc gương soi thẳng vào sự thiếu kỷ luật của tôi. Tôi nhận ra khi áp lực tăng lên, thay vì tìm cách thích nghi, tôi lại chọn cách trốn tránh. Tôi mong được thấu hiểu nhưng lại chưa thực sự hoàn thành tốt phần việc của mình. Sau sự việc ấy, tôi rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài. Mỗi lần điện thoại rung thông báo email là tôi giật mình. Tôi đi làm trong tâm thế phòng thủ, sợ mắc lỗi. Mối quan hệ giữa tôi và sếp trở nên lạnh nhạt. Tôi không còn tìm thấy động lực để cố gắng ở môi trường đó nữa.
Đầu năm nay, tôi quyết định nghỉ việc. Quyết định ấy không dễ dàng, bốn năm là cả thanh xuân, rồi tôi hiểu rằng nếu tiếp tục ở lại trong tâm thế tiêu cực, sẽ không thể phát triển. Sang cơ quan mới, tôi không mang theo sự oán trách, chỉ mang theo bài học. Ở nơi làm việc mới, tôi cũng đối diện với áp lực nhưng thay đổi cách phản ứng. Tôi đặt điện thoại ở chế độ im lặng và để xa tầm tay trong giờ làm. Tôi chia nhỏ công việc thành từng phần, hoàn thành từng bước thay vì nhìn vào tổng thể khổng lồ mà nản chí. Tôi cũng học cách trao đổi thẳng thắn hơn. Khi cảm thấy quá tải, tôi chủ động báo với cấp trên để xin hỗ trợ thay vì im lặng chịu đựng. Tôi hiểu rằng giao tiếp là một kỹ năng quan trọng không kém chuyên môn.
Ở tuổi 26, tôi nhận ra trưởng thành không phải là không mắc sai lầm mà là biết rút kinh nghiệm từ sai lầm đó. Tôi không còn nhìn lần bị mắng như một vết thương mà xem nó như một bước ngoặt. Tôi vẫn tin rằng một người lãnh đạo tốt cần biết truyền cảm hứng thay vì chỉ trích, văn hóa doanh nghiệp tích cực sẽ giúp nhân viên phát huy tối đa năng lực. Tôi cũng hiểu rằng, dù môi trường có hoàn hảo đến đâu, nếu bản thân thiếu kỷ luật và trách nhiệm, tôi sẽ gặp vấn đề. Áp lực công việc là điều không thể tránh khỏi trong xã hội hiện đại. Thế hệ trẻ như tôi thường nói nhiều về “burnout”, cân bằng cuộc sống, điều đó không sai. Thế nhưng bên cạnh việc yêu cầu môi trường tốt hơn, chúng ta cũng cần tự hỏi mình đã đủ chuyên nghiệp hay chưa. Lần bị sếp mắng ở tuổi 26 khiến tôi đau nhưng cũng khiến tôi tỉnh táo. Tôi hiểu danh dự nghề nghiệp được xây dựng từ những việc nhỏ nhất: đúng giờ, hoàn thành nhiệm vụ, tập trung trong giờ làm. Không ai có thể thay tôi xây dựng uy tín của mình.
Bây giờ, khi nhìn lại, tôi không còn cảm thấy oán giận. Tôi biết ơn trải nghiệm ấy. Nếu không có lần bị mắng đó, có lẽ tôi vẫn tiếp tục trôi theo thói quen trì hoãn, tiếp tục đổ lỗi cho hoàn cảnh. Tuổi 26 của tôi từng có một cú sốc, rồi chính cú sốc ấy giúp tôi hiểu rằng sự nghiệp là hành trình dài. Sẽ có những lần vấp ngã, những lần bị phê bình, quan trọng là sau mỗi lần như vậy, ta chọn cách trưởng thành hay tiếp tục trách móc. Tôi đã chọn trưởng thành, đó có lẽ là bài học quý giá nhất mà công việc cũ để lại cho tôi.
Tôi 27 tuổi, thấy rối bời cho chọn lựa của bản thân. Sau khi tốt nghiệp lớp 12, mẹ cho tôi du học Nhật. Sau 2 năm học tiếng xong thi vào cao đẳng học 3 tháng thì dịch Covid, tôi về nước và tiếp tục nộp hồ sơ xin xét học bạ và đã học IT tại một trường tư ngành an ninh mạng. Nay vừa tốt nghiệp cao đẳng xong. Hiện tại tiếng anh tôi 6.0 IELTS và tiếng Nhật N2. Tôi làm hồ sơ xin việc tại thời điểm này rất khó, học ngành IT lại hệ cao đẳng mới tốt nghiệp nên công ty họ loại hồ sơ cạnh tranh ngay từ đầu do chưa có kinh nghiệm. Mẹ tư vấn cho tôi tiếp tục xuất khẩu lao động sang Nhật hoặc Australia.
Tôi muốn nộp hồ sơ ra Hà Nội xin việc vì có bạn gái ngoài đó. Mẹ nói giờ chỉ cho tôi một cơ hội cuối cùng để quyết định vì mẹ đang bị bệnh hiểm nghèo, cuộc sống tính theo thời gian của bác sĩ tiên lượng. Tôi không có ba, mẹ đã có gia đình mới và có thêm hai em còn nhỏ. Nếu mẹ không còn, tôi chỉ có một mình. Mẹ bảo tôi suy nghĩ cho kỹ, mẹ có thể bán nhà, bán đất cho tôi có một tương lai tốt hơn và khi xuất khẩu lao động thì phải chịu khó làm vài việc trong ngày, cũng như dành dụm và tích lũy cho bản thân. Sau 3 năm tôi có thể về cưới bạn gái hiện tại nếu còn duyên. Hoặc tôi cố gắng bảo lãnh bạn gái đi vì sau 3 năm chưa chắc mẹ còn sống.
Bạn gái không muốn xa cha mẹ, muốn cưới trong năm. Tôi nói với bạn gái rằng bản thân chưa có nghề nghiệp, cuộc sống rất bấp bênh vì mẹ đang bệnh, khó tổ chức đám cưới. Tôi chưa ra Hà Nội bao giờ. Nên đi xuất khẩu lao động như mẹ khuyên hay ra Hà Nội theo ý kiến riêng của bản thân và bạn gái? Tôi không biết chọn lựa ra sao. Mẹ cũng cho một lời khuyên nữa là nộp hồ sơ xin vào sân bay mới làm tiếp viên để tìm cơ hội. Tôi cao 1m83, nặng 70 kg, rất cân đối, biết ngoại ngữ. Mẹ bảo chỉ đưa ra lời khuyên, tôi quyết thế nào thì tự chịu trách nhiệm cuộc đời của mình.
Mẹ đưa ra vài yếu tố khách quan, nếu tôi đi ra Hà Nội làm hai tháng thử việc, không đạt lại nhảy việc, cứ vài lần như vậy sẽ chạm mốc 30 tuổi, đàn ông con trai như vậy là vứt. Nếu tôi đã chọn ở lại thì mẹ cũng không hỗ trợ tài chính trong trường hợp tôi thất nghiệp hoặc thất bại. Mẹ bảo nếu có con gái mà quen người con trai như tôi thì mẹ sẽ loại ngay, không cho cưới. Vì sao nhà gái cứ bắt cưới khi tôi chưa có gì vì tài sản của mẹ sẽ không để lại cho tôi. Mẹ cũng nói không cần tôi trả hiếu hay ở bên cạnh lúc này. Với mẹ, đàn ông thất nghiệp là thất bại. Mẹ tôi là người rất giỏi về mọi mặt. Tôi phải làm sao? Xin cảm ơn mọi người đọc bài và cho lời khuyên.
Tôi 42 tuổi, lấy chồng 16 năm, có hai con trai, con lớn học lớp 10, con nhỏ đã vào cấp hai. Từng ấy năm sống cùng nhau, tôi vẫn luôn nghĩ gia đình mình đủ đầy và yên ổn, dù không quá giàu có nhưng vợ chồng biết cố gắng, con cái ngoan ngoãn. Anh đi làm về đúng giờ, ít khi nhậu nhẹt, cũng không phải kiểu đàn ông quá lãng mạn. Mỗi tháng anh đưa tôi tiền sinh hoạt, còn tôi lo việc nhà, đưa đón con đi học. Cuộc sống cứ đều đều trôi qua như vậy cho đến khoảng ba năm trở lại đây, tôi bắt đầu cảm nhận được sự thay đổi.
Anh hay cầm điện thoại hơn, có khi đang ăn cơm cũng nhắn tin, thấy tôi nhìn thì vội úp màn hình xuống. Buổi tối anh nói bận việc công ty, mang laptop vào phòng riêng làm đến khuya. Có hôm tôi tỉnh giấc lúc một hai giờ sáng vẫn thấy anh cười một mình trước màn hình điện thoại. Linh cảm của một người vợ khiến tôi bất an. Tôi hỏi nhưng anh gạt đi, nói tôi suy nghĩ linh tinh. Một hôm, khi anh đi tắm, điện thoại để quên ngoài bàn, tôi mở ra xem. Những tin nhắn hiện lên khiến tay tôi run lên. Anh và một người phụ nữ, là đồng nghiệp, nhắn cho nhau những lời mà trước giờ anh chưa từng nói với tôi: "Nhớ em", "Ước gì được ở bên em mỗi ngày"... Tôi như chết lặng.
Tôi không làm ầm ngay lúc đó. Đợi đến tối, khi hai con đã ngủ, tôi mới đưa những tin nhắn đó cho anh xem. Anh im lặng rất lâu rồi thừa nhận là "cảm xúc nhất thời", anh vẫn thương vợ con và hứa sẽ chấm dứt. Anh còn thề thốt đủ điều, xin tôi cho cơ hội vì các con còn nhỏ. Tôi đã tin, cố gắng bỏ qua, tự nhủ rằng sau từng ấy năm, ai rồi cũng có lúc sai lầm. Thế nhưng nỗi đau chưa dừng lại ở đó. Vài tháng sau, tôi phát hiện anh vẫn liên lạc với người đó. Lần này tinh vi hơn, anh dùng một ứng dụng nhắn tin khác, đặt mật khẩu riêng. Số điện thoại của cô ta, anh không lưu tên, chỉ để trống và kéo xuống tận cuối danh bạ. Điều khiến tôi ám ảnh là anh lưu số đó tới ba lần.
Anh phản bội tôi hết lần này đến lần khác. Mỗi ngày sống chung nhà, nhìn anh vẫn ăn cơm cùng vợ con, hỏi han con học hành, tôi lại thấy nghẹn trong lòng. Không biết những lúc đó, trong đầu anh đang nghĩ đến ai. Có những đêm tôi nằm cạnh anh mà nước mắt chảy ra, không dám khóc thành tiếng vì sợ con nghe thấy. Tôi từng nghĩ đến việc ly hôn rồi chùn bước khi nhìn hai đứa con đang tuổi lớn. Tôi từng muốn làm lớn chuyện, tìm đến người phụ nữ kia, rồi lại sợ mọi thứ càng rối hơn. Điều khiến tôi đau nhất không phải chỉ là việc anh ngoại tình mà là anh đã nói dối, hứa rồi lại phản bội chính lời hứa đó.
Giờ đây, tôi thực sự mệt mỏi, không biết nên tiếp tục chịu đựng, chờ anh thay đổi, hay nên buông tay để giải thoát cho chính mình. Tôi chỉ biết rằng, niềm tin đã vỡ, dù có cố gắng thế nào cũng khó có thể trở lại như trước. Mong được các bạn chia sẻ.
Tôi kết hôn được hai năm. Chồng là người tốt, hiền lành, lo làm ăn, biết phụ giúp vợ việc nhà. Cuộc sống của chúng tôi nhìn chung hạnh phúc dù thỉnh thoảng có những bất đồng. Cưới ở tuổi ngoài 30 nên vợ chồng tôi đều mong có con luôn. Hơn thế, ông bà hai bên đều lớn tuổi, cũng mong cháu. Chúng tôi đang lý do là cố gắng thăng tiến trong sự nghiệp rồi một, hai năm nữa có con. Thực tế, tôi có điều khó nghĩ. Tôi bị bệnh buồng trứng đa nang từ lúc mới dậy thì, kinh nguyệt vốn không đều và cho đến bây giờ chồng không biết vấn đề này.
Năm tôi 25 tuổi, kinh nguyệt gần như mất hẳn. Tôi bị suy buồng trứng và những dấu hiệu của bệnh mãn kinh sớm ngày càng rõ ràng. Tôi đi khám và uống thuốc nhiều nơi, đông tây y kết hợp nhưng không tiến triển. Sau khi lấy chồng, tôi ngưng uống thuốc vì sợ anh phát hiện, hy vọng sinh hoạt vợ chồng đều đặn có thể khiến bệnh tiến triển tốt hơn. Có điều, hai năm qua, tôi hoàn toàn không thấy tín hiệu tốt.
Tôi có ích kỷ khi giấu chồng chuyện này không? Kịch bản xấu nhất là chúng tôi phải chia tay, cũng có thể anh đồng ý cùng tôi điều trị. Tuy nhiên việc điều trị căn bệnh của tôi không đơn giản, có khi phải kéo dài chưa biết đến lúc nào. Tôi sợ là gánh nặng cho chồng, sợ sự thương hại của anh. Tôi cũng rất sợ hạnh phúc sẽ mất đi. Giờ tôi phải làm sao?
