Như Báo Thanh Niên thông tin hôm 3.4, Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo (gọi tắt Hạt Kiểm lâm) xử phạt hành chính đối với ông Đ.V.T (38 tuổi) 3 triệu đồng và tịch thu 42 cây mai vàng.
Lý do ông T. bị phạt là “tàng trữ lâm sản không có hồ sơ hợp pháp” theo điểm c khoản 1 điều 23 Nghị định số 35 năm 2019 của Chính phủ (được sửa đổi, bổ sung tại điểm a khoản 14 điều 1 Nghị định số 07 năm 2022).
Trước đó, ngày 2.4, tổ tuần tra liên ngành (do Hạt Kiểm lâm – chủ trì cùng Công an đặc khu Côn Đảo và Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực 6 đặc khu Côn Đảo) thực hiện kế hoạch kiểm tra, truy xuất nguồn gốc lâm sản tại địa chỉ số 36 Tôn Đức Thắng, khu 5, đặc khu Côn Đảo.
Tại đây, tổ tuần tra phát hiện 42 cây mai vàng do ông T. cất giữ, chăm sóc. Ông T. khai nhận đã mua 45 cây từ đất liền vận chuyển ra đảo, trong quá trình chăm sóc có 3 cây bị chết, số còn lại 42 cây có tổng khối lượng 0,38 m³.
Ông T. đề nghị được bổ sung hóa đơn vào ngày hôm sau nhưng đến nay ông T. vẫn chưa chứng minh được xuất xứ, nguồn gốc 42 gốc mai vàng nói trên.
Vậy khi nào người dân phải lập bảng kê lâm sản, quy định pháp luật sao về trường hợp này? Trao đổi với PV Báo Thanh Niên, luật sư Lê Văn Hoan, Công ty luật TNHH Lê Văn, cho biết theo điều 42 luật Lâm nghiệp, hoạt động kiểm tra nguồn gốc lâm sản là cần thiết để đảm bảo tính hợp pháp trong toàn bộ chuỗi từ khai thác đến tiêu thụ.
Theo khoản 16 điều 2 luật Lâm nghiệp: “lâm sản là sản phẩm khai thác từ rừng bao gồm thực vật rừng, động vật rừng và các sinh vật rừng khác gồm cả gỗ, lâm sản ngoài gỗ, sản phẩm gỗ, song, mây, tre, nứa đã chế biến”.
“Căn cứ vào quy định trên, một cái cây chỉ được xác định lâm sản khi nó lớn lên từ hệ sinh thái rừng. Ngược lại, những cây xanh trong vườn nhà, trên đất ở do chính tay người dân đầu tư trồng trọt và chăm sóc, về bản chất là tài sản sở hữu tư nhân”, luật sư Hoan nói.
Khi một cái cây không bắt nguồn từ rừng và không nằm trong danh mục các loài thực vật nguy cấp, quý hiếm cần bảo tồn đặc biệt, thì nó hoàn toàn đứng ngoài sự điều chỉnh của các quy định về hồ sơ lâm sản thông thường. Điều này có nghĩa là quyền tự định đoạt của người dân đối với cây trồng trong vườn là rất lớn.
Mặc dù trong nội dung của Thông tư 26 năm 2025 của Bộ Nông nghiệp – Môi trường (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 84 năm 2025 của bộ này) có nhắc đến thuật ngữ “gỗ vườn nhà” hay “cây vườn nhà”, nhưng trên hết đối tượng điều chỉnh vẫn là “lâm sản” và cần phải hiểu cho đúng nghĩa.
Tại điều 6 của Thông tư 26, quy định rằng đối với “gỗ vườn nhà” hay cây trồng phân tán do cá nhân tự đầu tư, chủ sở hữu hoàn toàn có quyền tự xây dựng phương án khai thác cho riêng mình, không cần phải cơ quan chức năng phê duyệt, trừ trường hợp cây này liên quan đến nhóm thực vật quý, hiếm cần bảo tồn.
Về vấn đề hồ sơ nguồn gốc, Thông tư 26 năm 2025 quy định đối với những loài gỗ thông thường được khai thác từ vườn nhà, hồ sơ chỉ đơn giản là một bản chính bảng kê lâm sản do chính chủ lâm sản tự lập.
“Việc xác nhận của cơ quan kiểm lâm lên bảng kê này không phải là một nghĩa vụ bắt buộc trong mọi trường hợp. Nó chỉ trở thành một thủ tục khi chủ lâm sản có nhu cầu tự nguyện đề nghị xác nhận để thuận tiện hơn cho các giao dịch thương mại lớn, hoặc vận chuyển đi xa qua nhiều trạm kiểm soát”, luật sư Hoan nhấn mạnh.
Theo luật sư Hoan, tại điều 5 của Thông tư 26, người dân chỉ lập và xin xác nhận bảng kê lâm sản trở thành bắt buộc khi “đối tượng đó liên quan trực tiếp đến những giá trị cần bảo tồn, hoặc có nguồn gốc từ công sản”.
Cụ thể, bảng kê bắt buộc phải có xác nhận của kiểm lâm khi đó là gỗ thông thường khai thác từ rừng tự nhiên, là lâm sản sau khi bị tịch thu, hoặc được chuyển giao quyền sở hữu từ Nhà nước, hoặc là các loại gỗ quý hiếm thuộc danh mục đặc biệt và phụ lục CITES. Đối với những loài động vật rừng thông thường hoặc nguy cấp, quý hiếm thì việc xác nhận cũng là yêu cầu không thể thiếu để ngăn chặn các hành vi săn bắt, buôn bán trái phép.
“Như vậy, đối với đại đa số các loại cây ăn quả, cây bóng mát, cây cảnh, hay cây lấy gỗ thông thường mọc trên đất vườn của hộ gia đình không thuộc quy hoạch lâm nghiệp. Chúng ta có thể yên tâm rằng mình không thuộc diện phải làm các thủ tục hồ sơ lâm sản theo quy định của Thông tư 26”, luật sư Hoan nhấn mạnh.
Những cây thông thường (không phải loại cần phải bảo tồn) tự trồng trong vườn không hội đủ yếu tố để gọi là “lâm sản” theo định nghĩa pháp lý của ngành lâm nghiệp nên người dân không nhất thiết phải lập bảng kê lâm sản theo quy định của Thông tư 26.
Cũng theo luật sư Hoan, những cây trong vườn của người dân sẽ không cần bảng kê lâm sản theo quy định của Thông tư 26 khi thỏa mãn ba điều kiện: không có nguồn gốc khai thác từ rừng, không thuộc danh mục loài nguy cấp quý hiếm và không nằm trong phụ lục các loài bảo tồn quốc tế CITES.
Bộ Tư pháp vừa có báo cáo tiếp thu, giải trình bước đầu ý kiến của đại biểu Quốc hội về luật Thủ đô (sửa đổi).
Đối với việc ban hành các văn bản điều chỉnh về trình tự, thủ tục hành chính, thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính (được quy định tại điều 8), đại biểu đề nghị xem xét, bổ sung cơ chế đánh giá nếu sau 1 năm thực hiện mà chi phí tuân thủ của người dân, doanh nghiệp không giảm như cam kết thì văn bản đó phải được tạm đình chỉ để xem xét sửa đổi, điều chỉnh cho phù hợp.
Tiếp thu ý kiến của đại biểu, Bộ Tư pháp dự kiến bổ sung vào khoản 3 điều 33 dự thảo luật về trách nhiệm của chính quyền TP.Hà Nội theo hướng: "Tổ chức đánh giá hiệu quả đối với văn bản quy phạm pháp luật quy định tại điều 8 của luật này sau một năm thi hành".
Nghiên cứu để bổ sung vào điểm e khoản 3: "Hằng năm báo cáo HĐND thành phố, Chính phủ về việc thi hành luật Thủ đô".
Nghiên cứu để bổ sung vào điểm b khoản 2 điều 33 về trách nhiệm của HĐND TP.Hà Nội: "Định kỳ hằng năm báo cáo Quốc hội về việc thi hành luật Thủ đô".
Để bảo đảm tính thống nhất, Bộ Tư pháp cho biết sẽ nghiên cứu, bổ sung tương ứng vào điểm c khoản 7 điều 9 về thí điểm cơ chế, chính sách về trách nhiệm của UBND TP.Hà Nội "báo cáo đánh giá định kỳ hằng năm" hoặc theo yêu cầu của HĐND và cơ quan có thẩm quyền về tình hình, kết quả thí điểm.
Về thí điểm cơ chế, chính sách, có ý kiến đề nghị nghiên cứu quy định về cơ chế tự chấm dứt hoặc rà soát lại (sunset clause). Theo đó, nghị quyết thí điểm chính sách chỉ có hiệu lực thi hành tối đa 5 năm, sau thời gian này văn bản tự động hết hiệu lực.
Tiếp thu ý kiến, Bộ Tư pháp cho biết sẽ nghiên cứu, chỉnh lý các quy định tại khoản 2 điều 9 theo hướng việc thí điểm cơ chế, chính sách phải bảo đảm các nguyên tắc: thời gian thí điểm không quá 5 năm.
Nghiên cứu, bổ sung vào khoản 4 điều 9 về việc HĐND TP.Hà Nội phải dự kiến kết quả, tác động của thí điểm.
Nghiên cứu, bổ sung vào khoản 7 điều 9 theo hướng UBND TP.Hà Nội có trách nhiệm: "Xử lý hoặc kiến nghị xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện; tạm dừng thực hiện thí điểm và báo cáo HĐND thành phố xem xét, quyết định trong trường hợp việc thí điểm có ảnh hưởng tiêu cực vượt quá mức độ đã được dự báo".
Luật Thủ đô (sửa đổi) dự kiến được xem xét, biểu quyết thông qua tại đợt 2, kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI vào sáng 23.4 tới đây.
Lễ mít tinh, phát động Ngày Sức khỏe toàn dân năm 2026 diễn ra sáng 5.4 với chủ đề "Chủ động phòng bệnh - vì một Việt Nam khỏe mạnh" được Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Bộ Y tế tổ chức tại Hà Nội.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, đánh giá Ngày Sức khỏe toàn dân năm 2026 là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt, thể hiện tầm nhìn chiến lược và quyết tâm chính trị rất cao của Đảng, Nhà nước ta trong việc chăm lo, bảo vệ và nâng cao sức khỏe của nhân dân.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn:"Mỗi một người dân yếu ớt, tức là cả nước yếu ớt, mỗi một người dân mạnh khỏe, tức là cả nước mạnh khỏe".
Đảng, Nhà nước ta luôn xác định: sức khỏe nhân dân là vốn quý nhất, là nền tảng và động lực cho phát triển nhanh và bền vững của đất nước. Bộ Chính trị quyết định lấy ngày mùng 7.4 hằng năm là Ngày Sức khỏe toàn dân; và năm 2026 là năm đầu tiên triển khai với chủ đề: "Chủ động phòng bệnh - vì một Việt Nam khỏe mạnh", là định hướng chiến lược chuyển mạnh từ tư duy chữa bệnh là chính sang phòng bệnh là trọng tâm, căn cơ, lâu dài; đặt sức khỏe nhân dân vào trung tâm của mọi chính sách phát triển của đất nước.
Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cho biết, cơ cấu bệnh tật đang thay đổi nhanh chóng, các bệnh không lây nhiễm gia tăng, già hóa dân số diễn ra mạnh mẽ, nguy cơ dịch bệnh mới luôn tiềm ẩn. Nếu không chủ động phòng bệnh, chúng ta sẽ phải trả giá rất lớn về chi phí, chất lượng cuộc sống và sức cạnh tranh quốc gia.
Vì vậy, chủ động phòng bệnh không chỉ là giải pháp y tế mà là trách nhiệm của toàn xã hội, là yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Ông Quyết đề nghị các cấp, các ngành và toàn thể nhân dân tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm: Nâng cao nhận thức trong toàn xã hội: Chủ động phòng bệnh phải trở thành chiến lược lâu dài, là trách nhiệm của mỗi cá nhân, mỗi gia đình và của cả hệ thống chính trị.
Xây dựng và lan tỏa mạnh mẽ văn hóa sức khỏe trong toàn xã hội: mỗi người dân cần chủ động rèn luyện thể lực, dinh dưỡng hợp lý, duy trì lối sống khoa học, kiểm soát các yếu tố nguy cơ, chủ động khám sức khỏe định kỳ.
Tập trung phát triển y tế dự phòng và y tế cơ sở: bảo đảm mọi người dân được tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu có chất lượng, kịp thời và thuận tiện.
Đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế: ứng dụng dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo trong dự báo, quản lý sức khỏe; triển khai hiệu quả hồ sơ sức khỏe điện tử, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe của toàn dân.
Tổ chức Ngày Sức khỏe toàn dân hằng năm thiết thực, hiệu quả: gắn với các phong trào cụ thể, tạo chuyển biến rõ nét trong nhận thức và hành vi của toàn xã hội.
Ông Quyết cho biết, sức khỏe nhân dân là tài sản quý giá nhất của mỗi quốc gia. Một dân tộc khỏe là nền tảng vững chắc để xây dựng đất nước hùng cường, phồn vinh và hạnh phúc, và kêu gọi "mỗi người dân hãy bắt đầu từ chính mình, mỗi gia đình là một pháo đài phòng bệnh, mỗi cơ quan, địa phương là một điểm sáng về chăm sóc sức khỏe cộng đồng". Hãy biến việc chủ động phòng bệnh trở thành thói quen, ý thức tự giác, nét sống văn minh của mỗi người dân Việt Nam.
Tại lễ mít tinh, thay mặt ngành Y tế, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan bày tỏ mong muốn mỗi người hãy dành thời gian, quan tâm nhiều hơn cho việc chăm sóc, bảo vệ sức khỏe của chính mình, trang bị kiến thức, chủ động phòng bệnh. Coi việc rèn luyện thân thể, thể dục thể thao thường xuyên là một nhu cầu tự thân, một thói quen hằng ngày; chủ động khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc bệnh tật. Phát hiện sớm không chỉ cứu sống bản thân mà còn giảm bớt gánh nặng cho gia đình và xã hội…
Theo Tổng LĐLĐ Việt Nam, những ngày qua, nhiều công đoàn cơ sở, người lao động và cả cán bộ, công chức đã kiến nghị xem xét phương án hoán đổi ngày làm việc để kéo dài kỳ nghỉ lễ Giỗ tổ Hùng Vương và lễ 30.4 - 1.5 liền mạch, không bị ngắt quãng.
Trên cơ sở đó, Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam phát hành phiếu thăm dò ý kiến nhằm tổng hợp, đánh giá mức độ đồng thuận trước khi đề xuất phương án cụ thể. Thời gian lấy ý kiến trên Fanpage Công đoàn Việt Nam đến 10 giờ ngày 9.4.2026.
Trong phiếu khảo sát lần này, Tổng LĐLĐ Việt Nam tập trung vào việc đo lường nhu cầu thực tế của người lao động đối với việc hoán đổi ngày nghỉ. Theo đó, người tham gia được lựa chọn các mức độ từ "rất mong muốn", "mong muốn", "bình thường" đến "không mong muốn".
Bên cạnh đó, khảo sát cũng phân loại đối tượng theo hình thức làm việc, gồm: làm 5 ngày/tuần, làm 6 ngày/tuần và lao động làm việc theo ca kíp hoặc đặc thù khác. Đây là yếu tố quan trọng bởi mỗi nhóm lao động sẽ chịu tác động khác nhau nếu thực hiện hoán đổi ngày làm việc.
Phiếu thăm dò đưa ra 3 phương án chính để người lao động lựa chọn.
Phương án 1: giữ nguyên lịch nghỉ theo quy định, không thực hiện hoán đổi, với ngày nghỉ bù vào 27.4.
Phương án 2: đề xuất hoán đổi ngày 27.4 sang 29.4, qua đó giúp người lao động có thể nghỉ liên tục 3 hoặc 5 ngày, tùy theo lịch làm việc từng đơn vị.
Phương án 3: hoán đổi ngày 27.4 sang 2.5, nhằm tạo điều kiện cho nhóm làm việc 6 ngày/tuần có thể nghỉ liền 4 ngày.
Ngoài ra, người tham gia khảo sát có thể nêu thêm ý kiến khác, giúp mở rộng thêm các kịch bản xem xét.
Việc đưa ra nhiều phương án cho thấy cơ quan tổ chức đang tính toán để hài hòa lợi ích giữa các nhóm lao động. Trong đó, phương án hoán đổi sang 29.4 được đánh giá phù hợp với số đông, nhất là người làm việc theo chế độ 5 ngày/tuần, khi có thể tận dụng kỳ nghỉ dài để nghỉ ngơi, du lịch.
Trong khi đó, phương án hoán đổi sang 2.5 lại hướng đến nhóm lao động làm việc 6 ngày/tuần, vốn ít có cơ hội nghỉ dài ngày.
Theo Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam, việc lấy ý kiến lần này nhằm có thêm cơ sở thực tiễn, đồng thời đối chiếu với quy định pháp luật để trao đổi với các cơ quan chức năng về phương án hoán đổi phù hợp.
Kết quả khảo sát được kỳ vọng sẽ phản ánh sát nhu cầu của người lao động, qua đó góp phần đề xuất lịch nghỉ lễ tháng 4.2026 linh hoạt hơn, nhưng vẫn đảm bảo không ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Trước đó, ngày 7.4, trao đổi với Thanh Niên, ông Ngọ Duy Hiểu, Phó chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam, chia sẻ nhiều công đoàn cơ sở, người lao động và cả cán bộ, công chức đã có kiến nghị với Tổng LĐLĐ Việt Nam nên nghiên cứu về việc hoán đổi để tạo kỳ nghỉ liền mạch giữa nghỉ lễ Giỗ tổ Hùng Vương và dịp lễ 30.4 - 1.5.
"Tổng LĐLĐ Việt Nam sẽ lắng nghe ý kiến từ phía người lao động, đồng thời nghiên cứu quy định của pháp luật và trao đổi với Bộ Nội vụ trước khi đưa ra đề xuất chính thức", ông Hiểu nói.
Ông Hiểu cũng cho hay, để đưa ra đề xuất chính thức Tổng LĐLĐ Việt Nam cũng phải cân nhắc đồng thời 3 yếu tố, gồm: nguyện vọng của người lao động, quy định của pháp luật và sự hài hòa lợi ích giữa các bên liên quan.
Một trong những vướng mắc theo ông Hiểu đó là là quy định nghỉ bù phải liền kề ngay sau ngày nghỉ lễ. Điều này khiến việc "nối" 2 kỳ nghỉ gần nhau trở nên khó khăn. Đây là tình huống đặc biệt mà luật chưa tính đến.
"Đây là vấn đề cần bàn bạc kỹ, bởi hiện chưa có sửa đổi luật, nên mọi phương án đều phải cân nhắc thận trọng", ông Hiểu nhấn mạnh", ông Hiểu nói thêm.
