Thủ tướng Lê Minh Hưng ngày 15/4 tham dự Hội nghị thượng đỉnh trực tuyến Cộng đồng phát thải ròng bằng 0 châu Á (AZEC) mở rộng, do Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae chủ trì. Hội nghị nhằm ứng phó với sự đứt gãy chuỗi cung ứng năng lượng và bảo đảm an ninh năng lượng của các nước châu Á do ảnh hưởng từ sự gián đoạn nguồn cung.
Thủ tướng nhận định cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay xuất phát từ những biến động ngắn hạn, phản ánh những mất cân đối mang tính cấu trúc, cùng sự gia tăng cạnh tranh chiến lược giữa các quốc gia. Việt Nam cho rằng giải pháp không chỉ là đa dạng hóa nguồn cung, mà còn cần tăng cường tin cậy chiến lược, thúc đẩy hợp tác, đối thoại, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế.
Khẳng định Việt Nam đang nỗ lực hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, xác định phát triển năng lượng tái tạo và chuyển đổi xanh là ưu tiên chiến lược, Thủ tướng đề xuất ba định hướng hợp tác quan trọng để giải quyết các vấn đề năng lượng và duy trì chuỗi cung ứng.
Trong ngắn hạn, các nước cần tăng cường phối hợp chính sách nhằm đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, thuận lợi hóa thương mại và duy trì ổn định, thông suốt các chuỗi cung ứng, nhất là về năng lượng và lương thực.
Trong trung và dài hạn, cần nâng cao tự chủ chiến lược và năng lực chống chịu của nền kinh tế thông qua phát triển hạ tầng năng lượng đồng bộ, tăng cường dự trữ chiến lược, đẩy mạnh chuyển giao công nghệ.
Các nước cũng cần đẩy nhanh triển khai hiệu quả, thực chất những dự án hợp tác trong khuôn khổ AZEC, phù hợp với năng lực và điều kiện thực tiễn của từng quốc gia.
Hội nghị trực tuyến có sự tham dự của lãnh đạo 15 nước, trong đó có 10 nước thành viên AZEC, gồm Nhật Bản, Australia, Brunei, Campuchia, Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam, cùng 5 nước khách mời Hàn Quốc, Bangladesh, Ấn Độ, Sri Lanka, Đông Timor và đại diện Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), Tổ chức Năng lượng Quốc tế (IEA).
Tại hội nghị, Thủ tướng Sanae công bố Nhật Bản quyết định dành gói tài chính 10 tỷ USD để hỗ trợ đa dạng hóa nguồn cung năng lượng cho châu Á, tập trung vào biện pháp ứng phó khẩn cấp như mua sắm vật tư và duy trì chuỗi cung ứng, cũng như tăng cường khả năng phục hồi kinh tế, năng lượng trong dài hạn. Bà đề xuất nâng cấp sáng kiến AZEC lên AZEC 2.0 nhằm đảm bảo an ninh năng lượng và tăng tính tự cường cho châu Á.
Thủ tướng Lê Minh Hưng bày tỏ ủng hộ sáng kiến nâng cấp lên AZEC 2.0, khẳng định Việt Nam cam kết tiếp tục chủ động phối hợp cùng Nhật Bản và các đối tác trong triển khai hiệu quả những sáng kiến của AZEC để cùng kiến tạo một tương lai xanh hơn, bền vững và thịnh vượng hơn.
"Đêm qua, lực lượng vũ trang Ukraine đã tấn công mỏ Bilorichenska ở Cộng hòa Lugansk, khiến một trạm biến áp bị hư hại. Do mất điện, 41 công nhân mắc kẹt dưới lòng đất", ông Leonid Pasechnik, lãnh đạo do Nga bổ nhiệm tại Lugansk, hôm nay cho biết.
Giới chức Lugansk đã huy động lực lượng triển khai các biện pháp để giải cứu nhóm thợ mỏ và khôi phục nguồn điện. Ông Pasechnik cho hay đội cứu nạn đã liên lạc được với các thợ mỏ mắc kẹt và biết được họ có sẵn nguồn nước uống dự trữ.
Hơn 99% diện tích Lugansk trên thực tế đang do lực lượng Nga kiểm soát, ngoại trừ một phần nhỏ ở phía tây đang giằng co. Các nhóm theo dõi chiến sự nhận định một số khu vực tại Lugansk vẫn thuộc vùng xám, nơi giao tranh đang diễn ra và không bên nào thực sự nắm quyền kiểm soát.
Ukraine đã tăng cường đáng kể các cuộc tấn công vào cơ sở năng lượng của Nga, bao gồm cả các trung tâm xuất khẩu dầu lớn nhất ở cả biển Baltic và biển Đen, nhằm giảm doanh thu của Moskva từ việc bán dầu, huyết mạch của nền kinh tế nước này.
Ít nhất 8 người bị thương, trong đó có hai trẻ em, và một số nhà dân bị hư hại trong các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine vào thành phố cảng Novorossiysk trên biển Đen, giới chức Nga ngày 6/4 cho hay. Hiện chưa rõ liệu cảng Novorossiysk, cửa ngõ xuất khẩu lớn nhất của Nga trên biển Đen, có bị nhắm mục tiêu hay không.
Ukraine hiện chưa lên tiếng về những thông tin này.
Quân đội Nga trước đó cho biết các đơn vị phòng không của họ đã bắn hạ 148 máy bay không người lái của Ukraine trong vòng ba giờ.
Tại khu vực do Nga kiểm soát ở tỉnh Donetsk, người đứng đầu chính quyền do Nga bổ nhiệm Andrei Chertkov nói rằng các đội sửa chữa đã khôi phục điện cho hai thành phố lớn là Donetsk và Makiivka, sau các cuộc tấn công của Ukraine vào cơ sở hạ tầng năng lượng.
Trước đó, ông Chertkov thông báo gần nửa triệu hộ gia đình đã bị mất điện. Công tác khắc phục sự cố vẫn tiếp tục ở những khu vực chưa có điện.
Nga gần đây cũng liên tục tấn công Ukraine bằng máy bay không người lái vào ban đêm. Một cuộc tập kích vào thành phố cảng Odesa ở miền nam Ukraine đêm qua đã khiến ba người thiệt mạng, trong đó có một trẻ em, một quan chức quân đội Ukraine ngày 6/4 cho hay.
Điện Kremlin thời gian qua giữ nguyên yêu cầu Ukraine rút toàn bộ lực lượng khỏi phần còn lại của vùng Donbass, bao gồm Donetsk và Lugansk, để chấm dứt "giai đoạn nóng" của xung đột. Phía Nga cho rằng triển vọng giải quyết các vấn đề ngoại giao, bao gồm chấm dứt chiến sự, sẽ rộng mở hơn nếu Kiev đưa ra quyết định rút quân.
Tối 12-4 (giờ địa phương), Thủ tướng Hungary Viktor Orban đã thừa nhận thất bại trước ứng viên Peter Magyar - người giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử Quốc hội Hungary cùng ngày.
Với khoảng 90% số phiếu đã được Văn phòng Bầu cử quốc gia kiểm đếm, Đảng Tisza của ông Peter Magyar giành được 53,72%, tương đương 138 trong tổng số 199 ghế tại Quốc hội Hungary, qua đó vượt ngưỡng đa số tuyệt đối.
Trong khi đó liên minh cầm quyền của ông Orban - gồm Đảng Fidesz và Đảng Dân chủ Cơ Đốc giáo (KDNP) - chỉ nhận được 37,67% số phiếu, tương đương với 54 ghế.
Phát biểu trước những người ủng hộ, ông Orban tuyên bố chấp nhận kết quả và cho biết vẫn sẽ tiếp tục "phục vụ đất nước và dân tộc Hungary từ vị thế đối lập".
Ông Viktor Orban nếm trải thất bại trong bối cảnh tỉ lệ cử tri đi bầu đạt 77,8% - con số cao kỷ lục kể từ khi Hungary chuyển sang thể chế dân chủ.
Các chuyên gia nhận xét điều này phản ánh sự xa rời của người dân đối với di sản 16 năm cầm quyền của ông.
Trang Politico dẫn lời nhà nghiên cứu Mátyás Bódi, thuộc Đại học Eötvös Loránd ở Budapest, nhận định lý do lớn nhất khiến đa số cử tri Hungary quyết định quay lưng với ông Orban là do lạm phát, suy thoái kinh tế và tham nhũng tràn lan.
Trước sự bất mãn của người dân, đối thủ Peter Magyar đã đưa ra lời hứa xây dựng một "Hungary hiện đại, mang đậm tinh thần châu Âu". Phát biểu không chỉ thu hút cử tri trẻ mà còn cả những cử tri truyền thống.
Nhà nghiên cứu Timothy Ash thuộc Viện Chatham House cho biết việc ông Magyar nêu bật vấn nạn tham nhũng cũng rất đáng chú ý. "Người dân chỉ có thể chấp nhận một chế độ tham nhũng chừng nào nền kinh tế còn phát triển tốt" - ông Ash nhận định.
Đồng quan điểm, giáo sư Kim Lane Scheppele tại Đại học Princeton cho hay ông Orban có thể liên tục tái đắc cử miễn là nền kinh tế Hungary còn vững mạnh. Tuy nhiên "nền kinh tế đình trệ cùng với nhiều vụ phanh phui tham nhũng" đã khiến công chúng mất niềm tin.
Về mặt đối ngoại, trong 16 năm làm Thủ tướng, ông Orban cũng gây căng thẳng nghiêm trọng cho mối quan hệ của Hungary và EU. Gần đây nhất, ông đã dùng quyền phủ quyết chặn khoản vay 90 tỉ euro của EU dành cho Ukraine.
Trong khi đó ông lại xây dựng mối quan hệ với Mỹ và Nga. Mới đây, Phó tổng thống Mỹ J.D. Vance đã có chuyến thăm Budapest để ủng hộ ông Orban trước thềm bầu cử.
Ngoài ra, căng thẳng giữa Budapest và Brussels cũng leo thang sau những cáo buộc chính phủ của ông Orban chia sẻ thông tin mật của EU với Matxcơva.
Theo Đài CNN, chiến dịch tranh cử của ông Orban với mục tiêu trọng tâm khẳng định Đảng Fidesz là "lựa chọn an toàn" để bảo vệ Hungary khỏi những mối đe dọa được cho là đến từ Ukraine.
Tuy nhiên một số cuộc phỏng vấn cho thấy người dân Hungary không thực sự chú ý đến vấn đề này. "Sự can thiệp của nước ngoài chẳng có ý nghĩa gì cả" - ông Márton Tompos, nghị sĩ thuộc Đảng Momentum, cho biết.
Tại đêm bầu cử, anh Róbert Horváth (32 tuổi), một người dân sống tại Budapest, chia sẻ: "Tôi nhận ra từ 10 năm trước, khi những bê bối tham nhũng đầu tiên xuất hiện, Đảng Fidesz đã không thể hiện được những gì họ nói. Tôi đã bỏ phiếu cho phe đối lập để Hungary có cơ hội chứng minh mình thuộc về châu Âu".
Sau bầu cử, các nhà lãnh đạo châu Âu hoan nghênh kết quả này. Thủ tướng Đức Friedrich Merz gửi lời chúc mừng tới ông Peter Magyar, bày tỏ mong muốn hợp tác vì "một châu Âu mạnh mẽ, an toàn và đoàn kết".
Trong khi đó Thủ tướng Anh Keir Starmer mô tả đây là "khoảnh khắc lịch sử, không chỉ đối với Hungary mà còn đối với nền dân chủ châu Âu".
Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen nhận định: "Hungary đã lựa chọn châu Âu. Một quốc gia đang quay trở lại con đường châu Âu. Liên minh sẽ trở nên mạnh mẽ hơn".
Theo đặc phái viên TTXVN, sáng 11-4 giờ địa phương, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phu nhân Nguyễn Thị Thanh Nga cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã đến thủ đô Rome, bắt đầu thăm chính thức Ý từ ngày 11 đến 15-4.
Đây là chuyến công tác nước ngoài chính thức đầu tiên của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn sau Đại hội XIV, bầu cử Quốc hội khóa XVI và việc kiện toàn bộ máy lãnh đạo Nhà nước.
Dự kiến trong khuôn khổ chuyến thăm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn sẽ có các cuộc hội đàm, hội kiến với các lãnh đạo cấp cao nhất của Ý. Ông sẽ dự tọa đàm doanh nghiệp hai nước, gặp gỡ cán bộ, nhân viên Đại sứ quán và cộng đồng người Việt Nam.
Nhân dịp này, Chủ tịch Quốc hội cũng sẽ gặp Giáo hoàng Leo XIV và Thủ tướng Tòa thánh Vatican Pietro Parolin.
Việt Nam và Ý thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 23-3-1973, quan hệ Đối tác chiến lược vào tháng 1-2013. Kể từ đó hai nước tích cực thúc đẩy hợp tác thiết thực và hiệu quả trên tất cả các lĩnh vực.
Kim ngạch thương mại hai chiều tiếp tục tăng, năm 2025 đạt khoảng 7,3 tỉ USD, tăng 6,2% so với năm 2024. Ý là đối tác thương mại lớn thứ 3 của Việt Nam trong EU (sau Đức, Hà Lan) và Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Ý trong ASEAN.
Ý cũng là thành viên EU đầu tiên trong Nhóm các nền công nghiệp phát triển (G7) thông qua Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam - EU (EVIPA).
Quan hệ giữa Quốc hội Việt Nam và Nghị viện Ý thời gian qua tiếp tục được duy trì và phát triển tốt đẹp.
Hợp tác khoa học - công nghệ giữa hai nước ngày càng phát triển với các chương trình, hoạt động hợp tác cụ thể cho từng giai đoạn, phù hợp nhu cầu và tiềm năng của hai bên, nổi bật gần đây có Chương trình hợp tác khoa học và công nghệ giai đoạn 2024 - 2026.
Hợp tác lĩnh vực văn hóa tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong tăng cường hiểu biết và giao lưu nhân dân giữa hai nước. Các hoạt động văn hóa, nghệ thuật ngày/tuần văn hóa Việt Nam - Ý, các buổi biểu diễn nghệ thuật, mỹ thuật, nhiếp ảnh, triển lãm, điện ảnh, thời trang được tổ chức thường xuyên.
