Khi 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu gián đoạn do tắc nghẽn ở eo biển Hormuz, các quốc gia châu Phi và châu Á có nhà máy điện hạt nhân đang tăng sản lượng để đáp ứng nhu cầu năng lượng ngắn hạn.
Tại Đông Á, Hàn Quốc tăng sản lượng tại các nhà máy điện hạt nhân đang vận hành. Nước này đồng thời đẩy nhanh công tác bảo trì tại 5 lò phản ứng đã ngừng hoạt động, với kế hoạch khởi động lại vào tháng sau.
Nhật Bản cũng đảo ngược chính sách đóng cửa các cơ sở hạt nhân sau thảm họa hạt nhân Fukushima năm 2011. Nước này khởi động lại Kashiwazaki Kariwa – nhà máy điện hạt nhân lớn nhất thế giới, hồi tháng 1. Thủ tướng Nhật Takaichi Sanae gần đây ký thỏa thuận mua lò phản ứng trị giá 40 tỷ USD với Mỹ và một thỏa thuận tái chế nhiên liệu hạt nhân với Pháp.
Bà Michiyo Miyamoto, chuyên gia Viện Kinh tế năng lượng và Phân tích tài chính (Mỹ), cho biết giá điện cao kỷ lục và cuộc khủng hoảng năng lượng khiến dư luận Nhật Bản nghiêng về chấp nhận điện hạt nhân.
Tại Đài Loan (Trung Quốc), giới chức cũng đang xem xét tái khởi động 2 lò phản ứng – một quá trình đòi hỏi phải kiểm tra an toàn vô cùng khắt khe.
Ở Nam Á và Đông Nam Á, Bangladesh gấp rút đưa vào hoạt động các lò phản ứng mới do Tập đoàn Rosatom (Nga) xây dựng. Dhaka kỳ vọng chúng cung cấp 300 MW trong mùa hè năm nay, giảm áp lực cho hệ thống điện trước tình trạng thiếu khí đốt.
Philippines gần đây ban bố tình trạng khẩn cấp năng lượng quốc gia và đang xem xét khôi phục nhà máy điện hạt nhân được xây dựng sau cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1973, nhưng chưa đưa vào hoạt động.
Bà Alvie Asuncion-Astronomo, chuyên gia Viện Nghiên cứu Hạt nhân Philippines, nói xung đột Trung Đông đang “tạo ra cú hích cần thiết cho năng lượng hạt nhân”. “Tôi hy vọng chúng ta đã rút ra bài học”, bà nói.
Giá năng lượng tăng vọt và thiếu điện do căng thẳng ở Trung Đông cũng đang khiến các nước châu Phi quan tâm tới điện hạt nhân. Nam Phi – quốc gia duy nhất châu lục có nhà máy đang vận hành, muốn tăng tỷ trọng năng lượng này từ khoảng 5% hiện nay lên 16% vào 2040.
Tại hội nghị thượng đỉnh vào tháng 3 do Liên Hợp Quốc tổ chức, Tổng thống Rwanda Paul Kagame nói châu Phi sẽ là “một trong những thị trường toàn cầu quan trọng nhất” cho các lò phản ứng nhỏ (SMR) những năm tới.
Các nhà cung cấp như Mỹ, Nga, Trung Quốc, Pháp và Hàn Quốc cũng nhìn thấy tiềm năng to lớn của thị trường SMR ở đây. Tập đoàn Rosatom đang xây dựng lò phản ứng đầu tiên cho Ai Cập. Họ còn có các thỏa thuận hợp tác với Ethiopia, Burkina Faso, Ghana, Tanzania và Niger.
Kenya và Ghana tham gia sáng kiến SMR do Mỹ dẫn dắt. Kenya dự kiến đưa vào vận hành một lò phản ứng vào 2034. Trong khi đó, Ghana lên kế hoạch xây dựng nhà máy điện hạt nhân vào năm 2027, và đang tìm kiếm các nhà cung cấp cụ thể.
Hiện có 31 quốc gia sử dụng điện hạt nhân, cung cấp khoảng 10% điện năng toàn cầu. Khoảng 40 nước khác đang cân nhắc hoặc chuẩn bị xây dựng nhà máy, theo Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA).
Điện hạt nhân khai thác năng lượng được giải phóng khi hạt nhân nguyên tử (như uranium) bị tách ra trong quá trình phân hạch. Không giống nhiên liệu hóa thạch, quá trình này không thải ra khí CO2 nhưng tạo ra chất thải phóng xạ nguy hiểm, khiến nhiều quốc gia vẫn thận trọng.
Bà Ayumi Fukakusa, thành viên nhóm vận động Friends of the Earth Japan, lưu ý “năng lượng hạt nhân rất rủi ro” và sẽ khiến các quốc gia phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu như uranium làm giàu.
Các nhà máy điện hạt nhân cũng dễ bị tổn thương, ví dụ như lò phản ứng từng bị nhắm mục tiêu trong cuộc xung đột gần đây, theo chuyên gia về khoa học nguyên tử người Mỹ Rachel Bronson. “Tất cả những điều này đều phải được cân nhắc khi nói về an ninh năng lượng”, bà nói.
Ngoài ra, ông Joshua Kurlantzick, thành viên Hội đồng Quan hệ đối ngoại (Mỹ), cho rằng điện hạt nhân không phải là giải pháp nhanh cho cuộc khủng hoảng năng lượng hiện tại. Việc phát triển dự án có thể mất hàng chục năm, đặc biệt với các quốc gia mới bắt đầu.
Tuy nhiên, ông nhìn nhận các cam kết hiện nay có thể đưa điện hạt nhân trở thành một phần thiết yếu trong cơ cấu năng lượng tương lai của các nước. Còn theo ông Rex Amancio, chuyên gia Liên minh Năng lượng tái tạo toàn cầu, các dự án điện hạt nhân cần nhiều năm để triển khai. Vì vậy, các chính phủ nên tiếp tục tập trung vào điện tái tạo để đảm bảo an ninh năng lượng dài hạn.
Theo báo Guardian, nền tảng mua bán xe lớn nhất nước Đức - Mobile.de - nhận định giá nhiên liệu leo thang đang trở thành "chất xúc tác" cho một làn sóng bùng nổ xe điện.
Giám đốc điều hành Mobile.de - ông Ajay Bhatia - cho biết lượng tìm kiếm xe điện tại Đức trong tháng 3 tăng hơn 50% so với tháng 2. Mẫu xe điện bán chạy nhất hiện là Volkswagen ID.3.
Bên cạnh đó, nhu cầu xe điện còn được "tiếp sức" bởi chính sách trợ giá hào phóng của Berlin, với mức hỗ trợ lên tới 6.000 euro (khoảng 7.000 USD)/xe.
Theo ông Bhatia, giá xăng dầu tăng đang tạo "cú hích" cho quá trình chuyển đổi sang phương tiện không phát thải - điều vốn gặp nhiều trở ngại tại châu Âu. "Thực tế kinh tế đang làm được điều mà quá trình chuyển đổi năng lượng chưa làm được", ông nói.
Xu hướng này cũng được ghi nhận tại nhiều thị trường khác. Nền tảng Carwow cho biết mức độ quan tâm đến xe điện tại Anh và Tây Ban Nha đã tăng từ 20 - 30% trong vòng một tháng gần đây. Riêng tại Anh, nhu cầu xe điện tăng 23%.
Ông Iain Reid, quản lý cấp cao của Carwow, nhận định xu hướng rời bỏ xe động cơ đốt trong đã hình thành từ trước, nhưng xung đột tại Trung Đông đang "tăng tốc" quá trình này.
Số liệu từ Hiệp hội các nhà sản xuất và kinh doanh ô tô Anh (SMMT) cho thấy trong tháng 3, số xe điện đăng ký đạt 86.120 chiếc - tăng 24,2% so với cùng kỳ năm ngoái và lập kỷ lục mới.
Tại Pháp, nền tảng La Centrale ghi nhận lượng tìm kiếm xe điện tăng vọt 160% chỉ trong một tháng. Phó giám đốc điều hành La Centrale, ông Guillaume-Henri Blanchet, cho biết người tiêu dùng "rất nhạy cảm với giá năng lượng" và sẽ chuyển sang các lựa chọn thay thế.
Tương tự, nền tảng AutoScout24 cũng ghi nhận nhu cầu xe điện tăng khoảng 40% tại Áo và Ý, trong khi xe xăng gần như đi ngang hoặc giảm.
Ông Ajay Bhatia cho rằng sau chiến sự, nhu cầu xe điện có thể hạ nhiệt nhưng khó quay lại mức cũ, mà sẽ ổn định nhờ hạ tầng sạc được cải thiện và giá xe điện dễ tiếp cận hơn.
Trong khi đó, ông Ian Plummer, giám đốc nền tảng Autotrader, cảnh báo "vẫn còn nhiều việc phải làm để người tiêu dùng tin rằng xe điện phù hợp với lối sống của họ".
Báo cáo kết quả kinh doanh năm 2025 vừa công bố của Tập đoàn Jollibee Foods (JFC) cho thấy Highlands Coffee có lợi nhuận trước thuế, khấu hao và lãi vay (EBITDA) gần 2,5 tỷ peso, tương đương hơn 1.085 tỷ đồng. Mức này tăng 5,7% so với năm 2024 và là mức cao nhất kể từ lần đầu công bố thông tin vào năm 2023.
Trung bình mỗi ngày, chuỗi cà phê này có gần 3 tỷ đồng EBITDA. Chuỗi này đóng góp gần 29% vào EBITDA của mảng cà phê và trà của Jollibee Foods Corporation. Nếu tính trên toàn tập đoàn, Highlands Coffee góp hơn 5,9%.
EBITDA cải thiện khi doanh số bán hàng tại cùng một cửa hàng (same-store sales) tăng 8,2% so với cùng kỳ năm trước. Chỉ số này chỉ tính trên các quán đã hoạt động ít nhất 15 tháng, không tính các điểm mở mới. Số lượng giao dịch cũng cải thiện 6%; còn doanh thu trung bình trên mỗi khách hàng tăng thêm 2,1%.
Báo cáo không thuyết minh cụ thể doanh thu. Song, SuperFoods - đơn vị đứng sau Highlands Coffee và Phở24 - báo cáo doanh thu đạt hơn 11,9 tỷ peso (tương đương hơn 4.946 tỷ đồng), tăng gần 17%. Trong khi Phở24 chỉ có 14 cửa hàng, điều này đồng nghĩa với việc doanh thu của chuỗi cà phê đóng góp đáng kể cho SuperFoods.
Highlands Coffee hiện là chuỗi cà phê lớn nhất Việt Nam. Tính đến cuối tháng 12, công ty này sở hữu 985 quán trong và ngoài nước, gồm mô hình tự vận hành và nhượng quyền. Thương hiệu đang có 38 cửa hàng nhượng quyền tại Philippines - thị trường ngoại quốc đầu tiên. So với cuối năm trước, mạng lưới hoạt động đã mở rộng thêm 135 cửa hàng. Highlands Coffee công bố có hơn 10.000 nhân viên, phục vụ hơn 100 triệu khách hàng mỗi năm.
Thương hiệu ra đời từ năm 1999, khởi đầu với sản phẩm cà phê đóng gói tại Hà Nội. Năm 2002, Highlands Coffee bắt đầu mở rộng sang mô hình chuỗi cà phê với quán đầu tiên tại TP HCM. Kể từ đó, chuỗi này không ngừng phát triển, trở thành thương hiệu cà phê nổi tiếng, không chỉ hoạt động trong nước mà còn lấn sang thị trường quốc tế.
Năm 2012, Highlands Coffee được mua lại bởi Jollibee Foods Corporation - một tập đoàn nhà hàng tại Philippines. Chia sẻ với VnExpress hồi tháng 4/2025, nhà sáng lập kiêm CEO David Thái khẳng định chuỗi cà phê này vẫn là một doanh nghiệp Việt Nam, Jollibee chỉ đồng hành dưới vai trò nhà đầu tư và cố vấn chiến lược, không tham gia vào vận hành hàng ngày của hoạt động kinh doanh. Việc quản lý vận hành và quản trị nhân sự Highlands Coffee đều dưới sự lãnh đạo của ông David Thái.
JFC đang xem xét kế hoạch chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của Highlands Coffee. Thời điểm tiến hành dự kiến vào quý I/2027. Mục tiêu của kế hoạch này là hỗ trợ giai đoạn tăng trưởng tiếp theo của Highlands Coffee bằng cách huy động vốn, nâng cao hình ảnh doanh nghiệp, giúp họ tập trung hơn vào chiến lược và hoạt động.
Đóng cửa phiên giao dịch 8/4, cả ba chỉ số chủ chốt của thị trường chứng khoán Mỹ cùng đi lên. DJIA tăng hơn 1.300 điểm, tương đương 2,85% - cao nhất kể từ tháng 4/2025. S&P 500, Nasdaq Composite thêm lần lượt 2,5% và 2,8%.
Cổ phiếu của hơn 70% nhóm ngành thuộc chỉ số S&P 500 ghi nhận mức tăng từ 2% trở lên. Trong đó, công nghiệp dẫn đầu đà tăng. Năng lượng là nhóm duy nhất đi xuống, với 3,7%, bị kéo tụt do giá dầu thô giảm.
Những ngành chịu tác động lớn nhất vì chiến sự ghi nhận mức cải thiện. Các cổ phiếu hàng không, du lịch và xây dựng đều thêm 4,9-5,7%.
Thị trường chứng khoán Mỹ tăng vọt ngay sau khi mở cửa, do nhà đầu tư hoan nghênh thông tin Mỹ - Iran công bố lệnh ngừng bắn trong hai tuần. Xung đột tại Trung Đông kéo dài từ ngày 28/2, làm đảo lộn các thị trường tài chính, gây gián đoạn dòng chảy dầu khí toàn cầu và thổi bùng lo ngại lạm phát.
Một quan chức cấp cao của Iran cho biết trên Reuters rằng eo biển Hormuz - nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu toàn cầu - có thể được mở lại vào ngày 9/4 hoặc 10/4, trước các cuộc đàm phán hòa bình, nếu các bên đạt được khuôn khổ cho một thỏa thuận ngừng bắn. Hôm 8/4, truyền thông Iran đưa tin nước này đang đình chỉ cho phép tàu qua eo biển Hormuz và đe dọa rút khỏi thỏa thuận ngừng bắn vì Israel tiếp tục tấn công vào Lebanon.
"Vẫn còn nhiều việc phải làm, nhưng tôi nghĩ thị trường đang phục hồi tại các lĩnh vực chịu tác động nặng nề nhất", Mike Dickson - Giám đốc Danh mục đầu tư tại Horizon Investments nhận định.
Không chỉ Mỹ, chứng khoán châu Âu cũng tăng điểm. Chỉ số Stoxx 600 theo dõi chung cổ phiếu toàn khu vực thêm 3,9%, cao nhất một năm.
"Phần lớn các nước dễ tổn thương vì cú sốc năng lượng hơn Mỹ. Vì thế, lệnh ngừng bắn giúp nhà đầu tư toàn cầu thở phào trong ngắn hạn", Ross Mayfield - nhà phân tích chiến lược đầu tư tại Baird cho biết.
Giá dầu thô Brent và WTI chốt phiên hôm qua giảm lần lượt 16,4% và 13,3%, xuống dưới 100 USD một thùng. Tuy nhiên, giá sáng 9/4 tăng trở lại, hiện lên 97 USD một thùng.
