Chính phủ vừa ban hành Nghị định 90 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, trong đó siết chặt nhiều hành vi liên quan đến sử dụng, kinh doanh và quảng cáo rượu, bia.
Theo quy định tại điều 30, người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi uống rượu, bia sẽ bị cảnh cáo. Với các hành vi phổ biến hơn, như uống rượu, bia tại địa điểm cấm hoặc xúi giục, kích động, lôi kéo người khác uống rượu, bia, mức phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng.
Trường hợp như uống rượu, bia trong giờ làm việc, học tập hoặc ép buộc người khác uống, mức phạt tăng lên từ 1 triệu đến 3 triệu đồng.
Bên cạnh đó, các hành vi liên quan đến bán và cung cấp rượu, bia cũng bị xử lý nghiêm. Cụ thể, việc bán rượu, bia cho người chưa đủ 18 tuổi hoặc không niêm yết thông báo cấm bán cho đối tượng này có thể bị phạt từ 1 triệu đến 3 triệu đồng.
Các cơ sở bán rượu, bia tại địa điểm bị cấm hoặc mở điểm bán trong phạm vi 100m quanh trường học, cơ sở y tế có thể bị phạt từ 5 triệu đến 10 triệu đồng.
Trường hợp bán rượu, bia qua thương mại điện tử nhưng không có biện pháp kiểm soát độ tuổi người mua, mức phạt có thể lên tới 20 triệu đồng, kèm theo nguy cơ bị tước giấy phép kinh doanh từ 1 – 3 tháng.
Nghị định cũng quy định mức xử phạt nặng đối với các hành vi khuyến mại và quảng cáo rượu, bia sai quy định. Cụ thể, khuyến mại rượu, bia cho người dưới 18 tuổi hoặc sử dụng rượu có độ cồn từ 15 độ trở lên để khuyến mại sẽ bị phạt từ 20 triệu đến 30 triệu đồng.
Trong lĩnh vực quảng cáo, việc sử dụng hình ảnh, thông tin khuyến khích uống rượu, bia; hướng đến trẻ em, học sinh, phụ nữ mang thai; hoặc quảng cáo trong khung giờ nhạy cảm (từ 18h đến 21h) có thể bị phạt đến 30 triệu đồng.
Quảng cáo rượu, bia trong các chương trình văn hóa, thể thao hoặc trên phương tiện quảng cáo ngoài trời trái quy định có thể bị phạt tới 40 triệu đồng, đồng thời buộc gỡ bỏ nội dung vi phạm.
Ngoài ra, trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức và cơ sở kinh doanh cũng được quy định rõ.
Người quản lý nếu không triển khai các biện pháp phòng, chống tác hại của rượu, bia hoặc không kiểm soát việc uống rượu trong giờ làm việc có thể bị phạt từ 3 triệu đến 10 triệu đồng.
Các cơ sở kinh doanh rượu, bia nếu sử dụng lao động chưa đủ 18 tuổi hoặc cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm cũng đối mặt mức phạt lên đến 15 triệu đồng.
Nghị định cũng nêu rõ trách nhiệm của gia đình và công tác truyền thông. Hành vi không giáo dục, nhắc nhở người chưa đủ 18 tuổi không sử dụng rượu, bia có thể bị phạt đến 1 triệu đồng; cung cấp thông tin sai sự thật về tác hại của rượu, bia bị phạt đến 15 triệu đồng.
Ngoài ra, mọi hình thức tài trợ bằng sản phẩm rượu, bia đều bị cấm, với mức phạt từ 20 triệu đến 30 triệu đồng.
Theo nghị định, nhiều cơ quan liên quan như quản lý thị trường, cơ quan công an, hải quan,… các cấp quản lý nhà nước theo chuyên ngành có thẩm quyền lập biên bản vi phạm, xử phạt hành chính và áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả theo phạm vi quản lý, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn.
Nghị định 90 sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 15-5. Các quy định mới được kỳ vọng góp phần hạn chế tình trạng lạm dụng rượu, bia và giảm thiểu các hệ lụy đối với sức khỏe cộng đồng.
Nhiều người khi thấy đường huyết cao thường mắc sai lầm là cắt bỏ hoàn toàn tinh bột như cơm, mì vì cho rằng đó là thủ phạm. Tuy nhiên, bác sĩ chuyên khoa giảm cân và chuyển hóa Hsiao Chieh-chien đã chứng minh điều ngược lại qua một ca lâm sàng, bệnh nhân giảm được 10 kg trong 4 tháng, thu nhỏ 10 cm vòng eo và đưa chỉ số đường huyết từ mức nguy hiểm về mức hoàn hảo chỉ trong 4 tháng mà vẫn ăn cơm trắng đều đặn.
Phân tích về trường hợp này, bác sĩ Hsiao cho hay nữ bệnh nhân trên đã chọn cách loại bỏ đường tinh luyện và thực phẩm siêu chế biến, thay vào đó là thực phẩm tự nhiên. Cô sử dụng các nguồn tinh bột nguyên bản như cơm trắng làm nhiên liệu chất lượng cao cho cơ thể, kết hợp cùng các bài tập aerobic và tập luyện kháng lực (resistance training) theo nguyên tắc ăn nhiều hơn vào ngày tập luyện và giảm bớt vào ngày nghỉ.
Theo bác sĩ Hsiao, chìa khóa nằm ở phương pháp "xoay vòng tinh bột" (carbohydrate cycling), tức là điều chỉnh lượng ăn tùy theo mức độ vận động trong ngày. Khi tập luyện cường độ cao hoặc tập tạ, các khối cơ giống như một miếng bọt biển đang khô hạn và khát năng lượng.
Lúc này, lượng cơm trắng nạp vào sẽ được cơ bắp hấp thụ trực tiếp và chuyển hóa thành nguồn năng lượng mạnh mẽ, ngăn chặn tình trạng đường dư thừa trong máu gây ra các vấn đề sức khỏe, từ đó giúp ổn định đường huyết hiệu quả.
Ông cho hay cơ bắp chính là "cỗ máy" tiêu thụ đường lớn nhất của cơ thể. Khi khối lượng cơ bắp tăng lên, khả năng hấp thụ tinh bột của cơ thể cũng tự nhiên tăng theo, đồng thời độ nhạy insulin được cải thiện đáng kể. Nhờ áp dụng phương pháp này, nữ bệnh nhân không chỉ đạt được các chỉ số hình thể lý tưởng mà chỉ số đường huyết trung bình (HbA1c) cũng giảm từ 9,7% xuống còn 5,8%. Trước đây, cô không thể nhấc nổi đứa trẻ 18 kg nhưng giờ có thể vừa bế trẻ nặng 31 kg vừa đi bộ.
Thực tế, giới y khoa hiện đại ngày càng chú trọng hơn vào "chất lượng tinh bột". Thay vì cực đoan cắt giảm tinh bột về mức bằng không, bác sĩ khuyên quan tâm hơn đến nguồn gốc thực phẩm, ưu tiên các loại tinh bột tự nhiên và kết hợp với việc rèn luyện cơ bắp định kỳ. Cách làm này sẽ giúp cơ thể nâng cấp từ "chế độ tích trữ" sang "chế độ đốt cháy hiệu quả", giúp những người đang giảm cân không còn phải đối mặt với nỗi sợ hãi mỗi khi nhìn thấy bát cơm trắng.
Ngày 11-4, ông Nguyễn Đức Tuy - Chủ tịch HĐND tỉnh Quảng Ngãi - cho biết UBND tỉnh có tờ trình hỗ trợ kinh phí khám sức khỏe tiền hôn nhân và Thường trực HĐND tỉnh thống nhất chủ trương.
Trên cơ sở đó UBND tỉnh sẽ xây dựng dự thảo quy định cụ thể về mức hỗ trợ cho từng nhóm đối tượng để trình HĐND tỉnh xem xét, ban hành trong thời gian tới.
Theo ông Tuy, chính sách trên được xây dựng đồng bộ cùng hai nghị quyết khác, gồm hỗ trợ phương tiện tránh thai và chi phí kế hoạch hóa gia đình. Đây là các nội dung cụ thể hóa Luật Dân số 2025, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1-7 tới.
Điểm đáng chú ý của chính sách là khuyến khích nam, nữ chủ động tiếp cận dịch vụ tư vấn và khám sức khỏe trước khi kết hôn. Việc hỗ trợ kinh phí sẽ căn cứ vào điều kiện ngân sách và thực tế của địa phương, đồng thời bám sát các quy định chung của Trung ương.
Luật Dân số 2025 cũng đặt ra định hướng mở rộng các hoạt động sàng lọc trước sinh và sơ sinh, nhằm phát hiện sớm các bệnh bẩm sinh và di truyền.
Kinh phí thực hiện được huy động từ nhiều nguồn như ngân sách nhà nước, bảo hiểm y tế… Trong đó chính quyền địa phương có quyền chủ động bổ sung chính sách hỗ trợ phù hợp với điều kiện thực tế.
Việc Quảng Ngãi sớm thống nhất chủ trương hỗ trợ khám sức khỏe tiền hôn nhân được xem là bước đi chủ động trong bối cảnh luật mới sắp có hiệu lực.
Với quy mô dân số khoảng 2,1 triệu người, xếp thứ 22 cả nước, nhu cầu nâng cao chất lượng dân số và chăm sóc sức khỏe sinh sản tại địa phương là rất lớn.
Theo ngành y tế, khám sức khỏe tiền hôn nhân thường được thực hiện trước khi cưới từ 1 đến 6 tháng, bao gồm kiểm tra sức khỏe tổng quát và sức khỏe sinh sản cho cả nam và nữ.
Nội dung khám tập trung vào phát hiện các bệnh di truyền, bệnh truyền nhiễm, đánh giá khả năng sinh sản, đồng thời tư vấn tâm lý và kiến thức về đời sống hôn nhân.
Việc triển khai chính sách hỗ trợ không chỉ giúp giảm gánh nặng chi phí cho người dân, mà còn góp phần thay đổi nhận thức, hướng tới việc khám sức khỏe tiền hôn nhân trở thành thói quen phổ biến.
Đây được xem là giải pháp căn cơ để phòng ngừa rủi ro sức khỏe cho thế hệ tương lai, giảm áp lực cho hệ thống y tế và an sinh xã hội về lâu dài.
Bác sĩ chuyên khoa 1 Đỗ Anh Tuấn, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết thời điểm nhập viện, bà H. rơi vào trạng thái sốc mất máu, huyết áp chỉ còn 82/47 mmHg (bình thường khoảng 110/70 - 120/80 mmHg), da và niêm mạc nhợt nhạt.
Kết quả chụp CT bụng cho thấy một khối u mạch cơ mỡ (AML) ở thận phải vỡ, tạo thành khối máu tụ 40 x 90 mm trong khoang sau phúc mạc, chèn ép niệu quản và tĩnh mạch chủ dưới. Ngoài ra, thận trái của người bệnh cũng ghi nhận có khối u tương tự.
Bà H. từng được bác sĩ chẩn đoán có khối u ở thận nửa năm trước. Tuy nhiên, vì là u lành nên được chỉ định điều trị nội khoa bằng thuốc và theo dõi định kỳ, chưa can thiệp. Dù vẫn đang tuân thủ lộ trình tái khám, khối u bất ngờ gặp biến chứng vỡ, khiến bà rơi vào tình trạng nguy kịch.
Cùng với đó, kết quả chụp mạch máu số hóa xóa nền (DSA) phát hiện một nhánh động mạch nuôi khối u ở thận phải có túi giả phình kích thước 9 x 7 mm (tình trạng rò rỉ máu ra ngoài thành động mạch và tạo khối máu tụ) được bao bọc bởi các mô xung quanh. “Đây là nguyên nhân chính gây tình trạng mất máu, tiềm ẩn nguy cơ vỡ mạch cao, cần phải can thiệp ngay lập tức”, bác sĩ Tuấn nhận định, và cho biết thêm rằng người bệnh có tiền sử mắc nhiều bệnh nền như: tim thiếu máu cục bộ mạn tính, tăng huyết áp, tiểu đường loại 2 và loét dạ dày, gây nhiều thách thức khi can thiệp.
Do sốc mất máu, người bệnh yếu không thể phẫu thuật ngay, bác sĩ quyết định can thiệp nút động mạch chọn lọc để cầm máu nhanh nhất. Một ống thông được luồn qua động mạch chủ đùi của người bệnh đến nhánh động mạch bị tổn thương, từ đó bơm chất gây tắc mạch để cầm máu và chặn nguồn máu nuôi u.
Sau 2 tiếng can thiệp (gấp rưỡi thời gian thông thường vì tổn thương phức tạp, người bệnh lớn tuổi), tình trạng chảy máu được kiểm soát mà không cần phải cắt bỏ thận, giúp bảo tồn tối đa chức năng thận cho người bệnh.
Do mất lượng máu lớn trước đó, sau can thiệp, bà H. phải truyền tổng cộng 4 đơn vị hồng cầu lắng để bổ sung. Ngoài ra, người bệnh còn gặp các biến chứng viêm phổi, thở khò khè, ho đàm xanh và nhiễm trùng tiết niệu. Các bác sĩ phối hợp sử dụng kháng sinh phổ rộng liều cao cùng các thuốc hỗ trợ tim mạch, ổn định đường huyết và huyết áp để kiểm soát.
Sau 2 tuần điều trị tích cực, sức khỏe bà H. hồi phục nhanh chóng. Kết quả siêu âm và chụp CT cho thấy khối máu tụ đã ổn định, không tăng kích thước, dự kiến tan hết sau 3 tháng. Tình trạng viêm phổi được kiểm soát, các chỉ số sinh hiệu trở về mức an toàn. Bà H. xuất viện trong trạng thái tỉnh táo, ăn uống tốt và không còn đau bụng.
Sau 1 tháng, bà H. tái khám tại bệnh viện và được chỉ định phẫu thuật u thận bằng robot Da Vinci Xi. Từ đường mổ nhỏ chỉ khoảng 1 cm, bác sĩ điều khiển cánh tay robot linh hoạt, dưới sự dẫn đường của hệ thống camera 3D tiếp cận tổn thương trong khoang bụng, tỉ mỉ bóc tách khối u khỏi thận và lấy sạch mô hoại tử, vừa cắt vừa cầm máu, sau đó khâu phục hồi nhu mô thận nhanh chóng chỉ trong 2 giờ đồng hồ.
Theo bác sĩ Tuấn, u mạch cơ mỡ thận thường là u lành tính, nhưng nếu kích thước u lớn (hơn 4 cm), hoặc có giả phình mạch máu bên trong sẽ rất dễ vỡ gây xuất huyết nội, người bệnh tử vong nhanh vì mất máu.
Bác sĩ khuyến cáo, những người có khối u thận nên đi thăm khám định kỳ mỗi 6 - 12 tháng để theo dõi u tiến triển, kịp thời phát hiện các tình trạng bất thường. Nếu có triệu chứng đau hông lưng đột ngột, tiểu ra máu hoặc chóng mặt, cần đến bệnh viện tầm soát và điều trị, tránh những biến chứng nguy hiểm.
