Rạng sáng 7.4, tại một quán bánh bèo vỉa hè trên đường Hoàng Văn Thụ (ở phường Quy Nhơn Nam, Gia Lai), bà Trần Thị Lan (60 tuổi), bị một thanh niên chửi bới, nhổ nước bọt, ném ghế, dùng dao hăm dọa và tát liên tục vào mặt.
Con trai bà đến can ngăn cũng bị nhóm 3 người đấm đá, rượt đuổi. Clip từ camera lan truyền trên mạng xã hội. Cộng đồng mạng phẫn nộ. Công an tỉnh Gia Lai tạm giữ khẩn cấp Nguyễn Văn Ý (35 tuổi) về hành vi gây rối trật tự công cộng.
Câu chuyện trên quen thuộc đến mức cư dân mạng có thể đoán trước được cái kết. Clip lan truyền, dư luận sôi sục, cơ quan chức năng vào cuộc, đối tượng bị tạm giữ.
Rồi vài ngày sau, một clip khác xuất hiện, một nạn nhân khác, một cơn phẫn nộ khác. Tôi gọi đó là vòng lặp, bởi nó lặp đi lặp lại mà không có gì thay đổi ở phần gốc rễ.
Chỉ tính riêng từ cuối tháng 3 đến đầu tháng 4.2026, báo chí đã phản ánh một chuỗi vụ hành hung nơi công cộng với mật độ đáng lo ngại.
Đêm 31.3, tại Đắk Lắk, nhóm thanh niên mang hung khí truy sát người đi đường trên tỉnh lộ 2.
Ngày 5.4, tại Nghệ An, một phụ nữ bị 2 đối tượng bịt mặt dùng hung khí hành hung giữa ban ngày.
Ngày 7.4, tại Huế, một người đàn ông đánh học sinh trong tiệm tạp hóa.
Cùng ngày, tại Lâm Đồng, một sản phụ bị hành hung ngay trước giờ sinh tại bệnh viện. Và cũng trong ngày 7.4, bà Lan bị đánh ở Quy Nhơn Nam.
Năm vụ trong chưa đầy một tuần, trải dài từ Tây nguyên đến Bắc Trung bộ, với nạn nhân đủ mọi lứa tuổi và hoàn cảnh.
Tại Thanh Hóa, theo thống kê của cơ quan chức năng, chỉ trong 3 tháng từ 15.12.2025 đến 15.3.2026, địa bàn tỉnh này đã xảy ra 34 vụ gây rối trật tự công cộng, cố ý gây thương tích và giết người với khoảng 200 đối tượng liên quan.
Vụ Đặng Chí Thành đánh phụ nữ tại sảnh chung cư Sky Central ở Hà Nội (tháng 8.2025) vừa kết thúc phúc thẩm đầu tháng 4.2026 với mức án 6 tháng tù. Vụ hành hung hàng xóm tại chung cư CT5-ĐN2 tại Hà Nội vào tháng 1.2026 cũng xử lý theo tội gây rối trật tự công cộng.
Những con số ấy cho thấy bạo lực đời thường không phải hiện tượng cá biệt mà đang trở thành một dạng “rối loạn xã hội” có tính hệ thống. Nhưng cách xã hội phản ứng lại mang tính sự vụ. Dư luận chỉ bùng lên khi có clip đủ sốc, đủ rõ nét, đủ biểu tượng.
Clip của bà Lan gây chấn động vì hội tụ tất cả các yếu tố kích hoạt cảm xúc tập thể. Nạn nhân là người già, hành vi côn đồ diễn ra trắng trợn trước camera, lời bà Lan nhẫn nhịn “tôi già rồi, anh cứ chửi thoải mái” trở thành biểu tượng cho sự bất lực. Nhưng không phải vụ nào cũng có camera. Không phải nạn nhân nào cũng đủ “điển hình” để viral (lan truyền).
Tôi không phủ nhận vai trò tích cực của mạng xã hội trong việc đẩy nhanh xử lý. Nếu không có clip, rất có thể vụ bà Lan sẽ kết thúc bằng việc gia đình Nguyễn Văn Ý đến thăm hỏi, hỗ trợ tiền, và bà Lan chấp nhận bỏ qua, đúng như bà đã bày tỏ khi nói rằng vợ người đó đang mang thai nên không muốn làm lớn chuyện.
Áp lực dư luận đã buộc Công an tỉnh Gia Lai phải tạm giữ khẩn cấp Nguyễn Văn Ý thay vì để vụ việc lắng xuống ở cấp phường. Nhưng chính sự phụ thuộc vào áp lực dư luận ấy lại là triệu chứng của một vấn đề sâu hơn.
Khi việc xử lý bạo lực phụ thuộc vào sức nóng truyền thông thay vì quy trình tố tụng, pháp luật không còn vận hành theo nguyên tắc bình đẳng nữa. Một vụ hành hung được xử lý nhanh vì clip có hàng triệu lượt xem. Một vụ khác với mức độ côn đồ tương đương nhưng không có camera thì liệu có trôi vào im lặng?
Chi tiết đáng suy nghĩ nhất trong vụ này là phản xạ đầu tiên của bà Lan. Khi bị hành hung lúc rạng sáng, bà không gọi công an. Bà gọi con trai đến đưa đi bệnh viện.
Phản xạ ấy không phải của riêng bà Lan. Nó phản ánh một thực tế phổ biến rằng với rất nhiều nạn nhân bạo lực đời thường ở Việt Nam, pháp luật không phải nơi họ nghĩ đến đầu tiên khi bị xâm hại.
Có thể vì họ chưa tin vào tốc độ phản ứng của cơ quan chức năng? Có thể vì họ biết rằng với thương tích nhẹ, vụ việc sẽ chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính? Có thể vì văn hóa nhẫn nhịn và dĩ hòa vi quý khiến người bị hại tự cắn răng chịu đựng?
Dù lý do nào thì kết quả cũng giống nhau. Nạn nhân không tìm đến pháp luật và pháp luật cũng không chủ động tìm đến nạn nhân.
Vòng lặp ấy vận hành bằng 3 bước. Thứ nhất là bạo lực xảy ra và nạn nhân chọn im lặng. Thứ hai là clip lan truyền phá vỡ sự im lặng, dư luận phẫn nộ, cơ quan chức năng xử lý theo sức ép. Thứ ba là mọi thứ lắng xuống, không có thay đổi nào về cơ chế phòng ngừa, không có đánh giá nào về lỗ hổng xử lý cho đến khi clip tiếp theo xuất hiện.
Điều 318 bộ luật Hình sự 2015 quy định tội gây rối trật tự công cộng với khung hình phạt cơ bản từ phạt tiền 5 triệu đồng đến 50 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm.
Khung tăng nặng theo khoản 2 lên đến 7 năm tù khi có tổ chức, dùng hung khí, hoặc gây cản trở giao thông nghiêm trọng.
Nhưng phần lớn các vụ bạo lực gặp trong đời thường rơi vào khung 1 với mức án phổ biến quanh 6 tháng tù. Mức chế tài ấy có đủ sức răn đe hay không? Tần suất các vụ việc gây rối trong thời gian gần đây đang tự trả lời.
Để phá vỡ vòng lặp ấy cần thay đổi ở cả 3 bước cùng lúc. Nạn nhân cần được khuyến khích và hỗ trợ để trình báo thay vì im lặng. Cơ quan chức năng cơ sở cần chủ động xử lý theo quy trình thay vì chờ áp lực dư luận. Và chế tài cần đủ nghiêm khắc để người có ý định bạo lực phải cân nhắc trước khi hành động thay vì chỉ hối hận sau khi clip lên mạng.
Camera quán bánh bèo của bà Lan đã ghi lại toàn bộ hành vi côn đồ của Nguyễn Văn Ý. Nhưng camera chỉ là “nhân chứng” thụ động. Nó ghi lại được vòng lặp nhưng không phá vỡ được vòng lặp. Việc phá vỡ ấy là phần việc của pháp luật, của thiết chế và của cả xã hội.
Nếu chúng ta tiếp tục chỉ phẫn nộ theo từng clip rồi quên thì vòng lặp sẽ tiếp tục quay. Và nạn nhân tiếp theo có thể là bất kỳ ai.
Giữa tháng 4, nhiều ruộng kê trồng xen ngô, lạc dọc bờ sông Son, cách trung tâm Phong Nha - Kẻ Bàng khoảng 5 km, bước vào vụ thu hoạch. Trên ruộng, cây kê ngả màu vàng óng, thân thấp hơn cây ngô.
Kê vàng, còn gọi là kê đuôi cáo, tên khoa học Setaria italica, là cây lương thực cổ xưa, giàu dinh dưỡng. Sau khoảng ba tháng gieo trồng, kê chín rộ. Cây cao gần đầu người, bông trĩu hạt, cong xuống như đuôi cáo.
Giữa tháng 4, nhiều ruộng kê trồng xen ngô, lạc dọc bờ sông Son, cách trung tâm Phong Nha - Kẻ Bàng khoảng 5 km, bước vào vụ thu hoạch. Trên ruộng, cây kê ngả màu vàng óng, thân thấp hơn cây ngô.
Kê vàng, còn gọi là kê đuôi cáo, tên khoa học Setaria italica, là cây lương thực cổ xưa, giàu dinh dưỡng. Sau khoảng ba tháng gieo trồng, kê chín rộ. Cây cao gần đầu người, bông trĩu hạt, cong xuống như đuôi cáo.
Những chùm hạt kê được cắt và thu gom thành đống, rồi đóng bao chờ vận chuyển.
Người dân cho biết cây kê dễ trồng, ít sâu bệnh, chi phí đầu tư thấp nhưng đòi hỏi nhiều công chăm sóc, nhất là khâu dặm tỉa và làm cỏ. Cây kê giống cỏ, nếu không cận thẩn dễ nhổ nhầm.
Những chùm hạt kê được cắt và thu gom thành đống, rồi đóng bao chờ vận chuyển.
Người dân cho biết cây kê dễ trồng, ít sâu bệnh, chi phí đầu tư thấp nhưng đòi hỏi nhiều công chăm sóc, nhất là khâu dặm tỉa và làm cỏ. Cây kê giống cỏ, nếu không cận thẩn dễ nhổ nhầm.
Ông Ngô Văn Nam, trồng 2 sào kê, cho biết năm nay nắng nóng, mưa ít nên năng suất giảm so với năm trước, đạt khoảng 1,5 tạ mỗi sào. So với các loại cây trồng truyền thống như ngô, lạc, kê cho hiệu quả kinh tế cao gấp đôi.
Ông Ngô Văn Nam, trồng 2 sào kê, cho biết năm nay nắng nóng, mưa ít nên năng suất giảm so với năm trước, đạt khoảng 1,5 tạ mỗi sào. So với các loại cây trồng truyền thống như ngô, lạc, kê cho hiệu quả kinh tế cao gấp đôi.
Hạt kê sau khi phơi khô, làm sạch bán 25.000-35.000 đồng mỗi kg, trở thành nguồn thu ổn định của nhiều hộ dân ven sông.
Kê là nguyên liệu giàu dinh dưỡng, có thể chế biến thành nhiều món như cháo, xôi, chè, sữa, bánh đa kê, cơm kê. Nhu cầu thị trường tăng khiến vài năm gần đây, diện tích trồng kê tại Bố Trạch được mở rộng.
Hạt kê sau khi phơi khô, làm sạch bán 25.000-35.000 đồng mỗi kg, trở thành nguồn thu ổn định của nhiều hộ dân ven sông.
Kê là nguyên liệu giàu dinh dưỡng, có thể chế biến thành nhiều món như cháo, xôi, chè, sữa, bánh đa kê, cơm kê. Nhu cầu thị trường tăng khiến vài năm gần đây, diện tích trồng kê tại Bố Trạch được mở rộng.
Xã Bố Trạch là vùng trồng kê lớn của tỉnh Quảng Trị. Phòng Kinh tế - Hạ tầng xã Bố Trạch cho biết toàn xã có hơn 27 ha kê tại sáu thôn ven sông Son.
Sông Son bắt nguồn từ động Phong Nha, dài khoảng 35 km trước khi nhập vào sông Gianh. Hàng năm, mùa mưa lũ đổ về bồi đắp phù sa cho đoạn chảy qua xã Bố Trạch tươi tốt, được nông dân trồng các loại cây ngắn ngày.
Xã Bố Trạch là vùng trồng kê lớn của tỉnh Quảng Trị. Phòng Kinh tế - Hạ tầng xã Bố Trạch cho biết toàn xã có hơn 27 ha kê tại sáu thôn ven sông Son.
Sông Son bắt nguồn từ động Phong Nha, dài khoảng 35 km trước khi nhập vào sông Gianh. Hàng năm, mùa mưa lũ đổ về bồi đắp phù sa cho đoạn chảy qua xã Bố Trạch tươi tốt, được nông dân trồng các loại cây ngắn ngày.
Những vi phạm, thiếu sót về quy hoạch, quản lý, sử dụng quỹ đất 20% làm nhà ở xã hội được Thanh tra Chính phủ chỉ ra trong kết luận việc chấp hành quy định pháp luật trong công tác quản lý sử dụng đất đai và quy hoạch xây dựng, cấp phép xây dựng trên địa bàn TP Hà Nội.
Thông báo kết luận vừa được Phó tổng Thanh tra Lê Tiến Đạt ký ban hành.
Theo kết luận, TP Hà Nội là nơi tập trung nhiều người lao động thu nhập thấp, có nhu cầu cao về nhà ở xã hội, nhưng việc quy hoạch và quản lý, sử dụng quỹ 20% đất làm nhà ở xã hội vẫn còn hạn chế, có một số thiếu sót, vi phạm pháp luật.
Giai đoạn 2011-2022, UBND TP Hà Nội đã phê duyệt 8 dự án khu đô thị, nhà ở có quy mô từ 10ha trở lên nhưng không dành quỹ đất 20% để xây dựng nhà ở xã hội. Ngoài ra có 4 dự án được Thủ tướng cho phép nộp tiền tương đương giá trị quỹ đất 20% và phải bố trí quỹ đất nhà ở xã hội tại địa điểm khác, song đến thời điểm thanh tra thành phố chưa thực hiện, kết luận nêu.
Cơ quan thanh tra cũng chỉ ra 3 dự án quy mô từ 10ha trở lên được UBND TP Hà Nội phê duyệt, nhưng bố trí không đủ quỹ đất để xây dựng nhà ở xã hội theo quy định.
Tại khu nhà ở sinh thái Xuân Phương, TP bố trí gần 6.900m² đất thuộc các ô BT6 và BT11 có chức năng là đất biệt thự sinh thái để phát triển nhà ở xã hội. Thanh tra Chính phủ cho rằng việc bố trí này thiếu khả thi, không phù hợp với nhu cầu của đối tượng thu nhập thấp.
Đối với dự án nhà ở thương mại phục vụ cán bộ cấp thứ trưởng và tương đương đang công tác tại các cơ quan của Quốc hội, UBND TP Hà Nội đã chấp thuận đầu tư phù hợp quy hoạch chi tiết khu đô thị mới Xuân Phương. Tuy nhiên đến năm 2014, thành phố điều chỉnh quy hoạch, đưa dự án vào quỹ đất 20% để phát triển nhà ở xã hội. Theo Thanh tra, việc này không đúng mục tiêu đầu tư và quy hoạch đã được phê duyệt trước đó.
Kết luận thanh tra cũng nêu rõ, trong giai đoạn từ năm 2011 đến tháng 8-2019, Hà Nội chưa theo dõi riêng việc quản lý, sử dụng số tiền tương đương giá trị quỹ đất 20% phát triển nhà ở xã hội.
Thành phố chưa có hướng dẫn để quản lý, đôn đốc các chủ đầu tư thực hiện nghĩa vụ nộp khoản tiền tương đương giá trị quỹ đất 20% phát triển nhà ở xã hội, và chưa đôn đốc các chủ đầu tư thực hiện nghĩa vụ nộp tiền vào ngân sách, kết luận nêu.
Thanh tra cũng kết luận thành phố chưa tổng hợp số thu đã nộp vào ngân sách, chưa tách riêng khoản thu tương đương quỹ đất 20% khi xác định nghĩa vụ tài chính của các chủ đầu tư.
Bên cạnh đó, việc thu nộp bị cho là không được hạch toán riêng mà tính chung vào tiền sử dụng đất. Đến ngày 13-8-2019, UBND TP Hà Nội mới ban hành văn bản quy định việc thu, nộp, quản lý khoản tiền tương đương giá trị quỹ đất 20%.
Thanh tra Chính phủ cũng chỉ ra, thành phố chưa bố trí nguồn vốn để đầu tư phát triển nhà ở xã hội từ khoản thu trên.
"UBND thành phố chưa đầu tư xây dựng nhà ở xã hội bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước đối với 10 dự án đã được bố trí quỹ đất để đáp ứng nhu cầu về nhà ở xã hội của người dân trên địa bàn, trong khi nguồn thu tương đương với giá trị quỹ đất 20% từ các dự án là rất lớn, gây lãng phí đất đai", kết luận nêu.
Từ các vi phạm, thiếu sót được chỉ ra trong kết luận, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Hà Nội bố trí đủ quỹ đất để xây dựng nhà ở xã hội trong năm 2026 đối với 15 dự án liên quan.
Trong đó có 8 dự án quy mô trên 10ha nhưng thành phố không dành quỹ đất bố trí nhà ở xã hội, 4 dự án được Thủ tướng chấp thuận cho phép hình thức nộp tiền và phải bố trí quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội thay thế tại địa điểm khác.
Đồng thời cơ quan thanh tra kiến nghị thành phố cần đôn đốc các chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại, khu đô thị triển khai xây dựng nhà ở xã hội trên quỹ đất 20% theo tiến độ đã được phê duyệt.
Trường hợp chủ đầu tư không thực hiện, cần xử lý theo quy định để lựa chọn nhà đầu tư khác hoặc đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách từ khoản thu tương đương giá trị quỹ đất 20%, kết luận nêu.
Thanh tra Chính phủ cũng yêu cầu thành phố rà soát, bổ sung quy hoạch đô thị, khu công nghiệp để bảo đảm quỹ đất phát triển nhà ở xã hội, triển khai các dự án nhà ở xã hội bằng nguồn vốn ngân sách trên quỹ đất đã được bàn giao.
Đối với khu nhà ở sinh thái Xuân Phương, thành phố cần rà soát, bố trí đủ quỹ đất nhà ở xã hội thay thế ở địa điểm khác hoặc thu hồi quỹ đất 20% để thực hiện theo quy định.
Với dự án nhà ở thương mại phục vụ cán bộ cấp thứ trưởng và tương đương hiện đang công tác tại các cơ quan của Quốc hội, cần rà soát, điều chỉnh theo đúng mục tiêu đầu tư và quy hoạch chi tiết đã được chấp thuận, phê duyệt, Thanh tra kiến nghị.
Chiều 13/4, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh (phường Phố Hiến), HĐND tỉnh Hưng Yên khóa XVIII, nhiệm kỳ 2026-2031 khai mạc kỳ họp thứ nhất.
Tại kỳ họp, HĐND tỉnh nghe báo cáo kết quả bầu cử đại biểu và xác nhận tư cách đại biểu. Các đại biểu thực hiện quy trình bầu các chức danh của HĐND, UBND tỉnh; bầu Hội thẩm Tòa án nhân dân tỉnh và các khu vực nhiệm kỳ 2026-2031.
HĐND tỉnh cũng công bố nghị quyết về tổ chức bộ máy, phê chuẩn danh sách phó trưởng ban, ủy viên các ban; thành lập các tổ đại biểu và chỉ định tổ trưởng, tổ phó. Nhiều tờ trình, dự thảo nghị quyết quan trọng được xem xét, thông qua.
Ngay trong chiều cùng ngày, HĐND tỉnh tiến hành bầu các chức danh chủ chốt. Kết quả, ông Nguyễn Mạnh Quyền, Phó Bí thư Tỉnh ủy, được bầu giữ chức Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên nhiệm kỳ 2026-2031.
Các Phó Chủ tịch UBND tỉnh được bầu gồm: Nguyễn Lê Huy, Lê Quang Hòa, Phạm Văn Nghiêm, Lại Văn Hoàn và Nguyễn Hùng Nam.
Cũng tại kỳ họp, ông Trần Quốc Văn được tái cử giữ chức Chủ tịch HĐND tỉnh khóa XVIII. Các Phó Chủ tịch HĐND tỉnh gồm: Lê Xuân Tiến, Đặng Thanh Giang, Trần Thị Tuyết Hương và Vũ Ngọc Trì.
Trước đó, ngày 9/4, ông Phạm Quang Ngọc được bầu giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên nhiệm kỳ 2025-2030.
Ông Nguyễn Mạnh Quyền sinh năm 1975, quê Hà Nội, có nhiều năm công tác trong lĩnh vực kế hoạch và đầu tư. Ông từng giữ các chức vụ như Phó Giám đốc, Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội; Chủ tịch, Bí thư Huyện ủy Quốc Oai; Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội.
Tháng 3, ông được Ban Bí thư điều động, chỉ định giữ chức Phó Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên, sau đó được giới thiệu để HĐND tỉnh bầu giữ chức Chủ tịch UBND tỉnh nhiệm kỳ mới.
