Giảm cân và duy trì vóc dáng là bài toán chung của nhiều người hiện đại. Bước đầu tiên trong việc điều chỉnh chế độ ăn uống thường là cắt giảm trà sữa hay các loại đồ uống đóng chai. Tuy nhiên, không ít người sau khi bỏ trà sữa lại chuyển sang nước ép trái cây hoặc sữa đậu nành vì tin rằng chúng tốt cho sức khỏe hơn.
Chuyên gia dinh dưỡng Cao Mẫn Mẫn (Đài Loan, Trung Quốc) cảnh báo, có 6 loại đồ uống “giả danh” lành mạnh thực chất là những “quả bom nhiệt lượng dạng lỏng”.
Tại sao càng uống nước càng thấy sưng phù?
Nhiều người thắc mắc dù uống nhiều nước mỗi ngày nhưng quá trình trao đổi chất vẫn đình trệ, cơ thể ngày càng béo hoặc gặp tình trạng phù nề.
Theo chuyên gia Cao Mẫn Mẫn, nguyên nhân phổ biến của tình trạng “nhìn gương thấy mình sưng lên một vòng” thường do: ăn quá mặn, ngồi nhiều ít vận động và tích tụ nước trong cơ thể.
Giải pháp đúng đắn lúc này không phải là nhịn uống nước, mà là phải “uống nước lọc đúng nghĩa”. Nước lọc giúp thúc đẩy tuần hoàn trao đổi chất, đào thải muối và nước dư thừa, từ đó giúp giảm tình trạng phù nề hiệu quả.
Chuyên gia nhấn mạnh sự khác biệt giữa nước lọc và đồ uống “giả lành mạnh”:
Nước lọc: 0 kcal, không làm tăng đường huyết, hỗ trợ trao đổi chất.
Đồ uống “giả lành mạnh”: Chứa từ 150-500 kcal, làm tăng đường huyết nhanh chóng và thúc đẩy tích tụ mỡ thừa.
6 loại đồ uống “bẫy” sức khỏe cần cảnh giác
Dưới đây là danh sách 6 loại đồ uống dễ gây nhầm lẫn được chuyên gia cảnh báo:
Nước ép trái cây tươi
Nhiều cửa hàng thường cho thêm đường hoặc siro để tăng hương vị. Cộng thêm lượng đường fructose tự nhiên từ trái cây, một ly nước ép có thể khiến lượng đường nạp vào cơ thể vượt ngưỡng cho phép.
Nước chanh mật ong
Để cân bằng vị chua của chanh, người bán thường cho rất nhiều mật ong và đường. Thực tế, hàm lượng đường trong một ly nước này là rất lớn.
Sữa chua uống có đường
Dù có chứa lợi khuẩn (probiotics), nhưng loại đồ uống này thường được thêm rất nhiều đường. Một chai nhỏ có thể chứa mức năng lượng cực cao.
Sữa đậu nành ngọt
Vốn là nguồn protein chất lượng cao, nhưng khi thêm đường, nó trở thành một loại đồ uống có đường thông thường.
Loại này chỉ thực sự cần thiết khi cơ thể đổ mồ hôi đầm đìa do vận động mạnh. Nếu chỉ ngồi văn phòng mà uống nước thể thao, bạn chẳng khác nào đang uống “nước đường”, khiến calo tích tụ nhanh chóng.
Trà trái cây
Phần lớn các loại trà này được pha từ siro và trà, lượng trái cây tươi rất ít nên vitamin hạn chế, trong khi hàm lượng đường lại không hề thấp.
Đặc biệt với người lớn tuổi hoặc người mắc tiểu đường, việc tự theo dõi đường huyết đúng cách có thể giảm nguy cơ biến chứng nguy hiểm.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, việc kiểm tra đường huyết thường xuyên giúp người bệnh tiểu đường hiểu rõ phản ứng của cơ thể với thực phẩm, vận động và thuốc.
Tiến sĩ Robert Gabbay, Giám đốc khoa học của Hiệp hội Tiểu đường Mỹ, cho biết theo dõi tại nhà giúp phát hiện sớm tình trạng tăng hoặc hạ đường huyết, từ đó điều chỉnh điều trị kịp thời.
Tùy từng trường hợp, người bệnh có thể được khuyến nghị đo đường huyết vào các thời điểm như:
Việc đo đúng thời điểm giúp đánh giá chính xác mức độ kiểm soát đường huyết trong ngày, theo CDC Mỹ.
Để kết quả chính xác, người bệnh cần:
Ngoài ra, cần kiểm tra hạn sử dụng của que thử và bảo quản máy đo đúng cách.
Theo Viện Quốc gia về Bệnh tiểu đường, Tiêu hóa và Bệnh thận (Mỹ), mức đường huyết mục tiêu thường khoảng 80 - 130 mg/dL khi đói và dưới 180 mg/dL sau ăn, tùy từng cá nhân.
Nhiều người chỉ đo đường huyết khi thấy mệt hoặc bỏ qua việc ghi chép. Một số trường hợp đo sai kỹ thuật hoặc không vệ sinh tay trước khi đo, khiến kết quả thiếu chính xác.
Bác sĩ Rita Rastogi Kalyani, chuyên gia nội tiết tại Đại học Johns Hopkins (Mỹ), cảnh báo người bệnh không nên tự ý điều chỉnh thuốc chỉ dựa vào một vài chỉ số đơn lẻ.
Người bệnh tiểu đường nên liên hệ bác sĩ nếu:
Theo dõi đường huyết tại nhà không chỉ là thói quen mà còn là công cụ giúp người bệnh kiểm soát sức khỏe chủ động hơn. Thực hiện đúng cách và đều đặn sẽ góp phần giảm biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Nhiều nghiên cứu quy mô lớn cho thấy chất lượng và thời lượng giấc ngủ có liên quan trực tiếp đến tuổi thọ. Những người có giấc ngủ lành mạnh thì nguy cơ tử vong thấp hơn đáng kể, theo chuyên trang sức khỏe Medical News Today (Anh).
Giấc ngủ tối ưu là từ 7 - 9 tiếng/đêm. Tuy nhiên, ngủ đủ giờ thôi chưa đủ. Những thói quen nhỏ vào buổi tối có thể quyết định chúng ta ngủ sâu hay không. Về lâu dài, giấc ngủ này sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch, chuyển hóa cũng như quá trình lão hóa.
Dưới đây là những thói quen buổi tối đơn giản nhưng giúp cải thiện giấc ngủ và tuổi thọ:
Môi trường ngủ có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giấc ngủ. Nếu phòng quá nóng, quá sáng hoặc có tiếng ồn, cơ thể sẽ khó duy trì chu kỳ ngủ ổn định.
Để bắt đầu giấc ngủ, cơ thể cần giảm nhẹ nhiệt độ lõi bên trong. Một không gian mát mẻ, khoảng 18 - 24°C, hỗ trợ quá trình này. Bóng tối giúp tăng tiết hoóc môn melatonin. Đây là yếu tố quan trọng giúp chúng ta buồn ngủ, trong khi sự yên tĩnh giúp hạn chế giấc ngủ bị gián đoạn. Những điều chỉnh đơn giản này có thể cải thiện rõ rệt khả năng ngủ sâu, vốn là giai đoạn quan trọng cho phục hồi cơ thể.
Vận động thể chất giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ. Thế nhưng, thời điểm tập thể dục đóng vai trò rất quan trọng. Các nghiên cứu cho thấy tập luyện đều đặn giúp tăng thời gian ngủ sâu và giảm số lần thức giấc ban đêm.
Tuy nhiên, nếu tập cường độ cao quá gần giờ ngủ, cơ thể sẽ tăng hoóc môn adrenaline và thân nhiệt, khiến khó đi vào giấc ngủ. Ngược lại, các hoạt động nhẹ như đi bộ, giãn cơ hoặc yoga vào buổi tối lại giúp thư giãn hệ thần kinh và giấc ngủ sâu hơn.
Nhiều người có thói quen nằm trên giường rất lâu nhưng không ngủ được. Điều này vô tình khiến não bộ liên kết giường với sự tỉnh táo thay vì nghỉ ngơi.
Trong liệu pháp hành vi nhận thức cho mất ngủ (CBT-I), nếu sau khoảng 20 phút vẫn chưa ngủ, bạn nên rời khỏi giường và làm một hoạt động nhẹ như đọc sách, rồi quay lại khi cảm thấy buồn ngủ.
Tắm nước ấm trước khi ngủ khoảng 1 - 2 giờ có thể giúp ngủ nhanh hơn. Khi tiếp xúc với nước ấm, mạch máu dưới da giãn ra, giúp cơ thể tỏa nhiệt. Sau đó, nhiệt độ lõi trong cơ thể giảm xuống. Đây là tín hiệu sinh học quan trọng giúp khởi động giấc ngủ, theo Medical News Today (Anh).
ThS.BS Hồ Văn Hùng, Viện Thần kinh, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết chóng mặt thực chất là một rối loạn đa giác quan, liên quan đến sự phối hợp giữa hệ tiền đình, thị giác và cảm giác bản thể. Thống kê cho thấy cứ 10 người trên 60 tuổi thì có 3 người bị chóng mặt, tỷ lệ này tăng lên khoảng 50% ở nhóm trên 85 tuổi.
Bệnh nhân đến khám vì chóng mặt thường mô tả triệu chứng rất khác nhau. Người thấy mọi vật quay cuồng, đảo lộn; người có cảm giác bồng bềnh như đi trên mây; người lại chỉ đơn thuần là choáng váng, "xây xẩm mặt mày".
Chóng mặt là bệnh phổ biến phổ biến song không hề "đơn giản". Nguyên nhân có thể trải dài từ các rối loạn lành tính ở tai trong đến những tổn thương não bộ nguy hiểm. Việc phân loại nguyên nhân là yếu tố then chốt giúp xử trí đúng và kịp thời.
Nhóm nguyên nhân ngoại biên (thường lành tính nhưng gây khó chịu): Phổ biến nhất là sỏi tai (BPPV), khi các tinh thể nhỏ trong tai trong di chuyển bất thường, khiến người bệnh chóng mặt dữ dội khi thay đổi tư thế. Ngoài ra còn có bệnh Menière (kèm ù tai, giảm thính lực) và viêm dây thần kinh tiền đình sau nhiễm virus.
Nhóm nguyên nhân trung ương (cảnh báo nguy hiểm): Bao gồm các bệnh lý liên quan đến não như đột quỵ, thiếu máu não cục bộ, u não. Đáng lưu ý là migraine tiền đình - nguyên nhân gây chóng mặt kéo dài, thường gặp ở phụ nữ trung niên.
Bên cạnh đó, còn nhiều nguyên nhân dễ bị bỏ sót như rối loạn tuyến giáp, tác dụng phụ của thuốc ở người cao tuổi hoặc chóng mặt chức năng do căng thẳng, lo âu kéo dài.
PGS.TS Võ Hồng Khôi, Viện trưởng Viện Thần kinh, Bệnh viện Bạch Mai, cảnh báo tình trạng lạm dụng thuốc "hoạt huyết", thuốc tuần hoàn não khi chưa rõ nguyên nhân. Nhiều người cứ chóng mặt là tự ý dùng thuốc. Điều này rất nguy hiểm vì có thể làm lu mờ triệu chứng của đột quỵ hoặc u não, khiến việc chẩn đoán bị chậm trễ.
Theo ông, chẩn đoán đúng là yếu tố quyết định. Hiện nay, với các công cụ sàng lọc như HINTS, bác sĩ có thể phân biệt chóng mặt lành tính với đột quỵ ngay từ giai đoạn sớm - "thời điểm vàng" để can thiệp và cứu sống người bệnh. Điều trị hiện đại cũng không chỉ dừng ở thuốc, mà cần kết hợp phục hồi chức năng tiền đình và hỗ trợ tâm lý để xử lý tận gốc nguyên nhân.
Các chuyên gia khuyến cáo không nên chủ quan với triệu chứng chóng mặt. Nếu chóng mặt đi kèm đau đầu dữ dội, đau cổ gáy, yếu tay chân, mất thăng bằng hoặc nói khó, cần đến ngay cơ sở y tế. Thay vì tự ý dùng thuốc theo kinh nghiệm, người bệnh nên được thăm khám tại các cơ sở chuyên khoa để có chẩn đoán chính xác và điều trị phù hợp.
