Sau hatchback 5 cửa, ô tô sedan tại Việt Nam cũng đang bước vào giai đoạn thoái trào khi không còn giữ được sức hút như những năm trước đây. Trong khi nhu cầu đối với dòng xe SUV, crossover, MPV hay bán tải ngày càng gia tăng, dòng xe sedan lại cho thấy phong độ hoàn toàn trái ngược. Bất chấp sức mua trên thị trường ô tô đang hồi phục, lượng tiêu thụ ô tô sedan tiếp tục sụt giảm trong quý 1/2026.
Số liệu được PV Thanh Niên tổng hợp từ Báo cáo bán hàng của Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) cho thấy, sau quý 1/2026 người Việt đã mua sắm tổng cộng 7.061 xe sedan các loại, giảm gần 900 xe, tương đương hơn 11% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây được xem là kết quả bán hàng theo quý thấp nhất của dòng ô tô sedan tại Việt Nam trong những năm gần đây.
Đáng lo ngại hơn, khi doanh số hầu hết các dòng xe như SUV, crossover, MPV hay bán tải đều ghi nhận sự tăng trưởng, chỉ có lượng tiêu thụ ô tô sedan sụt giảm. Cụ thể, theo VAMA doanh số dòng SUV đạt 21.032 xe, tăng hơn 32%; dòng xe crossover cũng đạt tới 9.191 xe, tăng gần 39%; dòng MPV đạt 13.208 xe, tăng 14,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Ngay cả dòng xe bán tải dù đối mặt với hàng loạt khó khăn vẫn đạt mức tăng trưởng gần 23% với tổng cộng 7.039 xe bán ra trong quý 1/2026.
Kết quả này chưa bao gồm doanh số của Hyundai do Liên doanh Hyundai Thành Công (HTV) lắp ráp, phân phối tại Việt Nam cũng như VinFast hay một số thương hiệu xe Trung Quốc, xe sang… Tuy nhiên, phần nào cho thấy sự thay đổi, dịch chuyển rõ rệt về thị hiếu tiêu dùng ô tô của người Việt. Nhu cầu mua sắm ô tô ngày càng tăng nhưng người Việt đang dần giảm sự quan tâm với dòng xe sedan để hướng sự lựa chọn sang các dòng xe SUV, crossover, MPV… vố đa dụng, thiết kế rộng rãi và chở được nhiều hơn.
Không chỉ dòng ô tô sedan nói chung, nhiều phân khúc như sedan hạng B, sedan hạng C hay sedan hạng D… cũng đang sụt giảm doanh số trong bối cảnh sức mua trên thị trường ô tô tăng trưởng hơn 30% trong quý 1/2026.
Cụ thể, cộng dồn ba tháng thuộc quý 1/2026, tổng doanh số ô tô sedan hạng B dưới 600 triệu đồng tại Việt Nam đạt 7.146 xe, giảm 639 xe tương đương 8,2% so với cùng kỳ năm ngoái. Phân khúc ô tô sedan hạng C tầm giá dưới 900 triệu đồng cũng chỉ đạt 1.321 xe, giảm 18,2% tương đương 293 xe so với quý 1/2025. Trong khi đó, phân khúc sedan hạng D đang cho thấy sự tháo chạy khi lần lượt những cái tên như Honda Accord, Mazda6… rút khỏi thị trường. Doanh số phân khúc này dường như chỉ còn một mình Toyota Camry gồng gánh trong bối cảnh KIA K5 đóng góp không đáng kể.
Không những vậy, xe sedan cùng vắng bóng trong cuộc đua vào top 10 ô tô bán chạy nhất Việt Nam quý 1/2026. Những cái tên từng một thời tạo sức hút như Hyundai Accent, Honda City, KIA K3… giờ đây chỉ bán được vào trăm xe mỗi tháng. Nếu nhìn một cách tích cực, dòng ô tô sedan tại Việt Nam hiện tại chỉ có Toyota Vios là mẫu xe hút khách nhất, tuy nhiên điều này một phần đến từ nỗ lực ưu đãi, giảm giá của hãng xe Nhật Bản.
Không ít khách hàng dù lần đầu mua ô tô hay lên đời ô tô mới cũng đang dần từ bỏ dòng xe sedan để chuyển sang các dòng xe đa dụng như SUV, crossover hay MPV. Điều này cộng với kết quả bán hàng trong quý 1/2026 cho thấy rõ thực tế, ô tô sedan đang mất dần sức hút cũng như vị thế trên thị trường ô tô Việt Nam.
Trái ngược với đà sụt giảm của dòng ô tô sedan, xe SUV tiếp tục được khách hàng mua ô tô tại Việt Nam ưa chuộng, chọn mua nhiều nhất. Số liệu từ VAMA cho thấy, kết thúc quý 1/2026 doanh số dòng xe SUV đạt 21.032 xe, tăng hơn 32%, qua đó trở thành dòng xe có doanh số bán cao nhất trên thị trường ô tô Việt Nam.
Trong đó, các phân khúc SUV cỡ nhỏ danh cho đô thị, SUV 7 chỗ… có mức tăng trưởng cao nhất. Đáng chú ý, xe SUV, crossover cũng đang chiếm phần lớn thị phần doanh số của các thương hiệu ô tô đang sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam. Với nhiều thương hiệu ô tô như Mitsubishi, Ford, Hyundai, KIA, Mazda, Volkswagen, Subaru… những dòng xe gầm cao đa dụng như SUV, crossover đang dần thay thế sedan để trở thành dòng sản phẩm chủ lực, gồng gánh doanh số cho cả thương hiệu.
Theo giới kinh doanh ô tô sự đa dạng về danh mục sản phẩm, giá bán ngày càng dễ tiếp cận, cộng với không gian nội thất rộng rãi, sự linh hoạt, tiện lợi trong quá trình sử dụng… là những yếu tố góp phần giúp các dòng xe SUV, crossover… ngày càng được người Việt ưa chuộng.
Theo thông tin từ hãng tin Reuters, thời gian gần đây, nhiều quan chức tại Mỹ liên tục đề xuất các giải pháp, mở rộng lệnh cấm đối với xe Trung Quốc tại thị trường này.
Trước đó, từ năm 2025, Mỹ đã ban hành nhiều quy định nhằm mục đích chặn đường xe ô tô có nguồn gốc từ Trung Quốc. Các biện pháp này chủ yếu xuất phát từ quan ngại những phương tiện kết nối hiện đại, vốn tích hợp nhiều công nghệ thu thập và truyền dữ liệu, có thể bị lợi dụng để tiếp cận các thông tin nhạy cảm của người dùng cũng như hạ tầng.
Chưa dừng lại ở đó, thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa - Bernie Moreno mới đây tiếp tục đề xuất mở rộng phạm vi kiểm soát. Theo đó, các giải pháp cấm vận hoặc hạn chế không chỉ dừng lại ở xe nhập khẩu, mà còn cả phần mềm, phần cứng và các mối liên kết công nghệ liên quan đến doanh nghiệp Trung Quốc. Đề xuất này cho thấy, xu hướng kiểm soát không chỉ ở sản phẩm cuối cùng, mà còn ở toàn bộ hệ sinh thái phía sau ngành ô tô.
Nếu đề xuất mới này được thông qua, khả năng các hãng xe Trung Quốc tiếp cận thị trường Mỹ, dù trực tiếp hay thông qua các hình thức hợp tác gián tiếp, có thể tiếp tục bị thu hẹp đáng kể. Điều này cũng phản ánh cách tiếp cận ngày càng cứng rắn của Mỹ trong việc kiểm soát các lĩnh vực công nghệ được xem là nhạy cảm.
Quan điểm siết chặt này nhận được sự ủng hộ từ một số tổ chức trong ngành ô tô Mỹ, khi nhiều ý kiến cho rằng sự trỗi dậy nhanh chóng của các hãng xe Trung Quốc có thể tạo ra áp lực lớn đối với các nhà sản xuất nội địa, đặc biệt trong cuộc đua xe điện. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, việc dựng lên các rào cản kỹ thuật và chính sách được xem là một biện pháp bảo vệ thị trường trong nước.
Tuy nhiên, đáp lại những thông tin trên, phía Trung Quốc lại cho rằng các động thái của cơ quan quản lý Mỹ mang tính chất bảo hộ thương mại nhiều hơn là xuất phát từ rủi ro thực tế. Đồng thời làm dấy lên tranh luận về ranh giới giữa đảm bảo an ninh quốc gia và duy trì môi trường cạnh tranh công bằng.
Trái ngược với lập trường cứng rắn từ giới hoạch định chính sách, một bộ phận người tiêu dùng Mỹ thể hiện sự quan tâm đối với các mẫu xe điện Trung Quốc. Nguyên nhân chủ yếu đến từ mức giá cạnh tranh, trong bối cảnh chi phí sở hữu ô tô tại Mỹ ngày càng gia tăng.
Dữ liệu từ Reuters cho thấy, giá trung bình của một chiếc xe ô tô mới tại Mỹ đã tiến gần mốc 50.000 USD. Điều này tạo ra rào cản không nhỏ với người mua. Trong khi đó, không ít dòng xe điện đến từ các hãng Trung Quốc như BYD hay Geely hiện nay thường có mức giá thấp hơn đáng kể, thậm chí dưới 30.000 USD, nhưng vẫn trang bị nhiều tính năng và công nghệ đáng chú ý.
Không chỉ dừng ở yếu tố giá cả, một số khảo sát cũng cho thấy, người tiêu dùng Mỹ đánh giá khá cao giá trị mà xe Trung Quốc mang lại. Theo đó, tỷ lệ đáng kể người được hỏi cho biết họ sẵn sàng cân nhắc mua nếu các rào cản chính sách được dỡ bỏ. Điều này phản ánh một thực tế rằng, trong bối cảnh chi phí sinh hoạt gia tăng, người tiêu dùng ngày càng ưu tiên các lựa chọn hợp lý về tài chính.
Chính nghịch lý này đang đặt ra thách thức cho các nhà hoạch định chính sách tại Mỹ. Đồng thời cũng khiến bài toán phát triển xe điện tại thị trường này trở nên phức tạp hơn. Trong dài hạn, việc hạn chế hoàn toàn xe Trung Quốc có thể giúp giảm áp lực cạnh tranh trực tiếp đối với các hãng xe nội địa Mỹ. Tuy nhiên, điều này lại khiến người tiêu dùng có ít đi lựa chọn, nhất là trong các phân khúc xe điện giá rẻ, nhóm xe được xem là then chốt để thúc đẩy quá trình phổ cập phương tiện xanh.
Lướt trên các sàn thương mại điện tử với từ khóa "tem xe nội bộ", kết quả hiện ra rất nhiều với giá chưa tới 50.000 đồng cho một bộ tem, nhãn dán. Nhiều tài xế tự ý mua, dán lên xe nhằm ngụy trang, lách luật để kinh doanh vận tải trái phép. Tuy nhiên, hành vi này đang bị siết chặt bằng các chế tài xử phạt theo Nghị định 336/2025/NĐ-CP (Nghị định 336).
Về nguyên tắc, nhãn nội bộ dùng để nhận diện xe phục vụ riêng cho hoạt động của một cơ quan hoặc tổ chức. Thực tế ghi nhận nhiều cá nhân dùng xe biển trắng dán nhãn này để kinh doanh vận tải chui, chở khách hoặc chở hàng và thu cước phí. Ngoài ra, một số trường hợp xe tải dán nhãn "xe nội bộ" của công ty, doanh nghiệp nhưng tài xế dùng phương tiện để làm việc cá nhân, vận chuyển hàng hóa không thuộc sở hữu của tổ chức chủ quản, gây ảnh hưởng cho doanh nghiệp và cơ quan quản lý.
Hiện tại, Nghị định 158/2024/NĐ-CP (Nghị định 158) đã đưa ra những quy định cụ thể đối với xe vận tải hàng hóa nội bộ. Theo điểm đ, khoản 2, điều 25 của Nghị định này, xe vận tải hàng hóa nội bộ chỉ được sử dụng để vận chuyển các sản phẩm, hàng hóa do chính cơ quan, tổ chức đó thực hiện sản xuất ra. Ngoài ra, phương tiện này cũng chỉ được phép chuyên chở trang thiết bị, dụng cụ, nguyên vật liệu hoặc nhiên liệu phục vụ riêng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh nội bộ của đơn vị mình.
Quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng tài xế sử dụng xe nội bộ để nhận đơn hàng thuê cho bên thứ ba hoặc kinh doanh dịch vụ vận chuyển trái phép dưới danh nghĩa phục vụ nội bộ.
Song song với việc định nghĩa rõ ràng, Nghị định 336/2025/NĐ-CP (Nghị định 336) đã thiết lập khung hình phạt đối với các hành vi vi phạm quy định vận tải nội bộ từ ngày 1.3.2026. Cụ thể tại điểm d và điểm đ, khoản 2, điều 14, Nghị định 336, hành vi sử dụng xe vận tải nội bộ để kinh doanh vận tải hành khách, hàng hóa bị phạt 3 - 5 triệu đồng đối với cá nhân; phạt 6 - 10 triệu đồng đối với tổ chức.
Không dừng lại ở lỗi kinh doanh trái phép, hành vi vận chuyển người và hàng hóa không đúng đối tượng theo quy định cũng chịu mức phạt tương đương. Điều này đồng nghĩa với việc dù không thu tiền trực tiếp nhưng nếu xe nội bộ chở người hoặc hàng không thuộc phạm vi phục vụ của đơn vị, chủ xe vẫn có thể bị phạt tới 10 triệu đồng. Điều này buộc các doanh nghiệp phải quản lý chặt chẽ đội xe, không để tài xế tự ý lợi dụng tài sản chung cho mục đích cá nhân.
Chương trình ưu đãi, giảm giá từ các nhà sản xuất phân phối ô tô cũng như sự hỗ trợ cho vay từ các tổ chức tài chính giúp việc sở hữu một chiếc ô tô tại Việt Nam không còn khó khăn như trước đây. Số lượng ô tô mới bán ra thị trường liên tục gia tăng, thậm chí lập kỷ lục với hơn 600.000 xe bán ra trong năm 2025. Điều này ít nhiều tạo áp lực lên hạ tầng giao thông cũng như ý thức của người điều khiển phương tiện. Lái xe là hoạt động đòi hỏi sự tập trung, kiến thức, sự thận trọng và kinh nghiệm. Tuy nhiên, trong khoảng thời gian khoảng 2 - 3 tháng đầu tiên khi điều khiển ô tô, việc thiếu kinh nghiệm cũng như tâm lý lo ngại hay lơ đãng... thường không ít tài xế, đặc biệt là tài mới thường mắc phải lỗi cơ bản.
Thực tế, có những lỗi tưởng chừng rất cơ bản bình thường, nhưng lại có thể khiến lái xe bị xử phạt do vi phạm luật giao thông, thậm chí còn có thể gây ra tai nạn cho chính bản thân cùng các phương tiện khác khi tham gia giao thông.
Một trong những lỗi phổ biến nhất các tài mới thường mắc phải đặc biệt là chị em phụ nữ chính là quên tắt đèn xi-nhan sau khi chuyển hướng hoặc bật nhầm tín hiệu. Điều này dễ khiến các phương tiện phía sau hiểu nhầm ý định di chuyển, dẫn đến tình huống xử lý sai và có thể xảy ra va chạm.
Thực tế, trong quá trình tham gia giao thông trên đường phố, có không ít trường hợp đã bật đèn xi-nhan, chuyển hướng hoặc tách, nhập làn đường nhưng sau đó vẫn để đèn xi-nhan nhấp nháy khiến các phương tiện khác cùng tham gia giao thông khó phán đoán. Anh Nguyễn Văn H., tài xế có hơn 10 năm kinh nghiệm tại TP.HCM, chia sẻ: "Nhiều người mới lái thường tập trung vào việc điều khiển vô-lăng mà quên mất xi nhan vẫn đang bật. Đây là lỗi nhỏ nhưng rất nguy hiểm, nhất là khi di chuyển trong đô thị đông đúc".
Điểm mù là khu vực mà gương chiếu hậu trên ô tô không thể quan sát được. Một số người lái ô tô thường chủ quan đánh lái chuyển làn, chuyển hướng ngay sau khi vừa bật đèn xi-nhan, nhìn liếc qua gương chiếu hậu mà không quan sát kỹ. Thực tế, ngay cả khi bật xi-nhan, nhìn gương chiếu hậu xung quanh xe vẫn có những khu vực điểm mù, nếu không tập trung chú ý quan sát kỹ, tài xế có thể không phát hiện xe máy, người đi bộ, đi xe đạp hoặc ô tô… đang ở trong khu vực điểm mù, qua đó rất dễ dẫn đến va chạm, tai nạn. Tình huống này thường xảy ra khi lái xe trong thành phố, lái xe ban đêm hoặc tại các khu vực có nhiều cây cối, chướng ngại vật cản trở tầm nhìn.
Thông thường, với tài mới thường quá tin tưởng vào gương chiếu hậu mà quên rằng điểm mù luôn tồn tại. Do đó, thói quen liếc nhanh qua vai trước khi chuyển làn, quan sát kỹ không gian xung quanh là kỹ năng bắt buộc phải luyện để có thể lái xe an toàn.
Ở nhiều tuyến đường tại Việt Nam, đặc biệt các tuyến đường cao tốc làn bên trái được quy định di chuyển với tốc độ nhanh hơn làn phải và dành cho xe vượt. Tuy nhiên, thực tế có không ít tài xế lại điều khiển ô tô di chuyển chậm ở làn này. Điều này, không chỉ gây cản trở giao thông và tạo ra tình huống nguy hiểm khi các xe khác buộc phải vượt từ bên phải mà còn tiềm ẩn nguy cơ cao dẫn đến các vụ tai nạn kiểu "dồn toa".
Với không ít tài mới, khi di chuyển đến gần các giao lộ có tín hiệu đèn giao thông, đèn vàng luôn là tình huống khiến nhiều tài xế lúng túng, phân vân giữa việc nên dừng hay đi tiếp? Việc phanh gấp hoặc cố tăng tốc vượt đèn vàng đều tiềm ẩn rủi ro cao, đặc biệt khi phía sau có xe bám sát.
Theo các tài xế có kinh nghiệm, nếu đã ở quá gần vạch dừng và không thể phanh an toàn, tài xế nên đi tiếp. Ngược lại, nếu còn khoảng cách đủ để dừng, cần giảm tốc từ sớm thay vì xử lý gấp.
Ngoài những lỗi kể trên, một lỗi cơ bản khác các tài mới thường mắc phải khi lái ô tô vào ban đêm là việc sử dụng đèn pha (chế độ đèn chiếu xa) sai thời điểm, đặc biệt trong khu vực đông dân cư hoặc khi có xe đi ngược chiều. Điều này tưởng chừng đơn giản nhưng lại có thể gây chói mắt và làm giảm khả năng quan sát của người khác. Thực tế, đèn pha ở chế độ chiếu xa không phải lúc nào cũng dùng được. Người lái cần hiểu rõ khi nào nên bật, khi nào phải chuyển sang đèn chiếu gần để tránh gây nguy hiểm cho xe đối diện.
