Thứ hai đầu tuần vừa rồi, tôi ghé vào một quán phở quen trong khu phố. Quán nhỏ, sạch sẽ, khách ra vào đều đặn. Mọi chuyện vẫn bình thường cho đến khi một vị khách yêu cầu chủ quán cho thêm túi nilon để đựng bát phở mang về cho đỡ đổ. Chủ quán nhẹ nhàng giải thích rằng quán đang hạn chế sử dụng túi nilon, thay vào đó dùng hộp giấy và khuyến khích khách mang theo túi cá nhân.
Tưởng như chỉ là một lời từ chối đơn giản, nhưng câu chuyện lại kéo dài thành một cuộc cãi vã suốt gần 30 phút. Vị khách lớn tiếng cho rằng mình là người trả tiền, có quyền yêu cầu thêm túi đựng. Còn chủ quán cố gắng giải thích về việc giảm rác thải nhựa, mong muốn góp phần bảo vệ môi trường. Không ai chịu nhường ai.
Những thực khách xung quanh, trong đó có tôi, chỉ biết im lặng quan sát. Khi bước ra khỏi quán, trong tôi là một nỗi trăn trở: từ bao giờ túi nilon lại trở thành “vật bất ly thân” đến mức người ta sẵn sàng tranh cãi gay gắt chỉ vì không được phát thêm một chiếc túi?
Câu chuyện ấy không phải là cá biệt. Trong đời sống hằng ngày, túi nilon hiện diện ở khắp nơi: chợ truyền thống, siêu thị, cửa hàng tiện lợi, quán ăn vỉa hè. Mua mớ rau có túi nilon, mua cốc nước cũng có túi nilon, mua vài chiếc bánh cũng được bọc trong hai, ba lớp túi. Thậm chí, nhiều người có thói quen xin thêm túi “cho chắc”, “cho khỏi đổ”, “cho sạch sẽ”. Dần dần, túi nilon trở thành một phần quen thuộc đến mức ít ai đặt câu hỏi: chúng ta thực sự cần bao nhiêu túi cho một ngày?
Sự tiện lợi của túi nilon là điều không thể phủ nhận. Nhẹ, rẻ, chống nước, dễ sử dụng – đó là những ưu điểm khiến nó được ưa chuộng. Với người bán hàng, túi nilon giúp đóng gói nhanh chóng, tiết kiệm chi phí. Với người mua, nó tạo cảm giác gọn gàng, sạch sẽ. Nhưng chính vì quá tiện lợi và quá rẻ, túi nilon bị lạm dụng một cách vô tội vạ.
>> Tôi phát bực vì mua một phần đồ ăn nhưng nhận về 10 túi nilon
Chúng ta dùng trong vài phút, vài giờ, rồi thản nhiên vứt bỏ. Trong khi đó, thời gian phân hủy của một chiếc túi nilon có thể kéo dài hàng chục, thậm chí hàng trăm năm. Điều đáng nói là nhiều người vẫn chưa nhận thức đầy đủ về tác hại của rác thải nhựa. Những chiếc túi mỏng manh tưởng chừng vô hại ấy khi bị thải ra môi trường sẽ gây tắc nghẽn cống rãnh, ô nhiễm nguồn nước, làm đất mất khả năng thấm nước và không khí. Những mảnh nhựa vỡ ra thành vi nhựa, len lỏi vào chuỗi thực phẩm, cuối cùng quay trở lại bàn ăn của con người.
Thế nhưng, nghịch lý là dù biết tác hại, chúng ta vẫn khó từ bỏ. Bởi túi nilon đã trở thành một thói quen. Và thói quen, khi kéo dài đủ lâu, sẽ biến thành nhu cầu tưởng như thiết yếu. Vị khách cãi nhau trong quán phở có lẽ không nghĩ mình đang góp phần gây ô nhiễm môi trường. Ông chỉ nghĩ đơn giản: “Tôi cần một cái túi để xách cho tiện”.
Tôi từng chứng kiến ở nhiều siêu thị, dù đã có biển khuyến khích mang túi cá nhân, nhưng không ít người vẫn vui vẻ nhận thêm túi nhựa miễn phí. Có người thậm chí còn lấy dư vài chiếc “để dùng dần”. Trong khi đó, những chiếc túi vải, túi giấy, hộp đựng cá nhân – những giải pháp thay thế bền vững hơn – lại bị xem là phiền phức, tốn công mang theo.
Chúng ta thường nói về phát triển bền vững, về bảo vệ môi trường, về biến đổi khí hậu. Nhưng nếu ngay cả việc từ chối một chiếc túi nilon dư thừa cũng khó thực hiện, thì những mục tiêu lớn lao kia liệu có trở nên xa vời? Bảo vệ môi trường không chỉ là câu chuyện của chính phủ hay các tổ chức quốc tế. Nó bắt đầu từ những hành động rất nhỏ trong đời sống hằng ngày.
Ở một số quốc gia, túi nilon bị đánh thuế cao hoặc cấm sử dụng hoàn toàn tại các cửa hàng. Người dân buộc phải thay đổi thói quen, mang theo túi cá nhân khi đi mua sắm. Ban đầu có thể bất tiện, nhưng dần dần trở thành nếp sống mới. Còn ở Việt Nam, dù đã có nhiều chiến dịch kêu gọi hạn chế rác thải nhựa, việc thực thi vẫn còn nhiều hạn chế. Túi nilon vẫn được phát miễn phí tràn lan. Khi một món đồ không phải trả tiền, người ta dễ dàng sử dụng mà không cân nhắc.
Sự thay đổi nào cũng đi kèm xung đột. Nhưng nếu vì sợ xung đột mà chúng ta tiếp tục chiều theo thói quen cũ, môi trường sẽ là bên chịu thiệt thòi nhất. Trong khi đó, bảo vệ môi trường là trách nhiệm chung, không ai có thể đứng ngoài. Có lẽ đã đến lúc chúng ta cần nhìn lại cách mình tiêu dùng. Một chiếc túi nilon không làm thay đổi thế giới, nhưng hàng triệu chiếc mỗi ngày thì có.
Nhật AnhBa lớp túi nilon đựng một chùm hoa quả
‘Từ chối mua đồ siêu thị vì combo khay nhựa – màng bọc nilon’
Tôi đi siêu thị ở Đức không được cho túi nilon
Tôi sốc vì cả trăm túi nilon, đồ nhựa gia đình mình thải ra một tháng
Tôi từ chối mua khi cửa hàng tiện lợi quay nóng đồ ăn còn nguyên túi nilon
Tôi bị cười nhạo vì cái túi nilon đứt quai dùng một năm trời
Tôi năm nay 37 tuổi, sinh ra ở miền quê nghèo. Bố mẹ tôi nghèo, thuần nông, quanh năm bám lấy đồng ruộng. Hiểu gia cảnh của mình nên học xong đại học, ra trường, tôi lao ngay ra xã hội để kiếm sống.
Suốt 15 năm phấn đấu, bươn trải mưu sinh, tôi cống hiến không mệt mỏi. Nhiều khi, tôi cảm tưởng như mình không có một chút thời gian nào gọi là sống cho bản thân. Tôi sống vì công việc, vì deadline, vì lý tưởng của lãnh đạo và bán sức khỏe để kiếm tiền.
Sau tất cả, từ con số âm (phải gánh khoản nợ của gia đình), tôi từng bước trả hết nợ nần, xây sửa nhà cửa ổn định ở quê cho bố mẹ, mua nhà và xe tại Hà Nội để sinh sống của vợ và hai con nhỏ. Ngoài ra, tôi còn có hai bất động sản ở quê để làm của để dành và dự phòng cho tương lai, cùng với một khoản tiền tiết kiệm nhỏ.
Hiện, thu nhập của tôi ổn định khoảng 40 triệu một tháng. Nhưng sau 15 năm phá sức "cày" tiền không ngừng nghỉ, giờ tôi như một cỗ máy rệu rã. Mỗi sáng thức dậy, tôi luôn tự hỏi cuộc sống này mình có thực sự đang sống hay chỉ tồn tại về mặt sinh học? Ngày nào tôi cũng ngập tràn những deadline, áp lực công việc liên miên, những KPIs đôi khi hết sức vô lý.
>> Tôi 'sợ' nghỉ hưu sớm dù có nhà, đất và 2,7 tỷ đồng tiết kiệm
Năm ngoái, bố tôi đột ngột qua đời, để lại trong tôi một cú sốc cùng sự mất mát vô cùng to lớn. Biến cố đó khiến tôi càng khao khát sống chậm lại để cảm nhận được cuộc sống bên người thân, gia đình. Từ đầu năm đến giờ, tôi đã chủ động làm việc ít lại, dành thời gian đi du lịch vài lần, lái xe xuyên Việt, phượt Tây Bắc, Đông Bắc... Quả thực, sau các chuyến đi xa, tôi cảm thấy mọi stress như tan biến hết. Có điều, khi quay trở lại công việc, mọi thứ lại lặp lại.
Vừa rồi, tôi bàn với vợ về áp lực công việc mình đang gặp phải và bày tỏ mong muốn chuyển sang một công việc nhẹ nhàng hơn. Tất nhiên, nếu làm vậy, tôi sẽ phải chấp nhận đánh đổi bằng thu nhập sẽ giảm rất nhiều. Vợ tôi hiểu những gì tôi đang trải qua, nên cũng thông cảm và luôn tôn trọng mọi quyết định của tôi.
Nhưng điều khiến tôi trăn trở, đắn đo nhất lúc này là về hai đứa con còn nhỏ, đang tuổi ăn học và còn cả một tương lai rất dài ở phía trước. Liệu tôi có nên dũng cảm bước ra khỏi vòng an toàn hiện tại và dám sống cho bản thân mình? Hay tôi nên tiếp tục làm công việc hiện tại để đảm bảo tài chính lo cho các con.
Đến giờ, tôi vẫn đắn đo trước những quyết định cho tương lai. Tôi chưa đủ tiền để có thể nghỉ hưu sớm ở tuổi này, nhưng thú thực cũng đã mất hết động lực để tiếp tục công việc hiện tại.
Trần ChânTôi hối tiếc vì tuổi 50 có 5 tỷ vẫn không dám nghỉ hưu sớm
Lý do tôi 70 tuổi vẫn chưa nghỉ hưu dù dư tiền dưỡng già
Đắn đo bỏ việc lương 40 triệu để nghỉ hưu sớm ở tuổi 47
Cuộc sống của tôi sau khi nghỉ hưu sớm tuổi 45
45 tuổi nghỉ hưu sớm, sống nhờ lãi tiết kiệm tháng 25 triệu đồng
Vỡ mộng nghỉ hưu sớm dù tháng kiếm 40 triệu từ dãy trọ cho thuê
Gia đình tôi đang ở trong giai đoạn mà nhiều người gọi là "ổn định": thu nhập hơn 100 triệu đồng mỗi tháng, công việc tương đối vững, con cái bắt đầu lớn. Sau thời gian dài ở thuê, chúng tôi từng nghĩ đến việc mua một căn chung cư, vừa để ở lâu dài, vừa coi như tài sản để dành cho con sau này.
Tôi có sẵn khoảng 2 tỷ đồng tích lũy. Nếu nhìn qua, đó không phải là con số nhỏ. Nhưng khi bắt đầu tìm hiểu thị trường nhà ở, tôi mới thấy khoảng cách giữa khả năng tài chính của mình và giá nhà tại Hà Nội hiện tại lớn đến mức nào? Những căn hộ hai phòng ngủ ở khu vực tôi quan tâm đều từ 6 tỷ đồng trở lên. Nghĩa là để mua, gia đình tôi phải vay thêm ít nhất 3-4 tỷ đồng.
Bài toán tài chính ngay lập tức trở thành áp lực với chúng tôi. Mức lãi suất hiện nay, sau thời gian ưu đãi, có thể lên tới 13-15% mỗi năm. Tôi thử tính sơ, tiền lãi hàng tháng đã là một khoản rất lớn, chưa kể tiền gốc. Dù thu nhập gia đình ở mức khá, việc gánh một khoản vay kéo dài hàng chục năm khiến tôi không khỏi lo lắng. Chỉ cần một biến động nhỏ về công việc hay sức khỏe, mọi kế hoạch có thể bị đảo lộn.
Tốc độ tăng giá nhà đang vượt quá xa khả năng chi trả của người lao động. Chỉ trong khoảng hai năm, giá chung cư ở nhiều nơi đã tăng 200%. Trong khi đó, thu nhập của đa số người đi làm, kể cả như gia đình tôi, chỉ tăng rất chậm, vài phần trăm mỗi năm. Khoảng cách giữa giá nhà và thu nhập ngày càng bị kéo giãn, khiến giấc mơ an cư trở nên xa vời hơn với nhiều người.
Mặt khác, nhìn về khía cạnh giá trị bất động sản, khi giá nhà đã tăng quá cao so với mặt bằng thu nhập như vậy, ai sẽ là người tiếp tục mua để đẩy giá lên nữa? Nếu phần lớn người có nhu cầu ở thực đều không đủ khả năng chi trả, thị trường liệu có thể duy trì đà tăng mãi?
Ở góc độ người mua để ở, tôi thấy mình đang đứng trước một lựa chọn khó. Vay thì áp lực quá lớn, rủi ro dài hạn cao. Không vay thì số tiền tích lũy lại ngày càng "đuối" so với giá nhà. Đây không còn là câu chuyện riêng của gia đình tôi, mà là tình cảnh chung của nhiều người trẻ hiện nay.
Sau nhiều lần cân nhắc, vợ chồng tôi quyết định tạm hoãn kế hoạch mua nhà. Chúng tôi sẽ tiếp tục tích lũy và chờ đợi thêm, thay vì vội vàng bước vào một quyết định có thể ảnh hưởng đến tài chính gia đình trong nhiều năm tới. Với tôi, trong bối cảnh giá nhà đã vượt quá xa thu nhập như hiện nay, sự thận trọng không phải là cách để tự bảo vệ mình.
Tôi sống và làm việc tại TP HCM, một thành phố được nhắc đến rất nhiều với cụm từ kinh tế đêm. Có một điều khiến tôi luôn băn khoăn đó là xe buýt thường dừng hoạt động từ khoảng 19-20h, chỉ một số ít tuyến kết nối metro là chạy đến 22h.
>> Xe buýt Sài Gòn chạy đến 22h sẽ là đột phá
Việc xe buýt nghỉ sớm như vậy khiến nhiều người không khỏi đặt câu hỏi: Nếu sau 20h không còn phương tiện công cộng, những người làm ca tối, những bạn trẻ đi chơi khuya, hay đơn giản là người muốn di chuyển tiết kiệm, an toàn họ có được phục vụ không?
Vì sao không kéo dài thời gian hoạt động của xe buýt đến 22h, 23h, thậm chí 0h?
Thực tế, nhu cầu đi lại buổi tối của người dân đặc biệt là giới trẻ đang ngày càng lớn. Thành phố càng phát triển, nhịp sống càng kéo dài, thì giao thông công cộng càng phải thích ứng. Nếu có thêm các chuyến xe buýt muộn, thậm chí chạy xuyên đêm ở một số tuyến chính, tôi tin chắc lượng người sử dụng sẽ tăng lên và hưởng lợi rất nhiều.
Châu
TP HCM sau khi mở rộng địa giới hành chính có khoảng 180 tuyến xe buýt, gồm cả nội tỉnh và liên tỉnh, với hơn 2.400 xe, trong đó buýt điện mới chiếm gần một nửa.
Hiện, thành phố đã áp dụng miễn vé cho nhiều nhóm hành khách, như người từ 60 tuổi, trẻ dưới 6 tuổi, người có công, khuyết tật, đồng thời phần lớn tuyến được trợ giá để hỗ trợ người dân và duy trì hoạt động.
Sau lần điều chỉnh gần nhất từ năm 2019, giá vé phổ thông trên các tuyến trợ giá hiện ở mức 5.000-7.000 đồng mỗi lượt; học sinh, sinh viên 3.000 đồng.