Quyết định được Ngân hàng United Overseas Bank (UOB) công bố trong báo cáo vừa phát hành, nguyên nhân bởi “cú sốc năng lượng phát sinh từ Trung Đông đang tạo ra áp lực ngắn hạn đối với Việt Nam cũng như nhiều nền kinh tế châu Á khác”.
Theo nhà băng Singapore, trong bối cảnh giá dầu Brent liên tục dao động trong khoảng 100-110 USD mỗi thùng, chi phí năng lượng gia tăng tác động trực tiếp đến các ngành vận tải và logistics.
Bên cạnh yếu tố giá, tắc nghẽn ở eo biển Hormuz còn ảnh hưởng đến nguồn cung nhiều đầu vào quan trọng cho các ngành từ nông nghiệp, xây dựng đến nhựa, bán dẫn và y tế. Do đó, nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng trên diện rộng gia tăng.
Ngoài ra, chính sách thương mại của Mỹ cũng là yếu tố cần theo dõi, khi Việt Nam cùng nhiều nước khác, có thể phải đối diện với các cuộc điều tra thương mại, chẳng hạn theo Điều khoản 301 và các quy định liên quan.
Ông Suan Teck Kin, Giám đốc Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu UOB, đánh giá xung đột Trung Đông đang ảnh hưởng đến giá năng lượng và khả năng bảo đảm nguồn cung. “Điều này khiến doanh nghiệp phải chịu chi phí năng lượng và đầu vào khác cao hơn, làm gia tăng chi phí vận hành và đặt hoạt động sản xuất – kinh doanh trước nhiều rủi ro”, ông nói.
UOB đánh giá tăng trưởng GDP quý I của Việt Nam ở mức 7,83% là “vượt kỳ vọng”, cao hơn dự báo của ngân hàng này (7%) và của Bloomberg (7,6%). Ba tháng đầu năm, hoạt động kinh tế tiếp tục được hỗ trợ từ các lĩnh vực sản xuất chế biến, xây dựng và dịch vụ. Nhưng do ảnh hưởng của chiến sự, ngân hàng quyết định giảm dự báo tăng trưởng quý II, III và IV lần lượt còn 6,5%, 6,8% và 7%.
Năm nay, Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng 10%. Theo UOB, để đạt được, nền kinh tế sẽ phải tăng trưởng tối thiểu 10% trong từng quý còn lại. Ông Suan Teck Kin đánh giá mặt tích cực là Chính phủ đã xác định rõ một trong những “nút thắt” lớn nhất kìm hãm tăng trưởng là hạ tầng.
“Đây là yếu tố then chốt để nâng cao năng suất, hiệu quả và đồng thời thúc đẩy tổng cầu của nền kinh tế. Vì vậy, đầu tư công đang được đẩy mạnh trong nhiều lĩnh vực”, ông nhận định. Hôm 10/4, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) dự báo GDP Việt Nam 2026 tăng 7,2%.
Với chính sách tiền tệ, UOB kỳ vọng Ngân hàng Nhà nước giữ nguyên lãi suất tái cấp vốn duy trì ở mức 4,5%. Lạm phát được dự báo tiếp tục tăng các tháng tới, nhưng chủ yếu bắt nguồn từ các yếu tố phía cung, nên việc thắt chặt chính sách tiền tệ không được xem là phản ứng phù hợp.
Thay vào đó, các chuyên gia ngân hàng này cho rằng gánh nặng ứng phó sẽ chủ yếu đặt lên vai Chính phủ, thông qua việc triển khai các biện pháp giảm thiểu tác động khi áp lực giá và tình trạng thiếu hụt nguồn cung lan tỏa trong nền kinh tế.
Chiều 9-4, tại họp báo thường kỳ quý 1 của Bộ Tài chính, ông Lưu Đức Huy - Phó cục trưởng Cục Quản lý, Giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí (Bộ Tài chính) - cho biết cơ quan này đang lấy ý kiến dự thảo nghị định hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân.
Điểm mới đáng chú ý là đề xuất mức giảm trừ chi phí y tế và giáo dục - đào tạo người lao động có thu nhập từ tiền lương, tiền công, trước khi tính thuế.
Theo đó ngoài mức giảm trừ gia cảnh hiện hành 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc, người nộp thuế sẽ được trừ thêm các khoản chi y tế, giáo dục phát sinh cho cả bản thân và người phụ thuộc.
Dự thảo đưa ra hai phương án. Phương án 1 quy định mức giảm trừ tối đa 20 triệu đồng/năm với chi y tế và 21 triệu đồng/năm với giáo dục - đào tạo. Phương án 2 nâng mức này lên lần lượt 23 triệu đồng/năm và 24 triệu đồng/năm, tương ứng tổng mức giảm trừ tối đa 47 triệu đồng/năm.
Dự kiến nếu được thông qua, quy định này sẽ áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026, bao gồm cả các khoản chi phát sinh từ đầu năm nếu đáp ứng đủ điều kiện.
Lý giải cơ sở đề xuất, ông Huy cho biết mức này được xây dựng dựa trên chi tiêu thực tế của người dân. Năm 2024, chi tiêu y tế bình quân khoảng 3,5 triệu đồng/người, riêng điều trị nội trú khoảng 10,2 triệu đồng/người. Chi tiêu giáo dục - đào tạo bình quân đạt 9,6 triệu đồng/người.
Với tỉ lệ người nộp thuế/người phụ thuộc là 0,8, tổng chi cho hai nhóm dịch vụ này ước khoảng 20,4 triệu đồng/năm cho y tế và 19,2 triệu đồng/năm cho giáo dục. Đây là cơ sở để cơ quan soạn thảo xây dựng các mức giảm trừ.
Trả lời câu hỏi của báo chí về việc mức giảm trừ nêu trên còn thấp, ông Huy cho biết Bộ Tài chính đang tiếp tục tổng hợp góp ý, trên cơ sở đó sẽ tiếp thu, chỉnh lý và báo cáo cấp có thẩm quyền.
Theo tính toán, nếu áp dụng phương án 2, ngân sách nhà nước có thể giảm thu khoảng 7.700 tỉ đồng/năm.
Đáng chú ý, với một người lao động có một người phụ thuộc, sau khi được giảm trừ thêm chi phí y tế, giáo dục, thu nhập khoảng 28 triệu đồng/tháng vẫn chưa phải nộp thuế; từ khoảng 28,63 triệu đồng/tháng trở lên mới bắt đầu phát sinh nghĩa vụ thuế.
Để được giảm trừ, các khoản chi phải phát sinh trong nước, có hóa đơn, chứng từ hợp lệ và không được thanh toán từ các nguồn khác như bảo hiểm, ngân sách hay hỗ trợ của tổ chức, cá nhân.
Theo ông Huy, y tế và giáo dục là các lĩnh vực kinh doanh có điều kiện nên bắt buộc phải xuất đầy đủ hóa đơn, chứng từ cho người sử dụng dịch vụ.
"Trước đây bán hàng hóa, dịch vụ dưới 200.000 đồng có thể không cần hóa đơn, nhưng từ khi áp dụng hóa đơn điện tử (từ 1-7-2022), dù giá trị nhỏ vẫn phải xuất hóa đơn. Không có lý do gì người dân nộp học phí, viện phí mà không nhận được hóa đơn", ông Huy nhấn mạnh.
Quyết định được FTSE Russell nêu trong báo cáo phân loại các thị trường chứng khoán giữa kỳ. Tổ chức này cho biết kể từ kỳ đánh giá thường niên năm ngoái, Việt Nam đã tiếp tục phát triển mô hình "global broker".
Cụ thể, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 08 cho phép nhà đầu tư ngoại có thể đặt lệnh thông qua tổ chức kinh doanh chứng khoán nước ngoài (global broker) để chuyển lệnh vào công ty chứng khoán trong nước, thay vì phải mở tài khoản trực tiếp tại Việt Nam. Thông tư này cũng cho thấy những cải tiến về loại bỏ yêu cầu ký quỹ trước giao dịch.
"Ban quản trị chỉ số FTSE Russell (IGB) xác nhận hài lòng với tiến độ triển khai mô hình global broker - yếu tố thiết yếu để hỗ trợ việc mô phỏng chỉ số. Do đó, Việt Nam vẫn nằm trong kế hoạch nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp, có hiệu lực từ ngày 21/9", báo cáo viết.
Theo FTSE Russell, việc đưa Việt Nam vào các bộ chỉ số cổ phiếu toàn cầu sẽ được thực hiện theo nhiều đợt, bắt đầu từ tháng 9 năm nay và hoàn tất trong năm sau. Tỷ trọng đợt đầu tiên là 10%, sau đó thêm 20%, 35% và cuối cùng 35%. Điều này nhằm đảm bảo quá trình chuyển đổi diễn ra phù hợp với năng lực của thị trường chứng khoán Việt Nam.
Cách đây nửa năm, tổ chức này đã xác nhận Việt Nam đáp ứng tất cả tiêu chí của nhóm thị trường mới nổi thứ cấp (secondary emerging marketet). Tuy nhiên, chứng khoán Việt vẫn cần "vượt qua" đợt đánh giá giữa kỳ về cải thiện khả năng tiếp cận cho nhà đầu tư toàn cầu.
Theo FTSE Russell, Việt Nam ước tính chiếm tỷ trọng 0,037% trong rổ FTSE Global All Cap; 0,024% trong FTSE All-World; 0,35% thuộc FTSE Emerging All Cap và 0,227% rổ FTSE Emerging Index. Các tỷ trọng này đều cao hơn so với lần cập nhật thông tin nâng hạng hồi tháng 11/2025.
32 cổ phiếu đủ điều kiện vào rổ chỉ số FTSE Global All Index, trong đó 5 mã vốn hóa lớn gồm HPG, VCB, BID, VIC và VHM.
Việc nâng hạng giúp thị trường thu hút thêm dòng vốn quốc tế quy mô lớn. Một số công ty chứng khoán ước tính có khoảng 6-8 tỷ USD vốn ngoại rót vào Việt Nam, còn Bộ phận nghiên cứu đầu tư toàn cầu HSBC cho rằng con số có thể lên đến 10,4 tỷ USD trong kịch bản lạc quan nhất. Các ước tính gồm vốn từ quỹ chủ động lẫn thụ động.
Nhóm phân tích Công ty Chứng khoán HSC cho rằng thị trường sẽ đón khoảng 300-500 triệu USD từ các quỹ thụ động trong đợt tái cơ cấu danh mục vào tháng 9. Còn chuyên gia Công ty Chứng khoán SSI dự báo dòng vốn thụ động khoảng 1,67 tỷ USD sẽ được giải ngân trải dài từ 3-5 quý, tương tự trường hợp nâng hạng của Arab Saudi năm 2019.
FTSE Russell là một trong ba tổ chức cung cấp chỉ số hàng đầu thế giới, bên cạnh MSCI và S&P Dow Jones Indices. Các sản phẩm chỉ số của tổ chức này được sử dụng rộng rãi trên toàn cầu, khách hàng sử dụng gồm các công ty quản lý quỹ, tổ chức tài chính, ngân hàng và tổ chức đầu tư khác.
FTSE Russell phân loại thị trường chứng khoán thành 4 nhóm, gồm phát triển (developed), mới nổi tiên tiến (advanced emerging), mới nổi thứ cấp (secondary emerging) và cận biên (frontier). Nhiều quốc gia ở châu Á như Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Philippines, Qatar nằm trong nhóm mới nổi thứ cấp như Việt Nam.
Nhiều cải cách đang được nhà chức trách triển khai như bỏ yêu cầu ký quỹ trước giao dịch (prefunding), nâng chuẩn công bố thông tin, nới room ngoại và áp dụng cơ chế bù trừ đối tác trung tâm (CCP). Các bước đi này được kỳ vọng giúp thị trường tiến gần tiêu chí nâng hạng của MSCI thời gian tới.
Từ đầu tháng 4, mận hậu bắt đầu xuất hiện trở lại tại các cửa hàng trái cây ở TP HCM nhưng nguồn cung còn hạn chế. Khảo sát cho thấy, loại 1 (20-25 trái mỗi kg) được chào bán khoảng 250.000 đồng một kg. Loại 25-35 trái mỗi kg dao động 120.000-150.000 đồng, trong khi loại 3 ở mức 85.000-100.000 đồng.
Chị Thanh, chủ một cửa hàng trái cây tại phường Xuân Hòa, cho biết hàng đầu mùa khan hiếm, đặc biệt là loại quả to. Mỗi đợt chị chỉ nhập được khoảng 50 kg. Dù đã vào tháng 4, giá mận vẫn cao hơn mọi năm do chi phí vận chuyển tăng. Theo chị, mận hậu hiện không thua kém nho Mỹ hay mận Australia về giá. "Nho Mỹ, mận Australia hiện khoảng 200.000-250.000 đồng một kg, tùy loại, nên mận nội loại 1 cũng đang ở mặt bằng tương đương", chị nói.
Tại phường Bến Thành, chị Trang cho biết đã nhập 4 đợt với tổng sản lượng gần 2,5 tạ. Loại 30 trái mỗi kg được bán khoảng 145.000 đồng. Người bán đánh giá mận năm nay chất lượng tốt, quả to, đồng đều, vị giòn, ngọt, chua thanh nên dễ ăn hơn hàng nhập khẩu. Đây cũng là loại trái cây chỉ có một vụ trong năm nên nhu cầu luôn cao vào đầu mùa.
Ở chợ đầu mối nông sản Thủ Đức, lượng hàng về chưa nhiều. Mỗi ngày chỉ có vài đầu mối kinh doanh với sản lượng nhỏ giọt. Giá bán buôn dao động 130.000-150.000 đồng một kg nhưng vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu; có ngày không có hàng.
Theo ông Nguyễn Văn Thành, thương lái thu mua tại Sơn La, sản lượng mận đầu mùa năm nay giảm khoảng 10% do thời tiết kém thuận lợi. Nguồn hàng tuyển, đặc biệt từ Mộc Châu, không dồi dào như trước khiến giá khó hạ nhanh. Bên cạnh đó, chi phí xăng dầu tăng cũng kéo chi phí vận chuyển lên cao, góp phần đẩy giá bán lẻ.
Bà Phạm Thị Lan, Cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Sơn La, cho biết diện tích trồng năm nay giữ ổn định khoảng 12.000 ha, sản lượng ước đạt 80.000 tấn. Tuy nhiên, sản lượng đầu vụ và trái vụ thấp hơn năm ngoái nên giá thường ở mức cao. Với các vườn canh tác theo tiêu chuẩn GlobalGAP, chất lượng quả tốt hơn nên giá bán cũng cao hơn mặt bằng chung.
