Được tổ chức bởi Nobel Prize Museum, hội nghị không chỉ quy tụ các giáo viên toàn cầu mà còn kết nối trực tiếp với các nhà khoa học đoạt giải Nobel, qua đó đưa những tri thức đỉnh cao của nhân loại trở lại một câu hỏi rất “đời thường” – làm thế nào để những tri thức đó được dạy, được hiểu và được sử dụng trong lớp học?
Là giám đốc học thuật tổ chức giáo dục YOUREORG, đồng thời là học giả Chevening, học thạc sĩ ngành lãnh đạo giáo dục tại ĐH UCL (University College London), được dự Hội nghị thượng đỉnh giáo viên Nobel với tôi là một trải nghiệm quý giá. Trong không gian đó, một tư duy cốt lõi được lặp lại xuyên suốt các phiên thảo luận.
Giáo viên không chỉ dạy kiến thức mà đóng vai trò giúp học sinh hiểu và hành động trước các vấn đề toàn cầu. Và để làm được điều này, giáo dục phải thay đổi cách tiếp cận – liên ngành, dựa trên khoa học và gắn với thực tiễn xã hội. Trọng tâm không còn là dạy cái gì, mà là dạy để làm gì trong một thế giới đang biến đổi.
Một điểm đặc biệt của hội nghị là cách các tri thức khoa học phức tạp được chuyển ngữ về ngôn ngữ giáo dục. Trong các phiên liên quan đến khoa học và công nghệ, những khái niệm tưởng chừng xa vời như công nghệ sinh học hay cấu trúc phân tử được trình bày theo hướng trực quan, dễ tiếp cận, mô phỏng vào các tình huống gắn với đời sống, giúp giáo viên dễ dàng chuyển hóa thành bài học cụ thể.
Thầy Nguyễn Ngọc Ân, đang học thạc sĩ ngành giáo dục và công nghệ, ĐH UCL, tham gia Hội nghị thượng đỉnh giáo viên Nobel 2026, cho rằng giá trị cốt lõi của chương trình không nằm ở việc cung cấp thêm kiến thức mới, mà ở cách tri thức được tổ chức lại để có thể đi vào lớp học.
Từ quan sát này, ông cho rằng bài học quan trọng đối với giáo dục Việt Nam không phải là bổ sung nội dung, mà là thay đổi cách trình bày và tổ chức tri thức. Không thể duy trì cách dạy thiên về diễn giải một chiều nếu muốn tạo ra năng lực thực chất.
Bác sĩ Nguyễn Văn Bình, học giả Chevening, đang học thạc sĩ ngành sức khỏe toàn cầu và phát triển tại ĐH UCL, cho biết điều khiến ông suy nghĩ nhiều nhất không nằm ở các phát minh đột phá, mà ở cách tri thức khoa học được trở nên gần gũi hơn với đời sống thông qua giáo dục.
Giải Nobel thường gắn với những thành tựu khoa học ở tầm cao, nhưng các thông điệp tại hội nghị lại xoay quanh những vấn đề rất cơ bản. Con người sống như thế nào, học như thế nào và tương tác ra sao với hệ thống xã hội. Trong cách tiếp cận này, sức khỏe không còn là câu chuyện riêng của ngành y, mà trở thành một vấn đề liên ngành, trong đó giáo dục giữ vai trò trung tâm.
Quan sát này, theo bác sĩ Bình, đặc biệt có ý nghĩa đối với đội ngũ giảng viên tại các trường đại học y khoa ở Việt Nam.
Chúng ta đang đào tạo bác sĩ rất tốt về chuyên môn, nhưng câu hỏi là liệu sinh viên y có được chuẩn bị để hiểu, về tác động tới các yếu tố xã hội của sức khỏe hay chưa. Khi sức khỏe gắn với hành vi, môi trường và giáo dục, thì đào tạo y khoa cũng cần mở rộng cách tiếp cận.
Thông điệp xuyên suốt mà chúng tôi ấn tượng tại hội nghị là vai trò ngày càng quan trọng của giáo viên, đồng thời các vấn đề toàn cầu được đưa vào giáo dục như một phần của năng lực sống, thay vì là nội dung bổ sung.
Bà Helena Barret, Giám đốc giáo dục của Bảo tàng Nobel Prize Museum, khi trao đổi riêng với chúng tôi, nhấn mạnh rằng trong một thế giới nơi thông tin ngày càng sẵn có, giá trị của giáo viên không nằm ở việc cung cấp kiến thức, mà ở việc giúp học sinh hiểu điều gì là quan trọng và sử dụng tri thức đó như thế nào.
Điều này cũng được phản ánh trong cách tổ chức lớp học tại các trường tham quan. Giáo viên không bị ràng buộc bởi một kịch bản cứng nhắc mà được trao quyền để thiết kế trải nghiệm học tập. Họ đặt câu hỏi, tạo tình huống và điều chỉnh cách dạy dựa trên phản ứng của học sinh.
Tại ngôi trường Franska Skolan, ở Stockholm, khi quan sát các lớp học ở đây, tôi thấy trong các tiết học, học sinh không học theo một lộ trình cố định mà được đặt vào tình huống để suy nghĩ, thử nghiệm và tự rút ra kết luận.
Trong một tiết toán, cùng một bài toán được giải theo nhiều cách. Giáo viên không đưa ra đáp án ngay mà yêu cầu học sinh so sánh, phản biện và tự viết lại cách hiểu của mình. Điều quan trọng không nằm ở việc đúng hay sai, mà ở quá trình tư duy.
Họ không dạy để học sinh làm đúng, mà dạy để học sinh hiểu. Khi đã hiểu, các em sẽ biết cách áp dụng.
Những quan sát, trải nghiệm tại Stockholm cho chúng tôi thấy rằng, điều quan trọng không phải học sinh Việt Nam cần “học nhiều hơn”, mà là học theo cách có ý nghĩa hơn. Đây cũng là tinh thần đã được nhấn mạnh trong định hướng đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo của Đảng và Nhà nước, khi chuyển từ tiếp cận nội dung sang phát triển phẩm chất và năng lực người học.
Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra đối với đội ngũ giáo viên không chỉ dừng ở việc cập nhật kiến thức, mà là tiếp cận được với tư duy khoa học hiện đại, hiểu các vấn đề từ góc nhìn liên ngành và quan trọng hơn là chuyển hóa được những tri thức đó thành trải nghiệm học tập gắn với thực tiễn. Đây cũng là một trong những định hướng lớn trong quá trình chuẩn hóa và phát triển đội ngũ nhà giáo hiện nay.
Tuy nhiên, những kinh nghiệm từ quốc tế không phải là những mô hình có thể áp dụng nguyên vẹn. Giá trị lớn nhất nằm ở việc cung cấp thêm những góc nhìn, từ đó giúp quá trình đổi mới trong nước có thêm cơ sở tham chiếu.
Điều quan trọng không phải là mang về một phương pháp cụ thể, mà là thay đổi cách mình nhìn về giáo dục. Khi cách nhìn thay đổi, cách làm sẽ thay đổi.
Trong một thế giới ngày càng phức tạp và nhiều biến động, giáo dục không chỉ dừng lại ở việc giúp con người thích nghi, mà còn góp phần định hình cách họ hiểu và tham gia vào xã hội. Và những thay đổi đó, xét cho cùng, vẫn bắt đầu từ lớp học.
Theo đó, đối tượng được tuyển thẳng vào lớp 10 là những học sinh hoàn thành chương trình giáo dục THCS năm học 2025-2026, trong độ tuổi vào học lớp 10, đồng thời đảm bảo một trong các điều kiện sau:
Đoạt giải trong các cuộc thi quốc tế do bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết định cử tham gia.
Là học sinh trường phổ thông dân tộc nội trú cấp THCS.
Học sinh là người dân tộc thiểu số rất ít người (thuộc 16 dân tộc có số dân dưới 10.000 người: Cống, Mảng, Pu Péo, Si La, Cờ Lao, Bố Y, La Ha, Ngái, Chứt, Ơ Đu, Brâu, Rơ Măm, Lô Lô, Lự, Pà Thẻn, La Hủ (theo khoản 1 Điều 2 Nghị định số 57/2017/NĐ-CP ngày 9-5-2017 của Chính phủ quy định chính sách ưu tiên tuyển sinh và hỗ trợ học tập đối với trẻ mẫu giáo, học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số rất ít người).
Học sinh là người khuyết tật, có giấy xác nhận khuyết tật theo quy định của pháp luật.
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, học sinh thuộc diện tuyển thẳng sẽ đăng ký tại cơ sở giáo dục nơi đang theo học trong thời gian quy định, cơ sở giáo dục in đơn đăng ký tuyển thẳng và tổ chức cho cha mẹ học sinh và học sinh ký xác nhận.
Hồ sơ xét tuyển thẳng vào lớp 10 bao gồm các loại giấy tờ sau:
Phiếu đăng ký dự thi (do cơ sở giáo dục in từ hệ thống), có đầy đủ chữ ký của cha mẹ học sinh, học sinh và xác nhận của cơ sở giáo dục (bản chính);
TP.HCM nắng nóng gay gắt những ngày qua. Nhiều địa phương khác cũng nhiệt độ rất cao. Như Báo Thanh Niên đưa tin, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết: Kỷ lục nhiệt độ cao nhất trong ngày 7.4 ghi nhận tại Tây Hiếu (Nghệ An) 41,9 độ C. Bên cạnh đó, có 11 trạm quan trắc khác ghi nhận mức nhiệt cao nhất ngày vượt ngưỡng 40 độ C, tập trung ở các tỉnh Sơn La, Phú Thọ, Nghệ An và Hà Tĩnh.
Tại TP.HCM và Nam bộ, nhiệt độ phổ biến từ 35 - 38 độ C (thấp hơn các tỉnh miền Trung) nhưng cảm giác rất nóng và oi bức vì thời gian nắng trong ngày kéo dài. Theo các chuyên gia khí tượng thủy văn, tình trạng nắng nóng gay gắt còn tiếp tục kéo dài trong vài ngày tới.
Trong tình hình nắng nóng như đổ lửa, ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, cho biết Sở GD-ĐT đã chỉ đạo các cơ sở giáo dục cần rà soát và điều chỉnh thời khóa biểu, lượng hoạt động trong giáo dục thể chất, quốc phòng an ninh cũng như các hoạt động ngoài trời, ngoại khóa cho phù hợp với diễn biến thời tiết, đảm bảo an toàn sức khỏe học sinh.
Lãnh đạo Sở GD-ĐT TP.HCM cũng đề nghị các trường hạn chế tổ chức các hoạt động tập trung đông người như xếp hàng điểm danh, xếp hàng lên lớp tại những thời điểm nắng nóng gay gắt, tránh để học sinh tiếp xúc với nền nhiệt cao trong thời gian dài.
Tại Trường tiểu học Đinh Tiên Hoàng, phường Tân Định, TP.HCM, các tiết giáo dục thể chất của học sinh đều tập trung buổi sáng. Với lợi thế không gian trường rộng, nhiều bóng cây mát, trong các giờ ra chơi, học sinh được hướng dẫn tham gia các hoạt động ở dưới bóng cây xanh râm mát, trong các sảnh lớn của tòa nhà, đảm bảo không tiếp xúc nắng nóng. 10 giờ 35, học sinh đã chuẩn bị ăn trưa, nghỉ trưa bán trú. "Lịch học tập, sinh hoạt của học sinh từ trước đến nay luôn đảm bảo khung giờ này, đảm bảo sức khỏe của học sinh", bà Trần Thị Thu Hương, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết.
Tại Trường tiểu học Hiệp Tân, phường Phú Thạnh, TP.HCM, với những tiết học ngoài trời, học sinh được tham gia dưới không gian có mái che, có bóng mát của cây xanh, đồng thời, các tiết giáo dục thể chất chỉ học vào đầu giờ sáng, khi trời chưa nắng nóng.
Bà Nguyễn Thị Minh Nguyệt, Hiệu trưởng Trường tiểu học Hiệp Tân, cho biết đội ngũ giáo viên giáo dục thể chất và giám thị theo dõi tình hình sức khỏe học sinh, để phòng tránh nguy cơ học sinh bị ảnh hưởng sức khỏe vì nắng nóng. Đồng thời, trong tình hình thời tiết nắng nóng, trường này cũng chú trọng khâu an toàn vệ sinh thực phẩm, phòng tránh các vụ ngộ độc thực phẩm.
Tại Trường tiểu học Lê Đình Chinh, phường Minh Phụng, TP.HCM, 27/27 phòng học đều có máy lạnh nên việc học của học sinh thuận lợi.
Ông Văn Nhật Phương, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết đảm bảo đủ nước uống cho học sinh trong mùa nắng nóng. Mỗi tuần học sinh có 2 tiết giáo dục thể chất. Nếu vào buổi chiều, tiết học được sắp xếp sau 14 giờ 40, tổ chức ở trong sảnh, trong hội trường, hoặc ở các khu vực có lưới lan râm mát, học sinh không bị nắng. Đồng thời, giáo viên cũng có thể linh động sắp xếp giảng dạy giáo dục thể chất tại lớp để đảm bảo sức khỏe cho học sinh.
Bác sĩ chuyên khoa II Phan Thị Thanh Hà, Trưởng khoa Nhi - Nhiễm, Bệnh viện đa khoa Chánh Hưng, TP.HCM cho biết trời nắng nóng như đổ lửa, phụ huynh cần phòng tránh nguy cơ trẻ nhỏ bị sốc nhiệt. Người bị sốc nhiệt có dấu hiệu bị đỏ mặt, chóng mặt, đau đầu, nặng hơn là co giật, tiêu cơ vân, suy thận, thậm chí tử vong.
Để đề phòng nguy cơ sốc nhiệt, bảo vệ sức khỏe ngày nắng nóng, theo bác sĩ Hà, học sinh cần luôn luôn được uống đủ nước; hạn chế uống đồ uống có cafein và nước ngọt; ăn uống lành mạnh; tăng cường rèn luyện thể dục thể thao trong điều kiện môi trường phù hợp. Đặc biệt, khi mới ở ngoài trời nắng về thì không được tắm ngay lập tức mà cần nghỉ ngơi cho cơ thể ráo mồ hôi, sau đó mới tắm để tránh việc thay đổi nhiệt độ đột ngột.
Đồng thời, khi ra đường trời nắng nóng, học sinh cần trùm kín mũ (nón), áo khoác chống nắng, kính mát, khẩu trang, găng tay chống nắng, bôi kem chống nắng có chỉ số SPF trên 50. Áo khoác chống nắng cần che được phần gáy sau cổ - đây là nơi quan trọng, là trung tâm điều nhiệt cho cơ thể...
Vụ việc liên quan đến sách tin học 3 phát hành bởi Nhà xuất bản Đại học Huế và Đại Trường Phát Education Solutions đang gây chú ý khi phát hiện link website không phù hợp. Vào chiều 9.4, PGS-TS Nguyễn Xuân Huy, Chánh văn phòng Đại học Huế, đã xác nhận sự việc đang được Phòng PA03 của Công an thành phố Huế tiến hành xác minh, điều tra.
Theo PGS-TS Nguyễn Xuân Huy, công an đã làm việc với người đứng đầu Nhà xuất bản Đại học Huế và đang tiếp tục điều tra, làm rõ, bước đầu cơ quan chức năng nghi rằng đường link đó có thể bị hack vì link ban đầu là địa chỉ rất tốt.
Như Thanh Niên đã thông tin, vừa qua một số phụ huynh vô cùng bức xúc khi cùng con sử dụng cuốn "Vở bài tập Tin học 3" và phát hiện đường link in bên trong chứa toàn nội dung đồi trụy.
Cụ thể, ở trang 59 cuốn "Vở bài tập Tin học 3" chủ biên là ông Nguyễn Tương Tri, do Nhà xuất bản Đại học Huế xuất bản, có nội dung "trang web video thiếu nhi có địa chỉ: "thieunhixxxx.xxx" hướng dẫn các em truy cập vào đây để tiếp cận thông tin và trả lời câu hỏi. Trên sách có in rõ Giám đốc – Tổng biên tập: TS Trần Bình Tuyên. Tuy nhiên, trang web này lại là trang web "đen", có nội dung đồi truỵ.
Liên quan vụ việc này, trên fanpage và website chính thức của Đại Trường Phát Education Solutions (DTP Group), doanh nghiệp này phát đi thông báo khẩn, gửi tới các ban giám hiệu, thầy cô, phụ huynh, học sinh.
Thông báo khẩn viết: "Để bảo vệ an toàn cho học sinh trên không gian mạng và tránh những tác động tiêu cực về tâm lý, khuyến cáo khẩn cấp tuyệt đối không truy cập vào các liên kết (link) hoặc quét mã QR liên quan đến tài liệu bổ trợ trong các quyển sách giáo khoa nêu trên dưới bất kỳ hình thức nào. Kính mong quý thầy cô và phụ huynh phối hợp nhắc nhở các em học sinh không tò mò nhấn vào các liên kết này để đảm bảo an toàn thông tin cá nhân và tránh tiếp cận các nội dung độc hại", DTP Group khuyến cáo.
Theo DTP Group, ngay sau khi phát hiện sự việc, công ty chủ động trình báo hành vi xâm phạm và chiếm dụng hạ tầng giáo dục lên Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) để điều tra và xử lý theo quy định của pháp luật; khẩn trương phối hợp với các đơn vị viễn thông để chặn các truy cập độc hại và xây dựng lại hệ thống học liệu trên nền tảng mới với tiêu chuẩn bảo mật cao nhất.
Hiện đường link trong sách tin học 3 được phản ánh là dẫn tới trang web đồi trụy này đã bị vô hiệu hóa, không thể truy cập.