Tôi nhớ một buổi sáng cách đây không lâu ở một thành phố, có quán cà phê với tấm biển lớn treo phía trên: “Cà phê siêu sạch – nguyên chất 100%”. Đi thêm vài trăm mét, hiện tượng tương tự lặp lại: quán nào cũng dán dòng chữ ấy, có nơi còn để to hơn cả tên thương hiệu.
Buổi chiều đi ngang qua nhiều cơ sở đào tạo tên gắn liền với chữ “quốc tế”.
Hai hiện tượng không liên quan, nhưng phản ánh cùng một logic quen thuộc: nếu niềm tin chất lượng thực tế vẫn còn bị nhiều người ngoài nghi, thì ngôn từ dường như được huy động để lấp đầy khoảng trống.
Trong đời sống thường nhật, người tiêu dùng vẫn thường mang nỗi nghi ngại: ly cà phê mình uống có thật sự nguyên chất? Có bị pha tạp chất, hóa chất bảo quản hay không? Những vụ việc cà phê giả, cà phê “bẩn” bị phát hiện thời gian qua càng làm tăng thêm sự bất an ấy.
Chính vì vậy, “siêu sạch” không còn là một tính từ mô tả mà trở thành lời cam kết hay hứa hẹn. Ngay cả quán cà phê vỉa hè giá chỉ 15.000 đồng cũng treo biển “siêu sạch”.
Vì nếu không nói ra điều này, khách hàng khó mà tin tưởng. Khách hàng không chỉ mua một ly cà phê; họ mua cảm giác yên tâm.
Câu chuyện nhiều “đại học quốc tế” cũng vận hành theo cùng một cơ chế. Trong bối cảnh giáo dục đại học Việt Nam đang chuyển mình, hai chữ “quốc tế” trở thành tín hiệu mạnh mẽ, gợi lên hình ảnh chương trình tiên tiến, giảng viên chất lượng cao và bằng cấp có giá trị toàn cầu. Nhưng thực tế không phải lúc nào cũng khớp với tên gọi. Nhiều chương trình vẫn còn hạn chế về đội ngũ giảng viên quốc tế, môi trường học thuật và sự công nhận quốc tế thực sự.
Gần đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã siết chặt quy định về đặt tên cơ sở giáo dục đại học, không cho phép tùy tiện sử dụng các từ mang tính “vị thế đặc biệt” như “quốc tế”, “quốc gia”, “Việt Nam”… trừ khi được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
Quy định này cho thấy hiện tượng lạm dụng tên gọi không còn là chuyện cá biệt, mà đã trở thành vấn đề cần quản lý để tránh gây nhầm lẫn và bảo vệ người học.
Vậy điều gì khiến nhiều người đặc biệt “ưa chuộng” những từ mang tính nâng cấp như “siêu” hay “quốc tế”?
Câu trả lời có lẽ nằm ở một tâm lý dễ hiểu: chất lượng thực tế còn khiêm tốn, nhưng khát vọng vươn tầm lại rất lớn. Trong thời gian dài, một số loại hàng hóa kém ổn định về chất lượng. Giáo dục trong nước cũng thường bị so sánh bất lợi với các nền giáo dục tiên tiến.
Những so sánh ấy có thể không công bằng, nhưng để lại dấu ấn: cảm giác chưa đủ, kèm theo mong muốn được công nhận mạnh mẽ.
Phải chăng khoảng cách giữa thực tế và kỳ vọng còn lớn, nên ngôn từ trở thành giải pháp nhanh nhất để “nâng cấp” hình ảnh?
“Siêu sạch” không chỉ là sạch mà còn vượt trội so với “chưa sạch”. “Quốc tế” không chỉ là mở rộng mà còn là cách khẳng định mình đã bước ra khỏi khuôn khổ “bình thường nội địa”.
Đó là một dạng tự vệ tâm lý: khẳng định giá trị ngay cả khi điều đó chưa hoàn toàn trở thành hiện thực.
Ở chiều tích cực, khát vọng ấy có thể là động lực quan trọng. Khi người tiêu dùng đòi hỏi cà phê sạch hơn, nhiều doanh nghiệp, từ các thương hiệu lớn đến các cơ sở nhỏ, đã đầu tư nghiêm túc hơn vào nguồn nguyên liệu, quy trình sản xuất và truy xuất nguồn gốc.
Tương tự, áp lực từ phụ huynh tìm kiếm giáo dục chất lượng cao đã thúc đẩy nhiều trường cải thiện chương trình, hợp tác quốc tế và hướng tới các tiêu chuẩn kiểm định quốc tế. Khát vọng, vì thế không chỉ nằm trên tấm biển quảng cáo, mà có thể kéo thực tế đi lên.
Tuy nhiên nếu khát vọng chỉ dừng lại ở ngôn từ, chính những từ ngữ ấy sẽ dần mất giá trị. Khi quán nào cũng “siêu sạch”, người tiêu dùng bắt đầu nghi ngờ tất cả.
Khi trường nào cũng mang tên “quốc tế”, sinh viên và phụ huynh sẽ tự hỏi: đâu mới là quốc tế thực sự? Khi niềm tin bị bào mòn, thiệt hại không chỉ thuộc về một thương hiệu hay một trường học, mà còn thuộc về cả hệ sinh thái kinh tế – giáo dục.
Ly cà phê vỉa hè đến tấm biển trường đại học cho thấy tràn đầy khát vọng, nhưng ngôn từ đôi khi lại đi nhanh hơn thực lực hiện có.
Có lẽ, điều cốt lõi là nâng chất lượng thực chất đến mức những cụm từ như “siêu sạch” hay “quốc tế” trở nên không còn cần thiết.
Khi cà phê thật sự sạch, người ta nhận ra qua vị đắng thanh và hậu ngọt tự nhiên, chứ không phải qua tấm biển trước quán. Khi một trường đại học đạt chuẩn, sinh viên sẽ cảm nhận qua chương trình học, đội ngũ giảng viên và con đường nghề nghiệp mở ra trên khu vực hoặc toàn cầu, chứ không cần phải đọc tên trường mới biết.
Đến lúc đó, niềm tin không còn treo trên bảng hiệu mà nằm trong trải nghiệm. Và khát vọng cũng không cần phải nói to lên nữa, bởi nó đã hiện diện trong chính chất lượng.
Ngày 9/4, đại diện đơn vị quản lý cho biết từ tháng 2 đến nay đã phát hiện gần 40 trường hợp, riêng tháng 3 có 20 vụ. Các điểm xe máy thường xuyên đi nhầm hoặc cố tình chạy vào gồm nút giao Chà Và trên cao tốc Mỹ Thuận - Cần Thơ; Thân Cửu Nghĩa ở đường dẫn TP HCM - Trung Lương; cùng các nút Cái Bè, Cai Lậy trên đoạn Trung Lương - Mỹ Thuận.
Ngoài những trường hợp không chú ý biển báo, không ít người cố tình vượt chốt, thậm chí trong tình trạng say xỉn, chống đối và tăng ga bỏ chạy khi bị yêu cầu dừng xe, dẫn đến tai nạn.
Đơn vị quản lý tuyến đang phối hợp Đội CSGT đường bộ cao tốc số 7 thuộc Cục CSGT tăng cường tuần tra, xử lý vi phạm.
Theo Nghị định 168/2024, xe máy đi vào cao tốc bị phạt 4-6 triệu đồng, có thể bị tước giấy phép lái xe 3-5 tháng, trừ điểm GPLX và tạm giữ phương tiện. Nếu gây tai nạn, mức phạt tăng lên 10-14 triệu đồng, nặng hơn có thể bị xử lý hình sự.
Cao tốc TP HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận dài hơn 120 km, là trục giao thông huyết mạch kết nối Đồng bằng sông Cửu Long, giúp rút thời gian từ TP HCM đến Mỹ Thuận xuống còn khoảng 1 giờ 45 phút, thay vì hơn 3 giờ nếu đi quốc lộ 1.
Cuối năm ngoái, dự án mở rộng toàn tuyến lên 6-8 làn xe, bổ sung hai làn dừng khẩn cấp với tổng vốn hơn 36.000 tỷ đồng đã được triển khai, kỳ vọng giảm ùn tắc và tăng an toàn cho tuyến đường.
Sáng 23.4, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự thảo Nghị quyết về dự kiến chương trình giám sát của Quốc hội năm 2027.
Trình bày dự thảo nghị quyết, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga cho biết, tại kỳ họp thứ 3 (dự kiến diễn ra giữa năm 2027), Quốc hội sẽ xem xét các báo cáo của Chính phủ về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2026 (bao gồm nội dung về tình hình thực hiện thu, chi ngân sách nhà nước năm 2026); tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2027.
Quốc hội cũng sẽ giám sát việc thực hiện tiết kiệm, chống lãng phí năm 2026. Cùng đó là công tác phòng, chống tham nhũng năm 2026; công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật (bao gồm cả nội dung về công tác dẫn độ); công tác thi hành án năm 2026; công tác quản lý, thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú năm 2026; công tác bảo vệ môi trường.
Đáng chú ý, Quốc hội sẽ giám sát việc thực hiện các nghị quyết của Quốc hội về dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam; dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành, chủ trương đầu tư dự án xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Đồng thời, giám sát nghị quyết của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại Hà Nội, TP.HCM...
Nêu ý kiến, hòa thượng Thích Bảo Nghiêm (đoàn Hà Nội) bày tỏ ủng hộ việc đưa vào chương trình giám sát nhiều dự án lớn như đường sắt tốc độ cao, các tuyến cao tốc, Cảng hàng công quốc tế Long Thành.
Tuy nhiên, đại biểu cho rằng cần làm rõ hơn các tiêu chí giám sát, trong đó đặc biệt chú trọng đến tiến độ thực hiện, hiệu quả sử dụng vốn và trách nhiệm của từng cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan.
Đồng thời, cần tăng cường giám sát các nguy cơ chậm tiến độ, đội vốn, thất thoát, lãng phí và có cơ chế theo dõi sau giám sát để bảo đảm các kiến nghị được thực hiện nghiêm túc và triệt để.
Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm cũng nhận định, dự thảo đã bao quát đầy đủ các lĩnh vực quan trọng như kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước, phòng, chống tham nhũng, bảo vệ môi trường...
Song, với khối lượng nội dung rất lớn nên cần làm rõ trọng tâm, trọng điểm giám sát, tránh dàn trải, phân tán nguồn lực, khó đi vào chiều sâu và tạo ra chuyển biến thực chất.
Đại biểu Thạch Phước Bình (đoàn Vĩnh Long) cũng dành sự quan tâm đối với các dự án quan trọng quốc gia và hệ thống hạ tầng chiến lược như đường sắt tốc độ cao trục Bắc - Nam, Cảng hàng không quốc tế Long Thành, các tuyến vành đai…
Theo ông Bình, cần đổi mới căn bản cách tiếp cận, giám sát. Giám sát không nên chỉ bó hẹp ở việc kiểm tra tiến độ giải ngân hay thi công mà phải đánh giá hiệu quả tổng thể và tác động kinh tế - xã hội thực tế.
Vị đại biểu nhấn mạnh, phải trả lời được các câu hỏi cốt lõi: dự án có đạt được các mục tiêu chiến lược ban đầu hay không, có nguy cơ gây lãng phí nguồn lực quốc gia do đội vốn hoặc chậm tiến độ không.
Ông cũng đề nghị thực hiện nghiêm túc quy định tại dự thảo về việc xác định trách nhiệm của từng cá nhân, cơ quan trong việc thực hiện các kết luận sau giám sát.
Chỉ khi hoạt động giám sát gắn liền với cơ chế chịu trách nhiệm, giải trình minh bạch và có biện pháp xử lý quyết liệt thì mới tạo được chuyển biến thực chất trong quản trị quốc gia và củng cố niềm tin của nhân dân.
Ngày 14.4, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM đang thụ lý, điều tra vụ việc người đàn ông tử vong chưa rõ nguyên nhân xảy ra tại một quán cà phê trên địa bàn, đồng thời phát thông báo truy tìm danh tính nạn nhân. Người dân xung quanh quán cà phê này thường gọi nạn nhân là "bố già".
Theo thông tin ban đầu, khoảng 2 giờ sáng 2.4, chị N.T.L (40 tuổi, quê Nghệ An, tạm trú tại TP.HCM) đang ngủ trong phòng, phía sau quán cà phê K.Đ.Q (quốc lộ 13, phường Hiệp Bình) thì được người dân gõ cửa báo tin có người đàn ông nằm bất tỉnh trong khu vực quán.
Ra kiểm tra, chị L. phát hiện người đàn ông là nhân viên trông coi quán, nằm bất động trên sàn nên gọi cấp cứu. Tuy nhiên, khi nhân viên y tế đến kiểm tra, nạn nhân được xác định đã tử vong.
Làm việc với cơ quan chức năng, chị L. cho biết mới nhận chuyển nhượng quán cà phê khoảng 2 tháng. Người đàn ông này đã sinh sống, làm việc tại quán từ trước nên chị tiếp tục giữ lại làm việc nhưng không rõ lai lịch, và nghe nhiều người hay gọi "bố già".
Để phục vụ công tác điều tra, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM đề nghị ai biết thông tin liên quan đến nạn nhân liên hệ cơ quan công an để phối hợp xác minh.
Mọi thông tin cung cấp về Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM (số 9 Xa lộ Hà Nội, phường Tăng Nhơn Phú) hoặc liên hệ điều tra viên Nguyễn Huy Duân theo số điện thoại 0829.454.646.
