‘Tiểu ngộ không’ đi lạc vào chùa Huyền Không, các sư thầy báo kiểm lâm bắt lại

Theo báo cáo tổng quan về hiện trạng môi trường giai đoạn 2021-2025 vừa được UBND TP.HCM phê duyệt, chất lượng môi trường không khí ở thành phố cơ bản duy trì ở mức trung bình và tốt, với chỉ số chất lượng không khí (AQI ngày) đạt trên 90%.

Tuy nhiên tại các khu vực có mật độ giao thông cao, khu vực cảng biển và khai thác khoáng sản, tình trạng ô nhiễm bụi vẫn tiếp diễn, trong đó hàm lượng bụi tổng lơ lửng (TSP) vượt quy chuẩn từ 1,1 đến 2,02 lần, bụi mịn PM2.5 vượt từ 1,1 đến 4,6 lần, một số điểm có benzen (chất bay hơi) vượt từ 1,6 đến 2,5 lần. Các thông số khác nằm trong giới hạn cho phép.

Tại các khu vực đô thị, đặc biệt khu vực trung tâm, mật độ giao thông cao và gia tăng nhanh dẫn đến ô nhiễm không khí có xu hướng tăng. TP.HCM đã triển khai nhiều giải pháp kiểm soát phát thải nhưng chưa phát huy hiệu quả tích cực.

Trong giai đoạn này, tình trạng ô nhiễm bụi tiếp tục xảy ra tại các trục giao thông và khu dân cư xung quanh khu công nghiệp, cụm công nghiệp. Hàm lượng bụi tổng dao động 8%, vượt quy chuẩn từ 1,56 đến 2,02 lần.

Tại các nút giao thông có mật độ xe qua lại đông, kết quả quan trắc vào giờ cao điểm, các khu vực như Cát Lái, An Sương, Bình Phước, Suối Tiên, Huỳnh Tấn Phát - Nguyễn Văn Linh, quốc lộ 1, vòng xoay An Phú, ngã tư Cầu Ông Bố có hàm lượng bụi vượt quy chuẩn từ 1,1 đến 4,6 lần, tiếng ồn vượt từ 7 đến 12 decibel (là đơn vị dùng để đo mức độ âm thanh - PV).

Riêng khu vực Cát Lái có 84% số liệu quan trắc vượt quy chuẩn. Các khu vực An Sương, Bình Phước, Suối Tiên, Huỳnh Tấn Phát - Nguyễn Văn Linh có từ 30% đến 34% số liệu vượt quy chuẩn.

Hoạt động giao thông vận tải là nguồn phát thải chính, trong đó giao thông đường bộ chiếm hơn 95% tổng phát thải từ giao thông. Riêng nguồn phát thải bụi mịn PM2.5 từ giao thông đường bộ chiếm khoảng 92%.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Sáng 22.4, Quốc hội thảo luận về dự thảo Nghị quyết một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam. Bộ trưởng Bộ VH-TT-DL Lâm Thị Phương Thanh giải trình làm rõ một số vấn đề đại biểu nêu.

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh, dự thảo nghị quyết của Quốc hội nhằm tập trung giải quyết 2 vấn đề lớn: tháo gỡ các điểm nghẽn, khó khăn, vướng mắc trong phát triển văn hóa; huy động, sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực để phát triển văn hóa.

Do đó, dự thảo được xây dựng theo nguyên tắc chính sách nào đã rõ, đã "chín", bảo đảm khả thi, có sự đồng thuận cao thì quy định ngay; đồng thời đề xuất giao Chính phủ quy định chi tiết những vấn đề cần có sự linh hoạt, vấn đề mới cần được thí điểm bằng chính sách đặc thù.

Đặc biệt, dự thảo xác định rõ nguồn lực phát triển văn hóa gồm nguồn ngân sách nhà nước hàng năm bảo đảm tối thiểu 2% trong tổng chi ngân sách và huy động các nguồn lực xã hội.

Bộ VH-TT-DL đang phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan, địa phương xác định rõ cơ cấu của 2% nêu trên, đảm bảo việc chi cho văn hóa đúng mục tiêu và đúng ưu tiên trọng tâm.

Một nội dung quan trọng khác tại dự thảo, là việc thể chế hóa chủ trương của Bộ Chính trị về chọn ngày 24.11 hàng năm là "Ngày văn hóa Việt Nam". Người lao động sẽ được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương; được miễn hoặc giảm phí, lệ phí dịch vụ tham quan tại các cơ sở văn hóa, thể thao công lập theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền...

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho biết, mục đích của quy định này nhằm chăm lo, bảo đảm cho nhân dân được tiếp cận, tham gia thụ hưởng văn hóa; đồng thời nâng cao khả năng cảm thụ văn hóa của người dân, đặc biệt là thanh thiếu niên.

Ngoài quy định các đơn vị văn hóa, giải trí công lập sẽ miễn, giảm phí, lệ phí cho nhân dân trong ngày này có đại biểu đề xuất thêm cơ chế để khuyến khích các cơ sở tư nhân tham gia, Bộ trưởng cho biết sẽ ghi nhận để tiếp thu nội dung này.

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cũng đề cập tới chính sách về bảo tồn văn hóa các dân tộc thiểu số, nghệ thuật dân gian, nghệ thuật truyền thống. Theo bà, đây là nội dung mới được bổ sung.

Các cơ chế, chính sách, giải pháp được thiết kế theo hướng ưu tiên nguồn lực tài chính để bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc Việt Nam, các giá trị văn hóa có nguy cơ mai một và nghệ thuật truyền thống.

Cơ quan soạn thảo sẽ tiếp thu ý kiến của các đại biểu, đặc biệt là vấn đề liên quan đến tiếng nói, chữ viết của các dân tộc.

Liên quan đến Quỹ Văn hóa nghệ thuật, Bộ trưởng cho hay, Chính phủ đã bổ sung vào dự thảo theo hướng thí điểm thành lập quỹ này dưới mô hình hợp tác công tư, là quỹ đầu tư mạo hiểm hoạt động theo nguyên tắc thị trường, chấp nhận khả năng rủi ro, bảo đảm công khai, minh bạch.

Đây là cơ chế phù hợp với đặc thù đầu tư trong lĩnh vực văn hóa, văn học nghệ thuật tiềm ẩn rất nhiều rủi ro. Nguồn vốn của quỹ gồm "vốn nền" từ ngân sách và nguồn đối ứng xã hội từ doanh nghiệp, từ các tổ chức, cá nhân và các nguồn bổ sung như tài trợ quốc tế hoặc các nguồn thu hợp pháp khác.

Việc thành lập quỹ chủ yếu để huy động các nguồn lực xã hội. Ngân sách nhà nước chủ yếu đóng vai trò là "vốn mồi" để khuyến khích việc đóng góp của tư nhân. Chính phủ sẽ lưu ý việc xây dựng các tiêu chí đánh giá rủi ro, cơ chế chấp nhận rủi ro, cùng đó là tổng kết, đánh giá và hoàn thiện mô hình này, bảo đảm hoạt động hiệu quả, không lãng phí nguồn lực...

Tin Gốc: Thanh Niên

TP HCM dự kiến miễn vé 135 tuyến xe buýt từ tháng 5, nếu hoàn tất thủ tục và được thông qua sớm. Chính sách nhằm giảm chi phí đi lại, khuyến khích người dân sử dụng giao thông công cộng, qua đó hạn chế ùn tắc và ô nhiễm. Khi triển khai, đây sẽ là lần đầu toàn bộ người dân thành phố được đi xe buýt miễn phí.

Theo PGS-TS Nguyễn Hồng Quân, Viện trưởng Nghiên cứu Phát triển Kinh tế tuần hoàn (Đại học Quốc gia TP HCM), chủ trương này được đưa ra trong bối cảnh giá xăng dầu tăng cao, mang ý nghĩa an sinh lớn khi góp phần giảm chi phí đi lại cho người dân. Tuy vậy, ông cho rằng miễn phí chưa phải yếu tố quyết định để người dân bỏ xe máy, bởi nhiều năm nay giá vé xe buýt vốn thấp và không phải rào cản lớn nhất.

Dẫn kinh nghiệm trong và ngoài nước, ông Quân cho biết miễn vé thường giúp lượng khách tăng nhanh, có nơi thêm 20-30% ngay sau khi áp dụng. Tại TP HCM, các đợt miễn vé xe buýt và metro dịp lễ, Tết hoặc sự kiện lớn cũng ghi nhận lượng người sử dụng tăng mạnh. Tuy nhiên, để giữ chân hành khách lâu dài, yếu tố quan trọng nhất vẫn là chất lượng dịch vụ.

"Người dân chỉ gắn bó khi xe buýt thực sự thuận tiện, đúng giờ, an toàn và sạch sẽ", ông Quân nói.

TP HCM hiện có 180 tuyến xe buýt với hơn 2.400 xe, trong đó 135 tuyến nội tỉnh, chủ yếu hoạt động trên địa bàn cũ trước khi sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu. Dù giữ vai trò chủ lực của giao thông công cộng, thị phần xe buýt vẫn chưa đạt kỳ vọng.

Năm 2025, hệ thống phục vụ gần 97 triệu lượt khách, tăng so với năm trước, nhưng tỷ lệ người đi xe buýt chỉ đạt 1,6%, thấp xa mục tiêu 7,23%. Khoảng cách này cho thấy xe buýt chưa đủ sức hút, trong khi phương tiện cá nhân, nhất là xe máy, vẫn chiếm ưu thế áp đảo. TP HCM hiện quản lý gần 13 triệu xe, gồm hơn 1,4 triệu ôtô và gần 11,3 triệu xe máy - nhiều nhất cả nước.

Theo ông Quân, một trong những nguyên nhân chính là ùn tắc khiến xe buýt khó đảm bảo thời gian hành trình. Trong khi đó, mạng lưới nhiều năm qua dù mở rộng nhưng vẫn chủ yếu bám các trục chính, chưa đi sâu vào đường nhỏ, hẻm và khu dân cư mới. Điều này hạn chế khả năng tiếp cận, chưa đáp ứng cự ly đi bộ hợp lý 300-500 m theo khuyến nghị.

Tại khu trung tâm, bán kính đi bộ đến điểm đón gần nhất khoảng 100-300 m, nhưng nhiều nơi từ các hẻm có thể hơn một km; ở ngoại thành độ phủ còn hạn chế hơn. Với khoảng cách này, người dân có thể mất 15-30 phút đi bộ ra trạm. Nếu gặp ùn tắc, tổng hành trình có thể kéo dài 1-2 giờ. Trong khi đó, đi xe máy thường chỉ mất khoảng một nửa thời gian và linh hoạt hơn, khiến xe buýt khó cạnh tranh.

Ông Lê Trung Tính, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải hành khách TP HCM, cũng cho rằng trở ngại lớn nhất hiện nay là xe buýt thường xuyên trễ giờ do ùn tắc. Mỗi ngày, xe buýt phải chen trong dòng ôtô, xe máy dày đặc, khiến hành trình thiếu ổn định và giảm sức hút với hành khách.

Ông nhắc lại việc TP HCM từng triển khai làn riêng cho xe buýt trên đường Trần Hưng Đạo, nhưng mô hình sau đó dừng hoạt động. Theo ông, đây là bước lùi trong mục tiêu phát triển giao thông công cộng.

"Khi xe buýt không được ưu tiên trên đường, việc đảm bảo đúng giờ gần như bất khả thi với điều kiện giao thông TP HCM hiện nay", ông nói.

Ngoài hạ tầng, ông Tính cho rằng lựa chọn của hành khách còn phụ thuộc vào chất lượng đoàn xe và thái độ phục vụ. Dù vậy, ông đánh giá chất lượng xe buýt gần đây đã cải thiện rõ rệt nhờ đội xe mới, tỷ lệ xe điện tăng cao và ứng dụng công nghệ trong quản lý, vận hành.

PGS-TS Nguyễn Thị Bích Hằng, Đại học Giao thông Vận tải, cũng nhận định miễn phí xe buýt mới chỉ là một "điều kiện cần". Hiệu quả thực sự phụ thuộc vào các yếu tố nền tảng như chất lượng dịch vụ, độ phủ mạng lưới và khả năng kết nối.

Theo bà, đây là cơ hội để TP HCM tổng rà soát, nâng cấp toàn diện hệ thống vận tải công cộng. Trọng tâm là tái cấu trúc mạng lưới, tổ chức làn ưu tiên để cải thiện độ đúng giờ, đồng thời tăng kết nối giữa xe buýt với metro, xe đạp công cộng và các loại hình khác.

"Nếu sự chuẩn bị về hạ tầng và dịch vụ chưa đủ, tác động ban đầu có thể giảm rất nhanh, khó đạt mục tiêu đề ra", bà Hằng nói.

Sở Xây dựng TP HCM cho biết sẽ tiếp tục tái cấu trúc mạng lưới, phát triển các tuyến buýt nhỏ, xanh đi sâu vào khu dân cư, bảo đảm người dân tiếp cận trong bán kính đi bộ 300-500 m. Hệ thống cũng sẽ mở rộng các tuyến kết nối Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu, sân bay Long Thành, nghiên cứu buýt đêm và mô hình vận tải theo nhu cầu.

Về lâu dài, thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 toàn bộ xe buýt chuyển sang điện và năng lượng xanh, đồng thời đầu tư thêm bến bãi, nhà chờ, lối đi bộ kết nối và bãi giữ xe trung chuyển.

Tuy nhiên, cả chuyên gia và nhà quản lý đều cho rằng các giải pháp kỹ thuật chỉ phát huy tối đa khi việc kiểm soát xe cá nhân được triển khai đồng bộ.

Theo PGS-TS Nguyễn Hồng Quân, bên cạnh mở rộng mạng lưới, xe buýt cần tăng kết nối với metro, xe đạp công cộng, đồng thời cải thiện hạ tầng đi bộ theo hướng xanh và thuận tiện. Chính sách cũng nên ưu tiên nhóm khó tự di chuyển như học sinh, người cao tuổi, người khuyết tật.

Ông dẫn kinh nghiệm từ Luxembourg - quốc gia đầu tiên miễn phí giao thông công cộng - cho thấy chính sách này không chỉ nhằm giảm ùn tắc, ô nhiễm mà còn bảo đảm quyền tiếp cận đi lại cho người thu nhập thấp. Theo ông, TP HCM cần áp dụng vé điện tử gắn định danh để hỗ trợ đúng nhóm cần ưu tiên, đồng thời có dữ liệu phục vụ đánh giá và điều chỉnh chính sách.

Tin Gốc: Vnexpress