Ông Nguyễn Văn Phong, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, cho hay năm học 2025-2026 rất đặc biệt khi TP.HCM được vận hành trong bối cảnh hợp nhất về địa giới hành chính. Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay với sự tham dự của khoảng 130.000 học sinh lớp 12 không chỉ là bài kiểm tra kết quả học tập mà còn là minh chứng cho chất lượng giáo dục của toàn ngành, là niềm tin của xã hội gửi gắm vào ngành giáo dục.
Đề cập đến công tác tổ chức các kỳ thi vào thời gian tới, Phó giám đốc Sở GD-ĐT chỉ ra 3 thách thức chưa từng có của ngành. Vào đầu tháng 6, kỳ thi là tuyển sinh lớp 10 và thi tốt nghiệp THPT 2026 diễn ra sát nhau về mặt thời gian. Điều này đòi hỏi sự chuẩn bị chu đáo, phối hợp nhịp nhàng giữa các đơn vị để đảm bảo cho cả 2 kỳ thi diễn ra an toàn, đạt chất lượng cao nhất.
Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, không còn phòng GD-ĐT như trước, công tác điều động cán bộ cấp THCS từ cấp xã, phường còn nhiều hạn chế. Vì vậy, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên các trường THPT và trung tâm GDTX trong việc tham gia coi thi, chấm thi càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
Năm nay là năm đầu tiên TP.HCM sẽ tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT với quy mô lớn nhất cả nước, sau khi sáp nhập địa giới hành chính với Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu cũ. Do đó các cán bộ của ngành giáo dục thành phố cần phải nắm vững, thực hiện nghiêm túc đúng quy chế thi của Bộ, tránh các sai sót có thể xảy ra.
Về công tác đăng ký dự thi, lãnh đạo sở này yêu cầu các trường học cần bám sát quy chế thi của Bộ GD-ĐT và các văn bản hướng dẫn của Sở, tuyệt đối không được tự ý điều chỉnh hoặc áp dụng theo cách hiểu riêng.
Các đơn vị cần phải triển khai đầy đủ, kỹ lưỡng cho giáo viên chủ nhiệm. Phụ huynh và học sinh cần phải được nắm rõ về quy trình đăng ký dự thi, các lưu ý quan trọng; bám sát khung thời gian mà Sở đã công bố, tuyệt đối không để xảy ra các trường hợp đăng ký trễ hạn, làm ảnh hưởng đến tiến độ chung của toàn thành phố.
Về công tác điều động cán bộ coi thi, chấm thi, lãnh đạo Sở đề nghị ban giám hiệu, ban giám đốc các trung tâm cần phải tham gia đầy đủ khi có điều động. Cán bộ, giáo viên, nhân viên được điều động làm công tác thi cần phải nắm được quy chế thi, không để làm sai do không nắm quy chế.
“Những sai sót nhỏ của chúng ta có thể làm ảnh hưởng đến cả tương lai của học sinh. Do đó, thầy cô phải thực hiện nghiêm túc từng quy định, từng thao tác theo đúng hướng dẫn”, ông Nguyễn Văn Phong nhấn mạnh.
Nhằm giúp 130.000 học sinh lớp 12 có sự chuẩn bị kiến thức tốt nhất cho kỳ thi tốt nghiệp THPT sắp tới, ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, đã có những chỉ đạo với các trường THPT về việc đảm bảo hoàn thành Chương trình GDPT hiện hành và tổ chức hiệu quả việc ôn thi tốt nghiệp THPT.
Theo đó, ông Nguyễn Bảo Quốc yêu cầu hiệu trưởng chỉ đạo các tổ, nhóm chuyên môn, giáo viên dạy môn thi tốt nghiệp THPT hoàn thành Chương trình GDPT hiện hành đối với lớp 12 đúng theo kế hoạch giáo dục, phù hợp với hướng dẫn khung kế hoạch thời gian năm học
Rà soát, phân loại trình độ học sinh (mức độ đạt được) để đề xuất phương án xếp lớp, phân công giáo viên phụ trách theo đối tượng; triển khai cho học sinh lớp 12 làm quen với cấu trúc và định dạng đề thi cho kỳ thi tốt nghiệp THPT và cách thức tổ chức thi do Bộ GD-ĐT đã công bố.
Giáo viên các tổ bộ môn chủ động xây dựng kế hoạch, nội dung ôn tập; biên soạn hệ thống câu hỏi và bài tập phù hợp để tổ chức việc ôn tập cho học sinh; chú trọng việc giúp học sinh thông hiểu và vận dụng kiến thức để làm tốt bài thi tốt nghiệp.
Lãnh đạo Sở cũng nêu rõ các trường tổ chức ôn tập, bồi dưỡng cho học sinh có nhu cầu ôn thi tốt nghiệp; không tổ chức ôn tập tràn lan, không đúng đối tượng, không hiệu quả, gây lãng phí; đảm bảo đúng quy định theo các văn bản có liên quan về việc tổ chức dạy học 2 buổi/ngày.
Tiếp tục thực hiện hiệu quả việc phân công giáo viên đảm bảo định mức tiết dạy theo quy định; ưu tiên phân công phù hợp cho giáo viên dạy cuối cấp để có thời gian hỗ trợ tối đa cho học sinh ôn thi tốt nghiệp.
Trong việc tổ chức ôn tập, cần hướng dẫn học sinh vận dụng các phương pháp ôn tập phù hợp với nội dung của môn học, cụ thể: Kết hợp hướng dẫn học sinh tự học, tự ôn tập và tổ chức ôn tập theo nhóm cho các học sinh còn gặp khó khăn trong học tập. Tạo điều kiện để học sinh khá giỏi hỗ trợ thêm, giúp học sinh còn gặp khó khăn trong học tập bổ sung kiến thức, kỹ năng cơ bản theo yêu cầu của kỳ thi.
Trong hướng dẫn ôn tập, tự học, giáo viên giúp học sinh tự đánh giá kết quả với các phần mềm hỗ trợ (nếu có); giáo viên bộ môn có các kênh thông tin để hỗ trợ ôn tập cho học sinh.
Tạo điều kiện về phòng học, phòng ôn tập, thư viện và phân công giáo viên hỗ trợ cho các học sinh còn gặp khó khăn trong quá trình ôn tập trong giai đoạn từ khi kết thúc năm học đến khi thi tốt nghiệp THPT phù hợp với điều kiện của nhà trường.
Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác hiệu quả hệ thống quản lý học tập (LMS) và các hình thức tổ chức dạy học phù hợp để tổ chức ôn tập cho học sinh theo tinh thần chỉ đạo của Bộ về kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Bên cạnh đó, ông Nguyễn Bảo Quốc nhấn mạnh, giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn có các giải pháp phối hợp với phụ huynh học sinh để giúp học sinh sắp xếp thời gian ôn tập hợp lý, có chế độ dinh dưỡng, nghỉ ngơi, vận động thể dục, thể thao phù hợp nhằm giúp học sinh có được sức khỏe tốt trong giai đoạn ôn tập và tham gia kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Bà Nguyễn Thị Kiều Oanh, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Tập đoàn KNI, chia sẻ như vậy với PV Báo Thanh Niên, bên lề một sự kiện liên quan giáo dục diễn ra tại TP.HCM hôm nay (9.4). Bà Oanh, vừa là cương vị một nhà làm quản lý, vừa một người mẹ của 3 người con - các con thế hệ X và thế hệ Z (Gen Z), chia sẻ những góc nhìn của bà về hành trình dạy con của những người làm cha mẹ.
Đặc biệt, hành trình này đặt trong bối cảnh công nghệ phát triển như vũ bão hiện nay và sự giao tiếp trực tiếp của những người làm cha mẹ với con cái có vẻ như đang co hẹp lại. Có khi chỉ được nối qua màn hình của một chiếc điện thoại thông minh. Con cái - cha mẹ có khi vài ngày, không ăn cùng nhau một bữa cơm gia đình...
Bà Oanh cho biết dạy con, giáo dục thế hệ trẻ bây giờ khó gấp trăm ngàn lần ngày xưa. Vài chục năm trước, bối cảnh chung là kinh tế còn nhiều thiếu thốn, trẻ em tự tìm tòi những trò chơi, tự học hỏi, nuôi dưỡng nhiều động lực học tập để vươn lên. Bây giờ trẻ từ nhỏ đã có điều kiện tốt, các em được tiếp xúc với công nghệ từ khi nằm nôi, thậm chí từ trong bụng mẹ, xã hội quá nhiều tiện nghi, thì dạy trẻ em thế nào, giáo dục ra sao cho trẻ để các em có tinh thần nỗ lực, tinh thần vượt khó để cố gắng?
"Thời vượt khổ chỉ cần no cơm, ấm áo là vui rồi. Còn bây giờ cuộc sống quá đủ đầy rồi, dạy trẻ về sự nỗ lực, khát vọng, cũng nhiều thách thức hơn. Nên nói dạy trẻ thời "vượt sướng" khó hơn khi vượt khổ", bà Oanh chiêm nghiệm.
Bà Oanh cho rằng, bằng quan sát của mình, bà nhận thấy trong thời đại công nghệ, con người ít giao tiếp trực tiếp cùng nhau mà co cụm trong thế giới riêng của mìn. Không chỉ trong quán cà phê người ta mới thấy mỗi người một góc ôm laptop, điện thoại mà ngay trong gia đình, nhiều khi trong bàn ăn mà mỗi người một cái điện thoại, vừa ăn vừa xem.
Chắc nhiều người cũng thấy, nhiều bạn trẻ bây giờ ít chào hỏi, ít quan tâm mọi người. Nhờ công nghệ - các bạn thấy đầy đủ - khi được tiếp cận với cả thế giới, làm việc với người nước ngoài, ở bất cứ đâu...
"Thách thức lớn nhất bây giờ trong giáo dục lớp trẻ, không phải là vượt khó, mà là giáo dục cho trẻ sống không co cụm, đừng lui vào thế giới cá nhân của mình, mà các em cần hòa đồng, biết quan tâm tới thế giới xung quanh, mọi người xung quanh", bà Oanh chia sẻ.
Thế nhưng, trong tình hình ấy, bà cũng nhận thấy những nghịch lý tồn tại trong nhiều gia đình, khi trẻ con không được cha mẹ quan tâm cả về vật chất và tinh thần đúng nghĩa.
Có những đứa trẻ hết giờ học ở trường thì được gửi cho người giúp việc chăm nom, ông bà trông chừng. Các em lại thoải mái dùng điện thoại, các thiết bị công nghệ. Có những cha mẹ vì quá bận bịu làm việc, gặp gỡ đối tác, khách hàng..., lo công việc để có chi phí trang trải cho cuộc sống nên dù rất lý tưởng với lý thuyết "cha mẹ phải đồng hành cùng con lớn lên", họ vẫn không thể sắp xếp được thời gian, tâm trí, sức lực, trò chuyện với con, chơi với con, dạy con học và xa hơn là làm bạn cùng con...
Những trăn trở, suy ngẫm ấy, là một trong những lý do thôi thúc bà Oanh cùng những cộng sự tại KNI nghiên cứu, tìm hiểu tại Anh, mang mô hình trường nội trú Anh về Việt Nam. Ngày 7.3, Trường Ardingly College Việt Nam (phường Cam Đường, Lào Cai) chính thức hoạt động - mô hình trường nội trú Anh quốc chính thống tại Việt Nam, bắt đầu ra đời.
"Khi chúng tôi qua Anh tìm hiểu và được thấy, có những phụ huynh nhà chỉ cách trường nội trú vài bước chân nhưng họ vẫn cho con học nội trú. Chúng tôi hỏi vì sao, họ nói vì biết con sẽ được học ở trường nhiều cái tốt hơn, và trường nội trú sẽ quản lý con tốt hơn ở nhà", bà Oanh kể lại.
Bà Oanh tâm đắc với ngôi trường nội trú chuẩn Anh ở Lào Cai, nơi mà học sinh được rèn giũa kỷ luật, kỹ năng sống, rèn nền nếp, văn hóa, học được tinh thần tự lập, các em tự thiết kế cuộc sống của mình. Và đặc biệt, trong thời đại công nghệ, ngoài giờ học chính khóa và giờ tự học, trường có nhiều hoạt động. Điều này một cách tự nhiên "kéo" được học sinh khỏi các thiết bị công nghệ, như các hoạt động thể dục thể thao, nghệ thuật...
Sáng 9.4, Công ty Cổ phần Ardingly College Việt Nam phối hợp cùng Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) đã công bố gói tài chính để phụ huynh hoặc các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài hỗ trợ cho đội ngũ nhân sự cao cấp có điều kiện cho con theo học. Theo đó, với một khoản tiền gửi tiết kiệm ban đầu, tùy theo chọn lựa về thời gian, chương trình và hình thức học tập, phụ huynh sẽ được phía ngân hàng đảm bảo thanh toán học phí và các khoản phí liên quan. Sau khi học sinh hoàn tất chương trình học theo hợp đồng, phụ huynh sẽ nhận lại toàn bộ vốn gốc gửi tiết kiệm ban đầu cùng phần lãi tích lũy còn lại, nếu có - tùy theo chọn lựa của phụ huynh.
Ngày 10-4, Trường đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TP.HCM phối hợp cùng Tòa án nhân dân khu vực 1 - TP.HCM tổ chức tọa đàm "Tòa án điện tử trong bối cảnh cải cách tư pháp ở Việt Nam".
PGS.TS Ngô Hữu Phước, Phó trưởng khoa phụ trách khoa luật kinh tế, Trường đại học Kinh tế - Luật, cho rằng tòa án điện tử cần được nhìn nhận như một mô hình vận hành tư pháp mới, trong đó toàn bộ quy trình tố tụng được thiết kế lại trên nền tảng số.
Theo ông, tòa án điện tử có thể chia thành ba cấp độ gồm số hóa dữ liệu, thực hiện các giao dịch tố tụng trực tuyến và cấp độ cao nhất là tái cấu trúc toàn diện theo nguyên tắc "digital by design" (tạm dịch: thiết kế số ngay từ đầu).
Ở cấp độ cuối cùng, công nghệ đi vào lõi vận hành của tòa án, từ quản lý dữ liệu, kết nối liên thông, hỗ trợ tra cứu, cho tới ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong các tác vụ tư pháp.
Theo ông, muốn xây dựng tòa án điện tử thì phải có khung pháp lý đồng bộ, hạ tầng công nghệ đủ mạnh, dữ liệu được chuẩn hóa và bảo mật.
Quan trọng hơn cả, đội ngũ thẩm phán, thư ký, cán bộ tư pháp phải được đào tạo bài bản về năng lực số, từ kỹ năng vận hành hệ thống đến khả năng đánh giá chứng cứ điện tử, tổ chức phiên tòa trực tuyến và xử lý các tình huống phát sinh trong môi trường số.
Ông Nguyễn Cao Trí, Tòa án nhân dân khu vực 1 - TP.HCM, chia sẻ một trong những chuyển động rõ nhất là quá trình từng bước số hóa quy trình tố tụng, từ tiếp nhận đơn, quản lý hồ sơ cho đến tổ chức xét xử.
Nhờ sử dụng phần mềm quản lý án, hệ thống lưu trữ dữ liệu điện tử và các công cụ hỗ trợ điều hành, thời gian xử lý, hạn chế sai sót và tăng khả năng theo dõi tiến độ giải quyết vụ việc đã giảm đáng kể.
Một khó khăn được ông Trí nhấn mạnh là yếu tố con người. Theo ông, không phải cán bộ nào cũng sẵn sàng thích ứng ngay với môi trường làm việc số, trong khi kỹ năng công nghệ thông tin giữa các vị trí còn chưa đồng đều.
Vì vậy xây dựng tòa án điện tử cần đi cùng chiến lược đào tạo liên tục, giúp đội ngũ thẩm phán, thư ký và cán bộ tư pháp vừa sử dụng thành thạo công cụ, vừa thay đổi tư duy làm việc theo hướng phù hợp với mô hình tư pháp số.
Ngô Hà Anh, cựu học sinh lớp chuyên Sử, trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam (Ams), nhận thư trúng tuyển từ 8 đại học Mỹ, hồi giữa tháng 3. Trước đó, do nộp hồ sơ nhiều trường, Hà Anh thường đặt báo thức hai tiếng một lần để kiểm tra email.
"Nhưng em vốn không kỳ vọng nhiều vì đây là những trường nghệ thuật hàng đầu thế giới", Hà Anh nói.
Nữ sinh chọn theo học Rhode Island School of Design (RISD). Đây là ngôi trường đứng thứ tư thế giới về lĩnh vực nghệ thuật và thiết kế, cũng là trường đào tạo nghệ thuật số 1 ở Mỹ, theo QS 2026.
Theo Hà Anh, nhiều học sinh của trường đến từ các gia đình có truyền thống nghệ thuật, đây là môi trường đào tạo họa sĩ quy củ và có trình độ chuyên môn bậc nhất, phù hợp với mong muốn được tự do sáng tạo nghệ thuật, trở thành họa sĩ của em. Ngoài ra, RISD có chương trình học liên ngành với Đại học Brown.
Khác với nhiều học sinh theo nghệ thuật từ sớm, Hà Anh từng được gia đình định hướng học luật. Sau một năm theo đuổi, em nhận ra không phù hợp ngành và quyết định chuyển hướng vào lớp 12. Thời điểm đó, em thích thú với nghệ thuật nhưng chưa từng học vẽ bài bản. Bắt đầu từ học kỳ 2 lớp 12, Hà Anh mới học các kỹ thuật cơ bản. Sau tốt nghiệp THPT, nữ sinh dành một năm học vẽ và chuẩn bị hồ sơ.
Ngoài chứng chỉ, thư giới thiệu, hoạt động ngoại khóa, bài luận, Hà Anh chuẩn bị thêm bộ hồ sơ nghệ thuật. Trong khoảng 4 tháng, nữ sinh hoàn thành gần 20 tác phẩm, xoay quanh chủ đề tâm lý học và trải nghiệm nội tâm, khai thác các cảm xúc như lo âu, mất mát, cô đơn và áp lực xã hội.
"Tranh chứa nhiều yếu tố siêu thực, đôi khi kỳ dị cùng những chi tiết màu đỏ biểu tượng cho hy vọng, tiếng gọi của trái tim", Hà Anh kể. "Mình muốn thể hiện rằng mọi vấn đề tâm lý đều có lối thoát".
Bên cạnh chất liệu acrylic và sơn dầu, nữ sinh còn thử nghiệm với sơn mài như một cách đưa chất liệu truyền thống của Việt Nam vào các tác phẩm đương đại. Hà Anh tìm đến làng nghề sơn mài Hạ Thái, quan sát quy trình và học hỏi từ nghệ nhân, đồng thời được họa sĩ Trần Đức Hùng hướng dẫn. Công việc đòi hỏi kỹ thuật và sức bền bởi mùi sơn, dầu hỏa nồng nặc, các công đoạn mài khiến đôi tay trầy xước. Người vẽ cũng dễ bị kích ứng da do hiện tượng "sơn ăn", song Hà Anh vẫn kiên trì, tự thực hiện các công đoạn như gắn vỏ trứng, phủ sơn, mài hoàn thiện.
Ngoài ra, Hà Anh nộp bài luận về hành trình tìm kiếm dấu ấn cá nhân qua nghệ thuật. Thay vì tập trung vào việc khẳng định sự tồn tại, Hà Anh hướng tới những điểm chạm cảm xúc. Với nữ sinh, nghệ thuật không chỉ là "kể câu chuyện của riêng mình mà còn để chạm đến cảm xúc của người khác để lưu giữ những điều đẹp đẽ, chữa lành và kết nối giữa người với người".
Hà Anh còn tổ chức triển lãm tranh của mình và trẻ tự kỷ, lấy cảm hứng từ mô hình Tòhe (tạo sân chơi sáng tạo và đào tạo nghệ thuật cho trẻ em thiệt thòi, phát triển tác phẩm của các em thành sản phẩm thương mại và triển lãm nghệ thuật). Nữ sinh mong muốn tạo ra không gian để cộng đồng tiếp xúc với thế giới nội tâm của trẻ tự kỷ qua tranh, cảm nhận sự chân thành cùng niềm khao khát được sẻ chia.
Cô tìm đến một trung tâm hỗ trợ trẻ tự kỷ và bắt đầu dạy các em từ 4 đến 12 tuổi. Những buổi học đầu tiên, khi chưa hiểu nhau, học sinh nhiều khi la hét mất kiểm soát, có lúc lại im lặng hoàn toàn.
Hà Anh phải thử nhiều cách, kết hợp âm nhạc, sử dụng đồ chơi quen thuộc đến điều chỉnh màu sắc, chất liệu. Nhận thấy giấy trắng gây lóa mắt, khó chịu, nữ sinh chuyển sang cho học sinh vẽ phấn trực tiếp lên bàn hoặc dùng giấy màu vàng. Đồng thời, cô dùng đồ chơi có màu sắc đặc biệt do trẻ làm để tìm "tần số chung" với các em.
Theo nữ sinh, với trẻ em tự kỷ, ngôn ngữ hay lời nói dường như khá xa lạ và khó khăn, nhưng khi đặt các em vào môi trường hội họa, được cầm cọ, tô màu, các em lại có thể biểu đạt được những gì mình cảm nhận. Người dạy cũng nên bình tĩnh, không buộc các em đẩy nhanh tiến độ. Lớp học không theo khuôn mẫu truyền thống mà cho mỗi em nhỏ được thể hiện bản thân, tìm thấy niềm vui, sự tập trung và cảm giác được lắng nghe.
Kết quả, triển lãm trưng bày 36 bức tranh của trẻ tự kỷ, gây quỹ bằng những sản phẩm lưu niệm như postcard, áo để hỗ trợ thiết bị cho Trung tâm Giáo dục trẻ em tự kỷ Gia An.
Họa sĩ Trần Đức Hùng cho biết ban đầu khá e ngại khi nhận dạy nữ sinh do thời gian chuẩn bị hồ sơ du học quá ngắn. Tuy nhiên, chỉ sau hai buổi học thử, anh bất ngờ với tố chất và gu thẩm mỹ của Hà Anh.
"Hà Anh thông minh và có đam mê mãnh liệt với hội họa, có những khi em mải mê vẽ mà quên hết mọi thứ xung quanh", anh Hùng cho biết.
Trước khi nhập học vào tháng 9, Hà Anh tiếp tục học vẽ và dự định đi làm thêm để tích lũy trải nghiệm. Trong tương lai, cô mong muốn theo đuổi hội họa kết hợp tâm lý học, mở rộng liên ngành sang Art and Computation (kết hợp giữa nghệ thuật thị giác và công nghệ sáng tạo) và Sound Art (nghệ thuật âm thanh) để khám phá những hình thức biểu đạt mới.
Nhìn lại hành trình của mình, Hà Anh cho rằng không có công thức chung cho thành công.
"Mỗi người phải tự tìm con đường riêng. Quan trọng nhất là đủ đam mê và đủ quyết tâm", cô nói, cho biết vali du học sẽ mang theo một vài con rối nước để giới thiệu với bạn bè ở đại học về biểu tượng văn hóa Việt Nam.