Tôi 30 tuổi, vợ cùng làm trong ngành IT. Với thu nhập gia đình khoảng 55 triệu một tháng, nghe có vẻ ổn nhưng sống ở Hà Nội, nuôi hai đứa con nhỏ, lại không có gia đình hai bên hỗ trợ, chỉ có người trong cuộc mới hiểu nó chật vật đến mức nào. Chúng tôi có hai bé gái, 2 tuổi và 4,5 tháng. Cả hai lần vợ tôi đều sinh mổ. Tôi vẫn còn nhớ rõ cảm giác đứng ngoài phòng mổ, vừa hồi hộp vừa lo lắng, vừa bất lực. Chờ đợi tin tức từ phòng mổ, tôi biết rằng việc sinh con chưa bao giờ là chuyện tự nhiên và đơn giản như nhiều người vẫn nói.
Sau mỗi lần sinh, vợ tôi mất rất nhiều thời gian để hồi phục. Những cơn đau kéo dài, vết mổ nhức buốt mỗi khi trở trời, rồi cả những đêm thức trắng vì con quấy khóc. Cuộc sống của chúng tôi từ ngày có con gần như bị đảo lộn hoàn toàn. Sáng dậy sớm, lo cho con lớn đi nhà trẻ, con bé thì bú, thay tã, dỗ ngủ. Ban ngày đi làm đã mệt, tối về lại tiếp tục “ca đêm” với con. Không có ông bà hai bên ở gần đỡ đần, mọi thứ đều do hai vợ chồng tự xoay xở. Có những hôm con ốm, hai vợ chồng phải thay nhau xin nghỉ làm đưa con đi viện. Có những đêm con khóc liên tục, hai đứa thay nhau bế mà mắt cay xè vì thiếu ngủ, vợ chồng stress vì cãi nhau, công việc áp lực, việc nhà chất đống và đủ thứ việc khiến chúng tôi rất mệt mỏi.
Ở Hà Nội, chi phí nuôi con không hề nhỏ. Tiền thuê nhà, tiền sữa, tiền bỉm, tiền học, tiền ăn uống… cứ thế đội lên từng tháng. Nhiều lúc tôi ngồi tính toán, thấy mình làm ra cũng không ít nhưng chẳng dư được bao nhiêu. Nhà thì vẫn ở thuê, mỗi tháng trừ tiền nhà đi là thấy áp lực rõ rệt. Việc mua nhà với giá nhà hiện tại, càng nghĩ càng thấy uất ức và bất lực. Nghĩ đến chuyện sinh thêm con, thật sự tôi không dám.
Trước khi sinh lần thứ hai, vợ chồng tôi đã có một cuộc nói chuyện rất nghiêm túc. Không phải là bốc đồng, mà là vì chúng tôi hiểu rõ khả năng của mình đến đâu. Hai đứa trẻ, hai vết mổ, một người vợ đã chịu quá nhiều đau đớn. Tôi không muốn cô ấy phải trải qua thêm lần nào nữa. Chúng tôi đã quyết định sẽ thực hiện triệt sản cho vợ trong quá trình mổ đẻ lần hai. Tuy nhiên trước khi lên bàn mổ, vợ đã bị mẹ vợ thuyết phục và không đăng ký triệt sản nữa. Tôi tuy không vui nhưng cũng không tiện nói vì đang giờ khắc quan trọng.
Vài tháng trôi qua và rồi một tối, vợ thủ thỉ vào tai tôi: “Anh ơi, hôm nào em đưa anh đi triệt sản nam nhé”. Tôi nghĩ một lúc rồi ừ một tiếng. Bản năng đầu tiên trong tôi thấy sợ hãi khi nghĩ tới đưa con dao vào chỗ đó và thực hiện thủ thuật. Sau đó tôi lên mạng tìm hiểu nghiêm túc về triệt sản nam, thực chất là một thủ thuật y khoa khá đơn giản. Bác sĩ sẽ cắt hoặc buộc ống dẫn tinh để tinh trùng không thể đi ra ngoài khi xuất tinh. Điều này không ảnh hưởng đến hormone nam, không làm giảm ham muốn, cũng không làm thay đổi khả năng sinh lý. Người đàn ông vẫn sinh hoạt bình thường, chỉ là không còn khả năng làm cho đối phương mang thai nữa.
Tôi chủ động tìm hiểu bệnh viện uy tín, đặt lịch khám và xong xuôi rồi tâm sự với vợ: “Anh tự đặt lịch đi triệt rồi, hôm đấy không cần vợ đi cùng đâu”. Vợ bất ngờ và mừng rỡ khi nghe được câu nói đó từ tôi. Lúc nói câu đó, tôi thấy mình thật dũng cảm. Trước đây, trong đầu tôi, chuyện kế hoạch hóa gia đình gần như mặc định là việc của phụ nữ. Nhưng nhìn lại, tôi thấy điều đó không công bằng. Vợ tôi đã mang thai, sinh con, chịu đau đớn cả thể xác lẫn tinh thần. Tôi muốn san sẻ một phần trách nhiệm đó.
Quy trình thực hiện cũng không quá phức tạp. Đến bệnh viện kiểm tra, lấy mẫu máu và xét nghiệm tinh dịch đồ, tôi chờ kết quả và đi thẳng tới phòng thực hiện tiểu phẫu. Quá trình diễn ra khoảng 30 phút, gây tê tại chỗ, tôi hoàn toàn tỉnh táo trong suốt thời gian thực hiện. Thực sự khi làm tôi cũng thấy khá lo sợ, nhưng trong đầu luôn nghĩ đến việc vợ mình đã hai lần mổ đẻ, tôi lại có thêm ý chí để kiên cường. Sau khi xong, tôi có thể tự xuống khỏi giường bệnh, đi mua thuốc và tự về nhà. So với việc triệt sản nữ, vốn là một ca phẫu thuật lớn hơn, rủi ro cao hơn, thì triệt sản nam nhẹ nhàng và an toàn hơn rất nhiều.
Hiện tại đã qua ba ngày, tôi không có cảm giác đau sau phẫu thuật, mọi sinh hoạt đều bình thường. Ngay sau khi về nhà từ bệnh viện, tôi gọi điện chia sẻ cho bố đẻ tôi. Ông im lặng một lúc lâu rồi hỏi: “Sao không hỏi ý kiến bố mà đã tự ý làm? Làm cái này có ảnh hưởng gì đến sinh lý không? Nhỡ rồi như con gà trống thiến thì sao?”. Tôi hiểu nỗi lo của ông. Với thế hệ của bố, chuyện “bản lĩnh đàn ông” gắn rất nhiều với khả năng sinh sản. Tôi phải giải thích rất kỹ rằng thắt ống dẫn tinh không làm giảm testosterone, không ảnh hưởng đến khả năng quan hệ. Nhưng tôi vẫn thấy ông chưa hoàn toàn yên tâm.
Mẹ vợ khi được vợ tôi thông báo thì buồn ra mặt. Bà không nói thẳng nhưng tôi biết bà mong có cháu trai. Đời bà đã có hai cô con gái, chịu đủ sự khinh rẻ từ nhà chồng, sống không được tôn trọng trong cái xã hội phong kiến. Bà không muốn điều đó lặp lại ở cô con gái nhỏ bà hết mực yêu thương. Hai đứa cháu gái của bà rất đáng yêu nhưng trong suy nghĩ của nhiều người lớn, vẫn còn đó mong muốn “có thằng cu nối dõi”. Khi nghe chúng tôi quyết định không sinh thêm, lại còn triệt sản, bà chỉ thở dài: “Thôi, tùy các con”. Bạn bè tôi thì chia thành hai “phe” khá rõ ràng. Phái nữ khi nghe chuyện thì tỏ ra rất ủng hộ, khen tôi là người đàn ông của gia đình. Có người còn nói thẳng với tôi: “Bạn như thế là quá tuyệt vời rồi, không phải ai cũng dám làm đâu”. Tôi biết họ nhìn thấy ở đó sự chia sẻ, sự trách nhiệm, một người đàn ông thương vợ yêu con.
Còn phái nam thì… thực tế hơn. Câu hỏi phổ biến nhất là: “Thế sau này có nối lại được không?” ,”Muốn có thêm con thì làm IVF có được không?”, Có đứa còn đùa: “Nhỡ sau này đổi ý thì sao?”. Tôi cũng đã được bác sĩ giải thích. Về lý thuyết, có thể nối lại ống dẫn tinh, nhưng không phải lúc nào cũng thành công và chi phí cũng không nhỏ. Nhưng tôi nghĩ, nếu mình đã quyết định thì phải chấp nhận và hiện tại tôi không hề có nhu cầu nối lại ống này nên cũng chưa thực sự quan tâm. Quyết định này, với tôi, không phải là sự hy sinh, mà là lựa chọn lý trí. Tôi nhìn vào thực tế cuộc sống của mình: áp lực tài chính, công việc, việc nuôi dạy con cái, sức khỏe của vợ. Hai đứa con là đủ để chúng tôi yêu thương, chăm sóc và cố gắng mang lại cho chúng một cuộc sống tốt nhất có thể.
Có những đêm tôi nằm suy nghĩ rất nhiều. Tôi nghĩ về chuyện sinh đẻ, về cách xã hội vẫn còn nặng nề tư tưởng “trọng nam khinh nữ”. Tôi thấy nhiều gia đình cố sinh thêm chỉ để có con trai, dù kinh tế không đủ, dù người phụ nữ phải chịu rủi ro sức khỏe. Cái suy nghĩ “phải có con trai nối dõi” dường như đã ăn sâu vào máu của nhiều người. Nhưng tôi tự hỏi: nối dõi là gì? Là cái họ, hay là cách mình sống, cách mình nuôi dạy con cái? Nhìn hai cô công chúa nhỏ của tôi, với tôi đó là tất cả. Tôi không thấy thiếu bất cứ điều gì chỉ vì mình không có con trai. Tôi cũng nghĩ rằng đã đến lúc đàn ông cần nhìn nhận lại vai trò của mình trong việc kế hoạch hóa gia đình. Không thể mãi để phụ nữ gánh hết: từ việc tránh thai, mang thai, sinh con, đến chịu những rủi ro sức khỏe. Nếu có những phương án an toàn, đơn giản hơn dành cho nam giới, tại sao không?
Cuộc sống của những người trẻ lập nghiệp ở Hà Nội như chúng tôi vốn đã đủ áp lực. Không có nhà, không có người thân bên cạnh, mọi thứ đều phải tự mình lo liệu. Trong hoàn cảnh đó, việc đưa ra những quyết định có trách nhiệm với bản thân, với vợ con là điều cần thiết. Tôi không biết quyết định của mình có đúng với tất cả mọi người hay không. Nhưng với tôi, ở thời điểm này, đó là lựa chọn hợp lý nhất. Và quan trọng hơn, đó là lựa chọn mà tôi và vợ cùng đồng thuận, cùng chịu trách nhiệm. Có lẽ, như thế là đủ. Cảm ơn mọi người đã đọc tới đây.
Gia đình tôi có năm người: ba mẹ chồng lớn tuổi, vợ chồng tôi và đứa con trai học lớp chín. Tôi sống ở quê, vợ chồng tôi đều dạy học. Nhà tôi thuộc diện khá giả dưới quê. Kể thêm về ông bà: ông 82 tuổi, bà 71 tuổi, đều có lương hưu. Nhìn bề ngoài, rất ổn phải không. Chồng tôi có một chị gái và ba mẹ chồng rất yêu thương chăm lo từng tí cho gia đình chị. Đáng nói là họ không thương cháu nội, nhưng hễ nói sẽ bị cho là tôi kiếm chuyện. Tôi rất ngột ngạt, biết rằng sẽ có va chạm khi sống chung nhưng thật sự rất quá đáng.
Ông bà hay bắt bẻ những chuyện rất nhỏ. Tôi đi dạy về vốn dĩ đã mệt. Tôi vẫn cảm thấy mình đối xử với bên chồng rất ổn. Lúc mới về làm dâu, tôi đều giúp đỡ chị chồng. Nhà chị cũng đi dạy. Đến mùa cắt lúa, khi rảnh tôi lại cân lúa giúp; có công có việc, tôi tiện đường đưa rước cháu đi học. Nhưng lâu dần thành thói quen, từ những chuyện vụn vặt ấy làm tôi ngột ngạt.
Ông bà không thích, càng không thương mẹ con tôi. Chồng không bênh vực vợ (cũng khó xử) nhưng anh hiền, chăm chỉ. Tôi vẫn luôn nhẫn nhịn, thậm chí ngay cả việc tôi đi dạy về, bà không nấu đồ ăn cho, bảo là mẹ không biết nấu gì nên chỉ làm cho ông bà ăn, tôi vẫn nín. Trong khi một tuần tôi dạy có 5 buổi, trừ hôm hội họp hoặc dạy tiết một buổi sáng tôi không làm kịp, còn lại đều chu toàn cơm nước, thịt cá mua sẵn trong tủ lạnh.
Đỉnh điểm là hôm rồi ông bệnh, tôi và chồng đang đợt hè nên cùng đi nuôi. Đến khi xuất viện về nhà, tôi nghĩ đơn giản là chỉ dọn dẹp nhà cửa, cơm nước cho ông mau lại sức. Nhưng sau đó một thời gian, mẹ chồng mới bắt lỗi tôi rằng: ở chung nhà mà không một lời hỏi han ông xem khỏe chưa? Tôi nói chung nhà ngày nào cũng thấy, thêm việc sáng nào mẹ cũng nói hôm nay ông ngủ ngon hay không, sáng nay nấu gì cho ông... tôi nghĩ vậy đã đủ.
Hoặc hôm kia chú chồng ghé thăm cụ, lúc đó tôi đã thay đồ đi dạy, đang gấp nên chỉ cầm chai nước lọc và đĩa bánh gạo ra mời và nói: "Chú ở nhà chơi với ba, con đi dạy". Chuyện bình thường, nhưng vài hôm sau mẹ chồng bắt lỗi: lâu lâu chú mới ghé mà tôi không pha được ly cà phê sữa (tôi ở miền Tây) nữa? Tôi có trả lời là con gấp đi dạy và đã có nước lọc rồi. Mẹ chồng giãy nảy lên không chịu, nói tôi không xem trọng gia đình chồng.
Và rất, rất nhiều chuyện lặt vặt khác khiến tôi ngột ngạt, ấm ức, cảm giác nặng nề vì không có tiếng nói chung. Mở miệng ra nói chuyện vài câu thôi cũng sẽ bị bắt bẻ hoặc nói kiểu không ưa. Khi nhà chị chồng có chuyện gì khó khăn hoặc bệnh, thế nào tôi cũng bị giận cá chém thớt.
Thậm chí khi được nâng lương trước hạn, tôi khoe với bà rằng con được lên lương, bà cũng chỉ ừ. Xong nói qua nói lại một hồi sẽ bảo: có người lươn lẹo hoặc nịnh nọt nên người ta được lên lương trước hạn, còn chị hai mày thiệt thà quá nên thua người ta. Tôi nói chuyện đó được đánh giá bằng thành tích thi đua mà, ai làm tốt mới được xét chứ. Bà giãy lên: cái trường mày khác, trường chị hai mày khác, biết gì. Mà không khoe thì khi bà hay, bà lại nói là chúng mày trong nhà mà giấu giếm.
Những chuyện tuy nhỏ nhưng làm cho tinh thần tôi rất mệt mỏi, luôn trong trạng thái suy nghĩ từ lời ăn tiếng nói xem có bị bắt lỗi không, rồi sẽ bị bắt lỗi lúc nào. Có thể tôi có cái sai nhưng thật sự rất mệt. Buông bỏ, không chú ý thì tôi chưa làm được; mà ra riêng ông bà không cho và thấy bỏ ông bà cũng không ổn.
Tâm sự với chị chồng, chị lại càng làm cho bà ghét tôi thêm. Có lúc bà chừa cho tôi có một chén cơm, ăn không đủ. Tôi có nói là nấu nhiều chút thì bà càng giãy lên. Trời ơi, riết phải nhìn sắc mặt mà sống. Đôi lúc tôi thấy ít quá, nấu thêm mì, bà hầm mặt không vui; còn ghé quán ăn về không ăn cơm nhà, bà bảo đi ăn quán ăn đình.
Chưa kể ba chồng còn bắt bẻ tôi đủ thứ: tôi nói chuyện hơi rôm rả, lớn tiếng thì nói cô giáo mà nói chuyện vậy; tôi im lặng lại nói khó khăn, không giao tiếp dòng họ, tự cao; nấu ăn lỡ rớt đồ, tiếng kêu lớn, ông bảo đi dạy về dằn mâm ai vậy; chặt củi chẻ to ông cũng nói... Cho nên từ những chuyện bé xíu hàng ngày nhưng tôi rất mệt, cảm giác áp lực. Mọi người có cách nào giúp tôi buông bỏ đầu óc, nghe tai này lọt qua tai kia không?
Tôi là độc giả lâu năm của chuyên mục Tâm sự. Sau khi đọc bài "Bài học tôi nhận ra được sau một năm ly hôn", tôi nhận thấy có nhiều điểm khá giống với hoàn cảnh gia đình mình. Tôi xin chia sẻ câu chuyện, mong nhận được góc nhìn khách quan để tránh những quyết định dẫn đến hối tiếc sau này.
Tôi 35 tuổi, vợ 31 tuổi, kết hôn được hai năm, chưa có con. Cả hai đến với nhau khi đã khá chín chắn, cảm thấy nhiều điểm phù hợp nên quyết định lập gia đình. Tuy nhiên, yêu và sống chung là hai chuyện rất khác. Khi về chung một nhà, nhiều vấn đề bắt đầu xuất hiện.
Thứ nhất, về cách xử lý mâu thuẫn: tôi và vợ đều có cái tôi cao. Khi bất đồng quan điểm, tôi thường chọn cách im lặng, lắng nghe, hạn chế phản bác để tránh xung đột leo thang. Ngược lại, vợ luôn muốn giải quyết ngay, không chấp nhận thua cuộc và luôn phải là người đúng. Những lần tranh cãi thường rất căng thẳng vì vợ hay dùng từ ngữ gây tổn thương và thiếu tôn trọng tôi như: hèn, nhu nhược, không tử tế... Tôi đã nhiều lần chọn thời điểm vui vẻ, tạo không gian riêng (quán cà phê, du lịch...) để góp ý và chia sẻ. Tuy nhiên, mọi việc chỉ cải thiện trong thời gian ngắn rồi đâu lại vào đó. Các vấn đề gốc rễ hiếm khi được giải quyết đến nơi đến chốn vì vợ khó lắng nghe và luôn muốn giữ thế thắng trong tranh luận.
Thứ hai, về quan điểm tài chính: Tôi là người cẩn trọng, có xu hướng lập kế hoạch tiết kiệm và chuẩn bị cho tương lai. Tôi ưu tiên tích lũy, dự phòng rủi ro. Vợ lại có quan điểm thoải mái hơn, cho rằng "tiền làm ra để tiêu, miễn hiện tại vui vẻ". Vợ cũng có tiết kiệm nhưng rất nhỏ và chủ yếu phụ thuộc bảo hiểm sức khỏe và phần thưởng để ra. Vợ đang nuôi em trai và học thêm thạc sĩ cũng là một khoản chi phí trong gia đình.
Thứ ba, về quan điểm hưởng thụ: Tôi hướng đến cuộc sống đơn giản, tiện lợi; ưu tiên dùng tiền để đầu tư cho tri thức và các mục tiêu dài hạn, hưởng thụ ở mức vừa phải. Vợ hướng nhiều hơn đến trải nghiệm, du lịch, làm mới bản thân. Điều này không sai nhưng việc lập kế hoạch và cân đối tài chính chưa phù hợp, dẫn đến áp lực lâu dài.
Thứ tư, về thu nhập và tài sản: Thu nhập của hai vợ chồng tương đương nhau, khoảng hơn 2x triệu mỗi tháng. Trước hôn nhân, tôi có một căn chung cư nhỏ; vợ không có tài sản riêng (do quan điểm dùng tiền cho việc cá nhân). Tôi tôn trọng điều này và không thấy vấn đề. Sau hôn nhân, chúng tôi góp tiền mua một chiếc ôtô để vợ đi làm, phần tôi đóng góp nhiều hơn vì đã có tài sản trước đó; phần còn lại trả góp. Tuy nhiên, vợ thường chê căn chung cư của tôi nhỏ, xa trung tâm, kẹt xe và chê dân cư nhà tôi ở thu nhập thấp làm vợ không thoải mái.
Thứ năm, về đối nội đối ngoại: Vợ mong muốn về thăm nhà ngoại thường xuyên (khoảng hai lần mỗi tháng). Việc về nhà nội, chỉ khi tôi về vợ mới đi cùng. Khi về nhà nội, vợ gần như không phụ giúp việc gì, luôn giữ tâm thế là khách. Vợ khó hòa hợp với bố mẹ tôi, hay cảm thấy bị soi xét, dạy dỗ kiểu bóng gió nên thường không ở lại quá hai ngày.
Thứ sáu, về việc nhà và hỗ trợ gia đình: Công việc của vợ theo giờ hành chính, còn công việc của tôi linh hoạt hơn dù thỉnh thoảng phải đi công tác. Tôi thường về nhà sớm và chủ động làm nhiều việc nhà như nấu ăn, dọn dẹp, giặt giũ... nhiều hơn vợ.
Thứ bảy, hiện trạng hôn nhân: Hiện tại, chúng tôi đang rơi vào trạng thái khủng hoảng và xa cách. Nhiều lúc tôi muốn buông tay, không phải vì hết yêu, mà vì cảm giác không được tôn trọng; khác biệt sâu sắc về quan điểm sống và giá trị gia đình; thiếu công bằng trong đối xử; các vấn đề gốc rễ không được giải quyết. Mỗi khi xảy ra mâu thuẫn, vợ thường chọn cách ôm ấp, thể hiện tình cảm để làm lành. Tuy nhiên, những nguyên nhân cốt lõi phía sau gần như không thay đổi.
Tôi thật sự băn khoăn: vợ đang thay đổi hay do tôi nghĩ quá nhiều? Trong hoàn cảnh này, tôi nên tiếp tục cố gắng hay dừng lại để cả hai không tổn thương thêm?
Mười năm hôn nhân, tôi từng nghĩ cuộc sống gia đình như mặt hồ phẳng lặng, nhưng chính sự bình lặng ấy lại khiến tôi nảy sinh sự ích kỷ. Ở tuổi tứ tuần, tôi đã để bản thân trượt dài vào một mối quan hệ sai trái với cô gái trẻ kém 20 tuổi. Ban đầu, tôi chỉ coi đó là một cuộc dạo chơi, một sự đổi chác giữa tình cảm và vật chất để tìm lại chút cảm giác tươi mới của tuổi trẻ.
Thế nhưng "lửa gần rơm lâu ngày cũng bén", sự quan tâm của cô ấy khiến tôi dần lún sâu, để rồi bóng dáng của người thứ ba bắt đầu làm lung lay mái ấm mà tôi đã mất 10 năm vun vén. Cái kim trong bọc lâu ngày cũng lòi ra, vợ tôi phát hiện ra mối quan hệ kéo dài 6 tháng ấy. Mọi thứ trong tôi sụp đổ, không có sự tha thứ, không có cơ hội sửa sai, cô ấy chọn cách ly hôn nhanh chóng trong sự đau đớn tột cùng.
Bi kịch chưa dừng lại ở đó, giữa lúc chao đảo vì gia đình tan vỡ, tôi lại biết mình bị bệnh hiểm nghèo. Trong giây phút sinh tử, tôi hiểu sâu về hai chữ "gia đình". Không muốn làm gánh nặng, cũng không muốn nhận sự thương hại, tôi để lại toàn bộ tài sản cho vợ nuôi con, rồi một mình thuê nhà, tự làm, tự chăm sóc bản thân, tự vượt qua bệnh tật. Trớ trêu thay, khi tôi đẩy mọi người ra xa, cô gái trẻ kia lại thể hiện tình yêu mãnh liệt hơn bao giờ hết. Cô ấy muốn ở bên bù đắp, muốn cùng tôi đi qua những ngày tháng khó khăn. Thế nhưng tôi hiểu mình không thể chọn cô ấy. Sự hiện diện của cô ấy là minh chứng cho sai lầm lớn nhất đời tôi, tôi cũng không thể ích kỷ để một cô gái còn cả tương lai phía trước gắn bó với mình.
Trong sự bế tắc khi bị tôi từ chối, cô gái ấy đã làm một việc mà tôi không ngờ tới, tìm gặp vợ tôi. Cô ấy thành khẩn xin lỗi và khóc nghẹn, van nài vợ hãy cứu lấy cuộc đời tôi. Biết chuyện, vợ và gia đình hai bên đã không bỏ mặc tôi. Vợ, người tôi từng làm tổn thương sâu sắc, đã mở rộng vòng tay, bảo tôi về nhà để được chăm sóc. Vợ chọn cách gác lại nỗi đau để giữ lấy cha cho con mình, giữ lấy người bạn đời dù từng lầm lỗi.
Giờ đây, được vợ chăm sóc tận tình, tôi thấy cuộc đời mình giống như thước phim đầy sóng gió. Tôi đã đi một vòng tròn lớn, phạm phải những sai lầm tai hại, để rồi nhận ra bến đỗ duy nhất luôn chờ đợi mình chính là gia đình. Cảm ơn đời đã cho tôi cơ hội để quay về, dù là trong những ngày tháng chống chọi với bệnh tật.