Ngày 16.4, Viện KSND khu vực 7 (TP.HCM) phối hợp UBND phường Trung Mỹ Tây tổ chức hội nghị triển khai Nghị quyết 205/2025/QH15 của Quốc hội về việc thí điểm Viện KSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công (gọi chung là vụ án dân sự công ích).
Dự hội nghị có bà Nguyễn Thị Ngọc Duyên (Bí thư Đảng ủy phường Trung Mỹ Tây), ông Hồ Minh Hoàng (Chủ tịch UBND phường), ông Trần Minh Ngọc (Viện trưởng Viện KSND khu vực 7); bà Đỗ Thị Vân và ông Trần Thanh Nam (cùng là Phó Viện trưởng Viện KSND khu vực 7)…
Trong thực tế tư pháp, không ít vụ việc xâm phạm lợi ích Nhà nước hoặc quyền lợi của những người không có khả năng tự vệ bị rơi vào tình trạng bế tắc. Nhiều cơ quan quản lý biết có vi phạm nhưng vì nể nang, né tránh hoặc thiếu nguồn lực nên không đứng ra khởi kiện.
Nhằm giải quyết căn cơ nút thắt này, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 205/2025/QH15, cho phép thí điểm Viện KSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công.
Phát biểu tại hội nghị, ông Trần Minh Ngọc – Viện trưởng Viện KSND khu vực 7 – nhấn mạnh việc triển khai Nghị quyết 205 không chỉ đơn thuần thực hiện một nhiệm vụ pháp lý mới, mà là hiện thực hóa tinh thần “thượng tôn pháp luật” gắn liền với bảo vệ quyền con người. Ngành kiểm sát không thể đứng ngoài cuộc khi lợi ích công cộng bị xâm phạm hay những người yếu thế trong xã hội bị “gạt sang lề” vì không có khả năng tự bảo vệ mình.
“Việc chúng tôi chủ động khởi kiện hay ban hành kiến nghị không phải là để gây áp lực cho các cơ quan quản lý, mà là để cùng nhau tạo ra một ‘màng lọc’ công lý. Chúng ta phải làm sao để một cụ già 101 tuổi không còn lo lắng về tấm thẻ căn cước, để mỗi mét vuông đất công không bị ‘xẻ thịt’ trái phép, và để bữa ăn của mỗi gia đình được an toàn trước vấn nạn hàng giả”, Viện trưởng Viện KSND khu vực 7 nói.
Trong 3 tháng đầu năm 2026, Viện KSND 2 cấp TP.HCM đã tiếp nhận 216 vụ việc, trong đó đã xử lý 177 vụ việc, còn 39 vụ việc đang trong quá trình kiểm tra, xác minh.
Viện KSND 2 cấp TP.HCM đã ban hành 41 kiến nghị đối với cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền nhằm phòng ngừa, khắc phục, xử lý vi phạm liên quan đến bảo vệ quyền của người dễ bị tổn thương. Trong tổng số kiến nghị đã ban hành, có 22 kiến nghị đã được chấp nhận.
Riêng địa bàn Viện KSND khu vực 7, trường hợp cụ Nguyễn Thị C. (101 tuổi, ở phường Hạnh Thông) gần như bị “lãng quên” về mặt giấy tờ hành chính do sức khỏe quá yếu. Việc thiếu thẻ căn cước khiến cụ gặp khó khăn khi tham gia bảo hiểm y tế. Viện KSND khu vực 7 chủ động ban hành kiến nghị, phối hợp Công an phường đến tận nơi thu thập thông tin để cấp thẻ căn cước cho cụ.
Nghị quyết 205 còn là công cụ sắc bén để đòi lại tài sản cho Nhà nước. Thực tiễn tại Viện KSND khu vực 7 cho thấy sự quyết liệt đối với các hành vi chiếm dụng đất đai và tài sản công kéo dài.
Điển hình là vụ việc của ông Phan B. tại phường An Nhơn (quận Gò Vấp cũ). Dù đã hết hạn hợp đồng thuê nhà sở hữu Nhà nước nhưng ông không bàn giao và cũng không đóng tiền thuê từ năm 2019. Sau khi Viện kiểm sát làm việc và giải thích lý lẽ, ông B. đã nộp lại hơn 327 triệu đồng tiền nợ và bàn giao mặt bằng cho cơ quan chức năng.
Đặc biệt, “tầm ngắm” của các kiểm sát viên còn hướng đến những khu đất công bị lấn chiếm xây dựng trái phép. Tại phường Tân Thới Hiệp, một khu đất rộng hơn 2.800 m2 đang bị chiếm dụng đã được đưa vào quy trình xác minh để khởi kiện vụ án dân sự công ích.
Một trong những chiến công điển hình trong bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng là việc phanh phui đường dây sản xuất sữa bột giả quy mô lớn tại phường Tân Thới Hiệp. Vào tháng 10.2025, cơ quan chức năng đã triệt phá cơ sở của Công ty TNHH thương mại và dịch vụ M., thu giữ hàng loạt bao sữa bột béo, sữa gầy giả mạo các nhãn hiệu nổi tiếng xuất xứ New Zealand. Chủ cơ sở thừa nhận đã thuê nhân viên sản xuất, buôn bán hàng giả từ năm 2023 đến nay.
Đáng chú ý, bên cạnh việc xử lý hình sự các đối tượng, Viện KSND khu vực 7 đã quyết liệt ban hành kiến nghị đối với Chủ tịch UBND phường Tân Thới Hiệp, yêu cầu chính quyền địa phương phải chấn chỉnh công tác quản lý, không để các cơ sở sản xuất “ma” lợi dụng địa bàn để đầu độc sức khỏe cộng đồng và gây bức xúc trong dư luận nhân dân.
Với mục tiêu là mỗi người dân, mỗi tổ chức xã hội là “cánh tay nối dài” của Viện KSND trong việc phát hiện và bảo vệ người yếu thế, lợi ích công, ông Trần Minh Ngọc nhấn mạnh thời gian tới, tập thể cán bộ công chức của Viện KSND khu vực 7 cần nâng cao nhận thức và trách nhiệm; chủ động, tích cực, chuẩn bị đầy đủ các điều kiện, sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ mới.
“Bên cạnh phát huy các tiềm lực sẵn có, cần sự phối hợp thực hiện của Tòa án nhân dân, cơ quan thi hành án dân sự, các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền để thực hiện tốt quyền năng, trách nhiệm mới của Viện kiểm sát trong việc bảo vệ các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương và bảo vệ lợi ích công”, Viện trưởng Viện KSND khu vực 7 nhấn mạnh.
Chiều 10.4, trao đổi với PV Thanh Niên, lãnh đạo Công ty cổ phần phát triển đường cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu (BVEC - chủ đầu tư dự án đầu tư xây dựng mở rộng quốc lộ 51) xác nhận đã đồng ý bàn giao toàn bộ hiện trạng các trạm thu phí T1, T2 trên quốc lộ 51 cho cơ quan chức năng để thực hiện tháo dỡ, đảm bảo an toàn giao thông.
Theo đó, BVEC sẽ bàn giao toàn bộ hiện trạng 2 trạm thu phí cho Khu Quản lý đường bộ IV và Sở Xây dựng tỉnh Đồng Nai trước ngày 15.4.
Sở Xây dựng sẽ tổ chức tháo dỡ, sau đó bàn giao toàn bộ vật tư, thiết bị cho Khu Quản lý đường bộ IV quản lý, bảo quản theo quy định.
Trước đó, Sở Xây dựng tỉnh Đồng Nai đã nhiều lần đề nghị Cục Đường bộ Việt Nam, Khu Quản lý đường bộ IV cùng BVEC tháo dỡ 2 trạm thu phí trên quốc lộ 51, thuộc địa phận tỉnh Đồng Nai.
Theo Sở Xây dựng tỉnh Đồng Nai, trạm thu phí T1 và T2 không còn chức năng khai thác nhưng vẫn tồn tại kết cấu nhà trạm, đảo phân luồng, móng trụ, biển báo và các hạng mục phụ trợ.
Sự tồn tại của trạm thu phí không còn tác dụng trên gây ra các xung đột về giao thông, che khuất tầm nhìn, thu hẹp mặt đường hiện hữu và tiềm ẩn nguy cơ rất cao xảy ra tai nạn giao thông.
Quốc lộ 51 dài 72 km, đi qua địa bàn 2 tỉnh Đồng Nai và TP.HCM (trước là tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu). Sau khi thực hiện dự án đầu tư xây dựng mở rộng quốc lộ 51, BVEC đã đặt 3 trạm thu phí BOT gồm T1, T2 (địa bàn Đồng Nai), T3 (thuộc Bà Rịa - Vũng Tàu cũ, nay là TP.HCM).
Từ năm 2023, dự án BOT quốc lộ 51 tạm dừng thu phí để tính toán lại phương án tài chính, nhưng việc tháo dỡ các trạm thu phí vẫn vướng mắc xung quanh việc đàm phán chấm dứt hợp đồng và xác lập sở hữu toàn dân. Chủ đầu tư cho rằng các trạm thu phí đang là tài sản của ngân hàng nên việc tháo dỡ phải phải có sự đồng ý bằng văn bản của ngân hàng.
Đối với trạm thu phí T3, vào đầu tháng 2.2026, Sở Xây dựng TP.HCM đã phối hợp các đơn vị, lực lượng chức năng liên quan tháo dỡ.
Khoảng 6h ngày 10-4, tại khu vực trên xảy ra vụ sạt lở bờ sông Hậu với chiều dài khoảng 50m, ăn sâu vào bờ khoảng 8m, làm sụp hoàn toàn bờ kè bảo vệ cùng hai băng tải lúa gạo của doanh nghiệp. May mắn không có thiệt hại về người.
Theo nhận định ban đầu của cơ quan chức năng, nguyên nhân sạt lở là do mực nước sông Hậu đang xuống thấp, kết hợp nền đất cát yếu. Bên cạnh đó tải trọng lớn từ lượng lúa gạo tập kết trên bờ đã tạo áp lực, dẫn đến sụt lún và sạt lở.
Ngay sau khi sự cố xảy ra, Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự xã Vĩnh Thạnh Trung đã huy động hơn 100 cán bộ, chiến sĩ thuộc lực lượng quân sự, công an xã và Lữ đoàn Pháo binh 6 tham gia hỗ trợ doanh nghiệp di dời tài sản, phương tiện ra khỏi khu vực nguy hiểm, đồng thời khoanh vùng khu vực có nguy cơ sạt lở tiếp diễn.
Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự xã cũng kiến nghị cấp trên tổ chức khảo sát, đánh giá hiện trạng để có phương án hỗ trợ kinh phí khắc phục; đồng thời bố trí lực lượng ứng trực 24/24 giờ nhằm theo dõi diễn biến, kịp thời xử lý các tình huống phát sinh.
Đến sáng 11-4, chính quyền địa phương phối hợp lực lượng bộ đội và doanh nghiệp đã di dời được khoảng 660 tấn gạo (tương đương 13.200 bao) ra khỏi khu vực nguy hiểm. Các thiết bị, tài sản liên quan cũng được khẩn trương di chuyển. Tuy nhiên khu vực sạt lở tiếp tục ăn sâu vào bờ thêm khoảng 1m.
Ngay sau vụ sạt lở, Công ty Lương thực thực phẩm An Giang đã mời đơn vị tư vấn khảo sát lòng sông tại khu vực sạt lở bằng thiết bị chuyên dụng, đồng thời thuê thợ lặn kiểm tra đáy sông nhằm phát hiện các hố xói (nếu có) để có phương án xử lý phù hợp.
Cùng ngày, ông Ngô Công Thức - Phó chủ tịch UBND tỉnh An Giang - đã trực tiếp đến hiện trường, chỉ đạo xử lý sự cố.
"Dự kiến trong ngày 11-4 doanh nghiệp sẽ tập kết thiết bị, vật tư để triển khai các biện pháp khắc phục sạt lở", lãnh đạo UBND xã Vĩnh Thạnh Trung thông tin.
Sau thắng lợi Cách mạng Tháng Tám năm 1945, trong bối cảnh chính quyền cách mạng non trẻ đối mặt với vô vàn khó khăn, thách thức, ngày 18-4-1946, Bộ Nội vụ (nay là Bộ Công an) ban hành Nghị định số 121 quy định về tổ chức bộ máy Việt Nam công an vụ. Lực lượng cảnh sát hình sự được hình thành và hoạt động tại cả Trung ương và địa phương.
Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Thủ tướng Lê Minh Hưng gửi lời chúc mừng tới các thế hệ lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ cảnh sát hình sự. Trải qua 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, Thủ tướng cho rằng lực lượng cảnh sát hình sự đã khẳng định vai trò nòng cốt trong bảo vệ an ninh, trật tự, lập nhiều chiến công xuất sắc.
Ngay từ những ngày đầu của chính quyền cách mạng, lực lượng cảnh sát hình sự đã góp phần bảo vệ chính quyền non trẻ và cuộc sống bình yên của Nhân dân. Trong các cuộc kháng chiến, lực lượng kiên cường đấu tranh, truy quét tội phạm, bảo vệ hậu phương.
Sau khi đất nước thống nhất, lực lượng này tiếp tục phối hợp trấn áp các loại tội phạm, góp phần thiết lập trật tự xã hội và củng cố niềm tin của nhân dân.
Đặc biệt trong thời kỳ đổi mới, Thủ tướng cho rằng cảnh sát hình sự tiếp tục phát huy vai trò chủ công trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, không để hình thành các "điểm nóng". Thực tế những năm gần đây, tỉ lệ tội phạm giảm, hiệu quả điều tra, khám phá án được nâng cao.
Theo ông, đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức. Tình hình tội phạm ngày càng phức tạp, sử dụng công nghệ cao, hoạt động xuyên biên giới, đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với lực lượng. Vì vậy ông yêu cầu lực lượng cảnh sát hình sự cần tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm.
Đó là việc quán triệt và cụ thể hóa các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về bảo đảm an ninh, trật tự; kết hợp hiệu quả giữa phòng ngừa và đấu tranh tội phạm. Nâng cao năng lực dự báo, nhận diện sớm các phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm, kịp thời tham mưu hoàn thiện chính sách, pháp luật.
Thực hiện nghiêm kỷ luật, trách nhiệm, chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa, từ cơ sở, phát huy phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc. Ứng dụng khoa học, công nghệ, kết hợp nhuần nhuyễn, chặt chẽ giữa truyền thống và hiện đại, bảo mật cao. Kiên quyết không để bị động, bất ngờ trước mọi loại hình tội phạm, kể cả tội phạm sử dụng công nghệ cao.
Xây dựng lực lượng vững mạnh toàn diện: bản lĩnh chính trị vững vàng, nghiệp vụ tinh thông, pháp luật vững chắc, làm chủ công nghệ; giữ gìn phẩm chất liêm chính, gần dân, vì dân. Mở rộng hợp tác quốc tế trong phòng, chống tội phạm, nâng cao vị thế của lực lượng cảnh sát hình sự Việt Nam trên trường quốc tế.
"Chúng ta kỳ vọng và tin tưởng lực lượng cảnh sát hình sự tiếp tục tiên phong, sắc bén, mưu trí, dũng cảm trong đấu tranh phòng, chống tội phạm. Không chỉ giỏi đánh án, mà còn giỏi vận động quần chúng, giữ gìn hình ảnh người chiến sĩ công an nhân dân mẫu mực, nhân văn. Tên gọi "Cảnh sát hình sự" mãi là niềm tin cậy của Nhân dân, là sự nghiêm minh của pháp luật, là nỗi khiếp sợ của cái ác, của tội phạm", Thủ tướng bày tỏ.
Ông tin tưởng với truyền thống anh hùng, bản lĩnh đã được tôi luyện, lực lượng cảnh sát hình sự sẽ tiếp tục vượt qua mọi khó khăn, thử thách, lập nhiều chiến công xuất sắc, vì một Việt Nam ổn định, kỷ cương, an toàn, phát triển và trường tồn.
