Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), mỗi năm toàn cầu ghi nhận hơn 1,2 triệu ca mắc viêm não mô cầu và khoảng 135.000 ca tử vong. Tại Việt Nam, tình hình dịch tễ cũng đang có chiều hướng phức tạp khi số ca bệnh trong năm 2025 đã tăng gấp 6 lần so với cùng kỳ năm ngoái.
Trong hội thảo khoa học diễn ra vào trung tuần tháng 3 tại Hà Nội, với chủ đề: “Từ bằng chứng lâm sàng tại Việt Nam tới công nghệ đột phá MenACYW-TT: Chiến lược bảo vệ tối ưu trước não mô cầu xâm lấn”, GS-TS Trần Minh Điển cho biết, điều đáng sợ nhất của Viêm não mô cầu không dừng lại ở tốc độ lây lan nhanh chóng, mà còn là sự “ngụy trang” hoàn hảo của các triệu chứng khởi phát. Sốt nhẹ, mệt mỏi, đau họng… – tất cả như những dấu hiệu cảm cúm thông thường, nhưng chỉ trong vòng vài giờ đến một ngày, bệnh có thể tiến triển cực nhanh thành viêm màng não, nhiễm trùng huyết, thậm chí tử vong! Ngay cả khi may mắn sống sót nhờ điều trị tích cực, “bóng ma” hậu quả vẫn đeo bám người bệnh suốt đời với những di chứng nặng nề như: tổn thương thần kinh vĩnh viễn, giảm thính lực, hoại tử chi dẫn đến đoạn chi…
Cũng tại hội thảo, các chuyên gia đã chỉ ra một thực tế đáng báo động: Việt Nam hiện đang lưu hành đồng thời các nhóm huyết thanh gây bệnh (A, C, Y và W) – trong đó, chủng W và C có độc lực đặc biệt cao, liên quan trực tiếp đến tỷ lệ tử vong. Trước tình hình dịch bệnh hiện tại, các chuyên gia nhấn mạnh rằng: Việc dự phòng bệnh nên đi theo chiến lược Bảo vệ rộng – tức là bao phủ đủ các nhóm huyết thanh quan trọng này để tạo hàng rào phòng thủ không kẽ hở.
Theo đánh giá của các chuyên gia, đây là giải pháp đáng được trông đợi vì nhiều ưu điểm vượt trội:
1. Bảo vệ mọi thế hệ trong gia đình, từ trẻ nhỏ tuổi đến người lớn
Khác với các loại vắc xin não mô cầu trước đây thường giới hạn độ tuổi tiêm đến 55 tuổi, hiện nay vắc xin phòng 4 nhóm não mô cầu A, C, Y, W đã được Bộ Y tế Việt Nam mở rộng chỉ định mang đến sự bảo vệ sớm và quan trọng, lấp đầy khoảng trống miễn dịch ở trẻ nhỏ.
2. Trong 1 mũi tiêm – Phòng được 4 chủng huyết thanh thường gặp và nguy hiểm ở Việt Nam (A, C, Y, W)
Vắc xin phòng 4 nhóm não mô cầu A, C, Y, W giúp đáp ứng miễn dịch mạnh mẽ và bền vững, đồng thời giảm khả năng lưu trú của vi khuẩn tại vòm họng, từ đó giảm tỷ lệ người lành mang trùng, góp phần cắt đứt chuỗi lây truyền trong cộng đồng. Chuyên gia cũng nhận định, loại này có khả năng duy trì hiệu quả miễn dịch từ 5 đến 10 năm.
3. Bảo đảm an toàn khi tiêm đồng thời với các loại vắc xin khác
Vắc xin phòng 4 nhóm não mô cầu A, C, Y, W vẫn duy trì tính sinh miễn dịch tốt và hồ sơ an toàn thuận lợi ngay cả khi sử dụng đồng thời với các vắc xin thường quy khác
4. Lịch tiêm đơn giản, tối ưu hóa thời gian và chi phí
Thêm một ưu điểm của vắc xin là có thể giúp tạo đáp ứng miễn dịch mạnh cho trẻ. Điều này giúp đơn giản hóa lịch tiêm chủng, phụ huynh tiết kiệm thời gian và chi phí nhưng vẫn đảm bảo con được bảo vệ đầy đủ trước viêm não mô cầu.
Việc chủ động dự phòng viêm não mô cầu bằng vắc xin không chỉ là giải pháp y tế tối ưu mà còn là chiến lược bảo vệ sức khỏe đa thế hệ, thiết lập lá chắn miễn dịch vững chắc, cắt đứt chuỗi lây nhiễm trong cộng đồng, hướng tới tương lai nơi mọi người dân đều khỏe mạnh, bình an và vui sống!
Sự xuất hiện bất ngờ của Phan Nghinh Tử trên đường phố Thâm Quyến mới đây nhận được sự quan tâm lớn trên mạng xã hội Trung Quốc. Nữ diễn viên từng đóng vai Võ Tắc Thiên đang ghi hình quảng bá cho một sự kiện sắp tới tại Thành Đô. Dù đã ở tuổi U80 và sống kín tiếng những năm gần đây, vẻ ngoài của bà vẫn khiến người đi đường ngỡ ngàng.
Nữ diễn viên từng tiết lộ để duy trì làn da và vóc dáng gọn gàng, bà luôn tuân thủ lối sống kỷ luật, đặc biệt chú trọng đến chế độ ăn uống thuận tự nhiên. Thực phẩm yêu thích của Phan Nghinh Tử là trái cây và các loại hạt, trong đó táo và chuối là hai lựa chọn ưu tiên hàng đầu. "Tôi ăn một quả táo và một quả chuối mỗi ngày. Táo rất tốt cho phụ nữ, giúp ngăn ngừa ung thư vú và chống lão hóa", bà nói.
Bên cạnh chế độ dinh dưỡng, Phan Nghinh Tử còn đặc biệt chú trọng tập luyện và bảo vệ da. Bà duy trì thói quen thoa kem chống nắng hàng ngày, uống nước mật ong vào sáng sớm khi bụng đói, massage vùng mắt và luôn ưu tiên việc cấp ẩm trong quy trình dưỡng da. Thậm chí, bà còn sử dụng đá biền để massage các huyệt đạo trên mặt. Những thói quen dù có vẻ đơn giản nhưng nhờ được duy trì bền bỉ, chúng đã trở thành "vũ khí bí mật" giúp bà giữ vững vẻ ngoài "không tuổi".
Phân tích sâu hơn về thực đơn của Phan Nghinh Tử, chuyên gia dinh dưỡng Đài Loan Hứa Thụy Hàm cho biết hiện chưa có đủ bằng chứng khoa học để khẳng định chắc chắn việc ăn một quả táo mỗi ngày sẽ ngăn ngừa được ung thư vú, bởi căn bệnh này phụ thuộc vào nhiều yếu tố song không thể phủ nhận táo là loại trái cây hỗ trợ sức khỏe tự nhiên, với mật độ dinh dưỡng cao nhờ sở hữu hàm lượng dồi dào các chất xơ và hợp chất thực vật.
Các hợp chất thực vật như polyphenol, quercetin và pectin trong táo có khả năng chống oxy hóa mạnh mẽ, giúp giảm tổn thương tế bào và hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động ổn định. Những chất này đóng vai trò như một "lá chắn" giúp cơ thể kháng viêm và chống lại các gốc tự do gây hại cho tế bào. Đặc biệt, các nghiên cứu cho thấy chúng có khả năng ngăn chặn sự phát triển của tế bào u bướu và giúp cơ thể tự đào thải những tế bào bất thường.
Chuyên gia giải thích thêm hàm lượng pectin trong táo, một loại chất xơ hòa tan, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự cân bằng của hệ vi sinh đường ruột. Bên cạnh đó, hoạt chất này còn hỗ trợ giảm nồng độ cholesterol, thúc đẩy quá trình trao đổi chất và góp phần điều hòa hệ miễn dịch của cơ thể.
Sự kết hợp giữa táo và chuối, vốn giàu kali và vitamin B6, như thực đơn của "Võ Tắc Thiên", được đánh giá là công thức vàng, giúp điều hòa huyết áp, giảm cholesterol xấu và thúc đẩy quá trình trao đổi chất, đặc biệt có lợi cho sức khỏe tim mạch và làn da của phụ nữ ở độ tuổi trung và cao niên.
Bên cạnh việc bổ sung trái cây, chuyên gia dinh dưỡng Hứa Thụy Hàm cũng lưu ý những người trên 70 tuổi cần đảm bảo một chế độ ăn uống cân bằng, trong đó quan trọng nhất là việc cung cấp đủ lượng protein cho cơ thể. Khi tuổi tác càng cao, khối lượng cơ bắp rất dễ bị suy giảm, khiến vai trò của protein trở nên thiết yếu hơn bao giờ hết. Chuyên gia khuyến nghị người cao tuổi nên bổ sung các loại đạm chất lượng cao vào mỗi bữa ăn như cá, các sản phẩm từ đậu nành, trứng hoặc sữa để duy trì sức bền của cơ bắp và củng cố chức năng của hệ miễn dịch.
Song song với việc duy trì cơ bắp, người cao tuổi cũng cần đặc biệt lưu ý đến việc bổ sung canxi và vitamin D bởi đây là giai đoạn quá trình mất xương diễn ra rất nhanh. Vitamin D có thể được bổ sung thông qua các thực phẩm như trứng, cá hồi, cá thu, sữa và các loại nấm khô. Riêng với canxi, nguồn dưỡng chất này dồi dào nhất trong sữa, các loại hạt cùng những món ăn quen thuộc như cá nhỏ hay tôm khô.
Dù trái cây mang lại nhiều lợi ích tuyệt vời, người cao tuổi không nên dùng trái cây để thay thế hoàn toàn cho các bữa ăn chính. Việc tiêu thụ quá nhiều hoa quả có thể dẫn đến cảm giác no giả, làm giảm lượng thực phẩm cần thiết trong bữa chính, từ đó gây ra tình trạng mất cân bằng dinh dưỡng. Hơn nữa, thói quen này còn dễ khiến đường huyết dao động thất thường và vô tình làm cắt giảm các nhóm dưỡng chất quan trọng khác mà cơ thể cần để duy trì sức khỏe tổng thể.
Bên cạnh việc cân đối các nhóm chất, người cao tuổi cũng cần có cái nhìn đúng về chế độ ăn thanh đạm. Ăn thanh đạm nên được hiểu là việc hạn chế đồ chiên rán, giảm bớt muối và các loại nước sốt đậm đặc, không đồng nghĩa với việc kiêng khem thái quá. Nếu thực đơn quá nghèo nàn dẫn đến thiếu hụt chất béo, cơ thể sẽ phải đối mặt với nhiều hệ lụy như hệ tiêu hóa hoạt động kém, rối loạn quá trình tổng hợp hormone và khiến làn da nhanh chóng bị lão hóa, mất đi độ săn chắc.
Phan Nghinh Tử sinh năm 1949, đóng phim từ thập niên 1960 và lưu dấu ấn qua Thần điêu đại hiệp, Nhất đại nữ hoàng Võ Tắc Thiên... Vai Võ Tắc Thiên giúp bà vang danh ở một số nước châu Á. Phim gần nhất bà tham gia là Li ca hành đóng cùng các sao trẻ Lý Nhất Đồng, Hứa Khải. Nghệ sĩ chọn sống độc thân từ năm 28 tuổi, sau khi ly hôn tài tử Trần Hồng Liệt.
Qua điều tra dịch tễ cho thấy khoảng tháng 6-2025, ông H. sang nhà anh trai ở ấp 6, xã Mỹ An thì bị chó nhà người anh cắn vào ngón tay trái gây nhiều vết thương rỉ máu.
Anh trai ông H. là chủ con chó vào can thiệp cũng bị con chó cắn. Sau đó khoảng 6 ngày, con chó đã chết. Lúc cắn người, con chó chưa được tiêm phòng bệnh dại.
Lúc bị chó cắn, ông H. chỉ lấy ớt và đất đắp lên vết thương. Sau đó ông có đi tiêm phòng bệnh dại nhưng chỉ tiêm được một mũi. Người anh trai không tiêm phòng.
Đến ngày 30-3, ông H. có dấu hiệu mệt mỏi không đi làm nổi, sốt, sợ gió, nuốt khó. Sau đó gia đình chuyển lên bệnh viện tại TP.HCM. Bệnh nhân được chẩn đoán theo dõi bệnh dại, suy hô hấp.
Đến ngày 2-4, gia đình nhận thấy bệnh nhân có tiên lượng nặng nên đã xin đưa về.
Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh cho biết trong năm 2025 và từ đầu năm 2026 đến nay, trên địa bàn xã Mỹ An chưa ghi nhận tình trạng bệnh dại trên chó mèo.
Khi con chó cắn người và bị chết, gia đình người anh trai đã chôn sau vườn và không báo địa phương.
Trong ngày 2-4, người anh trai ông H. cũng đã xét nghiệm bệnh dại và kết quả âm tính. Hai con chó khác trong nhà này cũng đang khỏe mạnh, không có dấu hiệu bất thường.
Cơ quan chức năng đã hướng dẫn gia đình sử dụng các biện pháp phòng chống dịch, thực hiện phun xịt khử trùng, vận động các hộ chăn nuôi chó mèo trên địa bàn không thả rông ra đường, đồng thời tích cực thực hiện việc tiêm phòng bệnh dại chó mèo đúng định kỳ.
Ăn đồ ngọt không trực tiếp gây suy thận ngay lập tức như chất độc, nhưng nó là "kẻ giết người thầm lặng" thông qua việc gây ra bệnh tiểu đường và cao huyết áp. Khi ăn quá nhiều đường, nồng độ glucose trong máu tăng cao, buộc thận phải làm việc quá tải, tăng nguy cơ suy thận. Tiêu thụ nhiều glucose làm tăng hấp thu natri tại ruột non khiến lượng muối trong cơ thể tích tụ, buộc thận buộc phải làm việc nhiều hơn để đào thải muối dư thừa.
Lạm dụng đường có thể thúc đẩy các rối loạn chuyển hóa, gây béo phì – yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến tiểu đường type 2. Tiểu đường và rối loạn chuyển hóa còn là nguyên nhân phổ biến gây tổn thương mạch máu, gồm cả hệ thống mạch máu nuôi thận, làm tăng nguy cơ suy thận mạn tính.
Đường ức chế cơ thể sản xuất oxit nitric (NO), một hợp chất kích thích thành mạch co giãn. Ăn nhiều đường kích thích sự thu hẹp của mạch máu, gây tăng huyết áp, gây bệnh thận và thúc đẩy suy thận mạn tính tiến triển nhanh hơn.
WHO khuyến cáo mỗi người nên ăn dưới 25 g đường một ngày (kể cả uống), bằng một nửa so với mức trung bình một người Việt ăn hiện nay. Người lớn và trẻ em nên giảm lượng đường tự do xuống dưới 10% tổng năng lượng nạp vào cơ thể hàng ngày. Tỷ lệ này nếu dưới 5%, tương đương 25 g hoặc 5 muỗng cà phê, sẽ có lợi hơn cho sức khỏe.
Đường không chỉ có trong kẹo, mà còn nằm rất nhiều trong nước tương, tương ớt, bánh mì, và đặc biệt là nước ngọt đóng chai. Thay vì bánh kẹo, hãy ăn trái cây tươi, uống đủ nước giúp thận thải lọc độc tố tốt hơn.
