Những ngày qua, sau vụ sản phẩm ăn dặm của HiPP bị thu hồi, nhiều bà mẹ bỉm sữa hoang mang, lo lắng.
Nhiều mẹ bỉm sữa lo lắng sau thông tin sản phẩm ăn dặm HiPP bị thu hồi
ẢNH: CHỤP MÀN HÌNH
Chị Lê Thùy Dung (P.Bạch Mai, Hà Nội), mẹ của bé trai 9 tháng tuổi, chia sẻ: “Trước giờ mình gần như tin tuyệt đối vào hàng xách tay, đặc biệt là các sản phẩm từ châu Âu. Nhưng sau vụ sữa Aptamil và sản phẩm ăn dặm HiPP bị thu hồi, mình cứ ám ảnh, không biết những gì con ăn có thực sự an toàn không”, chị Dung chia sẻ.
Theo chị Dung, điều khiến chị sợ nhất không chỉ là chất lượng sản phẩm, mà là cảm giác không biết trông cậy vào đâu nếu rủi ro xảy ra. “Nếu có vấn đề thật, mình biết tìm ai? Người bán chỉ là một tài khoản Facebook, mình chưa gặp bao giờ, không hóa đơn”, chị Dung nói.
Cùng tâm trạng, chị Tạ Thùy Anh (P.Dương Nội, Hà Nội) có thói quen mua thực phẩm xách tay qua các hội nhóm mẹ bỉm trên mạng xã hội. “Nhiều người bán quảng cáo là hàng chuẩn Đức, Nhật, Úc nên mình cũng tin. Nhưng giờ nghĩ lại thì thấy khá liều, vì không biết nguồn gốc thật sự ra sao. Nếu con ăn phải sản phẩm có vấn đề thì gần như mình tự chịu”, chị Anh bày tỏ.
Trên một hội nhóm mẹ bỉm sữa, một phụ huynh lo lắng khi thấy con có dấu hiệu nôn trớ khi dùng sản phẩm của HiPP. Bên cạnh những người nhiệt tình tư vấn, thì không ít người vào công kích, nói là bôi nhọ sản phẩm.
“Giờ mình không dám tin hoàn toàn vào quảng cáo hay review trên mạng nữa. Nếu người mua lên tiếng mà còn bị phản ứng như vậy thì ai dám nói nữa? Nhưng nếu im lặng thì rủi ro vẫn ở đó, con mình là người chịu trước”, chị nói.
Trao đổi với Thanh Niên, luật sư Nguyễn Hữu Toại, Giám đốc Công ty luật TNHH Hừng Đông, Đoàn luật sư TP.Hà Nội, cho biết pháp luật Việt Nam hiện không có khái niệm chính thức về “hàng xách tay”.
Các luật hiện hành như luật Hải quan, luật Quản lý ngoại thương, luật An toàn thực phẩm hay luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đều không coi đây là một loại hình hàng hóa riêng biệt.
“Trên thực tế, “hàng xách tay” đang tồn tại dưới 2 dạng. Một là hàng hóa thuộc hành lý cá nhân hợp pháp của người nhập cảnh, phục vụ nhu cầu tiêu dùng hoặc làm quà biếu trong định mức miễn thuế. Hai là hàng hóa được đưa về nhằm mục đích kinh doanh nhưng lại “đội lốt” hành lý cá nhân để né thủ tục nhập khẩu chính ngạch. Đây là hình thức phổ biến trên thị trường hiện nay và cũng là khu vực tiềm ẩn rủi ro pháp lý lớn nhất”, ông Toại nêu rõ.
Với nhóm thực phẩm dành cho trẻ em như sữa công thức, bột ăn dặm, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, theo luật sư Toại, pháp luật Việt Nam đặt ra yêu cầu rất chặt chẽ: phải công bố sản phẩm, kiểm tra an toàn thực phẩm, có nhãn phụ tiếng Việt, truy xuất nguồn gốc và xác định rõ đơn vị chịu trách nhiệm tại Việt Nam.
Tuy nhiên, phần lớn hàng xách tay lưu thông trên thị trường lại bỏ qua gần như toàn bộ các bước này. “Vấn đề không phải là thiếu quy định, mà là khoảng trống trong thực thi và kiểm soát,” luật sư Toại nhấn mạnh.
Theo luật sư Toại, hoạt động kinh doanh thực phẩm “xách tay” đang “lách” gần như toàn bộ chuỗi quản lý nhà nước. Hàng loạt cá nhân bán hàng qua Facebook, Zalo, TikTok, livestream hoặc các hội nhóm cư dân, nhưng không đăng ký kinh doanh, không kê khai thuế, không xuất hóa đơn. Điều này khiến họ gần như đứng ngoài cơ chế hậu kiểm của cơ quan chức năng.
Theo quy định pháp luật, trách nhiệm bồi thường trước hết thuộc về tổ chức, cá nhân đưa hàng hóa ra thị trường bao gồm người bán, nhà phân phối hoặc nhà nhập khẩu.
Trong trường hợp xảy ra sự cố, người tiêu dùng có thể khiếu nại tới các cơ quan như Cục An toàn thực phẩm, Sở Y tế, lực lượng Quản lý thị trường hoặc Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; đồng thời, có thể khởi kiện dân sự nếu có đủ chứng cứ như hóa đơn, tin nhắn giao dịch, mẫu sản phẩm, kết quả giám định và hồ sơ điều trị.
Tuy nhiên, với “hàng xách tay”, luật sư Toại cho biết, phần lớn giao dịch lại diễn ra với các cá nhân bán hàng qua mạng xã hội, không có pháp nhân rõ ràng, giao hàng COD nên khó xác minh danh tính, không hóa đơn chứng từ, không địa chỉ kinh doanh cụ thể.
Nhiều người còn cố tình né trách nhiệm bằng cách dùng các cụm từ như “mua hộ”, “xách giúp”, “bán hộ người thân” để tránh bị coi là hoạt động kinh doanh. Đây chính là “nút thắt” khiến việc khởi kiện trở nên cực kỳ khó khăn.
“Người tiêu dùng không chỉ khó xác định đúng đối tượng phải chịu trách nhiệm, mà còn gặp trở ngại lớn trong việc chứng minh thiệt hại và mối quan hệ nhân quả giữa sản phẩm và hậu quả sức khỏe của trẻ – một quá trình đòi hỏi giám định chuyên môn phức tạp, tốn kém thời gian và chi phí. Nếu không xác định được người bán ngay từ đầu, khả năng bảo vệ quyền lợi là rất hạn chế”, luật sư Toại thẳng thắn.
Từ thực tế trên, luật sư Toại cho rằng, cần sớm xây dựng cơ chế pháp lý rõ ràng hơn đối với “hàng xách tay thương mại”, nhằm phân định rạch ròi giữa hành lý cá nhân hợp pháp và hoạt động nhập khẩu trá hình để kinh doanh.
Đặc biệt, với các nhóm hàng có rủi ro cao như sữa, thực phẩm trẻ em, thực phẩm chức năng hay mỹ phẩm, cần có cơ chế kiểm soát riêng, chế tài mạnh hơn và yêu cầu truy xuất trách nhiệm rõ ràng.
Đại tá, tiến sĩ - bác sĩ Phan Đình Mừng, Phó giám đốc Bệnh viện Quân y 175, Giám đốc Viện Chấn thương Chỉnh hình, cho biết bệnh lý khớp háng đang có xu hướng trẻ hóa, không còn chỉ gặp ở người lớn tuổi mà ngày càng xuất hiện nhiều ở nhóm 20 - 30 tuổi. Nguyên nhân chủ yếu liên quan đến lối sống như hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, ít vận động và đặc biệt là sử dụng corticoid kéo dài, không kiểm soát.
Theo ông, chi phí cho một ca phẫu thuật thay khớp háng hiện dao động khoảng 80 - 100 triệu đồng, vẫn là rào cản lớn đối với nhiều bệnh nhân. Vì vậy, từ năm 2019 đến nay, chương trình hỗ trợ của Bệnh viện Quân y 175 phối hợp Operation Walk Chicago đã giúp gần 200 người bệnh được tiếp cận điều trị.
Tiếp nối thành công của những đợt phối hợp trước giữa hai đơn vị, trong năm 2026, chương trình tiếp tục được triển khai với định hướng đẩy mạnh công tác theo dõi, đánh giá sau mổ, đồng thời thực hiện các can thiệp chuyên môn cần thiết nhằm tối ưu hiệu quả điều trị lâu dài cho người bệnh.
Từ ngày 10 - 14.4.2026, Viện Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Quân y 175 phối hợp cùng OWC đã thực hiện phẫu thuật thay khớp háng nhân tạo miễn phí cho 37 bệnh nhân. Các bệnh lý chủ yếu bao gồm hoại tử chỏm xương đùi, thoái hóa khớp háng... những nguyên nhân gây suy giảm nghiêm trọng khả năng vận động. Mỗi ca phẫu thuật được tài trợ hoàn toàn.
"Sau nhiều năm đau đớn, tôi chưa từng nghĩ mình có thể đi lại bình thường như hôm nay. Gia đình khó khăn nên việc mổ là điều rất xa vời. Tôi thật sự biết ơn các bác sĩ và chương trình đã cho tôi cơ hội được đi lại một lần nữa", cô Ngọc Ảnh (ở TP.HCM) khớp háng nhân tạo bên phải năm 2023 bày tỏ.
Ăn đồ ngọt không trực tiếp gây suy thận ngay lập tức như chất độc, nhưng nó là "kẻ giết người thầm lặng" thông qua việc gây ra bệnh tiểu đường và cao huyết áp. Khi ăn quá nhiều đường, nồng độ glucose trong máu tăng cao, buộc thận phải làm việc quá tải, tăng nguy cơ suy thận. Tiêu thụ nhiều glucose làm tăng hấp thu natri tại ruột non khiến lượng muối trong cơ thể tích tụ, buộc thận buộc phải làm việc nhiều hơn để đào thải muối dư thừa.
Lạm dụng đường có thể thúc đẩy các rối loạn chuyển hóa, gây béo phì – yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến tiểu đường type 2. Tiểu đường và rối loạn chuyển hóa còn là nguyên nhân phổ biến gây tổn thương mạch máu, gồm cả hệ thống mạch máu nuôi thận, làm tăng nguy cơ suy thận mạn tính.
Đường ức chế cơ thể sản xuất oxit nitric (NO), một hợp chất kích thích thành mạch co giãn. Ăn nhiều đường kích thích sự thu hẹp của mạch máu, gây tăng huyết áp, gây bệnh thận và thúc đẩy suy thận mạn tính tiến triển nhanh hơn.
WHO khuyến cáo mỗi người nên ăn dưới 25 g đường một ngày (kể cả uống), bằng một nửa so với mức trung bình một người Việt ăn hiện nay. Người lớn và trẻ em nên giảm lượng đường tự do xuống dưới 10% tổng năng lượng nạp vào cơ thể hàng ngày. Tỷ lệ này nếu dưới 5%, tương đương 25 g hoặc 5 muỗng cà phê, sẽ có lợi hơn cho sức khỏe.
Đường không chỉ có trong kẹo, mà còn nằm rất nhiều trong nước tương, tương ớt, bánh mì, và đặc biệt là nước ngọt đóng chai. Thay vì bánh kẹo, hãy ăn trái cây tươi, uống đủ nước giúp thận thải lọc độc tố tốt hơn.
Trong một clip trên TikTok, một phụ nữ chia sẻ hình ảnh tay, chân và mặt nổi mề đay sau khi mặc chiếc váy mới mua từ cửa hàng trực tuyến.
Trên mạng xã hội, không ít người cũng kể lại tình trạng nổi mẩn đỏ, ngứa hoặc mề đay sau khi mặc quần áo mới.
Bác sĩ da liễu Susan Massick tại Trung tâm Y tế Wexner thuộc Đại học bang Ohio (Mỹ),cho biết bà thường gặp bệnh nhân bị kích ứng da sau khi mặc quần áo mới. Tình trạng này hay xuất hiện ở những vùng da dễ cọ xát như nách, bẹn, eo và cổ, theo tờ The New York Times.
Theo bác sĩ da liễu Shamsa Kanwal ở thành phố Portland (bang Oregon, Mỹ), quần áo mới thường chứa nhiều chất có thể gây kích ứng da hoặc các triệu chứng phản ứng dị ứng.
Bụi bẩn bám vào quần áo trong thời gian lưu kho cũng có thể khiến da đỏ, ngứa hoặc rát, nhất là với người có làn da nhạy cảm.
Tuy nhiên, nguyên nhân phổ biến hơn là các hóa chất được sử dụng trong quá trình sản xuất hàng dệt may, theo bác sĩ Kanwal.
Trong một nghiên cứu năm 2022, các nhà khoa học Tây Ban Nha đã phân tích 120 mẫu quần áo dành cho trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai từ các cửa hàng và kênh bán hàng trực tuyến. Kết quả cho thấy 20% số mẫu có chứa formaldehyde (hóa chất phổ biến trong ngành dệt may).
Thậm chí, quần áo gắn nhãn “hữu cơ” cũng chứa thuốc nhuộm, chất làm mềm vải và hương liệu, theo bác sĩ Kanwal.
Do đó, giới chuyên gia lưu ý việc giặt quần áo trước khi mặc có thể giúp loại bỏ một phần các chất dễ gây kích ứng như thuốc nhuộm, hương liệu và formaldehyde.
Tuy nhiên, không phải hóa chất nào cũng được loại bỏ hoàn toàn sau khi giặt. Một số hóa chất như chất chống cháy (trong đồ bảo hộ) hoặc chất kháng khuẩn dùng để hạn chế mùi trong đồ thể thao được thiết kế để bám lại trên vải sau nhiều lần giặt.
Đối với những loại quần áo chỉ được giặt khô hoặc sấy hơi nước, việc giặt trước khi mặc lần đầu có thể giúp giảm bớt mùi hương hoặc mùi hóa chất. Bác sĩ Kanwal gợi ý mặc một lớp áo mỏng bên trong nếu không thể giặt trước quần áo mới.
Nếu tình trạng dị ứng da vẫn kéo dài sau khi đã giặt quần áo, bác sĩ Massick khuyên nên đi khám chuyên khoa da liễu. Đây có thể là tình trạng viêm da tiếp xúc kích ứng, gây phát ban đỏ và ngứa, thường xuất hiện trong vòng vài phút đến vài giờ sau khi da tiếp xúc trực tiếp với chất gây kích ứng.
Nếu da bị dị ứng sau khi mặc quần áo, bác sĩ Massick khuyên nên tránh gãi vì có thể làm tình trạng nặng hơn, gây đổi màu da hoặc nhiễm trùng.
