Khi 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu gián đoạn do tắc nghẽn ở eo biển Hormuz, các quốc gia châu Phi và châu Á có nhà máy điện hạt nhân đang tăng sản lượng để đáp ứng nhu cầu năng lượng ngắn hạn.
Tại Đông Á, Hàn Quốc tăng sản lượng tại các nhà máy điện hạt nhân đang vận hành. Nước này đồng thời đẩy nhanh công tác bảo trì tại 5 lò phản ứng đã ngừng hoạt động, với kế hoạch khởi động lại vào tháng sau.
Nhật Bản cũng đảo ngược chính sách đóng cửa các cơ sở hạt nhân sau thảm họa hạt nhân Fukushima năm 2011. Nước này khởi động lại Kashiwazaki Kariwa – nhà máy điện hạt nhân lớn nhất thế giới, hồi tháng 1. Thủ tướng Nhật Takaichi Sanae gần đây ký thỏa thuận mua lò phản ứng trị giá 40 tỷ USD với Mỹ và một thỏa thuận tái chế nhiên liệu hạt nhân với Pháp.
Bà Michiyo Miyamoto, chuyên gia Viện Kinh tế năng lượng và Phân tích tài chính (Mỹ), cho biết giá điện cao kỷ lục và cuộc khủng hoảng năng lượng khiến dư luận Nhật Bản nghiêng về chấp nhận điện hạt nhân.
Tại Đài Loan (Trung Quốc), giới chức cũng đang xem xét tái khởi động 2 lò phản ứng – một quá trình đòi hỏi phải kiểm tra an toàn vô cùng khắt khe.
Ở Nam Á và Đông Nam Á, Bangladesh gấp rút đưa vào hoạt động các lò phản ứng mới do Tập đoàn Rosatom (Nga) xây dựng. Dhaka kỳ vọng chúng cung cấp 300 MW trong mùa hè năm nay, giảm áp lực cho hệ thống điện trước tình trạng thiếu khí đốt.
Philippines gần đây ban bố tình trạng khẩn cấp năng lượng quốc gia và đang xem xét khôi phục nhà máy điện hạt nhân được xây dựng sau cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1973, nhưng chưa đưa vào hoạt động.
Bà Alvie Asuncion-Astronomo, chuyên gia Viện Nghiên cứu Hạt nhân Philippines, nói xung đột Trung Đông đang “tạo ra cú hích cần thiết cho năng lượng hạt nhân”. “Tôi hy vọng chúng ta đã rút ra bài học”, bà nói.
Giá năng lượng tăng vọt và thiếu điện do căng thẳng ở Trung Đông cũng đang khiến các nước châu Phi quan tâm tới điện hạt nhân. Nam Phi – quốc gia duy nhất châu lục có nhà máy đang vận hành, muốn tăng tỷ trọng năng lượng này từ khoảng 5% hiện nay lên 16% vào 2040.
Tại hội nghị thượng đỉnh vào tháng 3 do Liên Hợp Quốc tổ chức, Tổng thống Rwanda Paul Kagame nói châu Phi sẽ là “một trong những thị trường toàn cầu quan trọng nhất” cho các lò phản ứng nhỏ (SMR) những năm tới.
Các nhà cung cấp như Mỹ, Nga, Trung Quốc, Pháp và Hàn Quốc cũng nhìn thấy tiềm năng to lớn của thị trường SMR ở đây. Tập đoàn Rosatom đang xây dựng lò phản ứng đầu tiên cho Ai Cập. Họ còn có các thỏa thuận hợp tác với Ethiopia, Burkina Faso, Ghana, Tanzania và Niger.
Kenya và Ghana tham gia sáng kiến SMR do Mỹ dẫn dắt. Kenya dự kiến đưa vào vận hành một lò phản ứng vào 2034. Trong khi đó, Ghana lên kế hoạch xây dựng nhà máy điện hạt nhân vào năm 2027, và đang tìm kiếm các nhà cung cấp cụ thể.
Hiện có 31 quốc gia sử dụng điện hạt nhân, cung cấp khoảng 10% điện năng toàn cầu. Khoảng 40 nước khác đang cân nhắc hoặc chuẩn bị xây dựng nhà máy, theo Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA).
Điện hạt nhân khai thác năng lượng được giải phóng khi hạt nhân nguyên tử (như uranium) bị tách ra trong quá trình phân hạch. Không giống nhiên liệu hóa thạch, quá trình này không thải ra khí CO2 nhưng tạo ra chất thải phóng xạ nguy hiểm, khiến nhiều quốc gia vẫn thận trọng.
Bà Ayumi Fukakusa, thành viên nhóm vận động Friends of the Earth Japan, lưu ý “năng lượng hạt nhân rất rủi ro” và sẽ khiến các quốc gia phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu như uranium làm giàu.
Các nhà máy điện hạt nhân cũng dễ bị tổn thương, ví dụ như lò phản ứng từng bị nhắm mục tiêu trong cuộc xung đột gần đây, theo chuyên gia về khoa học nguyên tử người Mỹ Rachel Bronson. “Tất cả những điều này đều phải được cân nhắc khi nói về an ninh năng lượng”, bà nói.
Ngoài ra, ông Joshua Kurlantzick, thành viên Hội đồng Quan hệ đối ngoại (Mỹ), cho rằng điện hạt nhân không phải là giải pháp nhanh cho cuộc khủng hoảng năng lượng hiện tại. Việc phát triển dự án có thể mất hàng chục năm, đặc biệt với các quốc gia mới bắt đầu.
Tuy nhiên, ông nhìn nhận các cam kết hiện nay có thể đưa điện hạt nhân trở thành một phần thiết yếu trong cơ cấu năng lượng tương lai của các nước. Còn theo ông Rex Amancio, chuyên gia Liên minh Năng lượng tái tạo toàn cầu, các dự án điện hạt nhân cần nhiều năm để triển khai. Vì vậy, các chính phủ nên tiếp tục tập trung vào điện tái tạo để đảm bảo an ninh năng lượng dài hạn.
Ngày 22-4, Công ty cổ phần Ánh Dương Việt Nam (Vinasun Corp) tổ chức đại hội đồng cổ đông thường niên 2026.
Tại đại hội, nhiều nội dung xoay quanh áp lực cạnh tranh và cách ứng phó của doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường taxi ngày càng khốc liệt, đặc biệt khi xe công nghệ và xe điện "trỗi dậy" khiến thị phần taxi truyền thống sụt giảm mạnh.
Ông Đặng Thành Duy - Tổng giám đốc Vinasun - cho biết công ty tiếp tục theo đuổi chiến lược phát triển dựa trên "kiềng ba chân" gồm công nghệ - phương tiện - con người. Theo đó, ứng dụng Vinasun đã được nâng cấp theo hướng minh bạch hơn về giá, bổ sung tính năng "chốt giá" để khách biết trước chi phí chuyến đi.
Đồng thời duy trì nhiều kênh tiếp cận như đặt xe qua app, tổng đài hoặc vẫy xe trực tiếp. Một điểm Vinasun đặc biệt nhấn mạnh là đội ngũ tài xế chính thức, được đào tạo bài bản và vận hành theo mô hình quản lý tập trung.
Đây được xem là khác biệt mà doanh nghiệp muốn giữ lại trong bối cảnh thị trường ngày càng nghiêng về mô hình kinh tế chia sẻ.
Cổ đông của Vinasun đặt vấn đề chuyện giành lại thị phần và tiếp cận khách hàng trẻ. Trong đó từ thanh toán chưa tối ưu trên app, tài xế than định vị còn "lạc đường" khiến việc đón trả khách chưa chính xác. Đó là một trong những điểm yếu trước các đối thủ lớn như Grab, Green SM, Be...
Đại diện doanh nghiệp thừa nhận trải nghiệm số của Vinasun vẫn còn điểm cần cải thiện, từ độ chính xác của bản đồ trên ứng dụng đến thanh toán trực tuyến và xuất hóa đơn VAT.
Lý giải về việc hệ thống định vị chưa tối ưu như các nền tảng lớn, lãnh đạo Vinasun cho biết tài xế hiện vẫn chủ yếu sử dụng Google Maps để tìm địa chỉ, trong khi hệ thống của công ty dùng nền tảng bản đồ trong nước để cân đối chi phí.
Theo doanh nghiệp, đây là bài toán giữa hiệu quả sử dụng và chi phí đầu tư, nhất là khi Vinasun không thu thêm phí nền tảng trên mỗi chuyến xe như một số ứng dụng gọi xe khác.
Công ty cũng cho biết hệ thống thanh toán và xuất hóa đơn đã hoàn thiện khoảng 95-98%, nhưng việc đồng bộ trải nghiệm khách hàng vẫn chưa thể giải quyết triệt để do có quá nhiều hình thức thanh toán khác nhau.
Riêng hình thức thanh toán trừ trước vẫn còn vướng ở các khoản phụ phí như cầu đường, sân bay hoặc thói quen khách vừa trả online vừa trả trực tiếp cho tài xế.
Ngoài ra, công ty cũng tính đến sự tế nhị. Ví dụ như số tiền tồn - dư trong tài khoản hay ví và số tiền thực tế phải trả không trùng khớp nhau, khi trừ rồi ngân hàng báo không được thì không hay lắm.
Ví dụ khi đi sân bay 100.000 mà khách phải trả 110.000 đồng, trừ trước qua các kênh online thì khách phải móc thêm 10.000 đồng để trả thêm sau đó.
Vinasun không đưa ra phương thức trả trước là để khách hàng chủ động trong việc chi trả cước chuyến đi. Khách hàng thấy tài xế phục vụ tốt có thể tip cho tài xế cùng tiền cước thì sẽ tiện hơn là phải trả nhiều lần.
Vinasun vẫn đặt cược vào việc chuyển đổi đội xe. Tính đến cuối năm 2025, công ty đã đầu tư 1.136 xe hybrid (xăng lai điện) của Toyota. Tổng số xe của doanh nghiệp cuối năm 2025 là 2.167 chiếc, sau khi thanh lý 581 xe và đưa thêm vào hoạt động 300 xe Toyota hybrid.
Dù vậy, tình hình kinh doanh của "ông lớn" taxi truyền thống chưa thật sự khởi sắc. Theo báo cáo tại đại hội, năm 2025 Vinasun ghi nhận doanh thu khoảng 883 tỉ đồng, giảm gần 12% so với năm trước. Lợi nhuận sau thuế đạt khoảng 39 tỉ đồng, giảm mạnh so với cùng kỳ.
Kết quả này cho thấy áp lực lớn từ cạnh tranh gay gắt, chi phí vận hành biến động và nhu cầu đi lại chưa phục hồi như kỳ vọng.
Dù vậy, doanh nghiệp cho rằng việc đầu tư xe hybrid đã mang lại tín hiệu tích cực, không chỉ ở chi phí vận hành mà còn ở phản hồi của khách hàng và hình ảnh thương hiệu. Đây cũng là hướng đi công ty tiếp tục duy trì trong năm nay.
Năm 2026, Vinasun đặt kế hoạch doanh thu khoảng 903 tỉ đồng, tăng nhẹ 2,3% so với năm 2025, nhưng lợi nhuận sau thuế dự kiến còn 33 tỉ đồng, thấp hơn năm trước.
Công ty sẽ tiếp tục đầu tư 310 xe hybrid để thay thế dần xe xăng, trong khi khoảng 150 xe sẽ được thanh lý hoặc chuyển sang mô hình thương quyền cho tài xế nhằm tối ưu hiệu quả khai thác.
Ngày 21/4 (giờ Mỹ), Kevin Warsh - người được Tổng thống Mỹ Donald Trump đề cử cho chức Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang (Fed) nhiệm kỳ tới - đã có phiên điều trần trước Thượng viện Mỹ. Trong 2,5 giờ, ông liên tục nhấn mạnh chỉ thiết lập chính sách lãi suất theo hướng có lợi nhất cho nền kinh tế. Đây là vấn đề được quan tâm thời gian qua, khi ông Trump thực hiện chiến dịch chưa từng có tiền lệ nhằm gây sức ép khiến Fed phải hạ lãi suất, kể cả dọa sa thải Chủ tịch Jerome Powell.
"Tổng thống chưa bao giờ yêu cầu tôi cam kết đưa ra bất kỳ quyết định lãi suất nào. Tôi cũng sẽ không đồng ý nếu ngài ấy làm vậy", Warsh nói. Ông cho biết hầu hết Tổng thống thích lãi suất thấp và không cho rằng việc các lãnh đạo đưa ra quan điểm có thể làm tổn hại đến tính độc lập của Fed.
Tuy nhiên, ông từ chối tiết lộ liệu việc giảm lãi suất về mức như ông Trump mong muốn, là 1% hoặc thấp hơn, có thể khiến lạm phát tăng tốc trở lại hay không. Ông Trump đã giao cho Kevin Warsh nhiệm vụ dẫn dắt ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới. Lãi suất tham chiếu của Fed cũng có tác động lớn đối với thị trường trái phiếu và tài chính toàn cầu.
Nhiệm vụ của Warsh trong phiên điều trần là trấn an các thượng nghị sĩ về cam kết duy trì tính độc lập của Fed mà không làm phật lòng Tổng thống đề cử mình. Politico đánh giá ông đã đạt được sự cân bằng này nhờ khéo léo né tránh nhiều vấn đề.
Trong suốt quá trình lựa chọn ứng viên thay Powell, ông Trump nhiều lần nói rằng sẽ chỉ chọn người ủng hộ giảm lãi suất. Điều này làm dấy lên lo ngại tính độc lập của cơ quan quản lý tiền tệ có thể bị suy yếu dưới thời chủ tịch mới, từ đó hạn chế khả năng kiểm soát lạm phát và ổn định thị trường.
Cuộc điều trần của Warsh diễn ra vài giờ sau khi ông Trump trả lời phỏng vấn trên CNBC. Trong đó, Tổng thống Mỹ cho biết "sẽ thất vọng" nếu Fed dưới sự điều hành của Warsh không giảm lãi suất. Điều này cho thấy áp lực ứng viên chức Chủ tịch Fed có thể sớm phải đối mặt khi nhậm chức.
Ông Trump cũng tuyên bố không nhượng bộ trong cuộc điều tra của Bộ Tư pháp với Powell liên quan đến dự án cải tạo trụ sở Fed. Đây là yếu tố đang cản trở Thượng viện phê chuẩn Warsh.
Cuối năm ngoái, ông cũng cho biết trên Wall Street Journal rằng đã hỏi Warsh về việc cắt giảm lãi suất. "Ông ấy cho rằng cần phải hạ lãi xuống", Tổng thống Mỹ nói.
Cuộc điều trần cũng đề cập đến nhiều vấn đề khác, như tài sản của Warsh. Theo hồ sơ tài chính công bố mới đây, Kevin Warsh sở hữu hơn 130 triệu USD. Nếu được phê chuẩn, ông sẽ là Chủ tịch Fed giàu nhất lịch sử.
Trong phiên điều trần, Warsh cho biết đã ký thỏa thuận với Văn phòng Đạo đức Chính phủ, cam kết thoái vốn phần lớn các tài sản đầu tư sau khi được phê chuẩn, để tránh xung đột lợi ích.
Tại phiên họp thường niên diễn ra lần đầu tiên sau khi niêm yết vào ngày 21/4, nhiều cổ đông đã thắc mắc về nguyên nhân Nông nghiệp Hòa Phát đặt kế hoạch kinh doanh đi lùi trong năm 2026. Theo đó, doanh nghiệp dự kiến ghi nhận doanh thu 7.200 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 1.005 tỷ, giảm lần lượt 11% và 37% so với năm trước.
Báo cáo đến đại hội, bà Phạm Thị Hồng Vân, Tổng giám đốc công ty, cho biết nhiều cổ đông có thể "sững sờ" với thông tin này nhưng kịch bản kinh doanh được xây dựng dựa trên các đánh giá thận trọng từ bối cảnh thị trường. CEO này cho biết căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến ngành chăn nuôi.
Sau các cuộc xung đột, giá dầu biến động mạnh trong tháng 3 đã khiến chi phí logistics và nhập khẩu nguyên liệu sản xuất đi lên. Bên cạnh đó, giá phân bón cũng leo thang theo giá năng lượng, làm hoạt động trồng ngô và đậu tương bị tác động mạnh, những nguyên liệu chính cho thức ăn chăn nuôi.
Nói thêm về bối cảnh kinh doanh năm 2026, ông Nguyễn Việt Thắng, Chủ tịch Nông nghiệp Hòa Phát, nhận định giá năng lượng tăng trong thời gian qua chưa phản ánh đầy đủ vào nền kinh tế trong quý I. "Các rủi ro này vẫn tồn tại độ trễ từ lượng hàng tồn kho vẫn còn, đặc biệt với xăng dầu", ông Thắng chia sẻ.
Sang quý II và quý III, ông Thắng dự báo tác động từ câu chuyện xăng dầu sẽ rõ ràng hơn, tạo áp lực lên chỉ số lạm phát. Trong bối cảnh đó, chi phí sản xuất có khả năng leo thang, khiến giá heo có thể cải thiện 7-8%.
Vì vậy, ông cho biết công ty có thể đẩy giá bán heo lên, nhưng vẫn phụ thuộc vào cung - cầu thị trường. Theo ông Thắng, đặc thù của ngành heo là quý III thường có giá thấp nhất, trong khi quý IV và quý I thuận lợi hơn. Trên cơ sở đó, kế hoạch được xây dựng phù hợp với các yếu tố này.
Bên cạnh yếu tố thị trường, rủi ro dịch bệnh tiếp tục là thách thức lớn trong năm 2026, theo Tổng giám đốc Nông nghiệp Hòa Phát. Dịch tả lợn châu Phi (ASF) vẫn chưa được kiểm soát hoàn toàn. Tại Việt Nam, bệnh này diễn biến phức tạp hơn một số quốc gia trong khu vực do xuất hiện chủng tái tổ hợp giữa tuýp 1 và tuýp 2 - loại có độc lực cao và kéo dài. Đây tiếp tục là một ẩn số đáng lo ngại với ngành.
Ngoài ra, lãnh đạo Nông nghiệp Hòa Phát cũng lưu ý ngành chăn nuôi có tính chu kỳ rõ rệt, với các giai đoạn đỉnh rơi vào các năm 2015, 2020 và 2025. Việc xây dựng kế hoạch năm 2026 đã tính đến đặc điểm này.
Dù đối mặt nhiều thách thức, bà Phạm Thị Hồng Vân cho rằng Nông nghiệp Hòa Phát vẫn có những lợi thế nhất định. Công ty đã xây dựng sẵn nền tảng chuỗi chăn nuôi khép kín theo hướng an toàn sinh học. Nhờ đó, nếu phát sinh dịch bệnh mới, tác động đến hoạt động của doanh nghiệp được dự báo không đáng kể.
Chia sẻ đến các cổ đông về kết quả kinh doanh quý I, lãnh đạo Nông nghiệp Hòa Phát cho biết công ty đạt 1.813 tỷ đồng, giảm 10,8% so với thực hiện năm ngoái. Lợi nhuận gộp cũng đi xuống 1,2% so với quý I/2025. Trừ các chi phí, doanh nghiệp lãi sau thuế 345 tỷ đồng, tương đương 34,3% kế hoạch năm.
Theo chia sẻ của Tổng giám đốc, kết quả kinh doanh quý I/2026 giảm so với cùng kỳ chủ yếu đến từ hai yếu tố là giá heo và sản lượng. Theo đó, giá heo bình quân quý I/2025 ở mức khoảng 67.000-70.000 đồng, trong khi quý I chỉ còn 66.000 đồng. Bên cạnh đó, sản lượng sản xuất của công ty sụt giảm vì trang trại Mỹ Đức vừa được cải tạo xong.
