Như Báo Thanh Niên thông tin hôm 3.4, Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo (gọi tắt Hạt Kiểm lâm) xử phạt hành chính đối với ông Đ.V.T (38 tuổi) 3 triệu đồng và tịch thu 42 cây mai vàng.
Lý do ông T. bị phạt là “tàng trữ lâm sản không có hồ sơ hợp pháp” theo điểm c khoản 1 điều 23 Nghị định số 35 năm 2019 của Chính phủ (được sửa đổi, bổ sung tại điểm a khoản 14 điều 1 Nghị định số 07 năm 2022).
Trước đó, ngày 2.4, tổ tuần tra liên ngành (do Hạt Kiểm lâm – chủ trì cùng Công an đặc khu Côn Đảo và Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực 6 đặc khu Côn Đảo) thực hiện kế hoạch kiểm tra, truy xuất nguồn gốc lâm sản tại địa chỉ số 36 Tôn Đức Thắng, khu 5, đặc khu Côn Đảo.
Tại đây, tổ tuần tra phát hiện 42 cây mai vàng do ông T. cất giữ, chăm sóc. Ông T. khai nhận đã mua 45 cây từ đất liền vận chuyển ra đảo, trong quá trình chăm sóc có 3 cây bị chết, số còn lại 42 cây có tổng khối lượng 0,38 m³.
Ông T. đề nghị được bổ sung hóa đơn vào ngày hôm sau nhưng đến nay ông T. vẫn chưa chứng minh được xuất xứ, nguồn gốc 42 gốc mai vàng nói trên.
Vậy khi nào người dân phải lập bảng kê lâm sản, quy định pháp luật sao về trường hợp này? Trao đổi với PV Báo Thanh Niên, luật sư Lê Văn Hoan, Công ty luật TNHH Lê Văn, cho biết theo điều 42 luật Lâm nghiệp, hoạt động kiểm tra nguồn gốc lâm sản là cần thiết để đảm bảo tính hợp pháp trong toàn bộ chuỗi từ khai thác đến tiêu thụ.
Theo khoản 16 điều 2 luật Lâm nghiệp: “lâm sản là sản phẩm khai thác từ rừng bao gồm thực vật rừng, động vật rừng và các sinh vật rừng khác gồm cả gỗ, lâm sản ngoài gỗ, sản phẩm gỗ, song, mây, tre, nứa đã chế biến”.
“Căn cứ vào quy định trên, một cái cây chỉ được xác định lâm sản khi nó lớn lên từ hệ sinh thái rừng. Ngược lại, những cây xanh trong vườn nhà, trên đất ở do chính tay người dân đầu tư trồng trọt và chăm sóc, về bản chất là tài sản sở hữu tư nhân”, luật sư Hoan nói.
Khi một cái cây không bắt nguồn từ rừng và không nằm trong danh mục các loài thực vật nguy cấp, quý hiếm cần bảo tồn đặc biệt, thì nó hoàn toàn đứng ngoài sự điều chỉnh của các quy định về hồ sơ lâm sản thông thường. Điều này có nghĩa là quyền tự định đoạt của người dân đối với cây trồng trong vườn là rất lớn.
Mặc dù trong nội dung của Thông tư 26 năm 2025 của Bộ Nông nghiệp – Môi trường (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 84 năm 2025 của bộ này) có nhắc đến thuật ngữ “gỗ vườn nhà” hay “cây vườn nhà”, nhưng trên hết đối tượng điều chỉnh vẫn là “lâm sản” và cần phải hiểu cho đúng nghĩa.
Tại điều 6 của Thông tư 26, quy định rằng đối với “gỗ vườn nhà” hay cây trồng phân tán do cá nhân tự đầu tư, chủ sở hữu hoàn toàn có quyền tự xây dựng phương án khai thác cho riêng mình, không cần phải cơ quan chức năng phê duyệt, trừ trường hợp cây này liên quan đến nhóm thực vật quý, hiếm cần bảo tồn.
Về vấn đề hồ sơ nguồn gốc, Thông tư 26 năm 2025 quy định đối với những loài gỗ thông thường được khai thác từ vườn nhà, hồ sơ chỉ đơn giản là một bản chính bảng kê lâm sản do chính chủ lâm sản tự lập.
“Việc xác nhận của cơ quan kiểm lâm lên bảng kê này không phải là một nghĩa vụ bắt buộc trong mọi trường hợp. Nó chỉ trở thành một thủ tục khi chủ lâm sản có nhu cầu tự nguyện đề nghị xác nhận để thuận tiện hơn cho các giao dịch thương mại lớn, hoặc vận chuyển đi xa qua nhiều trạm kiểm soát”, luật sư Hoan nhấn mạnh.
Theo luật sư Hoan, tại điều 5 của Thông tư 26, người dân chỉ lập và xin xác nhận bảng kê lâm sản trở thành bắt buộc khi “đối tượng đó liên quan trực tiếp đến những giá trị cần bảo tồn, hoặc có nguồn gốc từ công sản”.
Cụ thể, bảng kê bắt buộc phải có xác nhận của kiểm lâm khi đó là gỗ thông thường khai thác từ rừng tự nhiên, là lâm sản sau khi bị tịch thu, hoặc được chuyển giao quyền sở hữu từ Nhà nước, hoặc là các loại gỗ quý hiếm thuộc danh mục đặc biệt và phụ lục CITES. Đối với những loài động vật rừng thông thường hoặc nguy cấp, quý hiếm thì việc xác nhận cũng là yêu cầu không thể thiếu để ngăn chặn các hành vi săn bắt, buôn bán trái phép.
“Như vậy, đối với đại đa số các loại cây ăn quả, cây bóng mát, cây cảnh, hay cây lấy gỗ thông thường mọc trên đất vườn của hộ gia đình không thuộc quy hoạch lâm nghiệp. Chúng ta có thể yên tâm rằng mình không thuộc diện phải làm các thủ tục hồ sơ lâm sản theo quy định của Thông tư 26”, luật sư Hoan nhấn mạnh.
Những cây thông thường (không phải loại cần phải bảo tồn) tự trồng trong vườn không hội đủ yếu tố để gọi là “lâm sản” theo định nghĩa pháp lý của ngành lâm nghiệp nên người dân không nhất thiết phải lập bảng kê lâm sản theo quy định của Thông tư 26.
Cũng theo luật sư Hoan, những cây trong vườn của người dân sẽ không cần bảng kê lâm sản theo quy định của Thông tư 26 khi thỏa mãn ba điều kiện: không có nguồn gốc khai thác từ rừng, không thuộc danh mục loài nguy cấp quý hiếm và không nằm trong phụ lục các loài bảo tồn quốc tế CITES.
Theo Drukpa Việt Nam, pháp hội cuối tháng này có nhiều hoạt động như khai mở tranh Phật Quan Âm nghìn tay nghìn mắt; triển lãm thiền thư chân ngôn dài 150 m; đêm hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới... Các hoạt động do Pháp vương Gyalwang Drukpa - người gần 20 năm gắn bó với Việt Nam trực tiếp cử hành.
Mở màn ngày 25/4 là hoạt động khai mở tranh cuộn Phật (thongdrol), đại lễ trong văn hóa Phật giáo vùng Ấn Độ và Hymalaya thường cử hành tại cung điện hoàng gia hoặc chùa tháp lớn.
Phật giáo Kim cương thừa quan niệm khai mở Thongdrol để người dân chiêm ngưỡng và cùng thực hiện nghi lễ tâm linh sẽ đem lại năng lượng an lành. Bức thongdrol kích thước 11,8 x 16 m, nặng hơn 100 kg là tranh thêu trên gấm lớn nhất Việt Nam do 40 nghệ nhân cao cấp của hoàng gia Bhutan thêu trong nửa năm.
Ngày 27/4, tăng đoàn sẽ chủ trì khóa lễ quán đỉnh Đức Phật Dược Sư cầu phúc lành thân tâm an lạc. Trong Kim cương thừa, Phật Dược Sư với hình tướng tay cầm bình thuốc quý đại diện cho năng lực chữa lành thân bệnh, sợ hãi và mất phương hướng. Tượng Phật thường đặt ở hướng đông - phương mặt trời mọc, khởi đầu cho ngày mới với quan niệm "có sức khỏe là có tất cả".
Pháp hội được tổ chức tại bảo tháp Mandala Tây Thiên - công trình kiến trúc Kim cương thừa lớn nhất cả nước, mang đậm dấu ấn Phật giáo vùng Himalaya. Quần thể được sắp xếp theo trục trung tâm - ngoại vi gồm bảo tháp chính và các tháp phụ, tăng đường, hồ nước, cảnh quan. Mỗi công trình mang tính biểu tượng riêng, tổng thể kết nối thành một mandala khổng lồ tái hiện trực quan học thuyết "Ngũ đại, Ngũ trí" của Phật giáo Kim cương thừa.
Truyền thừa Drukpa là một nhánh quan trọng của Phật giáo Kim cương thừa. Di sản gần 1.000 năm dần đưa dòng truyền thừa trở thành tôn giáo giữ vai trò trung tâm tạo nên bản sắc văn hóa cho Bhutan. Đất nước Nam Á nổi tiếng với chỉ số tổng hạnh phúc quốc gia (GNH), kết hợp tư tưởng Phật giáo và chính sách công, nhấn mạnh cân bằng vật chất, tinh thần, môi trường và văn hóa. Truyền thừa Drukpa cung cấp nền tảng tư tưởng cho mô hình này, giúp người dân chấp nhận định hướng phát triển dựa trên hạnh phúc và an lạc, không chỉ trên GDP.
Thế kỷ 21, Truyền thừa Drukpa dần mở rộng ảnh hưởng ra ngoài vùng Ấn Độ Himalaya, hiện diện ở nhiều quốc gia gồm cả các nước phương Tây. Pháp vương Gyalwang Drukpa đời thứ 12 - lãnh đạo tinh thần của truyền thừa không chỉ là người có ảnh hưởng về tôn giáo mà còn tham gia đối thoại văn hóa xã hội, với những công hạnh được quốc tế ghi nhận.
Hai tập thể được khen thưởng gồm cán bộ, nhân dân thôn Đồng Quạ và thôn Vĩnh Ninh. Ban Chỉ huy Quân sự xã Đạo Trù cũng đề xuất cấp trên khen thưởng thêm các tập thể trực tiếp tham gia chỉ huy, phối hợp tìm kiếm.
Trong 20 cá nhân được khen thưởng có nhiều người thuộc lực lượng nòng cốt tìm kiếm như ông Lưu Xuân Năm (Phó chủ tịch UBND xã), thượng tá Phan Văn Thực (Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự xã), ông Nguyễn Thanh Long (Phó Trưởng Công an xã), ông Đỗ Văn Dũng (Phó trạm trưởng Kiểm lâm), cùng các cán bộ, chiến sĩ, kiểm lâm viên và người dân địa phương tham gia hỗ trợ.
Ngoài lực lượng chính quy, một số tình nguyện viên cũng được khen thưởng, trong đó có ông Phạm Trung Dũng, ông Nguyễn Thế Tài, bà Cù Thị Trang (nhóm S Trek Việt Nam) và ông Vũ Hoàng Nam (Tam Đảo Trekking).
Chính quyền xã Đạo Trù tiếp tục rà soát danh sách khen thưởng, đặc biệt với các đội nhóm tình nguyện, đồng thời đề xuất UBND tỉnh Phú Thọ khen thưởng đối với cá nhân, tập thể.
Trước đó chiều 19/4, nam sinh Tuấn Anh đi leo núi tại khu vực rừng Tam Đảo cùng nhóm bạn nhưng không quay trở lại và mất liên lạc. Khoảng 18h cùng ngày, sự việc được trình báo chính quyền địa phương.
Ngay trong đêm, trung tâm chỉ huy được thiết lập tại chân núi, huy động hàng trăm người gồm công an, quân đội, kiểm lâm, dân quân tự vệ và người dân tham gia tìm kiếm. Thông tin nhanh chóng lan rộng trên mạng xã hội, thu hút nhiều nhóm trekking, chạy địa hình từ Hà Nội và các tỉnh lân cận tham gia xuyên đêm.
Theo thượng tá Phan Văn Thực, Chỉ huy trưởng quân sự xã, riêng lực lượng quân sự đã huy động khoảng 10 người trong ban chỉ huy, 96 dân quân và hơn 100 người phối hợp. Từ trung tâm chỉ huy, 8 tổ tìm kiếm (gồm cả những người tình nguyện) được thành lập, phân chia khu vực, triển khai phương án tìm theo hình thức cuốn chiếu và liên tục báo cáo qua bộ đàm để tránh chồng chéo.
"Chúng tôi đánh giá rất cao tinh thần của các nhóm trekking, vận động viên leo núi. Ngay khi có thông tin, nhiều người từ Hà Nội, Hải Phòng, Ninh Bình, Phú Thọ... đã chủ động liên hệ xin tham gia và đi xuyên đêm để hỗ trợ", thượng tá Thực nói.
Không chỉ trực tiếp tham gia tìm kiếm, người dân địa phương còn hỗ trợ hậu cần, mang nước uống, lương thực tiếp tế tại chân núi. Một số nhóm tình nguyện sử dụng flycam để quan sát từ trên cao, trong khi công an triển khai thêm thiết bị hỗ trợ để rà soát trong điều kiện địa hình phức tạp.
Đến sáng 20/4, nam sinh được tìm thấy trong tình trạng kiệt sức nhưng an toàn, khép lại chiến dịch tìm kiếm kéo dài nhiều giờ.
Sáng 23.4, đại tá Trần Tiến Hiền, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội biên phòng thành phố Đà Nẵng, cho biết đơn vị vừa phối hợp với Hải quan cửa khẩu quốc tế Nam Giang phát hiện, bắt giữ một vụ vận chuyển chất lỏng nghi là dầu diesel (DO) trái phép qua biên giới.
Trước đó, khoảng 12 giờ ngày 22.4, tại barie số 1 khu vực cửa khẩu, Đồn biên phòng cửa khẩu quốc tế Nam Giang chủ trì, phối hợp lực lượng hải quan kiểm tra xe đầu kéo BS 11H-007.98 kéo theo rơ moóc BS 11R-001.36 do tài xế Lê Ngọc Lâm (47 tuổi, trú phường Hải Vân, thành phố Đà Nẵng) điều khiển.
Qua kiểm tra, phát hiện dưới gầm rơ moóc có một két kim loại hình trụ, đường kính khoảng 0,7 mét, dài 2,56 mét, được hàn cố định vào khung xe. Bên trong két chứa chất lỏng, nghi là dầu diesel với số lượng lớn.
Làm việc với cơ quan chức năng, tài xế khai nhận toàn bộ số chất lỏng trên là dầu diesel, dung lượng khoảng 880 lít. Số dầu này được mua tại một cây xăng trên địa bàn xã Đại Lộc (thành phố Đà Nẵng) với giá gần 25 triệu đồng, sau đó tìm cách vận chuyển qua Lào để bán lại kiếm lời. Khi lô hàng sắp chuyển qua biên giới Việt - Lào thì bị phát hiện.
Hiện vụ việc đã được lực lượng chức năng lập biên bản, tạm giữ toàn bộ tang vật và phương tiện để tiếp tục điều tra, xử lý theo quy định.
