Từ tháng 9/2024 đến tháng 4/2026, tổng cộng 49 kỳ thủ bị xử lý với nhiều mức án khác nhau, từ khiển trách, cấm thi đấu có thời hạn cho đến cấm vĩnh viễn và thậm chí nhận án tù. Chưa bao giờ một môn thể thao trí tuệ truyền thống lại đối diện với cuộc thanh lọc sâu rộng và khốc liệt đến vậy.
Cú sốc lớn nhất nằm ở danh sách những người sa ngã. Từ “Vua cờ tướng” Vương Thiên Nhất, đến các kỳ vương Triệu Hâm Hâm, Trịnh Duy Đồng, Uông Dương, rồi Hồng Trí, Tạ Tĩnh, Từ Siêu và gần nhất là Tưởng Xuyên. Họ từng thống trị kỳ đàn suốt gần hai thập kỷ, nhưng đều lần lượt bị phanh phui và xử lý. Trong đó, Thiên Nhất, Duy Đồng, Hâm Hâm và Tưởng Xuyên được ví như “Tứ Đại Thiên Vương” của cờ tướng Trung Quốc hiện đại, biểu tượng cho đỉnh cao chuyên môn.
Trong đợt xử phạt mới nhất ngày 13/4/2026, Tưởng Xuyên, cựu số một quốc gia, vô địch thế giới 2011, bị cấm thi đấu 5 năm. Ba kỳ vương Hồng Trí, Tạ Tĩnh và Từ Siêu nhận án cấm vĩnh viễn. Trước đó, hai đợt xử lý năm 2024 và 2025 đã “quét” qua 43 kỳ thủ khác, trong đó nhiều người cũng bị treo giò dài hạn hoặc tước danh hiệu. Con số 49 người bị kỷ luật cho thấy quy mô của bê bối mang tính hệ thống, dàn trải.
Các kỳ thủ dàn xếp kết quả thông qua hình thức đưa và nhận hối lộ hơn 10 năm qua. Một số trả tiền để đối thủ buông cờ, nhằm cải thiện thứ bậc, số khác nhận tiền để cố tình thua. Hành vi này diễn ra trong thời gian dài, thậm chí ngay tại các giải đấu danh giá nhất như Giáp Cấp Liên Tái hay vô địch quốc gia. Một đoạn ghi âm bị rò rỉ từ tháng 4/2023, trong đó các kỳ thủ bàn bạc mua bán độ, được xem là quả bom mở đầu cuộc khủng hoảng.
Mục đích mua bán độ của các kỳ thủ cũng nằm ở tiền bạc và danh vọng. Thứ bậc của kỳ thủ gắn trực tiếp với thu nhập từ giải thưởng, quảng cáo, livestream. Một nhà vô địch giải đồng đội quốc gia nhận khoảng 150.000 nhân dân tệ (580 triệu đồng), nhưng khi chia cho cả đội, mỗi người chỉ còn chưa đến 40.000 tệ (150 triệu đồng). Với những kỳ thủ không thuộc nhóm hàng đầu, thu nhập hàng năm thường dưới 100.000 tệ (386 triệu đồng), thậm chí có người chỉ kiếm vài nghìn tệ mỗi tháng tại các CLB địa phương.
Do đó, một vòng luẩn quẩn hình thành. Kỳ thủ cần thứ bậc cao để kiếm tiền, và dùng tiền để mua lại thứ bậc đó. Theo truyền thông Trung Quốc, riêng Vương Thiên Nhất bị cáo buộc chi tới 940.000 tệ (3,6 tỷ đồng) để đảm bảo vị trí số một Trung Quốc.
Việc dàn xếp kết quả đã trở thành luật ngầm trong một bộ phận kỳ thủ. Những giao dịch hậu trường dần được chấp nhận như cách tồn tại trong môi trường cạnh tranh khốc liệt. Khi đó, công tác giám sát còn hạn chế và phụ thuộc nhiều vào quan sát thủ công.
Phản ứng từ cộng đồng cờ tướng Trung Quốc cũng cho thấy sự chia rẽ sâu sắc. Tài khoản Old Huang’s View viết trên Baidu: “Khi những ván cờ cũng có thể được định giá, sự thuần khiết của môn cờ nghìn năm đang đối mặt thử thách lớn nhất”.
Sister Wang loves sports thì sốc trước quy mô vụ việc: “49 người phải trả giá, luật ngầm của cờ tướng đã bị phanh phui hoàn toàn”.
Một số ý kiến gay gắt hơn, như tác giả Vương Tội Đại Thiết Phấn trên Zhihu, cho rằng không thể đổ lỗi hoàn toàn cho cách quản lý. “Không thể nói những kỳ thủ hàng đầu vi phạm suốt hơn 10 năm là những kẻ ngây thơ bị hại”, người này viết. “Dư luận đang có tiêu chuẩn kép, khi thấy thương cảm cho người này và phán xét người kia”.
Tranh cãi xoay quanh vai trò của những người tố cáo, như “Loạn Chiến Vương” Hồng Trí và Đảng Phỉ. Một số chỉ trích họ cũng không trong sạch gì, khi đã bị xử phạt. Tuy nhiên, cũng có ý kiến bảo vệ: “Nếu đòi người tố cáo phải hoàn hảo, sẽ không ai dám lên tiếng”.
Dù còn nhiều tranh luận, phần lớn đều đồng thuận rằng cuộc thanh lọc là cần thiết. Các án phạt không chỉ dừng ở cấp độ cấm thi đấu, còn đi kèm xử lý hình sự. Thiên Nhất bị tuyên án 2 năm 9 tháng tù, hay Hâm Hâm nhận 4 năm 9 tháng.
Hệ quả trước mắt không nhỏ. Sự vắng bóng của hàng loạt ngôi sao khiến các giải đấu giảm sức hút. Một khảo sát cho thấy 62% khán giả cảm thấy giải vô địch quốc gia nhạt hơn khi thiếu các tên tuổi lớn. Những nền tảng livestream từng tăng trưởng mạnh nhờ các kỳ thủ hàng đầu cũng ghi nhận lượng người xem sụt giảm.
Một thế hệ kỳ thủ từng được tôn vinh giờ đồng loạt sụp đổ. Những người như “Ngọc Diện Thần Phật” Tưởng Xuyên từng được xem là hình mẫu về chuyên môn và đạo đức, cũng không đứng ngoài vòng xoáy tội lỗi.
“Chúng tôi từng nghĩ đó là một thế hệ vàng”, một người hâm mộ viết trên Zhihu. “Nhưng giờ nhìn lại, đó là thế hệ đen tối”.
Cơn địa chấn đã xảy ra, để lại những vết nứt sâu trong lòng người hâm mộ. Nhưng với nhiều người, đó cũng là cơ hội để tái thiết. “Cái giá phải trả là rất lớn, nhưng nếu không làm sạch, tương lai của cờ tướng còn đáng lo hơn”, người này viết thêm.
Sau tất cả, câu hỏi lớn vẫn còn đó. Khi những biểu tượng lần lượt sụp đổ, niềm tin vào sự công bằng của bàn cờ liệu có thể được dựng lại?
Chia sẻ tại lễ ký kết hợp đồng với Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) sáng 17-4, tân huấn luyện viên trưởng đội tuyển nữ Việt Nam - Hoàng Văn Phúc đã dành nhiều lời để nói về người tiền nhiệm Mai Đức Chung.
"Tôi xin gửi lời tri ân sâu sắc tới huấn luyện viên Mai Đức Chung, người thầy đáng kính, người tiền nhiệm đã có công lao, đóng góp to lớn vào việc xây dựng nền móng vững chắc cho đội tuyển nữ Việt Nam.
Thầy Chung là một huyền thoại với nhiều huy chương vàng SEA Games và tấm vé đi World Cup. Những thành tích ấn tượng ấy sẽ luôn là nguồn động lực để tôi và toàn đội tiếp tục kế thừa, phát huy và hướng tới những mục tiêu mới", huấn luyện viên Hoàng Văn Phúc chia sẻ.
Thời còn là cầu thủ, ông Hoàng Văn Phúc từng là học trò của huấn luyện viên Mai Đức Chung ở đội Tổng cục Đường sắt giai đoạn 1990 - 1996. Khi huấn luyện, ông Phúc được VFF tạo điều kiện cho làm trợ lý huấn luyện viên Mai Đức Chung ở tuyển nữ Việt Nam tại SEA Games 2025 và Asian Cup nữ 2026.
"Trong thời gian 1 năm rưỡi vừa qua, tôi đã có cơ hội làm việc với thầy Chung và các cầu thủ nữ. Tôi đã cảm nhận được sự cố gắng và tinh thần của các cầu thủ, cũng như sự nhiệt tình chỉ bảo, tư vấn và hỗ trợ của thầy Chung. Tôi đã học hỏi được nhiều.
Tất nhiên đó sẽ vừa là động lực, vừa là áp lực của tôi khi tiếp quản ghế huấn luyện viên trưởng. Với kinh nghiệm dẫn dắt các đội tuyển nam quốc gia, tôi tự tin có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Tôi hy vọng vẫn sẽ nhận được sự hỗ trợ từ thầy Chung trong thời gian tới", ông Phúc nói.
Trả lời câu hỏi của Tuổi Trẻ Online, huấn luyện viên Hoàng Văn Phúc khẳng định vẫn sẽ chú trọng nguồn lực Việt kiều trong quá trình xây dựng thế hệ mới của đội tuyển nữ Việt Nam. "Đây đang là giai đoạn chuyển giao của đội tuyển nữ. Tôi sẽ phát triển đội tuyển theo hướng ổn định nhưng không ngừng đổi mới, vừa phải duy trì yếu tố kinh nghiệm, vừa tạo cơ hội cho lớp kế cận.
Chúng ta sẽ chú trọng phát huy kinh nghiệm của các trụ cột, đồng thời tạo điều kiện để các cầu thủ trẻ có cơ hội phát triển, từng bước kế thừa lực lượng. Mục tiêu là xây dựng một tập thể đoàn kết, có lối chơi kỷ luật, hiện đại và luôn duy trì khát khao cống hiến, khát vọng chiến thắng trong mỗi trận đấu.
Tôi sẽ xem Cúp quốc gia nữ và Giải vô địch quốc gia nữ để chọn lọc các cầu thủ Việt kiều. Cánh cửa đội tuyển luôn mở rộng với những cầu thủ đủ phẩm chất.
Câu lạc bộ Thái Nguyên đã bắt đầu sử dụng Việt kiều, trước đó là nữ TP.HCM. VFF cũng rất ủng hộ. Hy vọng trong tương lai, các cầu thủ nữ Việt kiều sẽ khoác áo đội tuyển nữ Việt Nam", ông Hoàng Văn Phúc nhấn mạnh.
Huấn luyện viên Hoàng Văn Phúc sinh năm 1964, có hơn 15 năm kinh nghiệm huấn luyện ở cả cấp câu lạc bộ chuyên nghiệp lẫn các đội tuyển quốc gia.
Dấu ấn lớn nhất trong sự nghiệp của ông là chức vô địch V-League năm 2017 cùng câu lạc bộ Quảng Nam. Ngoài ra, ông từng dẫn dắt đội tuyển Việt Nam và U23 Việt Nam trong giai đoạn 2013 - 2014. Ông chưa từng dẫn dắt đội tuyển nữ Việt Nam hay một câu lạc bộ bóng đá nữ.
"Các cô gái Việt Nam có phẩm chất, tinh thần và ý chí tuyệt vời. Tôi cũng sẽ cập nhật thêm chuyên môn bóng đá nữ, phân tích đối thủ, kỹ thuật, chiến thuật, thể lực và tâm lý để có sự phù hợp với đội tuyển", ông Phúc cho hay.
Một số hình ảnh trong ngày ông Hoàng Văn Phúc nhậm chức huấn luyện viên trưởng đội tuyển nữ Việt Nam:
Chiến thắng đưa Barca tiến gần hơn đến ngôi vô địch La Liga mùa này, với 9 điểm nhiều hơn kình địch Real. Nhưng bầu không khí lo lắng đang bao trùm lấy đội đầu bảng khi Yamal - người đang chơi hay nhất đội - dính chấn thương.
Giữa bối cảnh Celta đang chơi lấn lướt trong một đêm Camp Nou đầy gió rít, ngôi sao 18 tuổi liền lên tiếng. Phối hợp nhịp nhàng với Dani Olmo để loại bỏ Lago, anh buộc đối thủ phải phạm lỗi trong vùng cấm. Trên chấm 11 m, Yamal tung cú sút quyết đoán vào góc thấp khiến thủ thành Radu bó tay.
Đó cũng là bàn thứ 24 anh ghi trên mọi đấu trường mùa này, và là bàn thứ 16 ở La Liga. Nhưng lực sút mạnh khiến Yamal gặp vấn đề ở cơ chân. Ngay sau cú đá, tài năng trưởng thành từ lò La Masia đổ gục xuống sân, giơ tay ra hiệu nhưng không phải để ăn mừng mà là yêu cầu sự trợ giúp y tế. Cả sân Camp Nou như chết lặng.
Bác sĩ CLB là Ricard Pruna nhanh chóng yêu cầu thay người khi nhận thấy Yamal liên tục chạm vào vùng sau đùi trái. Roony là cái tên được HLV Hansi Flick lựa chọn vào sân thay thế. Trận đấu cũng bị gián đoạn tới 18 phút sau khi Yamal rời sân để các nhân viên y tế hỗ trợ một CĐV gặp vấn đề sức khỏe trên khán đài.
Phải đợi đến các cuộc kiểm tra vào ngày 24/4 tới mới có chẩn đoán chính xác nhất, nhưng viễn cảnh Yamal vắng mặt trong trận El Clasico với Real Madrid ngày 11/5 là hoàn toàn có thể xảy ra. Báo Tây Ban Nha AS không loại trừ khả năng anh bị rách nhẹ cơ, đồng nghĩa với việc phải nghỉ thi đấu từ hai đến ba tuần. Nếu điều này được xác nhận, Yamal thậm chí có thể sẽ không thi đấu thêm trận nào trong phần còn lại của mùa giải, dù tất cả vẫn đang chờ thông báo chính thức.
Cũng trước Celta, hậu vệ Alejandro Balde đã vào sân từ phút 20 để thay thế Joao Cancelo gặp chấn thương ở cơ tứ đầu đùi phải. Cầu thủ người Bồ Đào Nha cũng đang chờ kết quả kiểm tra để xác định mức độ nghiêm trọng. Đây có thể xem là hai cú sốc lớn đối với HLV Flick trong bối cảnh các vòng đấu quyết định của La Liga đang tới gần, đặc biệt là cuộc chạm trán với Real.
"Chúng ta phải chờ xem chuyện gì xảy ra với Yamal vào ngày mai khi có chẩn đoán rõ ràng", nhà cầm quân người Đức cho biết sau trận. "Không mấy dễ dàng đón nhận ca chấn thương này. Trường hợp của Cancelo cũng vậy. Hy vọng đó không phải là những chấn thương nghiêm trọng".
"Yamal cảm thấy đau. Thực tế là cậu ấy sẽ không rời sân nếu không có lý do chính đáng. Chấn thương này là thật và chúng tôi phải chờ xem cậu ấy sẽ phải ngồi ngoài bao lâu", Flick nhấn mạnh.
Đồng đội Gavi cầu mong Yamal sẽ chỉ gặp một chấn thương nhẹ nhất có thể. "Với tôi, Yamal là số một. Việc thiếu vắng cậu ấy là một tổn thất cực lớn vì đây là cầu thủ vô cùng quan trọng. Cậu ấy trông khá suy sụp trong phòng thay đồ. Tôi hy vọng chấn thương sẽ nhẹ nhất có thể vì đội bóng rất cần Yamal", tiền vệ người Tây Ban Nha nói khi trả lời phỏng vấn sau trận.
Barca gặp khó trước Celta trong cách vận hành lối chơi, cả khi có và không có Yamal trên sân. Tuy nhiên, sang hiệp hai, đội chủ nhà kiểm soát thế trận tốt hơn, đặc biệt sau khi Fermin Lopez vào thay Gavi thi đấu dưới sức và Olmo nhường chỗ cho Frenkie de Jong. Tiền vệ người Hà Lan đã cán mốc 293 trận đấu, vượt qua Phillip Cocu để trở thành cầu thủ Hà Lan ra sân nhiều nhất trong lịch sử Barca.
Barca bấy giờ bắt đầu kiểm soát bóng nhiều hơn và có thời điểm dồn ép hoàn toàn đối thủ. Ferran Torres có một lần đưa bóng vào lưới sau pha chạm bóng tinh tế của Pedri, nhưng VAR từ chối bàn thắng vì lỗi việt vị chỉ trong gang tấc.
1-0 là kết quả đủ để Barca duy trì thành tích ấn tượng với 17 trận toàn thắng tại Camp Nou trong khuôn khổ La Liga. Việc bảo toàn cách biệt 9 điểm với đại kình địch Real cũng giúp thầy trò Flick giảm bớt áp lực tâm lý từ chấn thương của Yamal trước các cuộc đối đầu với Getafe và Osasuna, đồng thời chờ đợi trận El Clasico tại Camp Nou vào ngày 11/5 tới.
Kết thúc buổi họp báo, Flick nhận xét: "Thông thường chúng tôi kiểm soát tốt, nhưng Celta đã gây áp lực tầm cao rất gắt. Không dễ để triển khai bóng và tạo cơ hội. Chúng tôi đã mất bóng ở những tình huống đơn giản và điều đó không hề tốt. Hai chấn thương trong hiệp một đã ảnh hưởng đến toàn đội. Tôi có cảm giác bàn thắng của Ferran là hợp lệ. Tôi muốn một lời giải thích tại sao đó lại là việt vị. Tôi đã xem ảnh, và nó cũng giống như những gì các bạn đã thấy thôi".
Ngày 19.4, trong không gian thiêng liêng của Thành cổ Quảng Trị, tiếng còi xuất phát vang lên, mở màn giải đua xe đạp "Chung tay kiến tạo hòa bình" năm 2026. Hơn 260 VĐV đến từ 31 CLB trong nước cùng các đoàn quốc tế từ Lào, Thái Lan đã cùng hội tụ, tạo nên một ngày hội thể thao sôi động và giàu ý nghĩa.
Trên những cung đường gắn liền với lịch sử, mỗi vòng quay bánh xe không chỉ là cuộc tranh tài về tốc độ mà còn trở thành biểu tượng của sự kết nối, lan tỏa thông điệp hòa bình từ vùng "đất lửa" Quảng Trị.
Dưới đây là những hình ảnh ấn tượng tại giải đua được Thanh Niên ghi lại:
