“Ngay cả khi được trao quyền rộng, thành phố vẫn khó tạo bứt phá nếu không khơi lại tinh thần dám nghĩ, dám làm”, TS Huỳnh Thế Du, Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, nói tại hội thảo tham vấn về dự thảo Luật Đô thị đặc biệt cho TP HCM do UBND TP HCM phối hợp với Đại học Quốc gia TP HCM tổ chức, ngày 4/4.
Theo ông Du, khoảng một thập niên qua TP HCM không thiếu cơ chế đặc thù, song các chính sách chưa tạo động lực tăng trưởng rõ rệt, thậm chí vai trò, đóng góp của thành phố có xu hướng giảm.
Dẫn số liệu, ông cho biết năm 2001, vùng Đông Nam Bộ chiếm 37,6% GDP cả nước, hiện còn 31,1%; trong khi vùng Đồng bằng sông Hồng từ khoảng 25% đã vươn lên dẫn đầu. Cách đây 20-25 năm, khu vực TP HCM (gồm Bà Rịa – Vũng Tàu, Bình Dương cũ) đóng góp khoảng 50% thu ngân sách, nay còn khoảng một phần ba.
Diễn biến này cũng thể hiện qua các giai đoạn áp dụng cơ chế đặc thù. Khi ban hành Nghị quyết 54 năm 2017, vùng TP HCM chiếm khoảng 27% GDP cả nước; sau 5-6 năm triển khai, tỷ trọng giảm còn 24,5% và đến năm 2020 còn 23,1%.
Liên hệ giai đoạn đầu Đổi mới, TS Huỳnh Thế Du cho rằng TP HCM từng tăng trưởng mạnh nhờ cách làm linh hoạt, “phá rào” trước những ràng buộc chưa phù hợp. “Luật Đô thị đặc biệt hay việc nới khung thể chế chỉ là điều kiện cần, vấn đề là cách làm và vận hành thực tế của bộ máy”, ông nói.
Theo chuyên gia này, điểm mấu chốt nằm ở “thể chế phi chính thức” – cách hệ thống thực sự vận hành, từ phối hợp giữa các cơ quan, xử lý công việc đến tinh thần dám làm và mức độ linh hoạt trong thực thi – có thể chiếm tới 80% động lực đổi mới.
TS Du lưu ý nếu chỉ hoàn thiện quy định trên giấy mà không thay đổi cách vận hành, hiệu quả sẽ hạn chế. Vì vậy, cùng với xây dựng luật, TP HCM cần khơi lại tinh thần chủ động, dám nghĩ, dám làm trong đội ngũ thực thi.
“Giả định TP HCM có quyền như Singapore, tôi vẫn lo ngại nếu cách làm không thay đổi”, ông nói, dẫn lại việc thành phố đã trải qua nhiều cơ chế như Nghị quyết 54, 98 nhưng chưa tạo được bứt phá rõ rệt.
Đồng quan điểm, TS Huỳnh Thanh Điền, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, cho rằng để luật phát huy hiệu quả cần hướng tới mục tiêu: thành phố phải “được làm, làm được và dám làm”, đồng thời triển khai nhanh, sáng tạo và hiệu quả.
Theo ông, dự thảo luật cần thiết kế cơ chế để TP HCM chủ động triển khai các nhiệm vụ cụ thể, kể cả ban hành quy định với những nội dung pháp luật hiện hành chưa đề cập. Tuy nhiên, quyền hạn phải đi kèm năng lực thực thi và trách nhiệm, do đó cần cơ chế bảo vệ cán bộ, nhất là người trực tiếp ra quyết định.
TS Điền nhấn mạnh điểm nghẽn hiện nay nằm ở khâu tổ chức thực hiện, khi chủ trương, định hướng cơ bản đã rõ. Vì vậy, dự thảo cần bổ sung các công cụ hỗ trợ như quy hoạch, kiến tạo không gian phát triển, liên kết vùng, đồng thời cho phép thành phố chủ động với các lĩnh vực mới.
Về tài chính, ông đề xuất tăng quyền tự chủ tài khóa, cho phép TP HCM chủ động thu – chi, áp dụng một số khoản thu đặc thù và sử dụng các công cụ huy động vốn như trái phiếu, quỹ hạ tầng.
Ngoài ra, cần đột phá trong hợp tác công tư, mở rộng sang hạ tầng số, không gian ngầm và các lĩnh vực mới, cùng cơ chế tài chính cho đổi mới sáng tạo. Thành phố cũng cần chủ động hơn về tổ chức bộ máy, chính sách tiền lương để thu hút nhân lực chất lượng cao.
Bộ Chính trị đã đồng ý cho TP HCM xây dựng Luật Đô thị đặc biệt, tương tự Luật Thủ đô. Thành phố dự kiến hoàn tất dự thảo trong tháng 4, sau đó tổ chức các hội thảo, lấy ý kiến từ tháng 5 đến tháng 6 trước khi trình Quốc hội khóa XVI xem xét vào cuối năm 2026.
Theo Phó chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Mạnh Cường, thành phố không chỉ dừng ở bổ sung cơ chế đặc thù mà hướng tới luật hóa các chính sách ở mức cao nhất, đủ sức giải phóng nguồn lực và tạo động lực tăng trưởng mới.
TP HCM xác định ba nguyên tắc khi xây dựng luật. Thứ nhất, trao quyền tự chủ toàn diện theo phương châm “địa phương quyết – địa phương làm – địa phương chịu trách nhiệm”. Thứ hai, luật hóa các vấn đề thực tiễn chưa có hành lang pháp lý như quản lý không gian ngầm, tài sản công, đường sắt đô thị, phát triển trung tâm tài chính, thu hút nhân tài. Thứ ba, thể chế hóa các cơ chế đặc thù, biến lợi thế riêng của thành phố thành quy định pháp luật để phát huy hiệu quả.
Lễ hội diễn ra từ ngày 17/4 đến 26/4 tại khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đền Hùng và nhiều xã phường trên địa bàn Phú Thọ. Công an đặt mục tiêu bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn cho lãnh đạo Đảng, Nhà nước, khách quốc tế và người dân, du khách thập phương.
Các đơn vị được yêu cầu tăng cường nắm tình hình, quản lý chặt chẽ đối tượng hình sự, ma túy, tệ nạn xã hội; chủ động phòng ngừa, phát hiện, xử lý vi phạm từ sớm, từ xa. Công tác phòng cháy chữa cháy, đặc biệt là phòng chống cháy rừng tại khu vực Đền Hùng, được siết chặt.
Công an tỉnh cũng phối hợp các ngành liên quan quản lý hoạt động văn hóa, dịch vụ, ngăn chặn sản phẩm không phù hợp với thuần phong mỹ tục. Các trường hợp đưa tin sai sự thật ảnh hưởng đến công tác tổ chức lễ hội sẽ bị xử lý nghiêm.
Để bảo đảm trật tự an toàn giao thông, lực lượng chức năng tổ chức phân luồng từ xa, đặc biệt là xe tải trên 3,5 tấn không phục vụ lễ hội. Các phương tiện được điều hướng qua quốc lộ 2, 32C, các tỉnh lộ và hệ thống nút giao trên cao tốc Nội Bài - Lào Cai, tránh TP Việt Trì và khu di tích Đền Hùng. Phương án này được áp dụng từ ngày 17 đến 26/4 (mùng 1 đến mùng 10/3 âm lịch).
Phương tiện ra vào khu công nghiệp Thụy Vân, cảng Việt Trì được bố trí tuyến riêng qua cầu Hạc Trì, cầu Văn Lang và trục vành đai, hạn chế qua khu vực lễ hội. Người dân từ Hà Nội và các tỉnh lân cận được hướng dẫn về các bãi đỗ xe tập trung tại đường Nguyễn Tất Thành và điểm vệ tinh quanh khu di tích. Taxi được quy định điểm dừng, quay đầu ngoài khu vực trung tâm nhằm giảm ùn tắc.
Lực lượng chức năng đồng thời lắp đặt hệ thống biển báo, tăng cường hướng dẫn, điều tiết giao thông, tạo thuận lợi cho người dân đi lại trong dịp cao điểm lễ hội.
Trong thời gian diễn ra lễ hội, nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch quy mô lớn được tổ chức. Chương trình nghệ thuật khai mạc lúc 20h ngày 17/4 tại Quảng trường Hùng Vương, phường Việt Trì. Lễ hội văn hóa dân gian đường phố tổ chức ngày 24/4 trên các tuyến phố trung tâm Việt Trì.
Liên hoan văn nghệ quần chúng diễn ra từ 20 đến 25/4 tại khu di tích Đền Hùng và công viên Văn Lang; đêm công diễn và bắn pháo hoa tầm cao vào tối 25/4 tại công viên Văn Lang. Biểu diễn múa rối nước phục vụ du khách từ ngày 21 đến 23/4 tại nhà Thủy Đình, hồ Khuôn Muồi trong khu di tích Đền Hùng.
Không gian "Sắc màu du lịch Đất Tổ" diễn ra từ ngày 22 đến 26/4 tại công viên Văn Lang và trục đường Trần Phú, kết hợp trưng bày sản phẩm du lịch, ẩm thực.
Các hoạt động thể thao nổi bật dịp này gồm giải bóng chuyền Cúp Hùng Vương (23-26/4 tại Nhà luyện tập và thi đấu TDTT tỉnh) và giải bơi chải ngày 25/4 tại hồ công viên Văn Lang. Ngoài ra, các trò chơi dân gian như tung còn, bắn nỏ, đẩy gậy diễn ra từ ngày 19 đến 26/4 tại khu di tích Đền Hùng.
Phó chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Thu Hà chủ trì cuộc họp.
Báo cáo tại cuộc họp, Phó giám đốc Sở Y tế Hà Nội Vũ Cao Cương cho biết sau quá trình triển khai quyết liệt thời gian qua, công tác quản lý an toàn thực phẩm tại Hà Nội đã chuyển biến mạnh mẽ.
Cụ thể, theo ông Cương, các xã, phường đã xử phạt 927 cơ sở vi phạm với số tiền hơn 5,9 tỉ đồng liên quan tới vi phạm về an toàn vệ sinh thực phẩm. Công an Hà Nội cũng đã khởi tố 5 vụ với 10 bị can liên quan đến tội danh sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm, tạo sức răn đe lớn đối với các đối tượng kinh doanh phi pháp.
Kết luận tại cuộc họp, Phó chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Thu Hà cho rằng công tác bảo đảm an toàn thực phẩm phải được thực hiện thường xuyên, liên tục với các nhóm nhiệm vụ, giải pháp đồng bộ.
Trong đó, bà yêu cầu phải từng bước kiểm soát chặt chẽ an toàn thực phẩm trên toàn TP, gắn với ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin, xây dựng mô hình cụ thể và thay đổi nhận thức của người tiêu dùng.
Đồng thời trong quá trình triển khai việc kiểm soát an toàn vệ sinh thực phẩm, bà yêu cầu toàn bộ quá trình phải bảo đảm công khai, minh bạch.
Liên quan tới việc đảm bảo an toàn thực phẩm trong quá trình thực hiện suất ăn bán trú, bà Hà chia sẻ quan điểm cần tạo điều kiện để phụ huynh được tiếp cận thông tin về thực phẩm.
Ngoài ra, thực đơn, suất ăn phải được công khai, đối chiếu rõ ràng, tuyệt đối không để xảy ra khuất tất.
Các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm phải chủ động lắp đặt hệ thống camera, kết nối giám sát và sẵn sàng cung cấp đầy đủ hồ sơ khi có đoàn kiểm tra.
"Mỗi đơn vị phải tự bảo vệ mình bằng sự minh bạch, sẵn sàng giải trình trách nhiệm khi có yêu cầu" - Phó chủ tịch Hà Nội Vũ Thu Hà yêu cầu.
Ngày 9.4, Sở Y tế tỉnh Đắk Lắk cho biết, đơn vị đã có báo cáo kết quả điều tra vụ 86 người ngộ độc thực phẩm sau khi ăn bánh mì tại một cửa hàng tại xã Ea Drăng.
Theo đó, nguyên nhân vụ việc được xác định do các bệnh nhân đã ăn bánh mì mua tại tiệm bánh mì Q.H vào ngày 27.3, nhiều mẫu thực phẩm nhiễm vi khuẩn Salmonella.
Vụ ngộ độc thực phẩm bắt đầu ghi nhận các trường hợp mắc đầu tiên từ 22 giờ ngày 27.3. Tính đến ngày 1.4, cơ quan chức năng ghi nhận tổng cộng 86 người phải nhập viện điều trị tại Trung tâm Y tế Ea H'leo, Bệnh viện đa khoa Thiện Hạnh và Bệnh viện đa khoa vùng Tây Nguyên với các triệu chứng sốt, đau bụng, tiêu chảy, nôn mửa.
Kết quả kiểm nghiệm từ Viện Vệ sinh dịch tễ Tây Nguyên cho thấy có 5/10 mẫu bệnh phẩm và 2 mẫu thực phẩm (rau, dăm bông) nhiễm vi khuẩn Salmonella spp. Ngoài ra, mẫu rau còn nhiễm vi khuẩn Escherichia coli. Cơ quan chuyên môn kết luận bánh mì nhiễm khuẩn chính là thức ăn nguyên nhân gây ra vụ việc này.
Sau khi xảy ra vụ việc, cơ quan chức năng đã yêu cầu tiệm bánh mì Q.H ngừng kinh doanh để phục vụ công tác điều tra. Ngày 29.3, UBND xã Ea Drăng đã thành lập đoàn kiểm tra đột xuất việc chấp hành các quy định về an toàn thực phẩm đối với hộ kinh doanh này.
Dựa trên mức độ nghiêm trọng của vụ ngộ độc thực phẩm sau khi ăn bánh mì, UBND xã Ea Drăng đã tham mưu UBND tỉnh Đắk Lắk ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính tiệm bánh mì Q.H với mức phạt dự kiến là 80 triệu đồng.
Theo Sở Y tế tỉnh Đắk Lắk, 86 bệnh nhân trong vụ việc đều đã bình phục và xuất viện. Hiện tình hình an toàn thực phẩm trên địa bàn đã ổn định, không ghi nhận thêm trường hợp mắc mới.
