Từng được kỳ vọng là lời giải cho bài toán tận dụng bùn nạo vét kênh mương thay thế cát, nhưng ngân hàng đất tại Cà Mau đang rơi vào trạng thái “đứng hình”. Sau 8 năm hình thành, khu đất rộng 11 ha tại xã Cái Nước vẫn chỉ là đầm nước bỏ hoang, chưa tiếp nhận bất kỳ khối lượng đất nào, trong khi tổng vốn đầu tư đã vượt 26,6 tỉ đồng.
Trong văn bản của Sở Nông nghiệp – Môi trường Cà Mau trả lời PV Thanh Niên, điểm nghẽn lớn nhất không nằm ở hạ tầng hay nhu cầu sử dụng, mà ở việc mô hình ngân hàng đất chưa có quy định cụ thể trong hệ thống pháp luật hiện hành. Đây là mô hình mới, mang tính thí điểm, chưa từng có tiền lệ trên cả nước, khiến quá trình xây dựng đề án rơi vào tình trạng vừa làm vừa dò đường nên ngân hàng đất chưa thể vận hành.
Từ khi được bàn giao năm 2018, đơn vị quản lý đã nhiều lần xây dựng đề án để đưa ngân hàng đất vào khai thác. Tuy nhiên, mỗi lần trình đều gặp vướng mắc về cơ chế, phải điều chỉnh, bổ sung và làm lại từ đầu. Có thời điểm, phương án vận hành theo hình thức đối tác công – tư được đề xuất, nhưng không thể triển khai do không đáp ứng điều kiện tổng mức đầu tư tối thiểu theo quy định.
Không dừng lại ở đó, phương án đấu thầu lựa chọn đơn vị khai thác cũng rơi vào tình trạng “bế tắc” khi các bộ, ngành Trung ương chưa có hướng dẫn cụ thể. Dù tỉnh đã chủ động xin ý kiến nhiều bộ liên quan, nhưng các phản hồi vẫn mang tính chung chung, chưa đủ cơ sở để triển khai thực tế.
Để “mở đường” pháp lý, ngân hàng đất đã phải đổi tên thành “bãi vật tư” từ cuối năm 2023. Tuy nhiên, việc đổi tên không giải quyết được cốt lõi khi đề án vẫn phải chỉnh sửa nhiều lần do thiếu cơ sở định giá và chưa có chứng thư giá cho thuê.
Không chỉ vướng cơ chế, ngân hàng đất còn thiếu nguồn đất. Nguồn phù sa từ thượng nguồn hạn chế, trong khi địa phương ưu tiên đất cho xây dựng nông thôn mới, khiến ngân hàng đất không tiếp nhận được bất kỳ khối lượng đất nào.
Phía cơ quan quản lý cho rằng, ngân hàng đất là dự án thí điểm nên chậm do yếu tố khách quan. Khi hành lang pháp lý chưa rõ, ngân hàng đất vẫn chưa thể “về đích”.
Trước đó, xuất phát từ nhu cầu tìm nguồn vật liệu san lấp thay thế cát ngày càng khan hiếm và đắt đỏ, tỉnh Cà Mau đã học tập mô hình ngân hàng đất từ Hà Lan. Ngân hàng đất được định hướng là nơi tiếp nhận, lưu trữ đất bùn nạo vét từ hệ thống kênh cấp 1, cấp 2 thuộc tiểu vùng 10 – nam Cà Mau, sau đó xử lý để phục vụ xây dựng và san lấp.
Sau chuyến khảo sát tại Hà Lan cùng đại diện Ngân hàng Thế giới – đơn vị tài trợ vốn, ý tưởng ngân hàng đất được hình thành. Cuối năm 2017, khu vực ngân hàng đất hoàn tất thu hồi, giải phóng mặt bằng và bàn giao cho Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Sở Nông nghiệp – Môi trường) quản lý. Đến tháng 8.2018, ngân hàng đất hoàn thành các hạng mục với tổng kinh phí hơn 26,6 tỉ đồng, sau đó được giao cho Trung tâm Quản lý, khai thác công trình thủy lợi tỉnh Cà Mau vận hành.
Hiện đề án “bãi vật tư”, tức ngân hàng đất, vẫn đang được thẩm định, dự kiến triển khai theo hình thức liên doanh 60% nhà nước, 40% tư nhân nếu được phê duyệt. Ngân hàng đất vì vậy vẫn tiếp tục “treo” cho đến khi tháo gỡ được cơ chế.
Hơn hai tháng nữa đến thời hạn TP Hà Nội thực hiện Nghị quyết 57/2025 của HĐND thành phố về thực hiện vùng phát thải thấp (Lez), trong đó cấm xe máy chạy xăng theo khung giờ hoặc trong khu vực xác định thuộc vành đai 1.
Tại cuộc họp báo thường kỳ của UBND thành phố chiều 6/4, Sở Xây dựng cho biết việc cấm xe xăng từ 1/7/2026 được thí điểm theo vùng, kiểm soát khí thải ôtô, xe môtô, xe gắn máy có lộ trình, có phạm vi, thời gian và đối tượng phù hợp, không triển khai đồng loạt trên toàn vành đai 1.
Cấm xe xăng buộc người dân phải chuyển sang xe điện, hoặc sử dụng phương tiện vận tải công cộng. Sở Xây dựng cho hay thành phố đã chuẩn bị từ sớm về năng lực vận tải hành khách công cộng. Hiện vành đai 1 đã có hai tuyến đường sắt đô thị (Cát Linh - Hà Đông và Nhổn - Ga Hà Nội) với tổng công suất khoảng 462.000 lượt hành khách mỗi ngày và 45 tuyến xe buýt trợ giá.
Bên cạnh đó, Hà Nội đang phấn đấu tối đa hóa tỷ lệ xe buýt xanh hoạt động trong vành đai 1 trước thời điểm thí điểm. Dự kiến trong quý II/2026, thành phố sẽ bổ sung nhiều trạm xe đạp công cộng để giải quyết khoảng trống kết nối chặng cuối, đồng thời nghiên cứu mở thêm một số tuyến buýt điện cỡ nhỏ phù hợp với ngõ, phố hẹp trong vành đai.
Sở cũng đang lập phương án bố trí các bãi đỗ tại vị trí cửa ngõ giáp ranh vùng thí điểm để người dân gửi xe cá nhân rồi chuyển sang phương tiện công cộng. Bước đầu, Sở đã rà soát được hơn 210 vị trí trong vành đai 1.
Về hạ tầng trạm sạc và tủ đổi pin, hành lang pháp lý về phòng cháy chữa cháy cho trạm sạc dưới hầm chung cư cũ đang được cấp có thẩm quyền hoàn thành. Song song với đó, Tổ công tác liên ngành của thành phố đã xây dựng phương án ưu tiên triển khai mạng lưới tủ đổi pin nhỏ gọn tại không gian công cộng phù hợp, người dân chỉ mất 2-3 phút đổi pin, giải quyết đồng thời bài toán an toàn phòng cháy chữa cháy và không gian tại các khu tập thể cũ, phố cổ.
Sở Xây dựng đang phối hợp hoàn thiện dự thảo Nghị quyết về chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện sử dụng năng lượng sạch để trình HĐND thành phố xem xét. Khung chính sách được đề xuất theo hướng phân rõ đối tượng, đảm bảo nhóm thu nhập thấp không bị thiệt thòi trong quá trình chuyển đổi.
Trước đó hôm 17/3, tại hội thảo "Kinh nghiệm quốc tế trong thúc đẩy chuyển đổi giao thông xanh", bà Lê Thanh Thủy, Phó trưởng phòng Môi trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) cho biết một trong những định hướng đầu tiên thực hiện Nghị quyết 57/2025 là xác định phạm vi và mục tiêu của vùng phát thải thấp.
Bà Chi cho rằng Hà Nội không thể ngay lập tức làm một cách mạnh mẽ như ở các nước đang có tiền đề về tài chính, công nghệ, chính sách đầy đủ và toàn diện mà thành phố sẽ đi theo con đường từ bé đến lớn.
Cụ thể, thành phố thí điểm vùng phát thải thấp từ ngày 1/7 đến cuối năm 2026. Khu vực thí điểm là "một vành đai rất nhỏ trong vùng lõi của Hoàn Kiếm". Theo bà Chi, bản chất phố đi bộ Hồ Gươm và vùng phụ cận chính là vùng phát thải thấp, giờ sẽ tiếp tục thí điểm và mở rộng hơn.
Giai đoạn tiếp theo Hà Nội sẽ mở rộng ra toàn bộ khu vực trung tâm của phường Hoàn Kiếm, tiếp cận thêm một số phường khác và dần dần mở rộng để lộ trình 3 đến 5 năm tới ra hết vành đai 1 sang vành đai 2 và vành đai 3 như yêu cầu trong Chỉ thị 20 của Thủ tướng.
Chỉ thị số 20 ngày 12/7/2025 của Thủ tướng yêu cầu Hà Nội thực hiện các giải pháp để tổ chức, cá nhân chuyển đổi phương tiện, lộ trình đến ngày 1/7/2026 không có xe môtô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch lưu thông trong vành đai 1; từ ngày 1/1/2028 không có xe môtô, xe gắn máy, hạn chế xe ôtô cá nhân sử dụng nhiên liệu hóa thạch trong vành đai 1 và 2; từ năm 2030 tiếp tục mở rộng thực hiện trong vành đai 3.
Thực hiện chỉ thị, cuối năm 2025 HĐND thành phố thông qua Nghị quyết 57 về quy định thực hiện vùng phát thải thấp, trong đó từ 1/7/2026, thành phố sẽ cấm xe máy chạy xăng theo khung giờ hoặc trong khu vực xác định thuộc vành đai 1. Theo Luật Thủ đô 2024, vùng phát thải thấp là khu vực được xác định để hạn chế phương tiện giao thông gây ô nhiễm môi trường. Hà Nội xác định xây dựng vùng phát thải thấp là một trong những giải pháp quan trọng nhằm giảm ô nhiễm không khí - vấn đề thành phố đang đối mặt nhiều năm qua.
Tối 20/4, Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng cho biết hang có tên Cha Nghéo, nằm trong Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, thuộc xã Kim Điền (xã Hóa Sơn cũ). Hang có chiều dài 583 m, sâu 45 m.
Bên trong hang có thác nước chảy. Đây là một hang sâu dạng thẳng đứng đầy thách thức, dẫn xuống một dòng suối ngầm ở phía dưới. Hang vẫn đang tiếp tục phát triển và chưa được khám phá hết. Khu vực này có tiềm năng hình thành một hệ thống hang động lớn.
Ngoài hang Cha Nghéo, hơn một tháng qua, Đoàn thám hiểm hang động Anh - Việt và Ban Quản lý Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng khảo sát, phát hiện 24 hang mới và bổ sung 3 hang.
Sau khi phát hiện, đoàn tiến hành đo vẽ, mở ra tiềm năng cho nghiên cứu khoa học và phát triển du lịch. Kết quả phát hiện lần này sẽ được công bố vào cuối tháng 4 này.
Sở hữu các khối núi đá vôi liền mạch, ít bị đứt gãy, Quảng Trị được mệnh danh là "Vương quốc hang động", với hơn 500 hang đã được phát hiện, tập trung chủ yếu ở các xã Kim Điền, Kim Phú, Phong Nha và Thượng Trạch. Khoảng 40 hang đã được đưa vào khai thác du lịch, trong đó có Sơn Đoòng, Én và Pigmy, lần lượt là các hang lớn thứ nhất, thứ hai và thứ tư thế giới.
Ngày 18-4, lãnh đạo UBND xã Phước Giang, tỉnh Quảng Ngãi cho biết đã yêu cầu đơn vị chuyên môn rà soát, tính toán và có báo cáo để làm hộ lan dọc kênh chính Nam qua xã, xử lý dứt điểm vấn đề tai nạn chết người thường xuyên xảy ra ở đoạn kênh dài 3km này.
Kênh chính Nam đưa vào sử dụng năm 1991, kết nối từ công trình thủy nông Thạch Nham, tưới tiêu cho các cánh đồng ở phía nam tỉnh Quảng Ngãi.
Nguyên nhân: đoạn kênh dài 3km trở thành nỗi bất an của người dân bởi nước sâu, chảy mạnh, đường dọc kênh không có hộ lan lại nhỏ hẹp.
Ngày 30-3, anh Nguyễn Văn Cảnh (xã Phước Giang) đang sửa xe thì phát hiện một nam sinh rơi xuống kênh, may mắn anh Cảnh ném phao, dùng cây cứu người gặp nạn vào bờ, an toàn.
Anh Cảnh kể trong 20 năm qua đã cứu 10 người rơi xuống đoạn kênh trước nhà. Vì biết hay có người ngã xuống kênh, nên anh Cảnh mua luôn cái phao, treo trước nhà để ứng cứu.
Với "kinh nghiệm" của mình, anh Cảnh cho biết thời điểm nguy hiểm nhất là bước vào vụ trồng lúa, nước kênh đầy, sâu 3,5m. Đoạn kênh dài 3km này có nhiều cống ngầm, áp lực nước mạnh nên chảy xiết, bờ kênh lại khá dốc, không có hộ lan nên "chệch tay lái" là lao xuống kênh.
Cũng trong ngày 30-3, tại vị trí kênh cách nhà anh Cảnh khoảng 1km, có một người đàn ông rơi xuống kênh và tử vong.
Trước đây một vài vị trí được đơn vị vận hành kênh dựng hộ lan kiểu cũ. Nhưng thời gian quá lâu đã xuống cấp, không còn tác dụng. Kiểu hộ lan này cũng không còn phù hợp với tình hình giao thông hiện tại.
"Có nhiều vụ tai nạn thương tâm xảy ra trên đoạn kênh này, chúng tôi xem đây là vấn đề dân sinh cấp bách cần xử lý. Hiện xã đã giao cho Phòng Kinh tế kiểm tra, thống kê và báo cáo. Từ đây sẽ đề nghị tỉnh hỗ trợ, bố trí kinh phí làm hộ lan dọc kênh", lãnh đạo UBND xã Phước Giang nói.
