Hành trình ấy không phải mới bắt đầu, mà đã âm thầm diễn ra từ lâu, xuất phát từ đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, từ trách nhiệm thiêng liêng của Đảng, Nhà nước và nhân dân trong việc đi tìm những người hùng chưa trở về.
Không phải ngẫu nhiên mà Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ chọn Thành cổ Quảng Trị để tổ chức lễ phát động. Bởi nơi đây từng được ví là “nghĩa trang không mộ bia” lớn nhất cả nước, nơi nằm lại của các anh hùng liệt sĩ…
Đã rất nhiều lần, khi đặt chân đến Thành cổ Quảng Trị, tôi cố để trong đầu mình thôi văng vẳng những câu hát của nhạc sĩ Tân Huyền: Cỏ non Thành cổ một màu xanh non tơ/Nào có ai ngờ nơi đây một thời máu đổ…, nhưng chưa bao giờ làm được. Nhìn những thảm cỏ xanh mọc tràn ra cả lối đi, phất phơ theo từng đợt gió thổi từ bờ sông Thạch Hãn, lòng chợt tự hỏi: liệu có nơi nào cỏ xanh hơn mảnh đất này?
Quá khứ đã lùi xa, khi máu đã tan trong nước, xương đã quyện vào đất, bước trên những mét đất này giờ chỉ còn thấy màu cỏ xanh. Khu di tích được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt vào năm 1994. Do phải gánh chịu khối lượng bom đạn khổng lồ (riêng trận chiến Thành cổ được ước tính hứng chịu lượng bom tương đương sức công phá của nhiều quả bom nguyên tử), sau ngày hòa bình lập lại, nơi đây chỉ còn dấu tích của một số đoạn thành, lao xá, cổng tiền, cổng hậu…
Cách Thành cổ không xa là dòng sông Thạch Hãn, nơi những câu thơ của nhà thơ Lê Bá Dương dường như đã khắc sâu vào tâm khảm bao người: Đò lên Thạch Hãn, ơi… chèo nhẹ/ Đáy sông còn đó, bạn tôi nằm/Có tuổi hai mươi thành sóng nước/Vỗ yên bờ, mãi mãi ngàn năm.
Ở Thành cổ, người ta bảo rằng mỗi nhát cuốc cũng có thể chạm phải hài cốt liệt sĩ. Vì thế, hầu như không có gia đình nào ở vùng đất này không lập bàn thờ vọng, bái vọng vong linh các anh hùng liệt sĩ, những người vì hoàn cảnh mà chưa được tìm thấy, chưa được trở về với gia đình hay chưa được nằm cạnh đồng đội nơi nghĩa trang linh thiêng.
Ở đây, cứ vào các dịp 30.4, 27.7, 2.9 và những ngày cận tết, người ta lại tìm thấy di hài của các anh. Bà con vẫn nói với nhau rằng các anh “về”. Càng vào những ngày kỷ niệm, các anh lại “về” nhiều hơn, để những người đang sống nhận ra, quy tập, cất bốc và an táng các anh chu toàn.
Gần đây nhất, vào tháng 9.2025, trong quá trình cải tạo khuôn viên di tích lịch sử Trường Bồ Đề (khu phố 3, phường Quảng Trị), lực lượng chức năng đã phát hiện và quy tập được 2 hài cốt liệt sĩ. Sau khi nhận thông tin, Đội tìm kiếm hài cốt 584 (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị) lập tức có mặt tại hiện trường. Các hài cốt được chôn sâu khoảng 60 cm, bọc trong tăng võng của bộ đội, cùng nhiều di vật như xẻng bộ binh, mũ cối, hộp tiếp đạn AK… Đây là khu vực gắn liền với chiến dịch Thành cổ Quảng Trị năm 1972.
Sau đó không lâu, cơ quan chức năng tiếp tục tìm thấy 32 hài cốt liệt sĩ trong khu vực khu di tích quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị. Cụ thể, từ ngày 14.9 – 16.10.2025, trong quá trình tu bổ, tôn tạo các hạng mục tại đây, đơn vị thi công phát hiện nhiều di vật của bộ đội. Chính quyền địa phương đã báo cáo UBND tỉnh và Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh để tổ chức khảo sát, tìm kiếm. Kết quả, Đội 584 đã quy tập được 32 hài cốt liệt sĩ cùng nhiều di vật như mũ cối, xẻng bộ binh, hộp tiếp đạn AK…
Toàn bộ hài cốt sau đó được quàn tại Nhà tiếp đón khu di tích quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị. Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh phối hợp với cấp ủy, chính quyền và các đoàn thể địa phương tổ chức hương khói, bảo quản chu đáo trước khi an táng.
Thêm 34 hài cốt liệt sĩ được tìm thấy trong khu vực Thành cổ là thêm những mảnh ký ức thiêng liêng được nối lại. Mỗi hài cốt, mỗi di vật được trao trả là một sự trở về – trở về với đồng đội, với quê hương trong sự mong ngóng của người thân.
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng trận chiến 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị năm 1972 vẫn in đậm trong tâm khảm nhiều thế hệ. Nơi đây đã trở thành vùng đất linh thiêng, thấm đẫm máu xương của hàng vạn người con trên khắp mọi miền đất nước.
Dưới lớp cỏ xanh hôm nay, vẫn còn đó biết bao linh hồn chưa trở về với quê hương, gia đình. Công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ vì thế trở thành hành trình tri ân sâu sắc đối với những người đã anh dũng hy sinh. Trên từng tấc đất Thành cổ, dấu tích chiến tranh vẫn còn hiện hữu. Công việc tìm kiếm chưa bao giờ ngơi nghỉ. Đó không chỉ là trách nhiệm với quá khứ, mà còn là lời tri ân đối với những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Trung tá Nguyễn Trung Thành, Phó đội trưởng Đội quy tập hài cốt liệt sĩ 584, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị, chia sẻ: “Tìm được hài cốt liệt sĩ ở khu vực này, chúng tôi rất xúc động. Đây vừa là nhiệm vụ, vừa là trách nhiệm để đền đáp công lao của các liệt sĩ đã hy sinh bảo vệ Tổ quốc…”. Trong quá trình tìm kiếm không ngơi nghỉ đó, từng lớp đất được bóc tách cẩn trọng. Những di vật của người lính giải phóng quân vẫn còn nằm bên các anh, gần như nguyên vẹn. Mỗi di vật không chỉ là vật chứng, mà còn là minh chứng cho lịch sử, cho sự anh dũng của các thế hệ đi trước…
Dưới lớp cỏ non Thành cổ, vẫn còn những linh hồn bất tử nằm lại, nhắc nhở chúng ta về một thời hoa lửa không thể nào quên. Công tác tìm kiếm hài cốt liệt sĩ vẫn tiếp tục, với “500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” và lâu hơn nữa, như một hành trình tri ân không dừng lại, như niềm tin rằng ngày trở về của các anh sẽ không còn xa.(còn tiếp)
Đài khí tượng thủy văn Nam Bộ cho biết trong tháng 4, nhiệt độ tại miền Nam có xu hướng tăng thêm, nắng nóng lan rộng nhiều nơi.
Nhiệt độ trung bình tháng 4 tăng so với tháng 3, phổ biến xấp xỉ đến cao hơn trung bình nhiều năm. Nhiệt độ cao nhất từ 32-35 độ C, miền Đông Nam Bộ có nơi 36-39 độ C.
Tuy vậy trong tháng 4 mưa cũng có xu hướng tăng hơn, khi dần tiến vào giai đoạn chuyển mùa (đầu tháng 5).
Tổng lượng mưa tháng 4 tăng so với tháng 3. Số ngày mưa khoảng 6-12 ngày, riêng khu vực Lâm Đồng 10-15 ngày.
Thời tiết nắng nóng và mưa bất chợt tạo sự xáo trộn mạnh trong khí quyển. Cảnh báo khả năng xuất hiện các hiện tượng thời tiết nguy hiểm và khả năng tác động đến môi trường, điều kiện sống, cơ sở hạ tầng, các hoạt động kinh tế, xã hội.
Trong giai đoạn đầu tháng 4, nắng nóng tiếp tục xảy ra diện rộng ở khu vực miền Đông, có nơi nắng nóng gay gắt, miền Tây nắng nóng.
Nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-37 độ C, có nơi trên 37 độ C. Dự báo nắng nóng trên khu vực Nam Bộ tiếp tục kéo dài trong nhiều ngày tới. Cấp độ rủi ro thiên tai do nắng nóng ở cấp 1.
Do ảnh hưởng của nắng nóng, độ ẩm không khí thấp nên có nguy cơ xảy ra cháy nổ, hỏa hoạn ở khu vực dân cư và cháy rừng. Ngoài ra, nắng nóng còn có thể gây mất nước, kiệt sức, đột quỵ do sốc nhiệt đối với cơ thể người khi tiếp xúc lâu với nhiệt độ cao.
Sáng 7.4, Trạm Chăn nuôi và Thú y khu vực 2 (thuộc Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP.HCM) phối hợp Công an phường Tân Thới Hiệp cùng các đơn vị liên quan tiến hành kiểm tra đột xuất 2 cơ sở giết mổ heo không phép nằm sâu trong hẻm đường Hương lộ 80.
Trước đó, qua công tác nắm địa bàn, lực lượng chức năng phát hiện một lô heo được vận chuyển từ tỉnh khác vào TP.HCM, đưa về tiêu thụ tại 2 điểm giết mổ không phép trong khu dân cư. Đây là khu vực hẻm nhỏ, sâu, dân cư chủ yếu là người nhập cư. Cơ sở có tính cảnh giác cao, chỉ cần xuất hiện người lạ, thông tin nhanh chóng lan ra khiến việc tiếp cận, kiểm tra gặp nhiều khó khăn.
Khoảng 7 giờ cùng ngày, tổ công tác quyết định ập vào kiểm tra đột xuất cả 2 điểm. Tại hiện trường, lực lượng chức năng bắt quả tang hoạt động giết mổ heo đang diễn ra. Cụ thể, tại lò thứ nhất có tổng cộng 14 con heo, trong đó 1 con đang bị giết mổ, xẻ thịt. Tại lò thứ hai, lực lượng ghi nhận 10 con heo, gồm 2 con đang bị giết mổ và 8 con còn sống.
Ghi nhận tại hiện trường cho thấy điều kiện chăn nuôi và giết mổ tại 2 cơ sở đều ở mức báo động. Khu vực nuôi nhốt heo được dựng tạm bợ bằng các tấm tôn cũ và khung sắt hoen gỉ, tạo thành những ô chuồng chật hẹp, ẩm thấp. Nền xi măng phủ đầy chất bẩn, nước thải đọng lại, bốc mùi hôi nồng nặc.
Nhiều con heo bị nhốt chen chúc trong không gian kín, một số được đánh dấu bằng sơn trên thân nhưng không có bất kỳ dấu hiệu nhận diện kiểm dịch nào. Điều này cho thấy nguồn gốc đàn heo chưa được xác minh rõ ràng, tiềm ẩn nguy cơ cao về dịch bệnh.
Không chỉ dừng lại ở khâu nuôi nhốt, toàn bộ hoạt động giết mổ heo cũng diễn ra trong môi trường không đảm bảo vệ sinh. Heo bị xử lý ngay trong khu chuồng, không có khu giết mổ riêng biệt, không tuân thủ quy trình kiểm soát thú y. Người thực hiện chủ yếu thao tác thủ công, thiếu trang bị bảo hộ như găng tay, khẩu trang, làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm chéo và mất an toàn lao động.
Sau khi giết mổ, thịt heo được chuyển sang khu sơ chế trong điều kiện hết sức sơ sài. Các tảng thịt được đặt trực tiếp trên bàn kim loại giữa không gian hở, không có che chắn, dễ bị ruồi nhặng và côn trùng xâm nhập. Dưới nền nhà, máu và nước thải chảy tràn, đọng thành vũng, trong khi hệ thống thoát nước gần như không được đầu tư.
Đáng chú ý, khu vực sản xuất không được tách biệt với không gian sinh hoạt. Trong cùng một khuôn viên, xe máy và các vật dụng cá nhân được bố trí lộn xộn. Sự thiếu phân tách giữa khu sạch – bẩn, khu sản xuất – sinh hoạt cho thấy hoạt động mang tính tự phát, không tuân thủ bất kỳ quy chuẩn an toàn nào.
Làm việc với cơ quan chức năng, các chủ cơ sở khai nhận toàn bộ số heo được thu mua từ tỉnh Tây Ninh. Tuy nhiên, tại thời điểm kiểm tra, các chủ lò không xuất trình được giấy tờ chứng minh nguồn gốc xuất xứ cũng như giấy chứng nhận kiểm dịch động vật theo quy định. Ngoài ra, cả 2 cơ sở đều không có giấy đăng ký kinh doanh, hoạt động giết mổ diễn ra tại địa điểm chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép, không đảm bảo điều kiện vệ sinh thú y.
Theo ghi nhận, các hành vi vi phạm bao gồm: không đăng ký thành lập hộ kinh doanh; giết mổ động vật tại địa điểm không được phép; không đảm bảo điều kiện vệ sinh thú y đối với trang thiết bị, dụng cụ và nguồn nước; không có giấy chứng nhận kiểm dịch động vật và sản phẩm động vật; chưa chứng minh được nguồn gốc xuất xứ đàn heo.
Đối với số heo đã giết mổ, đoàn kiểm tra lập biên bản và tiến hành tiêu hủy theo quy định. Số heo còn sống được lập biên bản, chuyển về Trạm kiểm dịch động vật Hóc Môn để lưu giữ, chờ kết quả xét nghiệm.
Trường hợp kết quả cho thấy đàn heo không nhiễm bệnh, cơ quan chức năng sẽ hoàn trả cho chủ và đưa vào cơ sở giết mổ hợp pháp để xử lý. Nếu phát hiện dịch bệnh, các cá nhân liên quan sẽ tiếp tục bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.
Khoảng 17h, trời đổ mưa lớn, căn nhà của bà Đoàn Thị Bích (56 tuổi, ngụ đường Lý Thái Tổ, phường 2) bị gió lốc cuốn bay phần mái rộng khoảng 30 m2. Thời điểm xảy ra sự việc, trong nhà có người nhưng may mắn không ai bị thương.
"Gió thổi mạnh, mái tôn rung lên bần bật rồi bị cuốn bay chỉ trong chốc lát", bà Bích kể, cho biết đã hoảng hốt chạy ra ngoài trú tạm.
Theo ghi nhận, lốc xoáy khiến ít nhất 8 căn nhà tại phường 1 và phường 2 bị tốc mái, trong đó 4 căn hư hỏng hoàn toàn, các căn còn lại bị thiệt hại một phần. Một số nhà lưới phục vụ sản xuất của người dân cũng bị sập. Nhiều vật dụng trong nhà bị gió cuốn văng, hư hỏng.
Gió giật mạnh cũng làm hàng loạt cây xanh trên các tuyến Lý Thường Kiệt, Hoàng Văn Thụ và khu vực Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao phường 1 gãy đổ, chắn ngang đường, gây ùn ứ cục bộ. Một số biển quảng cáo, mái che ven đường cũng bị hất tung.
Chính quyền địa phương cho biết chưa ghi nhận thiệt hại về người, song đang tiếp tục thống kê mức độ thiệt hại về tài sản. Lực lượng quân sự, công an và đoàn viên thanh niên được huy động hỗ trợ người dân di dời tài sản đến nơi an toàn, gia cố, lợp lại mái nhà tạm thời.
Công tác cắt dọn cây xanh gãy đổ được triển khai khẩn trương để sớm thông đường, bảo đảm an toàn giao thông. Đến 19h30 cùng ngày, các lực lượng vẫn tiếp tục hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả, ổn định cuộc sống.
