“AI không chỉ là một công nghệ nữa mà trở thành năng lực sản xuất trong xã hội ngày nay. Nếu không có AI, năng lực cạnh tranh, khả năng sinh lời và tạo ra hiệu quả cho doanh nghiệp sẽ bị hạn chế rất nhiều”, ông Lê Bá Tân, CEO Viettel IDC, phát biểu khai mạc Hội nghị Thượng đỉnh về Trung tâm Dữ liệu và Hạ tầng đám mây (DCCI Summit) 2026 diễn ra mới đây tại Hà Nội.
Với cuộc đua ứng dụng AI trong mọi ngành nghề, từ y tế, năng lượng tái tạo, dự báo thời tiết, bán dẫn đến logistics, ngành trung tâm dữ liệu đang bước vào giai đoạn tăng trưởng chưa từng có.
Báo cáo của công ty nghiên cứu thị trường Gartner dự báo tới năm 2026, tổng tiêu dùng của thế giới vào các ứng dụng và hạ tầng AI ước đạt 2.500 tỉ USD, tăng 44% so với năm 2025, trong đó 55% là đầu tư cho hạ tầng.
Tuy nhiên, “nút thắt” nằm ở chỗ hạ tầng cho AI hoàn toàn khác biệt so với trung tâm dữ liệu truyền thống khi sử dụng các máy chủ GPU có mật độ công suất siêu cao, cùng với đó là tải điện biến động, kiến trúc đa dạng, áp lực phải triển khai nhanh chóng.
Điều này đòi hỏi những thay đổi căn bản trong thiết kế, xây dựng và vận hành, dẫn đến làn sóng chuyển dịch từ những trung tâm dữ liệu truyền thống thành các “nhà máy AI”.
“Một trung tâm dữ liệu truyền thống có hàng dãy tủ rack nhưng chỉ đạt công suất vài MW hay tới vài chục MW. Trong khi đó, một nhà máy AI cùng công suất có thể chỉ cần vài tủ hay dãy tủ rack, với mật độ công suất gấp 5, 10, 20 lần trung tâm dữ liệu cũ, thậm chí cao hơn nữa”, ông Nguyễn Tuấn Anh – Quản lý Giải pháp, khối Quản lý Năng lượng, Schneider Electric Việt Nam – phát biểu tại sự kiện.
Nhu cầu AI bùng nổ là nguyên nhân khiến các trung tâm dữ liệu phải gấp rút thay đổi. Tuy nhiên, chính AI lại là công cụ đắc lực để tối ưu hiệu suất, tiết kiệm năng lượng cho các trung tâm dữ liệu, đáp ứng những yêu cầu vận hành ngày càng phức tạp.
Đại diện Schneider Electric cho biết để tối ưu hiệu suất năng lượng bên trong các trung tâm dữ liệu, cần xử lý ở cả phía cung và cầu. Phía cầu là những thiết bị IT cần được khai thác tối đa năng lực tính toán trên mỗi kW tiêu thụ; cung là hệ thống điện và làm mát cần được giảm tổn hao xuống mức thấp nhất. Đứng giữa hai phía là phần mềm quản lý hạ tầng trung tâm dữ liệu (DCIM), nơi AI phát huy vai trò.
“DCIM giúp quản lý công suất, quản lý dung lượng, quản lý vận hành, liên kết hài hòa hoạt động giữa hệ thống IT và hệ thống cơ điện”, ông Tuấn Anh cho biết.
Tại trung tâm dữ liệu (DC), hệ thống quản trị ảo hóa IT giúp tối ưu thiết bị thông qua kỹ thuật ảo hóa. Thay vì để nhiều máy chủ chạy lãng phí ở mức 5 – 10% công suất, hệ quản trị IT sẽ “gom” các tác vụ này vào một vài máy chủ để đẩy công suất lên 60 – 80%, rồi tắt những máy không cần thiết. Khi đó, hệ thống DCIM tích hợp AI sẽ tự động phối hợp với hệ quản trị IT để điều chỉnh việc điều phối năng lượng làm mát cho khu vực đang hoạt động.
Với hệ thống điện, thay vì bảo trì theo lịch cố định, AI giám sát “sức khỏe” thiết bị 24/7 để đưa ra dự báo thực tế. Ví dụ, bộ lưu điện (UPS) có các bộ phận như quạt hay tụ điện phải thay thế định kỳ trong khoảng 5 – 6 năm, nhưng nếu được quản trị với sự hỗ trợ của AI, thời gian sử dụng có thể kéo dài lên tới 7 – 9 năm, giúp giảm chi phí thay mới và hạn chế rác thải công nghệ.
Ở hệ thống làm mát – khu vực tiêu tốn tới 30 – 40% tổng năng lượng của một DC, giải pháp “Cooling Optimize” sử dụng thuật toán AI để phân tích nhiệt độ theo thời gian thực, từ đó tự động điều chỉnh công suất làm mát vừa đủ theo nhu cầu thực tế, tránh lãng phí.
Đồng quan điểm, ông Luke Timmins, Giám đốc giải pháp trung tâm dữ liệu khu vực Đông Nam Á của Johnson Controls, nhận định Đông Nam Á đang nổi lên như một điểm đến mới của các trung tâm dữ liệu AI, song đi kèm là áp lực kỹ thuật ngày càng lớn.
Dẫn số liệu từ Uptime Institute, ông cho biết các sự cố liên quan đến hệ thống làm mát gây gián đoạn hoạt động nhiều gấp 20 lần so với sự cố an ninh mạng, trong khi rủi ro cháy nổ cũng cao gấp 3 lần. Theo ông, điều này khiến hệ thống làm mát không còn chỉ là hạ tầng phụ trợ mà đã trở thành yếu tố chiến lược trong thiết kế trung tâm dữ liệu AI.
Thực tế, nhiều dự án trong khu vực đang phải điều chỉnh từ giai đoạn đầu để chuyển từ mô hình trung tâm dữ liệu phục vụ điện toán đám mây sang hạ tầng dành cho AI, vốn đòi hỏi cao hơn về mật độ máy chủ, công suất điện và khả năng tản nhiệt.
Về định hướng xây dựng trung tâm dữ liệu AI tại Việt Nam, ông Tuấn Anh nhấn mạnh các chủ đầu tư cần có cách tiếp cận đặc biệt để giải quyết sự lẫn lộn giữa tải công suất thấp truyền thống và tải công suất cực cao của AI. Trong đó ưu tiên thiết kế hạ tầng dựa trên nhu cầu thực tế của từng ứng dụng AI thay vì áp dụng một công thức chung máy móc. Tiếp đến là tận dụng tối đa sức mạnh của trí tuệ nhân tạo trong việc quản lý và áp dụng các khuyến cáo công nghệ mới nhất để đảm bảo tính bền vững.
Theo PhoneArena, một báo cáo gần đây từ Quỹ Giáo dục US PIRG chỉ ra rằng, trong khi Samsung và Apple đứng đầu về doanh số điện thoại, hai công ty này còn nằm gần cuối bảng xếp hạng về khả năng sửa chữa sản phẩm. Cụ thể, Samsung nhận điểm D, trong khi Apple đứng cuối với điểm D-, khiến cả hai thương hiệu này tụt lại phía sau nhiều đối thủ khác.
Báo cáo mang tên "Thất bại trong việc khắc phục vấn đề" sử dụng hệ thống chấm điểm khả năng sửa chữa EPREL mới của Liên minh châu Âu (EU), thay thế cho chỉ số sửa chữa cũ của Pháp. Hệ thống này tập trung vào mức độ dễ dàng tháo lắp và sửa chữa điện thoại, một yếu tố quan trọng khi sản phẩm gặp sự cố. Trong khi Motorola dẫn đầu với điểm B+, Google đạt điểm C-, Samsung và Apple lại bị đánh giá thấp do cam kết hỗ trợ phần mềm không đủ mạnh.
Mặc dù cả hai công ty đều cung cấp hơn 5 năm cập nhật phần mềm, nhưng trong cơ sở dữ liệu EPREL của EU, họ chỉ cam kết mức tối thiểu 5 năm và dẫn đến điểm số thấp trong hạng mục này. Hơn nữa, cả Samsung và Apple đều tham gia các nhóm thương mại như TechNet và Consumer Technology Association, những tổ chức tích cực phản đối luật Quyền sửa chữa, dẫn đến họ bị trừ điểm.
Báo cáo chỉ ra rằng, Samsung chỉ được đánh giá trên 5 mẫu điện thoại, trong khi Apple và Motorola có tới 10 mẫu, ít nhiều tạo ra sự không đồng đều trong so sánh. Mặc dù vậy, thông điệp từ báo cáo vẫn rõ ràng: các công ty lớn như Samsung và Apple cần cải thiện khả năng sửa chữa sản phẩm của mình.
Vấn đề sửa chữa dễ dàng đặc biệt quan trọng vì Samsung và Apple là những thương hiệu được nhiều người tiêu dùng Mỹ ưa chuộng. Việc các công ty này đứng cuối bảng xếp hạng về khả năng sửa chữa rõ ràng gây ra sự thất vọng. Tuy nhiên, cả Samsung và Apple đều là những thương hiệu lớn và có đủ nguồn lực để cải thiện tình hình.
Ngày 10/4, Viettel Telecom cho biết đã cung cấp tính năng xác thực thuê bao trên ứng dụng My Viettel. Người dùng có thể đăng nhập, chuẩn bị căn cước công dân (CCCD), chọn tiện ích Xác thực thông tin thuê bao và làm theo hướng dẫn. VinaPhone và MobiFone cũng đưa tiện ích mới lên ứng dụng di động.
Việc triển khai diễn ra sau khi Thông tư 08 của Bộ Khoa học và Công nghệ được ban hành, có hiệu lực từ ngày 15/4. Trong đó, các doanh nghiệp viễn thông phải thực hiện xác thực thông tin thuê bao căn cứ theo giấy tờ mà tổ chức, cá nhân sử dụng để đăng ký. Sau thời gian triển khai, với thuê bao không thực hiện theo quy định, họ có nguy cơ bị nhà mạng ngừng cung cấp dịch vụ.
Theo đại diện một nhà mạng lớn, dù chưa đến thời gian chính thức theo yêu cầu, họ vẫn khuyến nghị người dùng chủ động thực hiện sớm, rút kinh nghiệm từ lần chuẩn hóa thông tin thuê bao trước đây có thể dẫn tới tình trạng quá tải cục bộ.
Ngoài ứng dụng, người dùng cũng có thể đến các đại lý của nhà mạng để thực hiện, trước khi chờ những phương thức khác, chẳng hạn qua VNeID từ ngày 15/4.
Theo quy định mới, mọi số thuê bao di động đều phải xác thực bốn trường thông tin gồm số định danh cá nhân, họ tên, ngày tháng năm sinh, sinh trắc học ảnh khuôn mặt, và các dữ liệu này phải khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư của Bộ Công an.
Có bốn cách xác thực được chấp nhận, gồm: trực tuyến thông qua VNeID; qua ứng dụng của nhà mạng; trực tiếp tại địa điểm dịch vụ của nhà mạng; và tại địa điểm được nhà mạng ủy quyền.
Hiện nay, khi thao tác qua ứng dụng của nhà mạng, người dùng có thể mở app, sau đó thực hiện các bước như: chụp ảnh CCCD, ảnh chân dung, quét chip trên CCCD bằng điện thoại. kiểm tra thông tin để đảm bảo chính xác trước khi thực hiện bước ký hợp đồng, xác nhận bằng OTP và chờ hệ thống xác nhận cập nhật thành công. Thực tế, quá trình này mất khoảng vài phút.
Các nhà mạng khẳng định, người dùng có thể thực hiện bằng cách này ở bất cứ đâu, kể cả khi đang ở nước ngoài.
Những thuê bao đã xác thực trước đây sẽ không cần làm lại.
Theo quy định, nếu không xác thực, thuê bao sẽ bị khóa sau 30-60 ngày. Một số nhóm được khuyến nghị nên thực hiện ngay, như những người đăng ký SIM di động bằng giấy tờ khác, nhóm thuê bao đứng tên hộ người thân. Viettel cho biết sẽ chủ động nhắn tin đến các số trong diện cần thực hiện gấp.
Việc xác thực thông tin thuê bao giúp ngăn chặn tình trạng SIM không chính chủ, một trong những nguyên nhân dẫn đến tin nhắn rác, cuộc gọi rác và nhiều hành vi lừa đảo thời gian qua. Theo thông tư, đến giai đoạn 2 (từ ngày 15/6), việc xác thực sẽ được làm chặt hơn, với yêu cầu xác thực bằng quét khuôn mặt sau mỗi lần đổi sim sang điện thoại khác.
Kỳ nghỉ lễ dài ngày hay như mùa hè là thời điểm mà nhiều gia đình thường tổ chức các đợt đi du lịch xa nhà. Bên cạnh việc đóng gói hành lý và kiểm tra danh sách thiết bị cần thiết, mọi người cũng không nên bỏ qua nhiệm vụ không kém quan trọng: xem xét những thiết bị nào đang cắm điện tại nhà.
Việc rút phích cắm một số thiết bị trước khi rời đi không chỉ giúp tiết kiệm điện mà còn đảm bảo an toàn cho ngôi nhà của mình. Trong số này, có nhóm thiết bị không an toàn khi cắm điện liên tục và nhóm thiết bị tiêu thụ điện không cần thiết.
Một trong những lý do quan trọng nhất để rút phích cắm thiết bị là nguy cơ quá nhiệt hoặc cháy nổ, chẳng hạn các thiết bị nhà bếp như nồi chiên không dầu và lò nướng bánh mì tiềm ẩn rủi ro, không chỉ vì tiêu thụ điện năng lớn mà còn do dễ tích tụ bụi bẩn, có thể dẫn đến cháy nổ.
Mặc dù máy điều hòa không dễ gây cháy nổ, nhưng sự tăng giảm điện áp đột ngột có thể khiến máy quá tải và gây hư hỏng. Để đảm bảo an toàn, người dùng có thể sử dụng các thiết bị thông minh để điều khiển máy điều hòa từ xa, nhưng cần phải vận hành chúng một cách an toàn.
Ngoài vấn đề an toàn, một số thiết bị điện tử cũng nên được rút phích cắm trước khi rời khỏi nhà để tiết kiệm điện. Ví dụ, máy tính để bàn nếu để ở chế độ chờ có thể gặp sự cố nếu xảy ra mất điện, dẫn đến hư hỏng linh kiện. Các thiết bị có pin sạc lớn, như pin lithium-ion, cũng cần được rút phích cắm để tránh quá nhiệt và giảm hiệu suất theo thời gian.
Cuối cùng, tivi và các thiết bị giải trí khác cũng nên được rút phích cắm. Mặc dù tiêu thụ điện năng ở chế độ chờ không cao, nhưng vẫn có nguy cơ hư hỏng nếu xảy ra hiện tượng tăng điện áp.
Việc rút phích cắm các thiết bị này không chỉ giúp tiết kiệm điện mà còn bảo vệ an toàn cho ngôi nhà của mọi người trong thời gian vắng mặt. Hãy nhớ kiểm tra kỹ lưỡng trước khi rời đi để có một kỳ nghỉ thật thoải mái và an toàn.
