Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, chuyên khoa Nội thuộc Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cho biết nhìn bằng mắt thường, methanol giống hệt ethanol an toàn do có dạng lỏng, trong suốt và mang mùi cồn. Tuy nhiên, ngay khi người dùng uống vào, cơ thể sẽ hấp thu nhanh độc chất qua dạ dày, ruột rồi phân bố khắp hệ tuần hoàn.
Điểm nguy hiểm nhất của ngộ độc methanol là giai đoạn “êm” đánh lừa nạn nhân. Trong vài giờ đầu, người uống chỉ thấy hơi chếnh choáng, buồn nôn, choáng váng giống hệt say rượu thông thường. Phải đến 12-24 giờ sau, khi gan dùng men alcohol dehydrogenase (ADH) biến methanol thành formaldehyde, rồi men aldehyde dehydrogenase (ALDH) tiếp tục chuyển hóa chúng thành acid formic, độc tính mới thực sự bùng phát. Chính acid formic trực tiếp tàn phá các cơ quan tiêu thụ nhiều năng lượng như não, dây thần kinh thị giác, tim và thận.
Lúc này, nạn nhân bắt đầu đau đầu dữ dội, nôn mửa, khó thở và rối loạn ý thức. Mắt họ mờ dần, nhìn thấy cảnh vật như có sương mù bao phủ, hiện tượng “tuyết rơi” hoặc trắng xóa trước mặt. Bác sĩ Hoàng nhấn mạnh đây là dấu hiệu hệ thần kinh thị giác đang chịu tổn thương nặng nề. Mọi ly rượu không nhãn mác, không kiểm định đều mang nguy cơ trở thành liều thuốc độc âm thầm.
Các bác sĩ hoàn toàn có thể cứu sống bệnh nhân ngộ độc methanol nếu người nhà đưa họ đến viện kịp thời. Cơ sở y tế sẽ lập tức áp dụng biện pháp lọc máu để loại bỏ nhanh methanol cùng acid formic ra khỏi cơ thể, đồng thời điều chỉnh rối loạn điện giải và hỗ trợ hô hấp. Ngược lại, việc cấp cứu muộn khiến bệnh nhân rơi vào hôn mê sâu, toan máu nặng. Khi đó, độc tố phá hủy não và mắt không thể đảo ngược, đẩy người bệnh vào cảnh mù lòa, tàn phế hoặc tử vong dù qua cơn nguy kịch.
Chuyên gia y tế khuyên người dân cảnh giác cao độ với đồ uống không rõ nguồn gốc. Nếu cơ thể xuất hiện triệu chứng đau đầu khác thường, nôn nhiều, mệt lả, mờ mắt hay thở sâu sau khi uống rượu 12-24 giờ, nạn nhân phải lập tức đến phòng cấp cứu. Mọi người tuyệt đối không giữ suy nghĩ “ngủ một giấc sáng mai sẽ đỡ” nhằm tránh đánh mất cơ hội chữa trị vàng.
Các loại tinh bột dễ tiêu hóa như cơm hoặc khoai tây có thể hỗ trợ giấc ngủ. Chúng giúp cơ thể không phải làm việc quá nhiều vào ban đêm. Đồng thời, nhóm thực phẩm này còn kích thích sản xuất serotonin và melatonin - hai hormone quan trọng giúp ngủ ngon.
Các loại tinh bột dễ tiêu hóa như cơm hoặc khoai tây có thể hỗ trợ giấc ngủ. Chúng giúp cơ thể không phải làm việc quá nhiều vào ban đêm. Đồng thời, nhóm thực phẩm này còn kích thích sản xuất serotonin và melatonin - hai hormone quan trọng giúp ngủ ngon.
Nước hầm xương
Nước hầm xương chứa glycine - một loại axit amin có tác dụng chống viêm, làm dịu não bộ. Glycine còn giúp hạ nhẹ nhiệt độ cơ thể, từ đó hỗ trợ mọi người dễ ngủ và ngủ sâu hơn.
Nước hầm xương
Nước hầm xương chứa glycine - một loại axit amin có tác dụng chống viêm, làm dịu não bộ. Glycine còn giúp hạ nhẹ nhiệt độ cơ thể, từ đó hỗ trợ mọi người dễ ngủ và ngủ sâu hơn.
Protein nạc
Protein nạc hỗ trợ quá trình phục hồi cơ bắp qua đêm và giúp bạn no lâu hơn. Chúng còn tạo cảm giác no, từ đó hạn chế tình trạng đói về đêm gây gián đoạn giấc ngủ. Cá hoặc các lựa chọn từ thực vật (như đậu phụ, đậu hoặc đậu lăng) dễ tiêu hóa hơn so với các loại protein khó tiêu như thịt đỏ, đồng thời có liên quan đến chất lượng giấc ngủ tốt hơn.
Protein nạc
Protein nạc hỗ trợ quá trình phục hồi cơ bắp qua đêm và giúp bạn no lâu hơn. Chúng còn tạo cảm giác no, từ đó hạn chế tình trạng đói về đêm gây gián đoạn giấc ngủ. Cá hoặc các lựa chọn từ thực vật (như đậu phụ, đậu hoặc đậu lăng) dễ tiêu hóa hơn so với các loại protein khó tiêu như thịt đỏ, đồng thời có liên quan đến chất lượng giấc ngủ tốt hơn.
Đậu nành
Đậu nành non (đậu edamame) là nguồn cung cấp vitamin B6 dồi dào. Nó cũng chứa hợp chất isoflavone, hỗ trợ sản xuất serotonin và tryptophan, một axit amin hỗ trợ giấc ngủ. Cơ thể không thể tự sản xuất tryptophan, vì vậy cần bổ sung thông qua thực phẩm.
Đậu nành
Đậu nành non (đậu edamame) là nguồn cung cấp vitamin B6 dồi dào. Nó cũng chứa hợp chất isoflavone, hỗ trợ sản xuất serotonin và tryptophan, một axit amin hỗ trợ giấc ngủ. Cơ thể không thể tự sản xuất tryptophan, vì vậy cần bổ sung thông qua thực phẩm.
Rau xanh
Các loại rau xanh như rau bina và cải xoăn chứa nhiều magie - một vi chất thiết yếu, tham gia vào nhiều phản ứng quan trọng trong cơ thể. Một cốc rau bina nấu chín chứa gần 160 mg magie, trong khi một cốc cải xoăn nấu chín cung cấp khoảng 45 mg.
Magie giúp bạn dễ đi vào giấc ngủ hơn và kéo dài thời gian ngủ. Nó điều hòa các chất dẫn truyền thần kinh và hormone căng thẳng cortisol, từ đó giúp cơ thể và não bộ thư giãn, giảm stress.
Rau xanh
Các loại rau xanh như rau bina và cải xoăn chứa nhiều magie - một vi chất thiết yếu, tham gia vào nhiều phản ứng quan trọng trong cơ thể. Một cốc rau bina nấu chín chứa gần 160 mg magie, trong khi một cốc cải xoăn nấu chín cung cấp khoảng 45 mg.
Magie giúp bạn dễ đi vào giấc ngủ hơn và kéo dài thời gian ngủ. Nó điều hòa các chất dẫn truyền thần kinh và hormone căng thẳng cortisol, từ đó giúp cơ thể và não bộ thư giãn, giảm stress.
Chanh là nguồn cung cấp vitamin C và các chất chống oxy hóa. Theo USDA FoodData Central, 100 g chanh chứa khoảng 53 mg vitamin C, giúp hỗ trợ miễn dịch và bảo vệ tế bào khỏi stress oxy hóa. Uống nước chanh buổi sáng đang được nhiều người theo đuổi với kỳ vọng "thải độc", "giảm cân", "làm đẹp da", song cần hiểu đúng bản chất của thói quen này.
Theo Ths.BS Bùi Thị Duyên, Phó trưởng Khoa Dinh Dưỡng, Bệnh viện Quân y 175, lợi ích rõ ràng nhất của nước chanh buổi sáng là giúp bổ sung nước sau một đêm dài và cung cấp một lượng nhỏ vitamin C. Tuy nhiên, không nên kỳ vọng đây là phương pháp giảm cân hay "thải độc".
Hiện nay chưa có bằng chứng khoa học đáng tin cậy nào chứng minh nước chanh có thể đốt mỡ hoặc giảm cân trực tiếp. Hiệu quả giảm cân (nếu có) chủ yếu đến từ việc thay thế các loại đồ uống nhiều đường như nước ngọt, trà sữa bằng nước chanh ít năng lượng. Một số người cảm thấy tiêu hóa tốt hơn khi uống nước chanh do acid citric kích thích tiết dịch vị, nhưng điều này không phù hợp với tất cả mọi người.
Theo American Dental Association, việc tiêu thụ thường xuyên các đồ uống có tính acid như nước chanh có thể làm mòn men răng nếu không được pha loãng hoặc chăm sóc răng miệng đúng cách. Ngoài ra, với những người có bệnh lý dạ dày như viêm dạ dày hoặc trào ngược, uống nước chanh khi đói có thể làm tăng kích ứng niêm mạc, gây khó chịu.
Bác sĩ Duyên khuyến nghị nên uống nước chanh pha loãng (nửa quả chanh với 200-300 ml nước), không thêm nhiều đường. Có thể dùng ống hút hoặc súc miệng sau khi uống để bảo vệ men răng. Người có bệnh dạ dày cần thận trọng.
Lưu ý, những thói quen như ăn tối muộn hay uống nước chanh buổi sáng chỉ là những yếu tố nhỏ trong toàn bộ chế độ ăn uống. Không có thực phẩm hay thói quen đơn lẻ nào có thể quyết định hoàn toàn sức khỏe. Điều quan trọng là chế độ ăn cân bằng, thời điểm ăn hợp lý và lối sống lành mạnh.
Thay vì tìm kiếm các "mẹo nhanh", người dân nên chú trọng ăn đúng giờ, phù hợp nhịp sinh học. Phân bố năng lượng hợp lý trong ngày, ưu tiên ban ngày hơn ban đêm. Tăng cường rau xanh, protein chất lượng cao, hạn chế đường, đồ chế biến sẵn.
Th.S Hoàng Duy Luân, bác sĩ Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), cho biết việc tự ý sử dụng các dụng cụ, đai treo cổ để kéo giãn cột sống tại nhà mà không có sự chỉ định và giám sát của bác sĩ là cực kỳ nguy hiểm. Vùng cổ tập trung nhiều dây thần kinh, mạch máu quan trọng và các đốt sống nhạy cảm; một sai sót nhỏ cũng có thể dẫn đến những hậu quả không thể khắc phục được.
Bác sĩ Hoàng Duy Luân lưu ý nguy cơ nghiêm trọng nhất do tự sử dụng các dụng cụ kéo giãn cột sống tại nhà là tai biến về mạch máu và thần kinh, cũng như tổn thương cấu trúc cột sống.
Cụ thể, các tai biến về mạch máu và thần kinh bao gồm:
Bóc tách động mạch đốt sống: Lực kéo không đúng cách hoặc quá mạnh có thể gây tổn thương thành mạch máu, dẫn đến hình thành cục máu đông, gây đột quỵ não hoặc tử vong đột ngột.
Liệt vĩnh viễn: Nếu người dùng đang bị thoát vị đĩa đệm nặng hoặc có các tổn thương tủy sống tiềm ẩn, lực kéo có thể làm khối thoát vị chèn ép tủy cấp tính, gây liệt chi hoặc mất kiểm soát đại tiểu tiện (hội chứng đuôi ngựa).
Tổn thương cấu trúc cột sống bao gồm:
Nguy cơ gãy hoặc trượt đốt sống: Với những người có xương yếu (loãng xương) hoặc đang bị viêm nhiễm (lao cột sống), lực treo có thể làm gãy đốt sống hoặc gây trượt đốt sống cổ.
Tổn thương dây chằng và cơ: Kéo quá mức khiến các nhóm cơ và dây chằng quanh cổ bị giãn quá đà, gây đau đớn dữ dội, viêm nhiễm cục bộ và làm cột sống mất đi sự ổn định tự nhiên.
Ngoài ra còn có các biến chứng cấp tính khác:
Ngất xỉu và chóng mặt: Áp lực lên các xoang cảnh ở cổ có thể gây hạ huyết áp đột ngột hoặc thiếu máu cục bộ tạm thời, khiến người bệnh ngất ngay khi đang treo, dẫn đến ngã nhào và chấn thương.
Tăng huyết áp kịch phát: Sự lo lắng và đau đớn trong quá trình tự thực hiện có thể khiến huyết áp tăng vọt, đe dọa những người có tiền sử bệnh tim mạch.
Bác sĩ Hoàng Duy Luân lưu ý: Căn cứ vào hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế, phương pháp kéo giãn cột sống được chỉ định với các trường hợp: thoái hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm giai đoạn đầu, thoát vị đĩa đệm vừa và nhẹ; hội chứng đau lưng và thắt lưng do nguyên nhân ngoại vi (cơ, dây chằng); vẹo cột sống do tư thế. Việc thăm khám đánh giá tình trạng bệnh để chỉ định kéo giãn cột sống phải được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa.
Chống chỉ định kéo giãn cột sống cổ khi bị tổn thương thực thể cột sống: ung thư, lao, viêm tấy áp xe vùng lưng; chấn thương cột sống có gãy xương biến dạng; bệnh lý tủy sống và ống sống; thoái hóa cột sống có các cầu xương nối các đốt sống; viêm cột sống dính khớp; loãng xương nặng; người bệnh già, suy kiệt; trẻ em; cao huyết áp, các bệnh tim nặng; phụ nữ có thai, đang có kinh nguyệt.
