Ông Bryan Williams, 63 tuổi, nhân viên chăm sóc tại gia ở bang Wisconsin đang nhận mức lương 17,65 USD mỗi giờ. Thu nhập thấp buộc ông phải đắn đo phân bổ tiền thuê nhà, hóa đơn và nhu yếu phẩm. “Tôi biết mọi thứ đang tồi tệ hơn vì cảm nhận được nó mỗi ngày”, ông nói.
Bà Vernice Thompson, 63 tuổi, nhân viên bán lẻ tại bang Virginia cho biết chi phí nhà ở đang chiếm một nửa thu nhập dù có trợ cấp an sinh xã hội. Trong khi đó, giá hàng hóa từ thực phẩm đến quần áo đều tăng cao khiến bà khó có khả năng chi trả.
Câu chuyện của ông Williams và bà Thompson phản ánh tình trạng chung tại Mỹ hiện nay. Theo khảo sát công bố hồi tháng 2 của J.D. Power, 65% người tiêu dùng Mỹ cho biết mức tăng giá cả đang vượt quá mức tăng thu nhập.
Dữ liệu do Cục Thống kê Lao động Mỹ công bố ngày 10/4 cho thấy lạm phát đã tăng từ 2,4% trong tháng 2 lên 3,3% vào tháng 3. Giá xăng tăng 21,2% do xung đột Trung Đông là một trong những lực đẩy chính. Tính lũy kế theo chỉ số giá tiêu dùng CPI, giá cả tại Mỹ đã tăng khoảng 16% trong 4 năm qua. Trong khi đó, mức tăng thu nhập thực tế theo giờ của người lao động chỉ đạt 1,4% trong năm qua, không đủ để cải thiện khả năng mua sắm.
Lạm phát thể hiện rõ trên từng hóa đơn siêu thị. Cục Thống kê Lao động Mỹ ghi nhận một vỉ trứng 12 quả có giá trung bình 1,51 USD vào năm 2020 nay đã tăng lên hơn 3,1 USD. Giá một gallon sữa tươi từ 3,3 USD lên gần 4 USD. Cùng với đó, giá thuê nhà trung bình đã tăng thêm ít nhất 300 USD mỗi tháng so với 4 năm trước, neo ở mức trên 1.600 USD.
Sự chênh lệch này khiến người lao động nghèo đi, buộc họ phải cắt giảm cả những nhu cầu cơ bản. Dữ liệu từ CNBC chỉ ra khoảng 50% người Mỹ đang trì hoãn mua sắm quần áo, đồ gia dụng. Các dịch vụ khác cũng bị cắt giảm: 42% giảm chi cho chăm sóc cá nhân, 22% bỏ thẻ tập thể dục và 14% ít gọi xe dịch vụ. 39% hộ gia đình phải dùng thẻ tín dụng thanh toán hàng tạp hóa do cạn kiệt tiền mặt.
Tính đến quý IV/2025, nợ hộ gia đình Mỹ đạt 18.800 tỷ USD, tăng 4% so với năm trước đó. Riêng nợ thẻ tín dụng chạm mốc kỷ lục 1.280 tỷ USD.
Chuyên gia hoạch định tài chính Gregory Guenther tại New Jersey cho biết ngay cả nhóm thu nhập cao cũng cảm nhận được chi phí sinh hoạt tăng. “Vấn đề không phải là mọi người kiếm được ít tiền hơn, mà là giá trị đồng tiền không còn mua được nhiều thứ như trước”, chuyên gia nhận định.
Nhóm lao động phổ thông chịu ảnh hưởng mạnh nhất. Theo báo cáo, tiền lương thực tế của nhóm 10% thu nhập thấp nhất đã giảm 0,3% trong năm 2025. Mức lương tối thiểu liên bang 7,25 USD mỗi giờ vẫn giữ nguyên từ năm 2009.
Bà Crystal Franklin, 54 tuổi, chuyên viên tại Virginia kể gia đình bà phải bỏ các khoản chi giải trí, cắt giảm mua thực phẩm và chuyển sang đi xe buýt nhằm bù đắp chi phí xăng xe. “Chúng tôi không thể làm những việc từng làm vì phí sinh hoạt đã tăng quá cao”, bà Franklin nói.
Trưa 16-4, anh A Đông - Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn TNCS Trung Quốc - hội đàm cùng anh Bùi Quang Huy - Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh - tại trụ sở Trung ương Đoàn TNCS Trung Quốc.
Anh A Đông hy vọng cuộc gặp gỡ mở ra nhiều cơ hội cho thanh niên hai nước giao lưu, học hỏi lẫn nhau trong thời gian tới.
Anh Bùi Quang Huy cảm ơn sự tiếp đón chu đáo dành cho đoàn đại biểu Việt Nam tham gia chương trình Hành trình đỏ lần này.
Hai bên cùng khẳng định quan hệ Việt Nam - Trung Quốc có nền tảng lịch sử sâu sắc, không ngừng được củng cố, phát triển qua nhiều giai đoạn và nâng tầm lên Đối tác chiến lược toàn diện năm 2008.
Đặc biệt, chuyến thăm và làm việc tại Trung Quốc của Tổng Bí thư - Chủ tịch nước Tô Lâm được đánh giá là dấu mốc quan trọng, tiếp nối các chuyến thăm lịch sử, mở ra giai đoạn phát triển mới cho quan hệ song phương.
Trên cơ sở đó, hai bên cùng thống nhất sẽ đồng hành trong thời gian tới, tiếp tục hợp tác trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn là một khâu đột phá mang tính nền tảng cho sự phát triển bền vững của quan hệ hợp tác thanh niên.
Hai bên xác định công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, bồi dưỡng bản lĩnh chính trị cho thanh niên là trục xuyên suốt trong hợp tác, từng bước chuyển từ các hoạt động mang tính sự kiện sang xây dựng cơ chế giáo dục thường xuyên, liên tục, có chiều sâu.
Hai bên sẽ đẩy mạnh hơn nữa các chương trình giao lưu thanh niên theo đối tượng cụ thể gồm nhà khoa học, doanh nhân trẻ… để cùng nhau chia sẻ, học hỏi lẫn nhau.
Trung ương Đoàn hai nước sẽ tạo môi trường giao lưu giữa lưu học sinh hai bên thông qua các hoạt động giao lưu, trao đổi. Đặc biệt cùng phối hợp xây dựng các chuyên đề phát huy tính giáo dục đối với thanh niên hai nước.
5 năm trước, Lee Jin-seok (tên đã đổi), 31 tuổi, có cha mắc ung thư giai đoạn cuối. Cha anh muốn sống những ngày cuối cùng bên con cháu. Tuy nhiên, khi ông có dấu hiệu trở nặng vào sáng sớm, Lee gọi xe cấp cứu đưa cha đến bệnh viện.
Anh cho biết nguyên nhân là lo ngại nguy cơ bị cảnh sát điều tra về hành vi "không tìm kiếm sự trợ giúp y tế" nếu cha qua đời tại nhà. "Đó là lựa chọn an toàn về pháp lý, nhưng tôi luôn nghĩ lẽ ra cha đã có những ngày cuối đời ở nhà", Lee kể.
Theo số liệu năm 2024, 8,3% người cao tuổi nhận trợ cấp phúc lợi xã hội ở Hàn Quốc được hoàn thành tâm nguyện trút hơi thở cuối cùng tại nhà, trong vòng tay người thân. Khoảng 75% ca tử vong của nhóm này diễn ra tại bệnh viện.
Tỷ lệ này ở Mỹ là 43%. Nhật Bản cũng đối mặt với khủng hoảng già hóa dân số, nhưng tỷ lệ người qua đời tại nhà của họ trong năm 2023 đạt 17%. Nguyên nhân chính là Nhật Bản có mạng lưới bác sĩ gia đình và các phòng khám hỗ trợ chăm sóc tại nhà hoạt động hiệu quả.
Số liệu này của Hàn Quốc cho thấy bệnh nhân phải trải qua những ngày cuối đời trong các phòng bệnh chung với những người khác cũng đang cận kề cái chết, gây áp lực tinh thần lên bản thân và gia đình họ.
Theo một nghiên cứu phân tích hiệu quả chi phí tại Hàn Quốc đăng trên Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ, chi phí trung bình cho dịch vụ chăm sóc giảm nhẹ tại bệnh viện khoảng 2,48 triệu won (1.700 USD) một tuần, tốn kém gấp 11 lần tại nhà (khoảng 225.000 won).
Rào cản lớn nhất đến từ Luật Dịch vụ Y tế. Theo quy định, bác sĩ chỉ được cấp giấy chứng tử nếu bệnh nhân qua đời trong vòng 48 giờ sau lần khám cuối. Qua thời hạn này, việc tử vong tại nhà được xem là "trường hợp bất thường" và sẽ bị điều tra.
Luật sư Shin Hyun-ho, Công ty Luật Haeul, cho biết dù không có bằng chứng phạm tội, gia đình vẫn đối mặt nguy cơ bị điều tra về hành vi ngược đãi người cao tuổi. Một số gia đình phải hoãn tang lễ để cơ quan chức năng khám nghiệm tử thi. Nhằm tránh thủ tục này, nhiều gia đình chuyển người thân đã tử vong đến bệnh viện để nhận giấy chứng tử.
Sự thiếu hụt về nguồn lực y tế là rào cản thứ hai. Bà Jeong Hye-jin, Giám đốc Hiệp hội Y học tại nhà Hàn Quốc, cho biết sức khỏe người cao tuổi mắc các bệnh nền thường biến động nhanh. "Hệ thống chăm sóc cộng đồng là cần thiết, nhưng chúng ta chưa có đủ nhân lực y tế trực cấp cứu tại nhà", bà Jeong nói.
Từ tháng 3/2026, Chính phủ Hàn Quốc triển khai các gói chăm sóc tại nhà cho người cao tuổi. Tuy nhiên, giới chuyên môn cho rằng hệ thống này mới tập trung vào quá trình sinh hoạt, chưa chú trọng dịch vụ hỗ trợ bệnh nhân giai đoạn cuối.
Giáo sư Kim Dae-kyun, Bệnh viện Incheon St. Mary's, cho biết người bệnh đang phải di chuyển liên tục giữa nhà và bệnh viện. Ông đề xuất đưa dịch vụ chăm sóc người bệnh giai đoạn cuối vào nhóm y tế thiết yếu và phân bổ ngân sách phù hợp, thay vì chỉ xếp vào nhóm phúc lợi xã hội.
An toàn luôn là ưu tiên hàng đầu trong mọi hoạt động thường ngày của trẻ. Alisha Simpson-Watt, chuyên gia từ Trung tâm Dịch vụ Phân tích Hành vi Ứng dụng (Mỹ), cho biết phụ huynh cần hướng dẫn con không chạm vào vật dụng nguy hiểm, quan sát hai bên đường, nắm tay người lớn ở nơi đông người và luôn thắt dây an toàn.
"Duy trì các quy tắc an toàn không thể thương lượng giúp giảm nguy cơ chấn thương, đồng thời hình thành hành vi có trách nhiệm cho trẻ", bà nói.
Dành thời gian kết nối mỗi ngày
Aimee Ketchum, chuyên gia từ Cộng đồng Phụ huynh Toàn cầu (Mỹ) – nền tảng chuyên cung cấp kỹ năng nuôi dạy trẻ, khuyên phụ huynh nên ưu tiên trò chuyện, đọc sách và chơi cùng con mỗi ngày. Dù chỉ là vài phút tương tác không sử dụng thiết bị điện tử, những khoảnh khắc này cũng mang lại lợi ích lâu dài.
Chuyên gia này cho biết sự phát triển não bộ sớm phụ thuộc vào những tương tác gia đình. Đây là nền tảng cho sự tự tin và khả năng học hỏi của trẻ trong tương lai.
Không gây tổn hại người khác
Trẻ cần được dạy sự đồng cảm thông qua việc tôn trọng ranh giới của người xung quanh. Ash Beckham, nhà giáo dục tại Mỹ, cho biết việc thống nhất quy tắc không cố ý gây hại về thể chất hay lời nói là điều cần thiết để tạo ra một gia đình an toàn.
Đồng tình với quan điểm này, Devon Kuntzman, chuyên gia từ Transforming Toddlerhood – tổ chức chuyên hỗ trợ cha mẹ nuôi dạy trẻ giai đoạn 1-3 tuổi tại Mỹ, cho biết phụ huynh nên đón nhận mọi cảm xúc của trẻ nhưng cần đặt giới hạn cho những hành vi tiêu cực. "Bạn có thể nói: Con có quyền tức giận nhưng mẹ không để con đánh mẹ", bà nói.
Bên cạnh đó, trẻ cần được dạy cách xin phép khi chơi đùa hoặc chào hỏi. Marea Goodman, người sáng lập PregnantTogether – cộng đồng hỗ trợ các bậc cha mẹ đơn thân tại Mỹ, cho biết việc giúp trẻ hiểu về sự đồng thuận sẽ giúp con biết tôn trọng cơ thể người khác và bảo vệ ranh giới của chính mình.
Giữ vững giới hạn
Nếu cha mẹ đặt ra quy tắc nhưng lại rút lại khi trẻ phản ứng mạnh, con sẽ hiểu rằng các giới hạn có thể thay đổi dựa trên hành vi của chúng. Amy Vale, chuyên gia từ tổ chức hỗ trợ tâm lý trẻ em For the Cubs (Mỹ), cho rằng trẻ sẽ phát triển tốt hơn nếu nhận được sự đảm bảo từ những ranh giới nhất quán.
Đặc biệt, phụ huynh cần tránh việc kỷ luật con khi đang tức giận. Rachel Gunn, tác giả cuốn sách Impact Parenting, nói: "Nếu trừng phạt con cái theo cảm xúc, chúng ta đang dạy trẻ cách điều khiển cảm xúc của cha mẹ thay vì tự kiểm soát hành vi của bản thân".
Tuân thủ "Quy tắc vàng"
"Hãy đối xử với người khác theo cách bạn muốn được đối xử" là nguyên tắc đạo đức cốt lõi. Petal Modeste, chuyên gia giáo dục, cho biết dạy trẻ điều này từ sớm giúp con phát triển lòng trắc ẩn và sự tôn trọng.
Sarah Bossio, chuyên gia tại Trung tâm tư vấn giấc ngủ cho trẻ Your Zen Baby Sleep (Mỹ), nói thêm rằng sự tôn trọng không chỉ dành cho cha mẹ, bạn bè mà trẻ còn phải học cách tôn trọng chính bản thân để hiểu được giá trị của lòng tự trọng.
