Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành thông tư quy định tiêu chuẩn người đứng đầu và cấp phó của người đứng đầu cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề (hiệu trưởng, phó hiệu trưởng) nhằm chuẩn hóa đội ngũ lãnh đạo và nâng cao chất lượng quản trị tại các cơ sở giáo dục đại học.
Theo Thông tư 17 của Bộ Giáo dục và Đào tạo (có hiệu lực từ ngày 27-3), tiêu chuẩn chung đối với hiệu trưởng, phó hiệu trưởng cơ sở giáo dục đại học là người có phẩm chất đạo đức tốt; có đủ sức khỏe để thường xuyên, trực tiếp quản lý, điều hành công việc; có tư duy đổi mới, tầm nhìn chiến lược và có năng lực xây dựng, tổ chức thực hiện chiến lược phát triển cơ sở giáo dục đại học.
Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng cơ sở giáo dục công lập phải đáp ứng các yêu cầu của vị trí việc làm và các quy định khác của Đảng, pháp luật của Nhà nước về viên chức quản lý.
Ngoài việc đáp ứng các tiêu chuẩn chung nêu trên, hiệu trưởng cơ sở giáo dục đại học cần đủ tiêu chuẩn cụ thể:
Có trình độ tiến sĩ và có uy tín trong lĩnh vực chuyên môn của cơ sở giáo dục đại học;
Có ít nhất 5 năm kinh nghiệm giảng dạy, nghiên cứu phù hợp với trình độ đào tạo của cơ sở giáo dục;
Có ít nhất 2 năm kinh nghiệm quản lý cơ sở giáo dục đại học từ cấp trưởng khoa, phòng, ban hoặc tương đương trở lên;
Có năng lực lãnh đạo, quản trị và phát triển cơ sở giáo dục đại học; có khả năng hợp tác phát triển, huy động nguồn lực cho cơ sở giáo dục đại học.
Thực tế hiện nay, tại nhiều trường đại học trên cả nước, thậm chí ở cả những trường thuộc nhóm tốp đầu, vẫn có phó hiệu trưởng chỉ có trình độ thạc sĩ. Ở các trường đại học tư thục có đến 2-3 phó hiệu trưởng trình độ thạc sĩ.
Các thạc sĩ đang giữ vị trí phó hiệu trưởng ở trường đại học không phụ trách hoạt động đào tạo, khoa học – công nghệ mà chỉ phụ trách, công tác đoàn thể, công tác sinh viên…
Đáng chú ý, theo quy định mới nhất tại Thông tư 17, trình độ thạc sĩ không còn đủ điều kiện để được bổ nhiệm làm phó hiệu trưởng tại phần lớn các trường đại học.
Ngoài việc phải đáp ứng các tiêu chuẩn chung, vị trí phó hiệu trưởng trường đại học bắt buộc phải có trình độ tiến sĩ trong lĩnh vực chuyên môn phù hợp với yêu cầu vị trí công tác.
Trường hợp ngoại lệ đối với các trường đào tạo ngành đặc thù, chỉ những trường có quy mô đào tạo các ngành thuộc lĩnh vực nghệ thuật, nhóm ngành ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài, nhóm ngành thể dục thể thao chiếm ít nhất 70% tổng quy mô đào tạo toàn trường, thì phó hiệu trưởng mới có thể giữ trình độ từ thạc sĩ trở lên trong lĩnh vực chuyên môn phù hợp với vị trí công tác.
Ngoài bằng cấp, nhân sự phó hiệu trưởng trường đại học phải có ít nhất 2 năm kinh nghiệm quản lý cơ sở giáo dục đại học từ cấp phó trưởng khoa, phòng, ban hoặc tương đương trở lên; có năng lực quản lý và phát triển các lĩnh vực cụ thể của cơ sở giáo dục đại học.
Thông tin được Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố tại Hội nghị thông tin tuyển sinh đại học, sáng 20/4.
Trong số hơn 681.000 thí sinh nhập học đại học, hơn 146.000 em chọn nhóm ngành Kinh doanh quản lý, tỷ lệ 21%. Đây là lĩnh vực được nhiều trường đào tạo, phổ biến là các ngành Quản trị kinh doanh, Tài chính - Ngân hàng, Kế toán - Kiểm toán, Marketing,.. Tuy nhiên, so với năm 2024, tỷ lệ chọn nhóm ngành này đã giảm 4%.
Xếp sau là nhóm Công nghệ kỹ thuật với hơn 72.500 thí sinh nhập học, chiếm 10,6%, tăng hơn 1%. Trong đó, Bộ đánh giá có sự khởi sắc ở nhóm ngành công nghệ chiến lược, 44 ngành thuộc nhóm này tuyển được 150.400 thí sinh, chiếm 22%.
3 nhóm ngành có nhiều thí sinh chọn nhiều khác là Nhân văn (9,6%), Máy tính và công nghệ thông tin (9,2%), Sức khỏe (7,8%).
Năm ngoái, các trường đại học tuyển gần 760.000 sinh viên, số nhập học đạt khoảng 90%. Như vậy, trong 1,1 triệu thí sinh tốt nghiệp THPT, tỷ lệ vào đại học chiếm 59%.
Ba phương thức có nhiều thí sinh trúng tuyển nhất là xét điểm thi tốt nghiệp THPT (50%), học bạ (29%), xét kết hợp (15%).
Một trong những nội dung quan trọng trong kế hoạch là xác định mục tiêu từng bước triển khai thí điểm giảng dạy một số môn học bằng tiếng Anh, tại các cơ sở giáo dục đủ điều kiện ở TP.HCM.
Đồng thời TP.HCM định hướng triển khai đề án đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, phấn đấu đến năm 2030 có khoảng 10% trường phổ thông thực hiện.
TP.HCM đặt mục tiêu hoàn thiện mạng lưới cơ sở giáo dục, phấn đấu đạt tối thiểu 300 phòng học trên 10.000 dân trong độ tuổi 3 - 18 vào năm 2030. Có ít nhất 80% trường phổ thông đạt chuẩn quốc gia, tăng cường trang thiết bị dạy học theo hướng hiện đại, đồng bộ.
Ở bậc tiểu học, TP.HCM phấn đấu nâng tỉ lệ học sinh học 2 buổi mỗi ngày đạt 90% vào năm 2030, định hướng đạt 100% vào năm 2045. Đặt mục tiêu hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 3 - 5 tuổi và giáo dục bắt buộc đến hết trung học cơ sở, định hướng phổ cập trung học phổ thông vào năm 2035.
Đồng thời định hướng đẩy mạnh chuyển đổi số trong giáo dục, phấn đấu đến năm 2030, 100% cơ sở giáo dục phổ thông triển khai các nền tảng trường học số phục vụ quản trị và dạy học, 100% trẻ mẫu giáo được làm quen với tiếng Anh.
TP.HCM cũng đặt mục tiêu với 100% trường đại học trực thuộc và 80% cơ sở giáo dục nghề nghiệp đạt chuẩn quốc gia. Tỉ lệ lao động kỹ thuật có trình độ cao đẳng dự kiến đạt 24% vào năm 2030 và 30% vào năm 2035.
Tăng cường liên kết đào tạo và nghiên cứu, phấn đấu 20% chương trình liên kết với các trường thuộc top 500 thế giới, 20% chương trình đại học đạt kiểm định quốc tế. Đặt mục tiêu trở thành trung tâm giáo dục hàng đầu Đông Nam Á vào năm 2045.
UBND TP.HCM yêu cầu toàn ngành giáo dục đổi mới tư duy quản lý theo hướng phục vụ, tăng cường ứng dụng dữ liệu và nền tảng số trong điều hành, gắn trách nhiệm của từng cấp quản lý với chất lượng đầu ra và sự hài lòng của người dân.
Bộ Giáo dục và Đào tạo ngày 12/4 công bố Thông tư 26, quy định chuẩn nghề nghiệp của giảng viên đại học. Trong đó nêu 4 tiêu chuẩn về đạo đức nghề nghiệp.
Điểm mới so với các quy định trước đây là yêu cầu giảng viên tuân thủ các quy định về đạo đức học thuật, đảm bảo liêm chính khoa học, trung thực và minh bạch trong giảng dạy, nghiên cứu, công bố kết quả và các hoạt động chuyên môn khác.
Điều chỉnh của Bộ trong bối cảnh các chủ đề về liêm chính khoa học gây tranh cãi trên mạng xã hội, còn giảng viên chịu áp lực công bố quốc tế.
Hiện, các quy tắc về liêm chính khoa học theo quy định riêng của từng trường. Ví dụ, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP HCM, yêu cầu giảng viên không đạo văn, ghi nhận đúng, đủ mức đóng góp của tất cả thành viên với sản phẩm nghiên cứu; không ghi tên đơn vị khác trên công bố khoa học...
Còn Đại học Bách khoa Hà Nội cấm giảng viên mua, bán kết quả nghiên cứu dưới mọi hình thức; không sao chép, biến ý tưởng của người khác thành của mình; không bịa đặt, ngụy tạo đối tượng, dữ liệu nghiên cứu và hồ sơ - lý lịch khoa học.
Một số quy định khác của Thông tư 26 là yêu cầu giảng viên giữ gìn phẩm chất, đạo đức; tôn trọng và đối xử công bằng, đúng mực với sinh viên; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người học, đồng nghiệp và cộng đồng; tâm huyết với nghề; công bằng trong đánh giá; đồng thời tuân thủ các quy định nội bộ và những tiêu chuẩn đạo đức của pháp luật.
Thông tư mới áp dụng cho cả giảng viên trong và ngoài công lập, thay vì chỉ công lập như trước kia. Theo Bộ, việc đưa ra các tiêu chí về đạo đức, nghề nghiệp sẽ giúp các trường thuận tiện bố trí, phân công và đánh giá giảng viên, từ đó nâng cao chất lượng đào tạo.
