Giữa không gian xanh mát của danh thắng cấp quốc gia ao Bà Om (Vĩnh Long), hương thơm thanh khiết của lá dứa hòa quyện vào làn khói nghi ngút, đã tạo nên một sức hút khó cưỡng của món bánh cốm ống của đồng bào Khmer.
Bánh cốm ống là món ăn vặt nhưng lại gắn liền với dòng chảy văn hóa đậm nét của đồng bào Khmer Nam bộ. Đặc biệt, bánh cốm ống thường xuất hiện tại các dịp lễ hội truyền thống của người Khmer.
Tại danh thắng ao Bà Om (Trà Vinh cũ), bánh cốm ống hiện diện phổ biến và mang không khí đặc trưng nhất. Dưới những tán cây sao, cây dầu cổ thụ xanh mát, những xe đẩy, đòn gánh bánh cốm ống tỏa khói nghi ngút cùng mùi thơm dịu nhẹ của lá dứa đã trở thành hình ảnh biểu tượng của vùng đất này.
Trong các dịp lễ hội lớn của đồng bào Khmer như Chôl Chnăm Thmây, Ooc Om Boc, Sen Đôn Ta… bánh cốm ống cùng với cốm dẹp là những món ăn không thể thiếu. Đến nay, vẫn chưa có tài liệu nào xác định chính xác bánh cốm ống xuất hiện từ bao giờ. Ban đầu, bánh được chế biến thủ công bằng ống tre gai (loại tre thân dày, chịu nhiệt tốt) để hấp bột.
Từ một món ăn gia đình dùng để đãi khách hoặc cúng kiếng, bánh cốm ống dần bước ra các khu chợ quê và trở thành món quà vặt đặc trưng. Hiện nay, cùng với nhịp sống phát triển, những ống tre gai xưa đã được thay thế bằng ống inox giúp bánh chín nhanh hơn, nhưng hương vị nguyên bản vị béo của dừa, thơm của lá dứa và tơi xốp của gạo, nếp vẫn được gìn giữ vẹn nguyên qua bao thế hệ.
Bánh cốm ống ở đây được pha trộn giữa bột gạo (thường pha thêm tỷ lệ nhỏ bột nếp để tạo độ dẻo), đường và nước cốt dừa để tạo ra một món bánh mang đặc sắc riêng. Có những biến tấu khác của bánh cốm ống tạo thêm hương vị như: thêm bột bột khoai, cốt dừa, đường cát trắng, đậu phộng, mè rang, dừa khô. Thời gian đợi một chiếc bánh ra lò chỉ khoảng 3 – 4 phút.
Chị Kim Thì Chane Thu (31 tuổi, ngụ xã Song Lộc, Vĩnh Long) người bán bánh cốm ống cho biết, điểm mấu chốt của nghệ thuật làm bánh cốm ống là bột không được nhào thành khối, dùng nước cốt dừa cân trộn với bột gạo theo tỷ lệ bột nhất định, cho bột tơi vừa phải. Để có một màu xanh đặc trưng và trông cuốn hút hơn, chị Thu phải giã nát hoặc xay nhuyễn lá dứa tươi hoặc lá nếp, để lọc lấy phần nước cốt đậm đà nhất dùng để trộn vào hỗn hợp bột tươi.
“Sau đó bột được nén vào những ống inox, ở giữa khuôn có một que xiên dài sau đó đặt thẳng đứng trên một nồi nước sôi sùng sục. Được nấu cách thủy trong vòng từ 3 – 4 phút sẽ chín người bán chỉ cần rút nhẹ thanh xiên ra sẽ có được trọn vẹn chiếc bánh nóng hổi ra bên ngoài nguyên vẹn mà không bị vỡ nát. Người mua có thể xem toàn bộ quy trình ra lò của bánh cốm ống”, chị Thu nói.
Chiếc bánh cốm ống sau khi ra lò thường được gói trong lá chuối vừa vặn. Khi mở lá chuối xanh quanh bánh, mùi thơm ngọt ngào của lá dứa tỏa ra. Khi ăn vị béo của bột, nước cốt dừa và mùi thơm của mè, mang hương vị riêng biệt và đặc trưng.
Bạn Thạch Oanh (22 tuổi, ngụ phường Nguyệt Hóa, Vĩnh Long) thích thú khi cầm trên tay khúc bánh cốm ống nóng hổi nói, “Đã lâu mới có dịp về thăm quê, được ăn lại món bánh tuổi thơ ngày tết của đồng bào mình, em cảm thấy rất vui. Đi học ở TP.HCM có rất nhiều món ăn, của ta, của nước ngoài nhưng em không bao giờ quên được món bánh mang hương vị quê hương này”.
Bạn Nguyễn Nhật Hào (25 tuổi, ngụ phường Hòa Thuận, Vĩnh Long), một nhiếp ảnh gia trẻ có tình yêu lớn với văn hóa địa phương, cho biết: “Mỗi lần đi chụp ảnh, đứng trước những xe bánh ống tại ao Bà Om hay chợ Trà Vinh, tôi luôn bị cuốn hút bởi làn khói trắng nghi ngút vờn quanh những chiếc khuôn inox sáng bóng. Khi chiếc bánh xanh ngọc bích được rút ra khỏi ống, nằm gọn trên lớp lá chuối xanh mướt, rắc thêm chút dừa nạo trắng phau và muối mè vàng óng khiến tôi không thể cưỡng lại được”.
Ngày nay, giữa hàng loạt các loại bánh hiện đại, xe bánh cốm ống của những người như chị Thu vẫn nép mình đỏ lửa bên góc đường hay dưới tán cây dầu cổ thụ. Chiếc bánh giá chỉ 5.000 đồng, không cầu kỳ về hình thức nhưng gói gọn trong đó là tinh hoa của nguyên liệu do người nông dân làm ra. Bánh cốm ống của người Khmer vẫn thế, góp phần nuôi dưỡng và gìn giữ nét riêng biệt của vùng đất Vĩnh Long qua bao mùa lễ hội.
Theo Hội Thiên văn Hà Nội (HAS), sao Thổ, sao Hỏa, sao Thủy và sao Hải Vương đang tụ hợp với nhau trong chòm sao Pisces (Song Ngư) ở ngay phía trên đường chân trời phía đông khi bình minh dần ló dạng, mang tới cuộc diễu hành nhỏ trên bầu trời.
HAS cho biết đây là một khoảnh khắc hiếm hoi, khi 4 thế giới cách nhau hàng triệu km này lại trông gần đến mức có thể nằm gọn trong lòng bàn tay khi bạn đưa ra trước mắt.
Sao Thủy, có độ sáng biểu kiến 0.0 là mục tiêu sáng nhất và dễ nhận ra nhất khi vẫn còn "dư âm" của lần đạt ly giác cực đại hồi đầu tháng. Sao Thổ với độ sáng biểu kiến 0.9 vừa trở lại bầu trời buổi sáng sau khi đi qua phía sau mặt trời.
Trong khi đó, sao Hỏa với độ sáng biểu kiến 1.2, mờ nhất trong số 3 hành tinh có thể thấy bằng mắt thường và đang dần thoát khỏi ánh chói sau nhiều tháng gần như "biến mất".
Nếu có kính thiên văn, bạn có thể "bắt gặp" sao Hải Vương với độ sáng biểu kiến 7.0 là một chấm xanh nhạt xa xôi cách chúng ta khoảng 4,5 tỉ km, ẩn mình ngay phía trên bộ ba quen thuộc trên.
Theo HAS, đây không phải là một quan sát dễ dàng. Người yêu thiên văn chỉ có khoảng 30 phút trước khi mặt trời mọc. Một đường chân trời phía đông thật thoáng là điều bắt buộc nếu muốn quan sát hiện tượng này.
Chuyên gia cho biết thêm ống nhòm sẽ giúp ích rất nhiều trong việc tách sao Thủy, sao Hỏa và sao Thổ khỏi nền trời chạng vạng đang dần sáng lên. Trong vài buổi sáng tiếp theo, sao Thủy, sao Hỏa và sao Thổ sẽ tiến lại gần nhau hơn.
Đến ngày 20.4, cả ba sẽ nằm gọn trong khoảng ~1°, đủ để xuất hiện cùng lúc trong cùng trường nhìn kính thiên văn. "Hãy đặt báo thức cho cả tuần này. Một cuộc “diễu hành” nhỏ, hiếm và thoáng qua nhưng hoàn toàn xứng đáng cho buổi sáng thức dậy sớm của bạn", chuyên gia khuyến cáo.
Tuần này, người yêu thiên văn Việt Nam cũng chú ý tới sao chổi có chu kỳ 170.000 năm C/2025 R3 (Pan-STARRS). HAS cho biết đây là sao chổi chu kỳ dài cực hiếm, đang âm thầm sáng lên trên bầu trời phía đông và bạn chỉ có vài ngày để nhìn thấy trước khi nó biến mất trong ánh bình minh.
Đây không chỉ là quan sát thiên văn, mà là cuộc "chạy đua với thời gian" đúng nghĩa. Khoảng thời gian tốt nhất để tìm thấy sao chổi C/2025 R3 (Pan-STARRS) là từ giờ 4 giờ 30 phút đến 5 giờ 30 phút sáng, tức khoảng 90 phút trước khi mặt trời mọc.
Đây là thời điểm vàng để ngắm khi bầu trời vẫn đủ tối nhưng sao chổi đã nhô lên khỏi chân trời phía đông. Từ ngày 10 đến 20.4 là giai đoạn lý tưởng nhất, trong đó ngày 18.4 được xem là đẹp nhất khi trăng mới sẽ đem đến cho bạn một bầu trời tối lý tưởng.
Hôm qua 16.4, theo kết quả kỳ quay số mở thưởng kỳ 01333 loại hình xổ số tự chọn Vietlott - xổ số Power 6/55, bộ số may mắn trúng thưởng là 02 – 07 – 15 – 22 – 47 – 52 và số cộng thêm là 55.
Phiên xổ số tối 16.4 ghi nhận có 1 người trúng giải Jackpot 1 với số tiền cộng dồn của loại hình xổ số Power 6/55 là 91.889.389.200 đồng. Ngay khi xác định có người trúng giải độc đắc, số tiền thưởng quay lại mức ban đầu là 30 tỉ đồng. Trong khi đó, giải Jackpot 2 ghi nhận không có người trúng nên số tiền cộng dồn là 3.454.813.850 đồng.
Cũng trong phiên mở thưởng tối 16.4, có 19 người trúng giải nhất trị giá 40 triệu đồng, có 979 người trúng giải nhì trị giá 500.000 đồng… và các giải khác.
Trước đó, vào tối 2.4, Vietlott thông báo kết quả kỳ quay số mở thưởng kỳ 01327 loại hình xổ số tự chọn Vietlott - xổ số Power 6/55. Bộ số may mắn trúng thưởng trong lần quay này là: 09 – 21 – 32 – 34 – 52 – 53 và số cộng thêm là 22.
Trong phiên xổ số này không có người trúng giải Jackpot 1 nên số tiền cộng dồn của loại hình xổ số Power 6/55 là 63.078.034.350 đồng. Còn giải Jackpot 2 ghi nhận có 1 người trúng với số tiền cộng dồn là 5.085.578.850 đồng. Ngay sau đó, số tiền của giải Jackpot 2 quay trở lại con số ban đầu là 3 tỉ đồng.
Như vậy, tính đến nay, trong tháng 4 có 2 người trúng giải độc đắc của loại hình xổ số Power 6/55.
Mới đây, một đoàn thiện nguyện từ TP.HCM lặng lẽ lên đường ra Điện Biên. Dẫn đầu đoàn là sư thầy Tuệ Định, cùng tăng thân và phật tử tu viện Khánh An (phường An Phú Đông), mang theo không chỉ những phần quà mà còn là tâm nguyện sẻ chia với vùng đất còn nhiều khó khăn.
Điểm dừng chân đầu tiên là xã Mường Phăng, nơi đoàn trao tặng hơn 11.300 cây xanh gồm thảo dược và cây gỗ quý. Những mầm cây được kỳ vọng phủ xanh đất trống, góp phần phát triển rừng đầu nguồn và mở ra sinh kế bền vững cho người dân.
Đoàn cũng trao tặng hơn 30 bộ đèn năng lượng mặt trời được đến các hộ khó khăn, giúp nhiều mái nhà vùng cao lần đầu có ánh sáng ổn định. Một bộ máy tính kèm máy in cũng được gửi tặng cho địa phương để phục vụ công tác hành chính, học tập.
Ngày tiếp theo, hành trình nối dài đến xã Mường Luân, đúng dịp tết té nước của người Lào. Trong không khí lễ hội, đoàn trao 2.000 suất cơm chay và 100 phần quà cho hộ nghèo. Những nghi lễ tâm linh như tắm Phật, rước nước, buộc chỉ tay… cũng được tổ chức, tạo nên không gian giao hòa giữa văn hóa bản địa và tinh thần Phật giáo.
Cùng ngày, đoàn trở lại Mường Phăng, đoàn tiếp tục trao thêm 14 bộ máy tính, 14 máy in cho các bản làng, hỗ trợ mở rộng tuyến đường nội bản, lắp đặt 135 đèn năng lượng mặt trời và 30 bộ cột đèn chiếu sáng. Tổng giá trị các hạng mục tại đây lên hơn 433 triệu đồng.
Không chỉ dừng ở hoạt động thiện nguyện, đoàn còn dâng hương tại các nghĩa trang liệt sĩ, thắp nến tri ân tại Đồi A1 - nơi ghi dấu những trang sử hào hùng. Trong ánh nến, quá khứ và hiện tại như được nối lại bằng sự biết ơn.
Điểm dừng cuối là một trường mầm non ở xã Thanh An, đoàn đã trao tặng 700 bộ chăn, chiếu, gối được tận tay các em nhỏ. Những món quà giản dị nhưng thiết thực, giúp cải thiện điều kiện sinh hoạt và học tập.
Sau 4 ngày, hành trình khép lại với tổng kinh phí hơn 824 triệu đồng. Toàn bộ hành trình do sự phát tâm của cộng đồng phật tử, các nhà hảo tâm trong và ngoài nước cùng tu viện Khánh An thực hiện. Từ đó, từng phần quà được trao đi không chỉ mang giá trị vật chất, mà còn chuyên chở sự quan tâm, niềm tin và hơi ấm của tình người.
