Một nhà khoa học cấp cao Trung Quốc đã phác thảo các ứng dụng quân sự tiềm năng của công nghệ năng lượng mặt trời từ không gian, qua đó cho thấy cách hệ thống truyền năng lượng từ quỹ đạo có thể phục vụ giám sát và tác chiến điện tử, theo South China Morning Post ngày 5.4.
Trong bài viết đăng trên tạp chí Scientia Sinica Informationis, ông Duan Baoyan, kiến trúc sư chủ chốt của dự án năng lượng mặt trời vũ trụ “Zhuri”, cho biết thiết kế hệ thống quỹ đạo đã được cải tiến đáng kể. Theo đó, ngoài chức năng truyền tải điện, hệ thống còn có thể đảm nhiệm các nhiệm vụ khác nhau như liên lạc, định vị, trinh sát, gây nhiễu và điều khiển từ xa.
Ông Duan nhấn mạnh vai trò của các chùm vi sóng siêu hẹp, có thể điều khiển chính xác để truyền năng lượng từ không gian xuống trái đất.
Về nguyên tắc, công nghệ này cũng cho phép truyền tín hiệu có mục tiêu, mở ra khả năng gây nhiễu hoặc bảo mật thông tin liên lạc quân sự.
Trung Quốc hiện là một trong những quốc gia đi đầu trong lĩnh vực năng lượng mặt trời không gian. Khác với các hệ thống trên mặt đất, vốn phụ thuộc vào thời tiết và chu kỳ ngày đêm, các tấm pin đặt trên quỹ đạo có thể thu năng lượng gần như liên tục. Điện năng sau đó được chuyển thành vi sóng truyền xuống mặt đất và được chuyển đổi trở lại thông qua các ăng-ten thu trên trái đất.
Từ hơn một thập niên trước, nhóm của ông Duan đã đề xuất thiết kế OMEGA như một phương pháp chính của Trung Quốc để xây dựng hệ thống như vậy. Năm 2022, Trung Quốc đã hoàn tất cơ sở thử nghiệm cao 75 m để kiểm chứng toàn bộ quy trình, từ thu năng lượng, truyền không dây đến tiếp nhận trên mặt đất.
Trong nghiên cứu mới, ông Duan đề xuất chuyển từ mô hình một cấu trúc khổng lồ sang hệ thống mô-đun gồm nhiều đơn vị nhỏ hoạt động phối hợp. Cách tiếp cận này giúp tăng độ linh hoạt, duy trì vận hành khi một số bộ phận gặp sự cố, đồng thời giảm độ phức tạp kỹ thuật và rủi ro khi xử lý công suất lớn trong không gian, theo South China Morning Post.
Không chỉ Trung Quốc, các nước khác cũng theo đuổi công nghệ này. Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) từng đề xuất mô hình SPS-ALPHA dựa trên mạng lưới mô-đun tương tự.
Năm 2023, các nhà khoa học tại Viện Công nghệ California (Mỹ) cũng đã thử nghiệm thành công việc truyền điện bằng vi sóng trên quỹ đạo.
Được đề xuất từ thập niên 1960, năng lượng mặt trời không gian từ lâu được kỳ vọng trở thành nguồn năng lượng sạch quy mô lớn, song vẫn đối mặt nhiều thách thức về công nghệ và chi phí.
Rạng sáng 11-4, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã rời Hà Nội lên đường tham dự Đại hội đồng lần thứ 152 của Liên minh Nghị viện thế giới (IPU-152) tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, tiến hành một số hoạt động song phương tại Thổ Nhĩ Kỳ và thăm chính thức Ý.
Chuyến đi diễn ra từ ngày 11 đến 17-4, theo lời mời của Chủ tịch Liên minh Nghị viện thế giới (IPU) Tulia Ackson, Tổng thư ký IPU Martin Chungong.
Tham gia đoàn chính thức có Tổng thư ký Quốc hội - Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh; Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Lâm Văn Mẫn; Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh; Phó chủ nhiệm thường trực Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội Vũ Hải Hà.
Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Thượng tướng Nguyễn Văn Hiền; Thứ trưởng Bộ Công an, Thượng tướng Lê Văn Tuyến.
Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau Nguyễn Hồ Hải; Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An Nguyễn Khắc Thận; Bí thư Tỉnh ủy Ninh Bình Trần Huy Tuấn; Phó bí thư thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Đồng Nai Tôn Ngọc Hạnh; Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP.HCM Võ Văn Minh; Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội, Trung tướng Tào Đức Thắng...
Đây là chuyến công tác nước ngoài đầu tiên của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn sau Đại hội XIV của Đảng, bầu cử Quốc hội khóa XVI và kiện toàn bộ máy nhà nước.
Chuyến công tác thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ của Việt Nam đối với chủ nghĩa đa phương và thượng tôn luật pháp quốc tế, tiếp tục thể hiện sự coi trọng và đóng góp có trách nhiệm của Việt Nam đối với IPU.
Chuyến đi cũng khẳng định chủ trương nhất quán của Việt Nam luôn coi trọng, mong muốn tiếp tục củng cố, thúc đẩy quan hệ với các đối tác quan trọng là Ý và Thổ Nhĩ Kỳ ngày càng đi vào chiều sâu, hiệu quả.
Rạng sáng qua (8.4), chưa đầy 2 giờ trước hạn chót mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra với Iran, ông viết trên mạng xã hội Truth Social rằng nước này đồng ý thỏa thuận ngừng bắn trong 2 tuần với Iran để tiến hành đàm phán.
Cụ thể, Tổng thống Trump cho biết phía trung gian là Pakistan đề xuất Mỹ tạm dừng "tấn công hủy diệt" nhắm vào Iran với điều kiện Tehran đồng ý mở hoàn toàn, ngay lập tức và an toàn eo biển Hormuz. Và Tổng thống Trump đã đồng ý tạm ngừng ném bom và tấn công Iran trong thời gian hai tuần. Theo ông, Mỹ "đã đạt được và vượt qua tất cả các mục tiêu quân sự, và đang tiến rất xa để đạt thỏa thuận dứt khoát về hòa bình lâu dài với Iran và hòa bình ở Trung Đông". "Chúng tôi đã nhận được đề xuất 10 điểm từ Iran, và tin rằng đó là cơ sở khả thi để đàm phán. Hầu hết các điểm bất đồng trước đây đã được Mỹ và Iran nhất trí, nhưng cần 2 tuần để hoàn tất và thực hiện thỏa thuận", ông Trump viết thêm.
Sau đó, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần là "một chiến thắng cho Mỹ", đồng thời ca ngợi những nỗ lực của quân đội nước này trong cuộc chiến với Iran.
Cùng ngày 8.4, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao của Iran tuyên bố nước này đã giành được một thắng lợi lớn và buộc Mỹ phải chấp nhận kế hoạch 10 điểm của Tehran. Theo đó, kế hoạch 10 điểm của Iran "nhấn mạnh các vấn đề cơ bản" như "việc đi lại an toàn qua eo biển Hormuz dưới sự điều phối của Lực lượng Vũ trang Iran". Tehran cho rằng điều này mang lại cho Iran "vị thế kinh tế và địa chính trị độc nhất vô nhị".
Thực tế, việc đạt được thỏa thuận ngừng bắn giữa hai bên ngay trước thời điểm trước hạn chót mà Tổng thống Trump đưa ra đã đem đến tín hiệu tích cực cho thế giới, nhất là vấn đề kinh tế. Cùng ngày 8.4, giá dầu WTI lẫn Brent đều giảm sâu khoảng 18%, lần lượt còn 93,73 USD/thùng và 92,5 USD/thùng (theo giá cập nhật tối qua). Không những vậy, thị trường chứng khoán Mỹ cũng tăng điểm. Theo CNN, chỉ số Dow Jones tăng vọt 1.374 điểm (tương đương 2,95%), S&P 500 tăng 2,56% và Nasdaq Composite tăng 3,46%.
Dự kiến, ngay trong ngày 10.4 sắp tới, Mỹ và Iran sẽ cử phái đoàn đến Islamabad (Pakistan) để đàm phán. Dù xung đột đã xuống thang đáng kể nhờ thỏa thuận ngừng bắn, nhưng để Mỹ và Iran đồng thuận với nhau thì lại rất khó khăn. Điển hình, một trong 10 điểm mà Iran đưa ra như điều kiện hòa bình là Iran có thể tiếp tục chương trình làm giàu uranium. Tuy nhiên, đây cũng là lằn ranh của phía Mỹ. Liên quan vấn đề này, viết trên mạng xã hội Truth Social tối qua (8.4, theo giờ VN), Tổng thống Trump nhấn mạnh sẽ không có chuyện Mỹ đồng ý cho Iran tiếp tục làm giàu uranium. Không những vậy, chủ nhân Nhà Trắng còn tuyên bố Iran phải phối hợp để dỡ bỏ chương trình hạt nhân.
Trong khi đó, ngược lại thì Iran cũng từng chỉ trích yêu cầu 15 điểm của Mỹ - bao gồm việc Tehran phải dỡ bỏ chương trình hạt nhân - là "đòi hỏi quá mức, vô lý và phi logic". Thực tế, dù nhiều nhà lãnh đạo Iran đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, nhưng giới phân tích chỉ ra rằng những người theo đường lối cứng rắn vẫn đang hoàn toàn kiểm soát chế độ cầm quyền tại Iran. Nên Tehran khó lùi bước trong quá trình đàm phán.
Bên cạnh đó, yêu cầu 10 điểm của Tehran cũng đặt ra việc ngừng tấn công lực lượng Hezbollah ở Li Băng. Nhưng điều này lại lệ thuộc rất nhiều vào Israel nên triển vọng rất thấp, nhất là trong bối cảnh Tel Aviv đang muốn hủy diệt hoàn toàn lực lượng Hezbollah giữa lúc Iran đang gặp khó khăn trong việc tiếp ứng cho Hezbollah.
"Quân đội Anh và đồng minh đã theo dõi từng km hành trình của các tàu ngầm Nga trong hơn một tháng. Họ triển khai tàu ngầm tấn công Đề án 971 để đánh lạc hướng chúng tôi khỏi hai tàu ngầm thuộc Tổng cục Nghiên cứu Biển sâu (GUGI)", Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey cho biết hôm nay.
GUGI là một trong những cơ quan bí mật nhất thuộc Bộ Quốc phòng Nga, được cho là sở hữu phương tiện có thể lặn sâu tới 6.000 m. Cơ quan này cũng vận hành tàu ngầm Belgorod thuộc Đề án 09852, có khả năng triển khai tàu lặn con và siêu ngư lôi hạt nhân Poseidon.
Bộ trưởng Healey nói rằng các tàu ngầm Nga không tiến vào lãnh hải Anh, mà chỉ hoạt động ở vùng đặc quyền kinh tế phía bắc nước Anh, gần các đường cáp và ống ngầm trọng yếu. Nhóm chiến hạm Anh sau đó thả phao thủy âm để gây chú ý.
"Chúng tôi khiến nhóm tàu ngầm Nga hiểu rằng bản thân đang bị theo dõi và hoạt động của họ không còn là bí mật. Điều này giúp làm giảm nguy cơ gây tổn hại đến các đường ống hoặc cáp biển của chúng tôi", ông nói, thêm rằng tàu ngầm Nga sau đó rời khỏi khu vực và di chuyển về hướng bắc.
Năng lực hải quân Anh đã bị soi xét trong những tuần gần đây. Tổng thống Donald Trump nhiều lần chỉ trích phản ứng của London trong xung đột ở Trung Đông, cũng mô tả các tàu sân bay tối tân trong biên chế hải quân Anh là "đồ chơi".
Bộ trưởng Healey khẳng định chiến dịch này cũng cho thấy triển khai phần lớn lực lượng hải quân Anh tới Trung Đông không phục vụ lợi ích quốc gia. "Hải quân Anh sẽ tăng cường nỗ lực bảo vệ hạ tầng dưới biển", ông cho hay.
Bộ Quốc phòng Na Uy cùng ngày thông báo đã điều một hộ vệ hạm và máy bay tuần thám P-8A Poseidon tham gia chiến dịch chung với Anh trong những tuần qua nhằm "răn đe tàu ngầm Nga".
Bộ Quốc phòng Nga chưa bình luận về thông tin.
Quan hệ giữa Anh và Nga được nhận định đang ở mức thấp nhất từ trước đến nay, trong đó Moskva coi London có thái độ đặc biệt thù địch. Quan chức Nga từng tuyên bố nước này "có quyền cắt cáp quang biển" của đối phương sau khi cáo buộc phương Tây "đồng lõa phá đường ống Nord Stream".
Anh và Na Uy tháng 12/2025 ký hiệp ước quốc phòng, thành lập hạm đội liên hợp để truy tìm tàu ngầm Nga ở Bắc Đại Tây Dương, bảo vệ hạ tầng dưới biển trong khu vực. Hạm đội này có 13 chiến hạm săn ngầm, trong đó có 5 chiếc của Na Uy.
Anh phụ thuộc rất nhiều vào mạng lưới hạ tầng dưới biển để truyền dữ liệu, cũng như cần nguồn cung dầu mỏ và khí đốt qua đường ống ngầm. Ủy ban Chiến lược An ninh Quốc gia Anh hồi tháng 9/2025 cảnh báo các vụ tấn công nhằm vào những hệ thống này có thể gây "gián đoạn thảm khốc" cho hệ thống tài chính và viễn thông.
