Chính phủ Anh ngày 11/4 thông báo hoãn kế hoạch trao trả quần đảo Chagos cho Mauritius, theo thỏa thuận được ký giữa hai nước hồi tháng 5/2025. Dự luật để thực thi thỏa thuận trả đảo không được đưa vào chương trình làm việc của quốc hội Anh vì nhiều khả năng không kịp thông qua trước khi kỳ họp kết thúc.
Dự luật cũng thiếu thư ủng hộ chính thức từ Washington, điều kiện pháp lý cần thiết để triển khai hiệp định với Mauritius. “Chúng tôi luôn nói rằng thỏa thuận chỉ có thể tiếp tục nếu được Mỹ ủng hộ”, người phát ngôn chính phủ Anh nói với BBC.
Theo kế hoạch ban đầu, sau khi trao trả chủ quyền quần đảo Chagos cho Mauritius, Anh sẽ thuê lại đảo Diego Garcia với thời hạn 99 năm kèm tùy chọn gia hạn. Diego Garcia là nơi đặt căn cứ quân sự chung Anh – Mỹ, đồng thời là tiền đồn quan trọng của cả hai nước tại Ấn Độ Dương.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần chỉ trích kế hoạch trả đảo của Anh. Trong các phát biểu hồi đầu năm, ông gọi đây là hành động “ngu ngốc” và “yếu kém”, cho rằng việc trao trả Chagos cho Mauritius có thể bị các đối thủ chiến lược của Mỹ khai thác.
Chính phủ Anh nói vẫn chưa từ bỏ hoàn toàn kế hoạch trả đảo cho Mauritius, cho rằng đây là phương án phù hợp nhất cho các bên.
“Diego Garcia là tài sản quân sự chiến lược then chốt của cả Anh và Mỹ. Việc đảm bảo an ninh hoạt động dài hạn cho căn cứ đang và sẽ là ưu tiên của chúng tôi. Đây cũng là lý do chúng tôi ký kết thỏa thuận. Chúng tôi sẽ tiếp tục tiếp xúc với Mỹ và Mauritius”, người phát ngôn chính phủ Anh cho biết.
Quần đảo Chagos, nằm trong Lãnh thổ Ấn Độ Dương thuộc Anh, gồm khoảng 60 hòn đảo và đã nằm dưới sự kiểm soát của London từ thế kỷ 19. Diego Garcia là đảo lớn nhất trong quần đảo với diện tích 30 km2.
Anh duy trì kiểm soát quần đảo này sau khi Mauritius giành độc lập vào thập niên 1960. Trong quá khứ, hàng nghìn cư dân Chagos đã bị buộc rời khỏi nơi sinh sống, dẫn tới nhiều vụ kiện đòi bồi thường tại tòa án Anh.
Năm 2019, Tòa án Công lý Quốc tế khuyến nghị Anh trao trả quần đảo cho Mauritius. Chính phủ Anh sau đó cho rằng chỉ có một thỏa thuận với Mauritius mới đảm bảo tương lai lâu dài của căn cứ Diego Garcia.
Nhà Trắng hôm 20.4 thông báo Bộ trưởng Lao động Mỹ Lori Chavez-DeRemer sẽ rời nhiệm sở, sau thời gian vướng nhiều cáo buộc bê bối bao gồm cả những lời phàn nàn về cách bà đối xử với các nữ nhân viên trẻ tuổi, theo AFP.
Luật sư Nick Oberheiden của bà Chavez-DeRemer nói với NBC News rằng việc bà từ chức "không phải là kết quả của những hành vi sai trái về mặt pháp lý, mà là một quyết định cá nhân".
Giám đốc truyền thông Nhà Trắng Steven Cheung xác nhận việc bà Chavez-DeRemer từ chức. "Bộ trưởng Lao động Lori Chavez-DeRemer sẽ rời chính quyền để nhận một vị trí trong khu vực tư nhân", ông Cheung cho biết trong một bài đăng trên X, đồng thời nói thêm rằng Thứ trưởng Keith Sonderling sẽ giữ chức quyền Bộ trưởng Lao động.
Viết trên X, bà Chavez-DeRemer cảm ơn ông Trump. "Dù nhiệm kỳ sắp kết thúc, điều đó không có nghĩa là tôi sẽ ngừng đấu tranh cho người lao động Mỹ. Tôi mong chờ những điều tốt đẹp mà tương lai mang đến khi tôi chuyển sang khu vực tư nhân", bà viết.
Nhiệm kỳ của bà Chavez-DeRemer trên cương vị Bộ trưởng Lao động đã bị ảnh hưởng bởi nhiều cáo buộc về hành vi sai trái, bao gồm cả cuộc điều tra về nghi vấn bà có theo đuổi mối quan hệ tình cảm với cấp dưới hay không và chồng bà bị vướng các cáo buộc tấn công tình dục.
Đầu tháng 3, hai trợ lý cấp cao của bà đã từ chức sau cuộc điều tra nghi vấn vi phạm về "gian lận đi lại", bằng cách sắp xếp các sự kiện chính thức cho bà Chavez-DeRemer như một cái cớ cho các chuyến đi cá nhân.
Vị Bộ trưởng Lao động cũng phải đối mặt với một khiếu nại nội bộ chính thức cáo buộc bà theo đuổi mối quan hệ không phù hợp với một cấp dưới, một thành viên trong đội bảo vệ của bà, người đã bị cho nghỉ phép vào tháng 1.
Theo báo Khaosod English ngày 21-4, tranh cãi bắt nguồn từ bài viết có tiêu đề "How Cybercrime Became a Leading Industry in 'Scambodia'" (Cách tội phạm mạng trở thành một ngành công nghiệp hàng đầu ở 'Scambodia') do tờ Wall Street Journal đăng tải hai ngày trước đó, trong đó mô tả Campuchia là một trung tâm lớn của tội phạm mạng toàn cầu.
Ngay sau khi xuất bản, bài báo đã vấp phải phản ứng dữ dội từ dư luận Campuchia, đặc biệt ở trên mạng xã hội.
Nhiều ý kiến cho rằng cách gọi "Scambodia" - chơi chữ kết hợp giữa "scam" (lừa đảo) và Cambodia (Campuchia) - mang tính xúc phạm, bóp méo hình ảnh quốc gia và không phù hợp với chuẩn mực báo chí.
Trong bài viết trên Khmer Times ngày 21-4, nhà phân tích Roth Santepheap cho rằng việc sử dụng thuật ngữ này đã vượt qua ranh giới giữa đưa tin và chế giễu.
Theo ông, dù Campuchia thực sự đối mặt với vấn nạn lừa đảo trực tuyến, việc gán nhãn cả một quốc gia bằng một cách gọi mang tính miệt thị như vậy là không công bằng và làm suy giảm tiêu chuẩn báo chí.
Ở cấp độ chính phủ, Bộ Thông tin Campuchia cũng chỉ trích mạnh mẽ bài báo của Wall Street Journal, gọi việc sử dụng từ ngữ như vậy để gọi Campuchia là "xúc phạm" và "thiếu chuyên nghiệp", cho rằng điều này làm tổn hại đến uy tín quốc gia cũng như những nỗ lực chống tội phạm mạng của nước này.
Một bài bình luận trên báo Phnom Penh Post đặt câu hỏi vì sao Campuchia bị "điểm danh" theo cách này, trong khi lừa đảo trực tuyến là vấn đề mang tính toàn cầu, liên quan đến các mạng lưới xuyên biên giới - chứ không riêng gì ở Campuchia.
Những người chỉ trích cho rằng việc tập trung vào một cái tên mang tính giật gân như "Scambodia" có thể khiến độc giả hiểu sai bản chất vấn đề.
Các ý kiến phản đối cũng cho rằng cách tiếp cận này đã bỏ qua những nỗ lực gần đây của Campuchia trong việc trấn áp tội phạm mạng.
Trong thời gian qua, nước này đã tiến hành nhiều chiến dịch quy mô lớn, triệt phá hàng trăm địa điểm, bắt giữ và trục xuất hàng nghìn người, đồng thời siết chặt khung pháp lý liên quan.
Về phía Wall Street Journal, trong bài báo ngày 19-4, tờ này đã dẫn các đánh giá từ giới chức Mỹ cho rằng quy mô ngành lừa đảo tại Campuchia là rất lớn, trích dẫn một báo cáo chuyên gia năm 2025 ước tính các đường dây này có thể tạo ra tới 19 tỉ USD mỗi năm.
Con số này tương đương gần 40% GDP của quốc gia, thậm chí vượt qua ngành may mặc - lĩnh vực hợp pháp lớn nhất của Phnom Penh.
Reuters dẫn một nguồn tin từ Pakistan cho hay cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran ở thủ đô Islamabad kéo dài 2 giờ đồng hồ hôm 11.4 (giờ địa phương), trước khi các phái đoàn tạm nghỉ.
Trong khi đó, theo CNN, vẫn chưa rõ liệu các cuộc đàm phán đang được tiến hành trực tiếp hay thông qua các bên trung gian. Nếu được xác nhận là trực tiếp, đây sẽ là cuộc đàm phán trực tiếp cấp cao nhất giữa Mỹ và Iran kể từ khi Cộng hòa Hồi giáo được thành lập vào năm 1979.
Phái đoàn Mỹ tham gia cuộc đàm phán gồm Phó tổng thống Mỹ JD Vance, Đặc phái viên Steve Witkoff và con rể của Tổng thống Donald Trump là ông Jared Kushner. Phía Iran có Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi.
Theo truyền thông Iran, phái đoàn nước này đã quyết định bắt đầu đàm phán với phía Mỹ sau cuộc gặp với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif. Nhà lãnh đạo Pakistan cũng đã có cuộc gặp với Phó tổng thống Vance.
Tuy nhiên, khi cuộc đàm phán bắt đầu, đã có những thông tin trái ngược nhau về những gì đã được nhất trí trước đó.
Một nguồn tin cấp cao của Iran nói với Reuters rằng Mỹ đã đồng ý gỡ phong tỏa các tài sản của Iran bị đóng băng tại Qatar, nhưng một quan chức Mỹ nhanh chóng bác bỏ thông tin này.
Sau đó, một quan chức Mỹ khẳng định với trang tin Axios rằng một số tàu hải quân Mỹ ngày 11.4 đã đi qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đài truyền hình nhà nước Iran và một nguồn tin từ Pakistan đã phủ nhận việc bất kỳ tàu nào của Mỹ đi qua tuyến đường thủy này.
Trong khi đó, Tổng thống Trump viết trên mạng xã hội rằng quân đội Mỹ đã bắt đầu "dọn sạch" eo biển Hormuz và tất cả 28 tàu rải thủy lôi của Iran đã bị đánh chìm.
Ông Trump đã nhiều lần tuyên bố rằng lực lượng Mỹ đã phá hủy hải quân và không quân của Iran, đồng thời làm tê liệt chương trình tên lửa đạn đạo và hạt nhân của Tehran.
Nhưng nỗi lo sợ về các cuộc tấn công của Iran vào tàu thuyền trong vài tuần qua đã khiến eo biển Hormuz, một tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng trên toàn cầu, bị đóng cửa.
Tình trạng eo biển Hormuz bị phong tỏa đã làm gián đoạn thị trường năng lượng toàn cầu. Giá xăng ở Mỹ đã tăng vọt dù phần lớn lượng dầu chảy qua tuyến đường thủy này không đến Mỹ, theo Reuters.
