Khi ông Donald Trump nhậm chức Tổng thống thứ 47 của Mỹ vào tháng 1/2025, ông trở lại Nhà Trắng với tư cách là nhà lãnh đạo đầu tiên của Mỹ sau Tổng thống Grover Cleveland phục vụ 2 nhiệm kỳ không liên tiếp.
Vùng Vịnh – trung tâm của mỏ dầu thế giới, tuyến đường hàng hải chiến lược qua eo biển Hormuz và điểm nóng căng thẳng Mỹ – Iran nhanh chóng trở thành bàn cờ địa chính trị then chốt trong “ván bài” của ông Trump.
Trong lịch sử ngoại giao Mỹ tại Trung Đông, hiếm có giai đoạn nào mà chính sách của Mỹ mang tính cá nhân hóa và “giao dịch” rõ rệt như thời Tổng thống Trump nhiệm kỳ thứ hai. Sau khi trở lại Nhà Trắng đầu năm 2025, ông Trump nhanh chóng biến khu vực Vùng Vịnh thành trọng tâm của chiến lược địa chính trị mới. Mục tiêu của ông không chỉ là kiềm chế Iran, mà còn tái định hình cấu trúc an ninh khu vực theo hướng Mỹ giữ vai trò trung tâm, đồng thời tận dụng sức mạnh tài chính của các quốc gia Ả rập để phục vụ lợi ích kinh tế trong nước.
Đến ngày 11/4, khi Mỹ và Iran bước vào các cuộc đàm phán ngoại giao tại Pakistan nhằm cứu vãn một lệnh ngừng bắn mong manh, “ván bài” Vùng Vịnh của ông Trump bước sang giai đoạn then chốt. Cuộc đối đầu quân sự đẩy khu vực đến bờ vực xung đột toàn diện, nhưng cũng mở ra cơ hội tái cấu trúc trật tự an ninh mới. Thành công hay thất bại của chiến lược này không chỉ ảnh hưởng đến Trung Đông, mà còn tác động sâu sắc đến thị trường năng lượng, cạnh tranh nước lớn và cán cân quyền lực toàn cầu.
Trở lại Nhà Trắng và chiến lược “giao dịch quyền lực” ở Vùng Vịnh
Khi bước vào nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump kế thừa một môi trường Trung Đông phức tạp. Giai đoạn 2021-2024 chứng kiến Mỹ giảm dần sự hiện diện quân sự trực tiếp, các quốc gia Vùng Vịnh đã chủ động đa dạng hóa quan hệ với Trung Quốc và Nga, trong khi Iran gia tăng ảnh hưởng thông qua các “lực lượng ủy nhiệm”. Sự thay đổi này khiến Washington đối mặt nguy cơ mất vai trò dẫn dắt khu vực.
Để đảo ngược tình thế, ông Trump nhanh chóng khôi phục phương châm gây “áp lực tối đa” đối với Iran, thúc đẩy quan hệ chặt chẽ hơn với Ả rập Xê út, Các tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE) và Qatar. Khác với các chính quyền trước, ông không đặt nặng các khung hợp tác đa phương truyền thống, mà ưu tiên các thỏa thuận song phương lớn, mang tính giao dịch rõ rệt: bán vũ khí, hợp tác công nghệ, đổi lại cam kết đầu tư và liên kết chiến lược.
Giới phân tích từ các viện nghiên cứu như Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) hay Viện Brookings (Mỹ) nhận định rằng cách tiếp cận này phản ánh “ngoại giao giao dịch” của ông Trump; đưa quan hệ an ninh thành cơ sở thúc đẩy lợi ích kinh tế. Các gói đầu tư lớn từ Vùng Vịnh vào Mỹ, đặc biệt trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), năng lượng và hạ tầng, trở thành trụ cột song song với chiến lược quân sự.
Song song với đó, Mỹ tăng cường hỗ trợ quân sự cho các đồng minh Ả rập, bao gồm hệ thống phòng thủ tên lửa và máy bay chiến đấu thế hệ mới. Mục tiêu là xây dựng “vành đai răn đe” chống Iran, đồng thời giảm nhu cầu Mỹ triển khai lực lượng trực tiếp. Chiến lược này giúp ông Trump thể hiện lập trường cứng rắn nhưng vẫn duy trì thông điệp tránh “chiến tranh vô tận”.
Một điểm đáng chú ý là nỗ lực mở rộng các thỏa thuận bình thường hóa quan hệ giữa Israel và thế giới Ả Rập. Dù tiến triển còn hạn chế, Mỹ vẫn coi đây là nền tảng của một trật tự an ninh mới, trong đó các quốc gia Ả rập hợp tác với Israel nhằm đối phó Iran và ổn định khu vực.
Tuy nhiên, cách tiếp cận theo kiểu giao dịch cũng gây ra những mâu thuẫn. Các nước Vùng Vịnh hoan nghênh cam kết an ninh của Mỹ, nhưng đồng thời lo ngại bị cuốn vào đối đầu trực tiếp với Tehran. Sự phụ thuộc quá lớn vào Mỹ cũng khiến họ phải cân nhắc giữa lợi ích kinh tế và nguy cơ an ninh.
Từ đối đầu quân sự đến bàn đàm phán Pakistan và bước ngoặt Hormuz
Căng thẳng giữa Mỹ và Iran leo lên nấc thang mới khi Mỹ – Israel hiệp đồng tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạt nhân và hạ tầng quân sự của Iran trong năm 2025 và 2026. Tehran đã đáp trả bằng chiến lược “bất đối xứng”, bao gồm tấn công bằng UAV, tên lửa, đặc biệt là kiểm soát eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển khoảng 20% dầu mỏ toàn cầu. Việc Iran hạn chế hoạt động vận tải qua eo Hormuz từ đầu tháng 3 đến nay đã khiến thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh, lạm phát tăng cao, đồng thời làm dấy lên lo ngại khủng hoảng kinh tế thế giới.
Trước áp lực quốc tế, các nỗ lực ngoại giao được thúc đẩy, trong đó Pakistan nổi lên như bên trung gian quan trọng. Đầu tháng 4, Mỹ và Iran đã đồng ý một lệnh ngừng bắn tạm thời kéo dài 2 tuần, tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán tại Islamabad nhằm đạt thỏa thuận dài hạn.
Các cuộc thương lượng tập trung vào những vấn đề cốt lõi như mở cửa trở lại eo biển Hormuz, chương trình hạt nhân Iran, giảm trừng phạt và an ninh khu vực.
Ngày 11/4, các phái đoàn Mỹ và Iran đã tới Islamabad để thảo luận, với mục tiêu củng cố lệnh ngừng bắn mong manh và tìm lối thoát cho cuộc xung đột kéo dài hơn một tháng. Phái đoàn Mỹ do Phó Tổng thống JD Vance dẫn đầu, trong khi Iran cử các quan chức cấp cao tham gia, cho thấy tầm quan trọng của cuộc gặp.
Các cuộc đàm phán diễn ra trong bối cảnh căng thẳng vẫn tiếp diễn và Tehran tiếp tục đặt điều kiện, khiến triển vọng đạt thỏa thuận toàn diện còn nhiều bất định. Đáng chú ý, Mỹ vẫn chuẩn bị phương án quân sự nếu ngoại giao thất bại. Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ “sẵn sàng hành động quyết đoán” nếu Iran không tuân thủ các yêu cầu liên quan đến việc mở phong tỏa eo Hormuz và chương trình hạt nhân.
Diễn biến này phản ánh chiến lược “vừa đánh, vừa đàm” (gây áp lực và đàm phán song song) – một đặc trưng trong chính sách của ông Trump. Việc vừa duy trì sức ép quân sự vừa thúc đẩy ngoại giao nhằm buộc Tehran nhượng bộ mà không cần chiến tranh toàn diện. Tuy nhiên, chiến lược này cũng khiến khu vực đứng trước rủi ro leo thang. Bất kỳ sự cố nào tại eo Hormuz cũng có thể kích hoạt phản ứng dây chuyền, kéo các quốc gia Vùng Vịnh vào xung đột trực tiếp.
Trật tự an ninh mới?
“Ván bài” của ông Trump tại Vùng Vịnh mang lại một số lợi ích rõ rệt. Một là, Mỹ đã tái khẳng định vai trò trung tâm tại Trung Đông. Các quốc gia đồng minh Ả rập tăng chi tiêu quốc phòng; phụ thuộc ngày càng chặt chẽ vào Mỹ, trong khi Iran chịu áp lực kinh tế và quân sự lớn.
Hai là, chiến lược này tạo ra “đòn bẩy” chiến lược để thúc đẩy đàm phán, giao dịch. Việc Iran chấp nhận đối thoại với Mỹ tại Pakistan cho thấy sức ép quân sự và kinh tế đã phần nào buộc Tehran phải cân nhắc thỏa hiệp.
Ba là, Mỹ tận dụng được nguồn đầu tư lớn từ các quốc gia Vùng Vịnh, qua đó củng cố lợi ích kinh tế trong nước – yếu tố quan trọng đối với chính trị nội bộ Mỹ, phù hợp với triết lý “Nước Mỹ trên hết” của ông Trump.
Tuy nhiên, rủi ro của chiến lược trong ván bài trên của ông Trump cũng rất đáng kể. Trước hết là nguy cơ xung đột lan rộng. Việc Iran sử dụng chiến thuật bất đối xứng có thể khiến các cuộc tấn công xảy ra trên nhiều mặt trận, từ Iraq, Syria đến Biển Đỏ.
Thứ hai, niềm tin của các quốc gia Vùng Vịnh vào lá chắn an ninh Mỹ không còn tuyệt đối. Khi cơ sở hạ tầng dầu mỏ, năng lượng trở thành mục tiêu, họ buộc phải tìm kiếm giải pháp an ninh độc lập hơn, bao gồm tăng cường đối thoại trực tiếp với Iran.
Thứ ba, cạnh tranh nước lớn tại khu vực đang gia tăng. Nga đang theo dõi sát diễn biến tại Vùng Vịnh, sẵn sàng tận dụng khoảng trống nếu Mỹ thất bại. Điều này khiến khu vực trở thành đấu trường địa chính trị rộng lớn hơn.
Trong bối cảnh đó, các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tại Pakistan mang ý nghĩa quyết định. Nếu thành công, chúng có thể mở đường cho một cơ chế an ninh mới ở Vùng Vịnh, dựa trên thỏa thuận khu vực thay vì đối đầu quân sự. Ngược lại, nếu thất bại, vòng xoáy leo thang có thể dẫn đến khủng hoảng năng lượng và bất ổn kéo dài.
Đến nay, “ván bài” Vùng Vịnh của Tổng thống Donald Trump vẫn đang ở giai đoạn quyết định. Ông đã tái khẳng định vai trò của Mỹ, gây áp lực mạnh mẽ lên Iran và củng cố quan hệ với các đồng minh Ả rập. Tuy nhiên, chiến lược này cũng đẩy khu vực đến bờ vực bất ổn, với eo biển Hormuz trở thành điểm nóng toàn cầu.
Các cuộc đàm phán tại Pakistan có thể là cơ hội chuyển từ đối đầu sang thỏa thuận. Thành công sẽ giúp ông Trump định hình trật tự an ninh mới ở Trung Đông, trong đó Mỹ giữ vai trò trung tâm. Thất bại sẽ khiến khu vực rơi vào “vòng xoáy” xung đột mới, buộc các quốc gia Vùng Vịnh tìm kiếm mô hình an ninh độc lập hơn.
Trong lịch sử ngoại giao tại Trung Đông, những bước ngoặt thường đến từ các quyết định táo bạo. Ông Trump dường như đang đặt cược vào chiến lược “gây áp lực để đạt thỏa thuận”. Nhưng như nhiều lần trước, Vùng Vịnh vẫn là bàn cờ khó lường, nơi một nước cờ đi sai có thể làm thay đổi toàn bộ cục diện địa chính trị toàn cầu.
Trong cuộc đua lên mặt trăng, Liên Xô liên tục phá vỡ giới hạn của nhân loại: đưa vật thể đầu tiên chạm mặt trăng, chụp bức ảnh đầu tiên về vùng tối của mặt trăng, là nước đầu tiên hạ cánh mềm xuống mặt trăng và đưa xe tự hành đầu tiên lên mặt trăng. Nhưng chỉ một khoảnh khắc của phi hành gia Mỹ Neil Armstrong đã xóa mờ tất cả.
Ngày 13.9.1959, tàu Luna 2 đâm vào bề mặt mặt trăng với vận tốc 3,3 km/giây, đánh dấu cột mốc vật thể nhân tạo đầu tiên trong lịch sử chạm tới một thiên thể khác. Chỉ 3 tuần sau, tàu Luna 3 gửi về những bức ảnh đầu tiên chụp mặt tối của mặt trăng, tiết lộ rằng vùng khuất này gần như chỉ là cao nguyên đầy các hố va chạm. Đây là điều hoàn toàn khác biệt với mặt sáng mà nhân loại luôn nhìn thấy.
Tháng 2.1966, Luna 9 trở thành tàu đầu tiên hạ cánh mềm thành công sau 11 lần thất bại được giấu kín, gửi về những tấm ảnh đầu tiên chụp từ bề mặt một thiên thể khác, đồng thời chứng minh bề mặt mặt trăng đủ cứng để chịu tải. Điều này khẳng định bề mặt mặt trăng không có lớp bụi dày đến mức có thể nuốt chửng tàu vũ trụ như nhiều nhà khoa học lo ngại trước đó.
Kịch tính hơn, khi đó đài thiên văn Jodrell Bank của Anh đang theo dõi hoạt động của Luna 9 đã giải mã tín hiệu và công bố ảnh trước cả Moscow. Các nhà khoa học tại Jodrell Bank thu được tín hiệu, họ mượn máy fax của tờ Daily Express để in ra ảnh từ tín hiệu thu được. Ảnh được in ở Anh trước khi Liên Xô chính thức phát hành rộng rãi.
Một số nhà sử học tin rằng các kỹ sư Liên Xô cố tình dùng chuẩn máy fax vô tuyến quốc tế để phương Tây có thể xác minh độc lập sự kiện chấn động này, cho thấy một hành động khoa học vượt lên trên chính trị.
Bốn năm sau, chiếc xe tự hành Lunokhod 1 lăn bánh trên mặt trăng, là robot đầu tiên di chuyển trên một thiên thể ngoài trái đất. Nó được thiết kế để hoạt động trong 3 tháng nhưng sau đó đã chạy được đến 322 ngày, đi hơn 10 km. "Người kế nhiệm" của nó là Lunokhod 2 đã lập kỷ lục quãng đường khoảng 39 - 42 km. Kỷ lục này đứng vững suốt 40 năm, mãi đến năm 2014 mới bị xe Opportunity trên sao Hỏa của NASA phá vỡ.
Ba bi kịch liên tiếp đã làm sụp đổ giấc mộng mặt trăng của Liên Xô. Trước hết, kỹ sư Sergei Korolev, người được ví như bộ não kết nối toàn bộ chương trình, qua đời trên bàn mổ vào tháng 1.1966, gần 3 tuần trước khi Luna 9 hạ cánh thành công.
Tiếp theo đó, mâu thuẫn cá nhân giữa các nhà khoa học và hạn chế kỹ thuật buộc tên lửa N1 phải dùng 30 động cơ nhỏ thay vì 5 động cơ lớn. Quyết định này đã khiến cho tất cả 4 lần phóng N1 đều nổ tung, trong đó vụ nổ ngày 3.7.1969 xảy ra đúng 13 ngày trước khi Apollo 11 rời bệ phóng, phá hủy toàn bộ tổ hợp phóng và bị Liên Xô giấu kín suốt 20 năm.
Những gương phản xạ laser mà Lunokhod để lại trên mặt trăng vẫn đang hoạt động đến ngày nay, giúp đo khoảng cách giữa Trái Đất và mặt trăng với sai số chỉ vài mm. Các xe tự hành hiện đại, từ Perseverance trên sao Hỏa đến Hằng Nga của Trung Quốc, đều ít nhiều chịu ảnh hưởng về triết lý và kiến trúc kỹ thuật mà Luna khai sinh.
Trong khi đó, nhiều người khẳng định bước chân lịch sử của Neil Armstrong hay người đồng hành Buzz Aldrin trên mặt trăng chỉ là màn kịch vụng về tại Hollywood.
Những người theo thuyết âm mưu này bám vào hình ảnh lá cờ tung bay trên mặt trăng để khẳng định gió không thể thổi trong môi trường chân không. Tuy nhiên, theo kho lưu trữ dữ liệu từ NASA, lá cờ thực chất được thiết kế với một thanh ngang để luôn xòe rộng. Chính động tác xoay lắc khi cắm cờ của phi hành gia, cộng với quán tính trong môi trường không có lực cản không khí, đã khiến mảnh vải nylon tiếp tục đung đưa một khoảng thời gian dài.
Bên cạnh yếu tố này còn có hoài nghi về bầu trời không sao. Theo lý giải từ NASA, tuy bầu trời màu đen, thực tế đó là ban ngày trên mặt trăng và ánh sáng mặt trời cực kỳ chói lóa. Giống việc chụp ảnh trên trái đất, khi chụp ảnh ngoài trời vào buổi trưa nắng gắt, bạn phải chụp với tốc độ cực nhanh và khép khẩu độ máy ảnh. Ánh sao yếu ớt không có đủ thời gian in lên nhũ tương phim và bầu trời mặt trăng trong các bức ảnh NASA không có ngôi sao nào là vì lý do đó.
Mặt khác, các chuyên gia cũng khẳng định rằng việc làm giả thước phim quay chậm mượt mà để phát sóng trực tiếp là điều hoàn toàn bất khả thi với công nghệ truyền hình thuở ấy.
Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều 21/4 tuyên bố gia hạn lệnh ngừng bắn hai tuần với Iran, chỉ vài giờ trước khi nó hết hiệu lực vào ngày 22/4. Truyền thông nhà nước Iran mô tả đây là "lệnh ngừng bắn đơn phương", bởi các quan chức ở Tehran chưa đưa ra thông báo chính thức nào về điều này.
Trái với những lệnh ngừng bắn trước đây, ông Trump cho hay Mỹ sẽ ngừng giao tranh "cho đến khi Iran gửi đề xuất đàm phán và các cuộc thảo luận kết thúc", đồng nghĩa nó không có hạn chót cụ thể. Ông cho biết Tư lệnh lục quân Pakistan Asim Munir và Thủ tướng Shehbaz Sharif đã đề nghị Mỹ hoãn tấn công Iran "cho đến khi các lãnh đạo và đại diện Iran có thể đạt được đề xuất thống nhất".
Động thái này gây bất ngờ, bởi chỉ vài giờ trước đó, ông Trump còn tuyên bố không muốn kéo dài lệnh ngừng bắn hai tuần, cảnh báo Mỹ sẽ tấn công quy mô lớn vào hạ tầng Iran nếu hai bên không đạt thỏa thuận.
Tuyên bố gia hạn lần này thận trọng hơn so với những phát ngôn cứng rắn trước đây của Tổng thống Trump trên mạng xã hội về Iran. Điều này cho thấy ông dường như muốn sớm kết thúc cuộc chiến đã gây xáo trộn kinh tế toàn cầu, có thể làm suy yếu sự ủng hộ từ cử tri Mỹ cho đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới, theo Brian Katulis, nhà nghiên cứu tại Viện Trung Đông, trụ sở tại Washington.
"Tổng thống Trump giờ đây đối mặt câu hỏi ông sẽ ứng phó thế nào với những khó khăn về kinh tế mà người dân Mỹ đang phải chịu, cũng như áp lực chính trị từ chính cử tri ủng hộ", ông Katulis nói với BBC. "Ông ấy vẫn chưa đưa ra được lời giải cho những vấn đề cốt lõi đang khiến cuộc khủng hoảng kéo dài".
Mỹ và Iran từng đàm phán khoảng 21 giờ tại thủ đô Islamabad của Pakistan hôm 11/4, nhưng không đạt được đồng thuận về các vấn đề then chốt, trong đó có quyền kiểm soát eo biển Hormuz và việc Iran có được tiếp tục làm giàu uranium hay không.
Tổng thống Trump đã ra lệnh phong tỏa các cảng biển của Iran từ ngày 13/4 để gây áp lực buộc Iran chấp nhận các điều khoản của thỏa thuận chấm dứt xung đột. Tuy nhiên, Iran không nhượng bộ, cáo buộc hành động của Mỹ là "vi phạm lệnh ngừng bắn", dọa đánh chìm tàu của Washington trên eo biển Hormuz.
Trước tình hình có dấu hiệu căng thẳng trở lại, Pakistan tuần qua đã nỗ lực thúc đẩy để Mỹ - Iran tham gia vòng đàm phán thứ hai. Islamabad đã chuyển cho Tehran các đề xuất mới từ Washington, nhân chuyến thăm của ông Munir đến Iran giữa tuần trước. Iran ngày 18/4 xác nhận đã tiếp nhận và đang xem xét các đề xuất mới, nhưng "chưa đưa ra phản hồi". Tehran nhấn mạnh "sẽ không đưa ra nhượng bộ nào, dù là nhỏ nhất".
Iran trước đó yêu cầu ông Trump dỡ bỏ lệnh phong tỏa cảng biển làm điều kiện tiên quyết để Tehran tham gia vòng đàm phán mới. Tổng thống Mỹ bác bỏ, nói ông chỉ thực hiện khi hai bên đạt thỏa thuận cuối cùng.
Loạt diễn biến khiến kế hoạch tổ chức vòng đàm phán thứ hai tại Islamabad rơi vào bất định. Kỳ vọng ban đầu cho thấy vòng đàm phán này có thể diễn ra sáng 22/4 tại Pakistan.
Đến chiều 21/4, Tổng thống Trump cùng đội ngũ cố vấn an ninh quốc gia tại Nhà Trắng đối mặt với một quyết định lớn: Làm gì tiếp theo với Iran.
Lệnh ngừng bắn hai tuần lúc đó sắp trôi qua, chuyên cơ Không lực Hai đã chờ sẵn trên đường băng căn cứ Andrews để chở Phó tổng thống Vance tới Pakistan. Nhưng phía Iran lúc đó hầu như im lặng hoàn toàn.
Các trợ lý hàng đầu của Tổng thống Trump cho rằng nguyên nhân chính khiến Tehran chưa phản hồi Washington là có sự rạn nứt trong tầng lớp lãnh đạo Iran hiện tại, CNN dẫn lời ba quan chức Mỹ.
Đánh giá này một phần dựa trên thông tin do phía Pakistan chuyển lại. Chính quyền Mỹ cho rằng phía Iran hiện chưa đạt được đồng thuận về lập trường, cũng như quyền hạn cho các nhà đàm phán trong những vấn đề then chốt như uranium.
Tuy nhiên, hãng thông tấn Tasnim của Iran bác bỏ nhận định này, khẳng định sự đoàn kết giữa chính quyền, quốc hội Iran, IRGC cũng như mọi thành tố khác của hệ thống chính trị đất nước là "chưa từng có tiền lệ". Theo Tasnim, thông tin về "sự rạn nứt" trong nội bộ Iran chỉ là ảo tưởng của phía Mỹ, dựa trên những nguồn tin "bịa đặt hoặc tự vẽ ra".
Một yếu tố bất định nữa ảnh hưởng tới triển vọng đàm phán là chưa rõ Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei có đưa ra chỉ đạo rõ ràng cho cấp dưới hay không. Kể từ khi nhậm chức hồi đầu tháng 3, ông Mojtaba Khamenei chưa xuất hiện trước công chúng lần nào và không đưa ra phản hồi chính thức về các đề xuất đàm phán của Mỹ.
Giữa bối cảnh đó, việc gia hạn lệnh ngừng bắn được coi là phương án phù hợp mà ông Trump có thể đưa ra để tránh nguy cơ xung đột tái bùng phát. Lựa chọn này còn giúp ông Trump không cần phải nhượng bộ Iran mà vẫn duy trì được khoảng lặng cho nỗ lực ngoại giao.
Theo Trita Parsi, đồng sáng lập Viện Quincy về Quản trị Nhà nước có trụ sở tại Mỹ, diễn biến này phản ánh đúng kịch bản có khả năng xảy ra cao nhất là hai bên không quay lại chiến tranh, nhưng cũng chưa thể đạt thỏa thuận, khi Iran vẫn kiểm soát eo biển Hormuz, còn Mỹ duy trì phong tỏa cảng biển nước này.
"Với tình thế hiện tại, ông Trump coi như đã đạt mục tiêu lớn nhất là thoát khỏi cuộc chiến, còn Iran vẫn chưa có được điều họ cần nhất là được dỡ bỏ trừng phạt", ông Parsi tiếp tục, cảnh báo tình thế này là "không ổn định".
Barbara Slavin, chuyên gia cấp cao tại Trung tâm Stimson, cho rằng tuyên bố gia hạn lệnh ngừng bắn của ông Trump là "một bước lùi" cần thiết để hai bên xác định đâu là điều có thể nhượng bộ trong tiến trình đàm phán.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 21/4 nói rằng Iran cần phải "vững bước chống lại bất công và các yêu cầu quá đáng" từ Mỹ, nhưng cũng chỉ ra rằng "việc kéo dài xung đột không mang lại lợi ích cho bất cứ ai, kể cả Iran lẫn đối thủ".
Thủ tướng Sharif đã gửi lời cảm ơn Tổng thống Trump, khẳng định Islamabad sẽ tiếp tục thúc đẩy các bên tìm kiếm thỏa thuận chấm dứt xung đột tại Trung Đông. Giới chức Mỹ kỳ vọng việc gia hạn ngừng bắn sẽ mở đường cho các cuộc đàm phán chi tiết hơn trong những tuần tiếp theo để hoàn thiện các điều khoản cụ thể.
Gregory Brew, chuyên gia phân tích cấp cao về Iran và thị trường dầu mỏ tại Eurasia Group, cho rằng các bên nên "từ bỏ những yêu cầu tối đa" và đưa ra tín hiệu thiện chí nào đó để cho thấy họ nghiêm túc trong việc tìm kiếm giải pháp. "Đàm phán có thể còn mơ hồ, nhưng ít nhất giao tranh sẽ không bùng phát trở lại ngay lập tức", ông viết trên mạng xã hội X.
Báo South China Morning Post đưa tin, ngày 14-4, cảnh sát thành phố Melaka (Malaysia) tuyên bố đang truy tìm một tài xế xe buýt 36 tuổi sau khi một đoạn video lan rộng trên mạng xã hội cho thấy anh vừa lái xe, vừa để một người phụ nữ ngồi trên đùi.
Theo ông Lee Robert, quan chức quản lý cảnh sát quận Jasin thuộc Melaka, vụ việc xảy ra vào khoảng 19h30 ngày 12-2 tại lối ra vào khu vực nghỉ dưỡng và giải trí Bemban.
Ông mô tả hành động của người lái xe là cực kỳ nguy hiểm, lưu ý rằng hành vi như vậy có thể làm suy giảm khả năng điều khiển xe và gây mất tập trung nghiêm trọng, tiềm ẩn rủi ro cho hành khách và những người tham gia giao thông khác.
Ông Lee nhấn mạnh: “Vụ việc này rất nghiêm trọng. Phương tiện giao thông công cộng là nơi mà người lái xe phải có kỷ luật và trách nhiệm cao”.
Ông cho biết cảnh sát đã kêu gọi cả người lái xe (đã kết hôn) và người phụ nữ xuất hiện trong đoạn video đến trình diện tại Phòng Điều tra và thực thi Luật Giao thông thuộc trụ sở cảnh sát quận Jasin để hỗ trợ điều tra.
Đoạn video trên mạng xã hội cho thấy người tài xế để một người phụ nữ ngồi trên đùi mình khi đang lái xe - Video: Facebook/Community Roda Johor - CRJ
Ông Lee cho biết vụ việc đang được điều tra theo Mục 42 (1) của Luật Giao thông đường bộ Malaysia năm 1987. Đạo luật này quy định mức án tù tối đa 5 năm và phạt tiền từ 5.000 ringgit (hơn 30 triệu đồng) - 15.000 ringgit (100 triệu đồng), cũng như tước quyền sở hữu hoặc xin giấy phép lái xe trong thời hạn tối thiểu 5 năm.
“Chúng tôi cũng muốn nhắc nhở công chúng tuân thủ luật giao thông và tránh những hành động có thể gây nguy hiểm đến tính mạng”, ông Lee chia sẻ.
