“Khu trục hạm Choe Hyon của hải quân Triều Tiên hôm 12/4 phóng thử tên lửa hành trình chiến lược và tên lửa diệt hạm trong giai đoạn thử nghiệm hiệu quả hoạt động. Lãnh đạo Kim Jong-un cùng các quan chức quốc phòng, chỉ huy hải quân đã thị sát hoạt động này”, hãng thông tấn trung ương Triều Tiên KCNA đưa tin hôm nay.
Khu trục hạm Choe Hyon đã phóng hai tên lửa hành trình chiến lược và ba tên lửa diệt hạm trong thử nghiệm. Hoạt động này nhằm kiểm tra hệ thống điều khiển vũ khí tích hợp, chứng thực độ chính xác cùng tỷ lệ trúng mục tiêu của hệ thống dẫn đường chống nhiễu trên các quả đạn, cũng như giúp thủy thủ đoàn làm quen thao tác.
Theo KCNA, loạt tên lửa hành trình và diệt hạm mất lần lượt 132 phút và 33 phút để đánh trúng mục tiêu tại vùng biển phía tây bán đảo Triều Tiên “với độ chính xác cực cao”.
Ông Kim Jong-un cho biết Triều Tiên đang “tăng cường vững chắc và không giới hạn năng lực răn đe hạt nhân mạnh mẽ, đáng tin cậy”, gọi đây là nhiệm vụ ưu tiên quan trọng nhất. Ông cũng xem xét kế hoạch trang bị vũ khí cho hai chiến hạm tiếp theo thuộc lớp Choe Hyon.
Bình Nhưỡng thường sử dụng từ “chiến lược” để chỉ những vũ khí có thể mang đầu đạn hạt nhân. Nước này lần đầu thử nghiệm tên lửa hành trình chiến lược có khả năng mang đầu đạn hạt nhân vào tháng 9/2021.
Choe Hyon là chiếc đầu tiên của lớp chiến hạm cùng tên, có lượng giãn nước 5.000 tấn và lớn nhất trong lịch sử Triều Tiên. Triều Tiên gọi đây là tàu khu trục, trong khi các chuyên gia phương Tây đánh giá nó là tàu hộ vệ tên lửa hạng nặng với lượng giãn nước không thua kém các mẫu chiến hạm tối tân ở châu Âu.
Choe Hyon được hạ thủy tháng 4/2025, chiếc thứ hai thuộc lớp này là Kang Kon gặp sự cố khi hạ thủy vào tháng 5/2025. Sau khi khắc phục sự cố, Triều Tiên hạ thủy tàu Kang Kon vào tháng 6/2025.
Các tàu lớp Choe Hyon ban đầu được trang bị 74 ống phóng tên lửa thẳng đứng (VLS), đặt trong hai cụm bệ phóng ở trước và sau thượng tầng. Giới chuyên gia quân sự phương Tây sau đó nhận định Triều Tiên đã thay đổi cấu hình, giảm xuống còn 68 VLS.
Để so sánh, hộ vệ hạm lớp Constellation mà Mỹ đã hủy chương trình phát triển chỉ có 32 ống phóng Mark 41, còn tàu khu trục lớp Arleigh Burke có lượng giãn nước hơn 9.000 tấn được trang bị 90-96 ống.
Để thực sự đặt chân xuống vùng cực nam mặt trăng, nhân loại phải hóa giải vô số thử thách tiềm ẩn rủi ro chết người, đòi hỏi những bước nhảy vọt về công nghệ mà Mỹ cùng các đối tác đang ráo riết chuẩn bị.
Trước hết, thách thức lớn nhất đối với các phi hành gia không nằm ở kỹ thuật bay mà là sự khắc nghiệt của địa hình cực nam mặt trăng. Do trục tự quay của mặt trăng chỉ nghiêng khoảng 1,5 độ, khiến một số khu vực ở đó không bao giờ nhận được ánh sáng mặt trời, hình thành những vùng tối vĩnh viễn, còn gọi là "cái bẫy lạnh" bên trong các miệng hố sâu thẳm với nhiệt độ có thể xuống tới âm 203 độ C. Ở mức nhiệt này, ngay cả những loại thép cứng nhất cũng trở nên giòn rụm như thủy tinh, khiến việc vận hành thiết bị trở thành một bài toán nan giải.
Bên cạnh đó, địa hình dốc đứng tới 35 độ tại miệng hố Shackleton, nơi được chọn làm địa điểm hạ cánh sắp tới, buộc các tàu hạ cánh thế hệ mới phải sở hữu hệ thống cảm biến điều hướng chính xác tuyệt đối để tìm được bãi đáp an toàn trong bóng tối dày đặc.
Tiếp nối khó khăn về môi trường là nỗi ám ảnh mang tên bụi regolith. Những hạt bụi sắc nhọn như mảnh kính vỡ và mang tĩnh điện cực mạnh này không chỉ tàn phá các khớp nối cơ khí mà còn đe dọa trực tiếp đến hệ hô hấp của con người. Để đối phó, NASA đã chuẩn bị công nghệ lá chắn bụi điện động (EDS) giúp đẩy lùi bụi bằng trường điện biến thiên. Đồng thời, bộ đồ du hành thế hệ mới cũng được thiết kế như những "áo giáp", giúp phi hành gia linh hoạt thao tác và chịu đựng cái lạnh thấu xương trong nhiều giờ liên tục.
Mục tiêu đề ra của sứ mạng lần này là xây dựng căn cứ lâu dài trên mặt trăng, yêu cầu phải chuyển hàng trăm tấn thiết bị từ trái đất lên đó. Hiện tại không chỉ NASA mà các công ty tư nhân như SpaceX của tỉ phú Elon Musk hay Blue Origin của tỉ phú Jeff Bezos đang ráo riết tìm giải pháp.
Cuối cùng, để duy trì sự sống qua một đêm trăng (bằng hơn 14 ngày trái đất), lò phản ứng hạt nhân không gian tương lai của NASA sẽ là chìa khóa then chốt, giúp điện phân băng nước thành oxy và nhiên liệu.
Trong khi đó, các chương trình vũ trụ hiện đại không còn là sân chơi độc quyền của chính phủ. Theo chương trình Artemis, NASA đã chuyển sang làm khách hàng mua dịch vụ từ SpaceX và Blue Origin nhằm tối ưu ngân sách. Đồng thời những thiết kế khổng lồ như tàu Starship của Elon Musk hứa hẹn khả năng vận chuyển hàng trăm tấn thiết bị lên mặt trăng để xây dựng căn cứ.
Dù vậy, việc phải nạp nhiên liệu liên tục giữa môi trường không trọng lực tiềm ẩn rủi ro chẳng khác nào bơm xăng cho một chiếc xe tải đang lao với tốc độ cực cao trên cao tốc. Đây chính là một trong những thách thức lớn mà các gã khổng lồ này phải giải quyết để đáp ứng nhu cầu của khách hàng NASA.
Bên cạnh yếu tố công nghệ còn có áp lực cạnh tranh gay gắt từ các cường quốc khác. Thông tin từ Hiệp hội Planetary cho thấy nội bộ NASA hiện đang chật vật với tình trạng xói mòn chất xám khi hàng nghìn chuyên gia bị các tập đoàn tư nhân thu hút bằng mức đãi ngộ cao. Cuối cùng, khi công nghệ lõi nằm trọn trong tay giới siêu giàu, ranh giới giữa lợi ích quốc gia và tham vọng cá nhân ngày càng mờ nhạt, khiến các định hướng khoa học dễ rơi vào thế bị động.
Việc "đi nhờ" hạ tầng của các doanh nhân là lối tắt giúp nhân loại nhanh chóng trở lại quỹ đạo. Dù vậy, các chuyên gia cho rằng cần sớm thiết lập những hành lang pháp lý quốc tế vững chắc bởi lẽ khi các tỉ phú bắt đầu hạ cánh lên mặt trăng, một câu hỏi pháp lý hóc búa nảy sinh: Liệu họ có đang đại diện cho quốc gia hay chỉ đơn thuần là các thực thể tư nhân?
Cyprus, nước đang giữ chức chủ tịch luân phiên Liên minh châu Âu (EU), ngày 22.4 thông báo rằng đại sứ của các nước thành viên đã đồng ý khởi động quy trình để chính thức thông qua gói vay cho Ukraine và cấm vận Nga, theo tờ The Guardian. Lễ ký quyết định chính thức dự kiến diễn ra vào chiều 23.4.
Gói vay trị giá đến 90 tỉ euro này thực tế đã được EU đồng ý vào tháng 12.2025 nhưng Thủ tướng Hungary Viktor Orban với sự ủng hộ của Slovakia đã bất ngờ "quay xe", phủ quyết tại phiên họp vào tháng 3 do mâu thuẫn với Ukraine về đường ống dẫn dầu Druzhba.
Đường ống dẫn dầu từ Nga sang hai nước châu Âu này, có công suất 1,2 - 1,4 triệu thùng mỗi ngày, là nguồn cung quan trọng cho Hungary và Slovakia. Ukraine nói rằng đường ống bị hư hại nặng do chiến sự và đang được sửa chữa gấp rút.
Hungary và Slovakia cáo buộc Ukraine trì hoãn nên đã phủ quyết gói vay của EU, nguồn tiền cực kỳ cần thiết cho chính quyền Kyiv. Gói vay dự kiến sẽ bù đắp cho 2/3 nhu cầu tài chính của Ukraine trong năm 2026 và 2027. Ukraine sẽ không phải trả lãi và chỉ trả tiền gốc khi nào Nga bồi thường thiệt hại do chiến sự gây ra. Hiện tại, ước tính 210 tỉ euro tài sản ngân hàng trung ương Nga đang bị đóng băng tại EU.
Công ty dầu mỏ MOL của Hungary chiều 22.4 cho biết đơn vị điều hành đường ống phía Ukraine đã thông báo rằng dầu thô từ đường ống Druzhba đang chảy từ Belarus sang và dự kiến đến Hungary và Slovakia "sớm nhất vào ngày mai".
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hoan nghênh việc EU cho Ukraine vay 90 tỉ euro, cho rằng việc hỗ trợ Kyiv và gây sức ép lên Moscow là điều cần thiết để chấm dứt chiến sự.
Nút thắt được tháo gỡ sau khi ông Orban bị đối thủ chính trị Peter Magyar vượt qua trong cuộc bầu cử hôm 12.4. Ông Magyar được cho là thận trọng hơn trong mối quan hệ với Nga, chỉ trích việc ông Orban duy trì quan hệ gần gũi quá mức, đặc biệt là về năng lượng, với Moscow.
Kèm theo gói vay, EU cũng nhất trí về gói cấm vận thứ 20 lên Nga, trong đó có những giới hạn về hàng hải và năng lượng, các biện pháp về tài chính, thương mại và công nghiệp.
