Giữa không gian xanh mát của danh thắng cấp quốc gia ao Bà Om (Vĩnh Long), hương thơm thanh khiết của lá dứa hòa quyện vào làn khói nghi ngút, đã tạo nên một sức hút khó cưỡng của món bánh cốm ống của đồng bào Khmer.
Bánh cốm ống là món ăn vặt nhưng lại gắn liền với dòng chảy văn hóa đậm nét của đồng bào Khmer Nam bộ. Đặc biệt, bánh cốm ống thường xuất hiện tại các dịp lễ hội truyền thống của người Khmer.
Tại danh thắng ao Bà Om (Trà Vinh cũ), bánh cốm ống hiện diện phổ biến và mang không khí đặc trưng nhất. Dưới những tán cây sao, cây dầu cổ thụ xanh mát, những xe đẩy, đòn gánh bánh cốm ống tỏa khói nghi ngút cùng mùi thơm dịu nhẹ của lá dứa đã trở thành hình ảnh biểu tượng của vùng đất này.
Trong các dịp lễ hội lớn của đồng bào Khmer như Chôl Chnăm Thmây, Ooc Om Boc, Sen Đôn Ta… bánh cốm ống cùng với cốm dẹp là những món ăn không thể thiếu. Đến nay, vẫn chưa có tài liệu nào xác định chính xác bánh cốm ống xuất hiện từ bao giờ. Ban đầu, bánh được chế biến thủ công bằng ống tre gai (loại tre thân dày, chịu nhiệt tốt) để hấp bột.
Từ một món ăn gia đình dùng để đãi khách hoặc cúng kiếng, bánh cốm ống dần bước ra các khu chợ quê và trở thành món quà vặt đặc trưng. Hiện nay, cùng với nhịp sống phát triển, những ống tre gai xưa đã được thay thế bằng ống inox giúp bánh chín nhanh hơn, nhưng hương vị nguyên bản vị béo của dừa, thơm của lá dứa và tơi xốp của gạo, nếp vẫn được gìn giữ vẹn nguyên qua bao thế hệ.
Bánh cốm ống ở đây được pha trộn giữa bột gạo (thường pha thêm tỷ lệ nhỏ bột nếp để tạo độ dẻo), đường và nước cốt dừa để tạo ra một món bánh mang đặc sắc riêng. Có những biến tấu khác của bánh cốm ống tạo thêm hương vị như: thêm bột bột khoai, cốt dừa, đường cát trắng, đậu phộng, mè rang, dừa khô. Thời gian đợi một chiếc bánh ra lò chỉ khoảng 3 – 4 phút.
Chị Kim Thì Chane Thu (31 tuổi, ngụ xã Song Lộc, Vĩnh Long) người bán bánh cốm ống cho biết, điểm mấu chốt của nghệ thuật làm bánh cốm ống là bột không được nhào thành khối, dùng nước cốt dừa cân trộn với bột gạo theo tỷ lệ bột nhất định, cho bột tơi vừa phải. Để có một màu xanh đặc trưng và trông cuốn hút hơn, chị Thu phải giã nát hoặc xay nhuyễn lá dứa tươi hoặc lá nếp, để lọc lấy phần nước cốt đậm đà nhất dùng để trộn vào hỗn hợp bột tươi.
“Sau đó bột được nén vào những ống inox, ở giữa khuôn có một que xiên dài sau đó đặt thẳng đứng trên một nồi nước sôi sùng sục. Được nấu cách thủy trong vòng từ 3 – 4 phút sẽ chín người bán chỉ cần rút nhẹ thanh xiên ra sẽ có được trọn vẹn chiếc bánh nóng hổi ra bên ngoài nguyên vẹn mà không bị vỡ nát. Người mua có thể xem toàn bộ quy trình ra lò của bánh cốm ống”, chị Thu nói.
Chiếc bánh cốm ống sau khi ra lò thường được gói trong lá chuối vừa vặn. Khi mở lá chuối xanh quanh bánh, mùi thơm ngọt ngào của lá dứa tỏa ra. Khi ăn vị béo của bột, nước cốt dừa và mùi thơm của mè, mang hương vị riêng biệt và đặc trưng.
Bạn Thạch Oanh (22 tuổi, ngụ phường Nguyệt Hóa, Vĩnh Long) thích thú khi cầm trên tay khúc bánh cốm ống nóng hổi nói, “Đã lâu mới có dịp về thăm quê, được ăn lại món bánh tuổi thơ ngày tết của đồng bào mình, em cảm thấy rất vui. Đi học ở TP.HCM có rất nhiều món ăn, của ta, của nước ngoài nhưng em không bao giờ quên được món bánh mang hương vị quê hương này”.
Bạn Nguyễn Nhật Hào (25 tuổi, ngụ phường Hòa Thuận, Vĩnh Long), một nhiếp ảnh gia trẻ có tình yêu lớn với văn hóa địa phương, cho biết: “Mỗi lần đi chụp ảnh, đứng trước những xe bánh ống tại ao Bà Om hay chợ Trà Vinh, tôi luôn bị cuốn hút bởi làn khói trắng nghi ngút vờn quanh những chiếc khuôn inox sáng bóng. Khi chiếc bánh xanh ngọc bích được rút ra khỏi ống, nằm gọn trên lớp lá chuối xanh mướt, rắc thêm chút dừa nạo trắng phau và muối mè vàng óng khiến tôi không thể cưỡng lại được”.
Ngày nay, giữa hàng loạt các loại bánh hiện đại, xe bánh cốm ống của những người như chị Thu vẫn nép mình đỏ lửa bên góc đường hay dưới tán cây dầu cổ thụ. Chiếc bánh giá chỉ 5.000 đồng, không cầu kỳ về hình thức nhưng gói gọn trong đó là tinh hoa của nguyên liệu do người nông dân làm ra. Bánh cốm ống của người Khmer vẫn thế, góp phần nuôi dưỡng và gìn giữ nét riêng biệt của vùng đất Vĩnh Long qua bao mùa lễ hội.
Kỳ nghỉ Giỗ tổ Hùng Vương, lễ 30.4 - 1.5 cận kề, nhiều người ở TP.HCM cũng như khắp các tỉnh thành lên kế hoạch cho những chuyến đi xa "trốn nóng", những chuyến du lịch "xả stress" cùng gia đình và những người thân yêu. Có người chọn lên Đà Lạt săn mây ở homestay ít người biết, lựa chọn của bạn thế nào?
Vùng ngoại ô phía đông của Đà Lạt, ở thôn Túy Sơn, phường Xuân Trường - Đà Lạt (Lâm Đồng), Tháng Năm homestay rộng hơn 700 m2 vốn là điểm săn mây yêu thích của nhiều du khách khi ghé "thành phố ngàn hoa".
Chủ nhân của homestay này là vợ chồng anh Tùng Ngô và chị Uyên Huỳnh hiện đang sống và làm việc ở TP.HCM. Vì "quá mê" mảnh đất Đà Lạt mộng mơ, 2 năm trước, anh chị quyết định mở homestay đón khách, cũng là để gia đình nhỏ của mình có một "trạm dừng chân thật chill" mỗi lần tìm về phố núi.
Homestay nổi bật với căn nhà gỗ mộc mạc với 3 phòng ngủ tiện nghi. Bên ngoài căn nhà gỗ là bãi cỏ xanh mát rộng hàng trăm mét vuông nơi có 3 chiếc lều Mông Cổ để cắm trại. Từ đây, vào sáng sớm, gia đình anh cũng như những khách ghé homestay có thể phóng tầm mắt ra "biển mây" xa xa phủ kín những cánh rừng thông.
"Săn mây vào sáng sớm là một trong những điều mà mọi người thích nhất khi tới homestay của vợ chồng mình. Từng góc nhỏ ở đây, những cành hoa, cây trái đều được vợ chồng mình chăm chút tỉ mỉ từng góc một", anh Tùng Ngô bày tỏ.
Chủ homestay giới thiệu nơi này có thể cùng lúc đón nhóm khách 20 người. Sở dĩ nơi này được vợ chồng anh chị đặt tên là Tháng Năm vì họ mong muốn homestay chính là nơi lưu giữ những kỷ niệm đẹp bền bỉ theo thời gian, năm tháng cho những ai từng ghé.
"Đặc biệt, tháng 5 chính là sinh nhật của vợ mình. Năm nào vào dịp này cả nhà mình cũng sẽ lên Đà Lạt. Đó là lý do vào tháng 5 này, cũng ngay vào dịp nghỉ lễ, khách ghé homestay sẽ được giảm giá", anh chủ cười, chia sẻ thêm.
Anh Phạm Duy, một vị khách vừa ghé homestay của vợ chồng anh Tùng Ngô nhận xét việc ngủ ở lều tại đây là một trải nghiệm thú vị, dành cho những ai thích kiểu cắm trại qua đêm.
"Nơi này view đẹp, nằm giữa một quả đồi xung quanh rừng thông và vườn rau. Sáng mình không phải dậy sớm đi săn mây, mây tự tìm tới tận nơi. Vị trí homestay xa trung tâm tầm 10 km nhưng cảnh đẹp, không khí trong lành, yên tĩnh, khá gần với các quán cà phê nổi tiếng ở Đà Lạt", vị khách chia sẻ.
Trong khi đó, anh Trường Nguyễn cũng tâm đắc với thiết kế không gian phòng trong căn nhà gỗ ấm cúng, các phòng nối ra đến phòng khách dễ dàng cho gia đình gặp nhau. Anh ấn tượng với trải nghiệm ngoài sân vườn có thể nướng BBQ vào buổi tối và ngắm ra thung lũng nhà kính về đêm "rất chill".
Còn anh Dinh Nguyễn bày tỏ sự quý mến không chỉ vì đây là nơi săn mây "view triệu đô" rời xa ồn ào, náo nhiệt nơi phố thị mà còn ở sự nhiệt tình, dễ thương của anh chị chủ.
Anh Nguyễn Tấn (28 tuổi), sống ở phường Bình Đông (TP.HCM) cho biết dịp lễ 30.4 - 1.5 tới đây, anh dự định sẽ lên Đà Lạt tránh nóng cùng bạn bè. Là người thích chụp ảnh, chàng cho biết sẽ săn mây vào sáng sớm.
"Những điểm săn mây nổi tiếng như đồi chè Cầu Đất, đồi Thiên Phúc Đức, đồi Đa Phú, đỉnh Hòn Bồ và đỉnh Langbiang đã quá nổi tiếng, mình sẽ ghé một trong những địa điểm này. Mình cũng đang tìm một homestay có thể săn mây sáng sớm luôn, không phải di chuyển xa", anh chia sẻ.
Trong khi đó kỳ nghỉ lễ sắp tới, anh Thiện Triệu (29 tuổi) cho biết sẽ dành thời gian bên gia đình, bạn bè thay vì những chuyến đi xa. Anh chàng ngại phải di chuyển những ngày lễ vì sợ kẹt xe, đông đúc.
Chỉ trong vài giây, một cô gái gieo mình xuống dòng Sêrêpốk (Đắk Lắk), nước chảy xiết. Không chần chừ, một người đàn ông đang trên đường giao hàng đã lao xuống sông, bơi theo dòng nước để cứu người trong tình huống sinh tử.
Theo UBND xã Hòa Phú (Đắk Lắk), người hùng trong clip đang lan truyền trên mạng xã hội là anh Trần Quốc Toản (39 tuổi, ở phường Thành Nhất, Đắk Lắk). Nhờ sự ứng cứu kịp thời, cô gái được đưa lên bờ an toàn, không ảnh hưởng đến tính mạng.
Theo chia sẻ của anh Toản, sáng 4.4, trong lúc anh lái xe máy đi giao hàng gia dụng của công ty cho khách. Khi lưu thông đến khu vực cầu Sêrêpốk, anh phát hiện một cô gái dừng xe máy ở thành cầu và có biểu hiện lạ.
Sau đó, cô gái xuống xe và trèo qua thành cầu. Bất ngờ trước hành động của cô gái, anh Toản liền hô lớn "bé ơi đừng có nhảy". Cô gái ngoảnh đầu nhìn nhưng vẫn nhảy xuống dòng nước xiết.
"Nếu lúc đó tôi nhanh hơn khoảng 2 giây thì đã kịp túm lấy áo của cô gái. Lúc này, tôi nhanh chóng bỏ xe máy lại, men theo bờ sông để tìm đường xuống", anh Toản kể lại.
Trong lúc sinh tử, anh Toản đã trượt theo bờ đá cao khoảng 10 m để kịp thời ứng cứu. Sau đó, anh liền lao xuống nước, bơi nhanh về phía cô gái đang bị dòng nước xiết cuốn trôi. Một lúc sau, anh Toản đã tiếp cận được cô gái có nguy cơ chìm hẳn. Cố gắng hết khả năng, anh Toản vừa bơi, vừa dìu và kéo nạn nhân vào bờ trong tình trạng kiệt sức.
"Kéo được cô gái vào bờ, tôi mệt rã rời nhưng rất nhẹ nhõm. Lúc nhảy xuống cứu người, tôi không nghĩ gì nhiều, chỉ thấy người gặp nạn thì phải cứu", anh chia sẻ.
Sau khi nạn nhân an toàn, nhiều người có mặt hỏi thăm, xin thông tin liên lạc, nhưng anh Toản từ chối rồi lặng lẽ rời đi. Anh cho rằng, trong hoàn cảnh đó, ai biết bơi cũng sẽ hành động như mình.
Sau vụ việc, clip ghi lại cảnh anh Toản không ngại nguy hiểm, bơi ra dòng nước xiết để cứu cô gái đang đuối nước nhanh chóng được lan truyền trên mạng xã hội. Clip nhận được bình luận của người dân, khen ngợi sự dũng cảm khi làm việc tốt.
Anh Toản cho biết cũng bị người thân chỉ trích vì hành động quá nguy hiểm. Tuy nhiên, anh Toản chỉ cười cho qua chuyện vì đã cứu được người. Cơ thể của anh cũng ê ẩm sau giây phút sinh tử dưới dòng Sêrêpốk.
"Qua vụ việc, tôi không biết cô gái này là ai nhưng vẫn muốn nhắn nhủ đừng bi quan và hãy hướng đến những điều tốt đẹp. Bởi vì trong cuộc đời có rất nhiều người khao khát có cơ hội được sống", anh Toản nhắn nhủ.
Sông Sêrêpốk có nhiều đá ngầm, nước chảy xiết nên việc có ai rơi xuống thì khả năng sống sót rất thấp. Chính quyền UBND xã Hòa Phú đã lắp đặt camera kèm biển cảnh báo, tuyên truyền nhằm giúp người có ý định tiêu cực nên suy nghĩ lại.
Những ngày gần đây, người dân Hà Nội không khỏi bất ngờ trước sự xuất hiện của một đàn chim giẻ cùi mỏ đỏ (tên khoa học Urocissa erythroryncha) - loài chim vốn quen thuộc với môi trường rừng núi, nay lại chọn khu vực trung tâm thành phố làm tổ và trú ngụ.
Điểm đến của đàn chim là hàng cây trên phố Nguyễn Du (P.Hai Bà Trưng) và trong khuôn viên trụ sở Bộ KH-CN. Nhiều năm nay, hàng cây cổ thụ trên con phố này vốn đã quen với sự yên tĩnh giữa lòng đô thị thì nay bỗng trở thành "ngôi nhà mới" của đàn chim có bộ lông sặc sỡ, nổi bật với sắc xanh lam, đen và chiếc mỏ đỏ đặc trưng.
Theo chia sẻ của người dân trên phố Nguyễn Du, đàn chim này xuất hiện từ vài tháng trước và dần dần ổn định cuộc sống tại đây. Ban đầu, chúng còn khá cảnh giác, thường chỉ đậu trên tán cây cao và nhanh chóng bay đi khi có người lại gần.
Tuy nhiên, theo thời gian, mức độ thích nghi của chúng tăng lên rõ rệt. Không ít lần, người dân bắt gặp những cá thể giẻ cùi mỏ đỏ di chuyển trên vỉa hè, nhảy quanh các bồn cây hoặc đậu ngay trên xe máy dựng ven đường mà không tỏ ra hoảng sợ.
Thậm chí, nhiều người dân đã mua sâu quy (loại sâu thường làm thức ăn cho chim) đặt ở các vị trí thoáng để đàn chim xuống ăn. Kể từ đó, đàn chim càng dạn người hơn.
"Có khoảng 10 cá thể chim giẻ cùi đang trú ngụ và làm tổ trên hàng cây trong khuôn viên Bộ KH-CN. Mỗi buổi sáng chúng tôi đều cho đàn chim này ăn sâu quy và dế nên rất dạn người. Từ đó, có rất nhiều người dân đến đây chụp ảnh", nhân viên bảo vệ tại Bộ KH-CN nói và cho biết, đàn chim xuất hiện khoảng 5 tháng trước.
Theo quan sát của phóng viên, mỗi ngày trên phố Nguyễn Du đều có hàng chục tay máy ngồi trên vỉa hè, trước khuôn viên trụ sở Bộ KH-CN để ghi lại những khoảnh khắc của các chú chim giẻ cùi. Để có những bức ảnh đẹp và rõ nét nhất, người dân mua sâu quy, cài trên thân cây cao khoảng 1,5 m so với mặt đất để thu hút sự chú ý của chim giẻ cùi.
Khi thấy mồi ngọ nguậy, những chú chim ở trên cây lao xuống bắt mồi rồi lại phi lên cây. Có thời điểm, chim đánh rơi mồi xuống vỉa hè nhưng vẫn dạn dĩ xuống nhặt lại.
Ông Trần Nghĩa Hiệp (50 tuổi), từng có gần 20 năm chụp ảnh phong cảnh, cho biết đã dành nhiều buổi sáng kiên trì ngồi đợi để bắt được những khoảnh khắc quý giá của loài chim này.
Theo ông Hiệp, thông tin ban đầu đến với anh khá tình cờ, qua lời kể của bạn bè rằng có một đàn giẻ cùi đang sinh sống giữa phố Nguyễn Du. Tuy nhiên, ông chỉ có thiết bị quen thuộc là ống kính 70 - 200 mm, vốn thường phù hợp chụp phong cảnh hoặc chân dung hơn là chụp các cá thể chim nên không muốn săn ảnh.
Dù vậy, sau khi được bạn bè động viên rằng loài chim này khá dạn người, không quá nhạy cảm với sự hiện diện của con người, ông Hiệp đã quyết định thử vận may. Những buổi sau đó, ông đều đặn có mặt từ sớm, chọn vị trí cố định, kiên nhẫn quan sát từng chuyển động trên tán cây và khu vực vỉa hè quanh khuôn viên nơi đàn chim cư trú.
"Ban đầu, tôi cũng nghĩ sẽ rất khó để tiếp cận, vì chim hoang dã thường rất cảnh giác. Nhưng thực tế lại khác, chúng khá bình tĩnh, thậm chí có lúc còn đậu gần người nên chụp ảnh rất dễ. Tôi rất bất ngờ và chụp ảnh lại khoe với bạn bè", ông Hiệp nói và chia sẻ thông thường chụp những loài chim hoang dã phải dùng ống kính 600 - 1.000 mm cộng với việc ngụy trang rất lâu mới có thể bắt được những khoảnh khắc đắt giá.
Ông Hiệp cho biết, thời điểm người dân đến săn ảnh chim giẻ cùi đông nhất có khoảng 30 tay máy chuyên nghiệp và không chuyên, mỗi người đều chọn cho mình những góc ngồi riêng.
"Tôi thấy có khoảng 4 - 5 cá thể và đã ghi lại được khoảnh khắc 3 chú chim xuống bắt mồi cùng một lúc. Ở Hà Nội, hiếm khi có con chim hoang dã nào đậu về những chỗ như thế này.
Đây là cảnh rất hiếm bởi chim giẻ cùi không phải chủng loại như những loài chim thông thường", ông Hiệp hào hứng nói về trải nghiệm đầy thú vị.
