Theo TTXVN, phát biểu tại đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh giữ gìn văn hóa các dân tộc không chỉ là bảo tồn di sản, mà còn giữ gìn nền tảng tinh thần của xã hội, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo nên sức mạnh nội sinh cho phát triển đất nước bền vững.
Trong nền tảng đó, các già làng, trưởng bản, nghệ nhân, người có uy tín giữ vai trò đặc biệt quan trọng, không chỉ là những người lưu giữ ký ức cộng đồng, mà còn là điểm tựa tinh thần, là nơi hội tụ niềm tin, góp phần giữ vững sự ổn định và gắn kết từ cơ sở.
Những năm qua, công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các dân tộc đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, tạo chuyển biến tích cực cả về nhận thức và đời sống xã hội. Nhiều địa phương đã xuất hiện những mô hình, những cách làm rất thiết thực và giàu ý nghĩa.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ cần thẳng thắn nhìn nhận rằng sự nghiệp bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các dân tộc đang đứng trước nhiều khó khăn, thách thức mới, có những vấn đề mang tính lâu dài, tác động trực tiếp đến nền tảng phát triển bền vững của đất nước.
Đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, yêu cầu đặt ra là phát triển hài hòa giữa nâng cao đời sống và giữ gìn bản sắc, giữa hội nhập với tự chủ văn hóa.
Cần đặc biệt coi trọng vai trò chủ thể của cộng đồng, bởi chính người dân là chủ thể gìn giữ, thực hành và trao truyền các giá trị văn hóa. Chỉ khi văn hóa được nuôi dưỡng từ ý thức tự giác và niềm tự hào của mỗi người, mới có thể tồn tại, phát triển một cách bền vững.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tin tưởng các già làng, trưởng bản, nghệ nhân, người có uy tín sẽ tiếp tục phát huy vai trò đặc biệt quan trọng, góp phần giữ gìn bản sắc, củng cố khối đại đoàn kết và tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của đất nước.
Đồng thời mong muốn các nghệ nhân tiếp tục truyền dạy cho lớp trẻ, để tiếng nói, làn điệu dân ca, nghề truyền thống được nối dài trong đời sống hôm nay.
Cần quan tâm tạo điều kiện để văn hóa được thực hành trong đời sống, có không gian để gìn giữ và lan tỏa, để mỗi người dân, mỗi cộng đồng thực sự trở thành chủ thể của quá trình bảo tồn và phát triển văn hóa.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu cùng nhau giữ vững sự bình yên của bản làng, góp phần giữ ổn định từ cơ sở.
Bằng uy tín, bằng trách nhiệm và bằng tình cảm gắn bó với Nhân dân, các già làng, trưởng bản… tiếp tục nêu gương, vận động bà con không nghe theo những lời xúi giục sai trái, không vi phạm pháp luật, không để các yếu tố tiêu cực xâm nhập cộng đồng.
Giữ cho bản làng bình yên cũng chính là góp phần giữ vững sự ổn định chung của đất nước và cùng nhau đổi mới nếp nghĩ, cách làm để phát triển bền vững quê hương, đất nước.
Tiếp tục vận động bà con phát huy tinh thần tự lực, chủ động vươn lên, phát triển kinh tế gia đình, xóa bỏ hủ tục, xây dựng đời sống văn minh.
Bảo tồn văn hóa cần gắn chặt với phát triển sinh kế, nhất là du lịch cộng đồng, để người dân vừa gìn giữ bản sắc, vừa nâng cao thu nhập, từ đó tạo động lực lâu dài cho việc bảo tồn và phát huy văn hóa.
Phát triển không chỉ là có thêm cái mới, mà còn là giữ gìn và phát huy được những giá trị tốt đẹp vốn có của mình.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Chính phủ, các bộ, ngành và các cấp ủy, chính quyền địa phương tiếp tục quán triệt sâu sắc chủ trương của Đảng về phát triển văn hóa trong giai đoạn mới.
Coi đây là nhiệm vụ trọng tâm, gắn chặt với mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của địa phương, của đất nước.
Chính phủ cần tập trung hoàn thiện thể chế, chính sách về văn hóa theo hướng đồng bộ, sát thực tiễn.
Ưu tiên nguồn lực cho văn hóa cơ sở, nhất là vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, bảo đảm văn hóa thực sự đi vào đời sống, trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của xã hội…
Theo TTXVN, Bộ Nội vụ tiếp tục khẳng định về việc không có phương án hoán đổi ngày làm việc để kéo dài kỳ nghỉ lên 9 ngày trong dịp Giỗ Tổ Hùng Vương, lễ 30-4 và 1-5 trong năm 2026.
Trước đó, nhiều thông tin nêu rằng cán bộ, công chức, viên chức và người lao động có thể được nghỉ liên tục nhiều ngày dịp lễ Giỗ Tổ Hùng Vương, Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30-4) và Quốc tế lao động (1-5) năm 2026 thông qua việc hoán đổi ngày làm việc với ngày nghỉ hằng tuần.
Tuy nhiên, lãnh đạo Bộ Nội vụ cho biết cơ quan này không đề xuất phương án hoán đổi ngày làm việc để kéo dài kỳ nghỉ.
Trong công văn gửi các bộ, ngành và địa phương, Bộ Nội vụ thông tin lịch nghỉ Giỗ Tổ Hùng Vương, 30-4 và 1-5 được thực hiện theo đúng quy định của Bộ luật Lao động 2019.
Nội dung về việc hiện nay không có chủ trương điều chỉnh lịch nghỉ và Bộ Nội vụ cũng không đề xuất phương án hoán đổi ngày làm việc để kéo dài kỳ nghỉ. Như vậy, không có phương án hoán đổi để nghỉ liền 9 ngày trong dịp lễ sắp tới.
Bộ Nội vụ cũng đề nghị các bộ, ngành, địa phương tiếp tục thực hiện lịch nghỉ theo đúng quy định của Bộ luật Lao động 2019.
Do đó, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong khu vực Nhà nước được nghỉ liên tiếp 3 ngày, từ 25-4 đến 27-4 (trong đó có nghỉ bù ngày 27-4). Sau đó họ sẽ đi làm bình thường trong 2 ngày 28 và 29-4. Dịp 30-4 và 1-5, người lao động được nghỉ 4 ngày kéo dài từ 30-4 đến hết 3-5, trong đó có 2 ngày nghỉ lễ chính thức và 2 ngày cuối tuần.
Trước đó, ngày 9-4, Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam cho biết đã ghi nhận hơn 70.000 ý kiến đoàn viên, người lao động (đến 7h cùng ngày) về các phương án hoán đổi nghỉ bù dịp Giỗ Tổ Hùng Vương năm 2026.
Kết quả cho thấy khoảng 62% ủng hộ hoán đổi ngày nghỉ (trong đó 47,04% chia sẻ "rất mong muốn", còn 14,82% khác thể hiện "mong muốn").
Theo Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam, phần lớn có nhu cầu hoán đổi ngày nghỉ bù để kéo dài kỳ nghỉ, giúp người lao động có thêm thời gian nghỉ ngơi, tái tạo sức lao động và chăm lo gia đình.
Năm 2026, Giỗ Tổ Hùng Vương (mùng 10 tháng ba âm lịch, tức 26-4 dương lịch) diễn ra rất gần kỳ nghỉ 30-4 và 1-5, chỉ cách hai ngày làm việc. Nếu giữ nguyên lịch nghỉ bù theo quy định hiện hành, kỳ nghỉ sẽ bị chia nhỏ, xen kẽ ngày làm việc, gây bất tiện cho đoàn viên, người lao động.
Song, Bộ luật Lao động 2019 quy định khi ngày nghỉ hằng tuần trùng ngày nghỉ lễ, người lao động được nghỉ bù vào ngày làm việc kế tiếp. "Đây cũng là lý do mà đến nay, Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam vẫn chưa có văn bản kiến nghị với cơ quan có thẩm quyền về việc nghiên cứu hoán đổi ngày nghỉ bù", Tổng liên đoàn cho hay.
Ngày 8-4, Văn phòng UBND tỉnh Đắk Lắk cho biết đã có báo cáo đề xuất điều chỉnh mức hỗ trợ đối với cán bộ, công chức, viên chức và người lao động phải đi làm xa nhà sau sắp xếp đơn vị hành chính.
Theo đó, Văn phòng UBND tỉnh Đắk Lắk đã đề nghị Sở Tài chính tổng hợp, tham mưu UBND tỉnh trình HĐND tỉnh ban hành nghị quyết điều chỉnh chính sách theo hướng tăng mức hỗ trợ và kéo dài thời gian áp dụng, nhằm phù hợp hơn với thực tế.
Cụ thể, Văn phòng UBND tỉnh đề xuất nâng mức hỗ trợ tiền thuê nhà lên 4 triệu đồng/người/tháng và hỗ trợ đi lại lên 3 triệu đồng/người/tháng, nhằm tiệm cận chi phí thực tế.
Trước đó, nghị quyết của HĐND tỉnh Đắk Lắk quy định các chính sách hỗ trợ chi phí đi lại, thuê nhà ở và hỗ trợ một lần cho cán bộ đến công tác tại trung tâm hành chính sau sắp xếp. Việc triển khai đã góp phần ổn định bước đầu tổ chức bộ máy, tạo điều kiện để đội ngũ cán bộ yên tâm nhận nhiệm vụ tại địa bàn mới.
Tuy nhiên, theo Văn phòng UBND tỉnh Đắk Lắk, quá trình thực hiện đã bộc lộ nhiều khó khăn. Đáng chú ý, sau khi sắp xếp, nhiều cán bộ khu vực phía Đông (tỉnh Phú Yên trước đây) phải di chuyển quãng đường khoảng 200km để đến trung tâm hành chính tỉnh.
Đây được xem là một trong những trường hợp có khoảng cách đi làm xa nhất cả nước sau hợp nhất.
Trong khi đó, hạ tầng giao thông chưa đồng bộ, thời gian di chuyển kéo dài khiến chi phí đi lại tăng cao, ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe và hiệu quả công việc.
Cùng với đó, nhiều cán bộ phải thuê nhà tại nơi làm việc trong khi gia đình vẫn ở địa phương cũ, dẫn đến phát sinh chi phí "kép" như tiền thuê nhà, sinh hoạt cá nhân và chi phí duy trì gia đình. Mức hỗ trợ hiện hành 3 triệu đồng/tháng tiền thuê nhà và 2 triệu đồng/tháng tiền đi lại được đánh giá không còn phù hợp với mặt bằng giá hiện nay.
Việc công tác xa nhà cũng kéo theo nhiều hệ lụy về đời sống, khi cán bộ khó có điều kiện chăm sóc cha mẹ, việc nuôi dạy con cái bị gián đoạn, gia đình phải sống phân tán nhiều nơi.
Từ thực tế này, Văn phòng UBND tỉnh đề xuất nâng mức hỗ trợ tiền thuê nhà lên 4 triệu đồng/người/tháng và hỗ trợ đi lại lên 3 triệu đồng/người/tháng.
Trước đó, Sở Tài chính tỉnh Đắk Lắk đã có văn bản gửi các sở, ban, ngành và UBND các xã, phường đề nghị đánh giá việc triển khai Nghị quyết 02 năm 2025 sau gần 9 tháng thực hiện. Việc rà soát nhằm phục vụ công tác sơ kết, báo cáo UBND tỉnh trình HĐND tỉnh Đắk Lắk theo quy định.
Nhiều năm qua, cuộc sống của hàng chục hộ dân tại khu phố Hữu Chiến, phường Phú Tân, tỉnh Vĩnh Long (trước đây là huyện Phú Tân, tỉnh Bến Tre) bị đảo lộn bởi sự xuất hiện của xưởng sản xuất than gáo dừa nằm trên nhiều thửa đất nông nghiệp liền kề của bà N.T.T (ngụ TP.HCM). Các thửa đất này do 2 người nước ngoài đứng tên hợp đồng thuê đất với bà T., thời gian thuê 15 năm.
Theo phản ánh của người dân địa phương, xưởng sản xuất than gáo dừa này hoạt động bất kể ngày đêm. Khi xưởng hoạt động, những cột khói đen kịt, mùi nồng nặc và tiếng ồn chát chúa từ máy móc vang vọng ra hàng trăm mét, trở thành nỗi ám ảnh của bà con.
Bà N.T.T.N (58 tuổi) bức xúc: "Tiếng ồn từ máy móc là dữ lắm, ồn như máy chà lúa vậy. Mùa mưa thì khói nghẹt ống xả, tro xỉ bay tứ tung, rơi vãi khắp nhà cửa, vườn dừa. Chỉ cần lấy tay quẹt một cái trên sàn nhà hoặc chân không mang dép là bụi than bám đen thui luôn. Bởi vậy, nhà tôi phải đóng cửa quanh năm, phơi quần áo còn không được, đứa cháu nội ho sốt suốt, bỏ học hoài và phải định kỳ đi khám và điều trị bệnh phổi tại Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch ở TP.HCM. Báo chính quyền xuống nhưng rồi đâu lại vào đó".
Nhà gần xưởng sản xuất than gáo dừa, bà N.T.L.D (53 tuổi) cho biết ở đây ai cũng chung cảnh ngộ khổ sở vì ô nhiễm bụi than, thậm chí đứng trong nhà còn phải đeo khẩu trang. "Bà con nhiều lần kiến nghị, phản ánh và chính quyền nói công ty này hoạt động sai. Thế nhưng, càng ngày càng thấy nhà xưởng phát triển, tuyển thêm công nhân" - bà D. thở dài.
Và như thế, hơn 3 năm qua, hàng chục hộ dân ở cạnh xưởng sản xuất này phải sống trong cảnh "cửa đóng then cài" bởi bụi than bay tứ tung và tiếng động cơ ù tai.
Theo tài liệu PV Thanh Niên có được, Công ty TNHH SX-XNK Bách Gia (khu phố Hữu Chiến, phường Phú Tân, tỉnh Vĩnh Long) có tiền thân là Công ty TNHH Runtoo do bà N.T.D (ngụ tại địa phương) làm đại diện pháp luật. Sau khi người dân phản ánh, chính quyền địa phương kiểm tra xử phạt hành chính do sai phạm trong lĩnh vực đất đai và buộc tháo dỡ công trình trái phép, nhưng công ty chỉ đóng phạt chứ không tháo dỡ và tiếp tục sản xuất.
Năm 2024, Công ty Runtoo bị tuyên án phải trả nợ cho 2 khách hàng với tổng giá tiền hơn 1 tỉ đồng. Ngày 26.10.2024 (trước ngày thi hành án), Công ty Runtoo đã làm hợp đồng bán thanh lý toàn bộ tài sản cho bà N.T.N.A (ấp Kinh Cũ, xã Phong Nẫm, tỉnh Vĩnh Long). Ngày 29.10.2024, Công ty Runtoo đã liên hệ và được Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bến Tre (nay là Sở Tài chính tỉnh Vĩnh Long) chấp nhận thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Đến nay, vụ án này vẫn chưa thi hành án được.
Sau đó, bà N.T.N.A được Sở Kế hoạch - Đầu tư tỉnh Bến Tre (cũ) cấp đăng ký kinh doanh cho Công ty TNHH dừa Phượng Hoàng Bến Tre có địa chỉ tại nhà của bà ở ấp Kinh Cũ, xã Phong Nẫm. Thực tế, công ty không có bất cứ nhân sự, biển hiệu hay tài sản gì đặt tại nhà bà N.T.N.A mà hoàn toàn đặt tại địa điểm sản xuất - trên 5 thửa đất nông nghiệp liền kề ở khu phố Hữu Chiến.
Trao đổi với PV Thanh Niên, bà N.T.N.A khẳng định từ đầu tới cuối bà chỉ là công nhân bình thường làm việc tại xưởng sản xuất này. Toàn bộ hoạt động sản xuất và cả việc ký tên mua tài sản Công ty Runtoo và đứng tên người đại diện pháp luật của Công ty TNHH dừa Phượng Hoàng Bến Tre đều do 2 người nước ngoài - chủ thật sự của doanh nghiệp này chỉ đạo toàn diện.
"Sau khi thấy người dân phản ứng quá, chính quyền thì mời lên liên tục nên tôi sợ lắm. Và không cần sự đồng ý của 2 người nước ngoài là chủ công ty, tôi đã lên phường Phú Tân và được hướng dẫn các thủ tục làm việc với Sở Tài chính tỉnh Vĩnh Long để thôi vai trò người đại diện pháp luật, cho dừng trên giấy tờ về các hoạt động liên quan xưởng than và tôi cũng nghỉ làm công nhân cho 2 người nước ngoài này", bà N.T.N.A cho biết.
Thế nhưng, sau khi bà N.T.N.A rút, người dân tiếp tục phản ánh lên UBND phường Phú Tân rằng xưởng sản xuất than gáo dừa vẫn tiếp tục hoạt động. Kết quả kiểm tra hồi đầu tháng 4.2026 của UBND phường Phú Tân cho thấy, địa điểm kinh doanh này lại có giấy phép mới do Sở Tài chính tỉnh Vĩnh Long cấp với tên gọi Công ty TNHH SX-XNK Bách Gia, do một người Việt đứng tên. Công ty vẫn sản xuất như cũ và xả bụi than, gây tiếng ồn suốt ngày đêm khắp khu phố Hữu Chiến.
Theo UBND phường Phú Tân, suốt hơn 3 năm sản xuất tại các thửa đất nông nghiệp, dù pháp nhân và người đại diện pháp luật khác nhau nhưng điểm chung của xưởng sản xuất than gáo dừa này là sai phạm toàn diện: sử dụng đất sai mục đích, sản xuất không có giấy phép về môi trường, không phòng cháy chữa cháy, xây nhà xưởng sản xuất trên đất nông nghiệp, bị phạt và buộc tháo dỡ trả lại hiện trạng nhiều lần nhưng chẳng những không thực hiện mà còn mở rộng quy mô.
Một lãnh đạo UBND phường Phú Tân cho hay cơ quan này đã có văn bản gửi Điện lực Phú Túc không thống nhất ký kết hợp đồng mua bán điện với các pháp nhân mới và đề nghị ngưng cung cấp điện đối với các pháp nhân sản xuất than gáo dừa tồn tại trên các thửa đất của bà N.T.T.
UBND phường Phú Tân cũng có văn bản đề nghị Sở Tài chính tạm dừng cấp phép và phối hợp chặt chẽ với UBND phường để hậu kiểm cẩn trọng đối với các hồ sơ liên quan đến các thửa đất của bà T., nơi xưởng sản xuất than gáo dừa đang hoạt động.
Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chánh văn phòng, người phát ngôn của UBND tỉnh Vĩnh Long, khẳng định với PV Thanh Niên rằng ông sẽ tham mưu Chủ tịch UBND tỉnh để xem xét, chỉ đạo các cơ quan có liên quan báo cáo rõ quá trình hoạt động của pháp nhân này; đồng thời sẽ xử lý triệt để các sai phạm để đảm bảo môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch và trả lại không khí trong lành cho người dân khu phố Hữu Chiến.
