Hãng AFP ngày 4.4 dẫn lời phi hành gia người Canada Jeremy Hansen chia sẻ cảm giác khi tàu vũ trụ Orion đưa ông và 3 đồng nghiệp người Mỹ theo quỹ đạo phức tạp để bay về phía mặt trăng.
Bốn phi hành gia trên sứ mệnh Artemis II đã vượt qua điểm giữa chặng đường từ trái đất đến mặt trăng, cách trái đất hơn 241.000 km, khi tiến về phía trước để thực hiện chuyến bay có người lái đầu tiên ngang qua mặt trăng trong hơn nửa thế kỷ.
Ông Hansen, một cựu phi công chiến đấu 50 tuổi và là người lần đầu bay vào vũ trụ, cho biết ông đã chứng kiến “một số điều phi thường” trong những giờ đầu tiên trên tàu Orion.
“Đến lúc chúng tôi chợp mắt một chút rồi tỉnh dậy, trái đất đã ở quá xa rồi”, ông Hansen cùng với các phi hành gia người Mỹ Victor Glover và Reid Wiseman cho biết trong một phiên hỏi đáp video do Cơ quan Vũ trụ Canada (CSA) tổ chức.
Ông Hansen mô tả quá trình đốt nhiên liệu để chuyển hướng lên mặt trăng, thao tác đưa tàu Orion đến gần trái đất trong phạm vi 200 km trước khi chuyển hướng sang quỹ đạo mới và lao về phía mặt trăng.
“Cảm giác như chúng tôi đang rơi từ trên trời xuống trái đất… Thật đáng kinh ngạc là chúng tôi thực sự sẽ bay vòng qua và tránh được vật thể đó. Nó đã ở rất gần và việc chứng kiến tất cả điều đó thực sự phi thường”, ông chia sẻ.
Ông Hansen, người gia nhập CSA năm 2009 sau sự nghiệp phi công chiến đấu trong Không quân Hoàng gia Canada, sẽ là phi hành gia không phải người Mỹ đầu tiên bay vòng quanh mặt trăng.
Theo Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA), cột mốc tiếp theo của tàu Orion, dự kiến diễn ra vào ngày thứ 5 của sứ mệnh kéo dài 10 ngày, sẽ là đi vào vùng ảnh hưởng của mặt trăng, nơi lực hấp dẫn của mặt trăng mạnh hơn so với trái đất.
Phi hành gia Hansen cho biết ông rất mong được quan sát cận cảnh phía bị khuất của mặt trăng và chứng kiến “hiện tượng nhật thực khi ở phía sau mặt trăng, điều đó sẽ rất thú vị”.
"Mỹ sẽ nhận được tất cả 'bụi hạt nhân' do máy bay ném bom B-2 tuyệt vời của chúng ta tạo ra", Tổng thống Donald Trump đăng bài trên mạng xã hội Truth Social hôm 17/4.
Tổng thống Trump thường dùng cụm từ "bụi hạt nhân" để mô tả kho uranium làm giàu cao của Tehran, nhưng đôi khi ông cũng sử dụng nó nhằm đề cập những vật liệu còn sót lại sau đợt không kích của Mỹ nhằm vào loạt cơ sở hạt nhân Iran hồi tháng 6/2025.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei nhanh chóng lên tiếng trên truyền hình rằng kho uranium làm giàu của Tehran "sẽ không được chuyển đến bất cứ nơi nào".
"Kịch bản chuyển giao số uranium làm giàu của Iran cho Mỹ chưa bao giờ được nêu ra trong các cuộc đàm phán", ông Baqaei cho hay, thêm rằng các cuộc đối thoại gần đây tập trung vào giải quyết xung đột chứ không phải thu hồi kho uranium của Iran.
Trong một sự kiện ở bang Arizona sau đó, ông Trump tiếp tục khẳng định Washington và Tehran sẽ hợp tác thu hồi số uranium trên.
"Có người hỏi làm thế nào chúng ta có thể lấy được bụi hạt nhân? Chúng ta sẽ lấy được chúng bằng cách hợp tác với Iran, sử dụng rất nhiều máy xúc. Chúng ta sẽ cần những chiếc máy xúc lớn nhất mà các bạn có thể tưởng tượng được. Chúng ta sẽ lấy được chúng và đưa về Mỹ rất sớm", ông nói.
Tổng thống Mỹ hôm 16/4 cho biết Tehran đã đồng ý chuyển giao số uranium làm giàu, nhưng nêu chi tiết. Iran đang nắm giữ khoảng 440 kg uranium được làm giàu ở mức 60%, cách không xa mức 90% cần thiết để chế tạo vũ khí hạt nhân, theo Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA).
Những tuyên bố trái ngược được đưa ra sau khi Iran thông báo mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz cho các tàu thương mại, nhằm hưởng ứng lệnh ngừng bắn 10 ngày giữa Israel và Lebanon có hiệu lực cùng ngày.
Tổng thống Trump hoan nghênh động thái này, nhưng cho biết sẽ duy trì lệnh phong tỏa cảng biển Iran cho đến khi hai bên đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột hoàn toàn. Ông cũng lạc quan rằng thỏa thuận đã đến "rất gần", cho biết hai bên "không còn điểm vướng mắc nào".
Phát ngôn viên Baqaei nói rằng "lệnh phong tỏa đường biển" sẽ bị đáp trả thích đáng, cáo buộc đây là hành động vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.
"Mở và đóng cửa eo biển Hormuz không phải diễn ra trên mạng, nó được quyết định trên thực địa, lực lượng vũ trang của chúng tôi chắc chắn biết cách ứng phó với bất kỳ hành động nào của phía bên kia. Iran chắc chắn sẽ có những biện pháp cần thiết", ông nói.
Đài truyền hình nhà nước Iran (IRIB) dẫn lời Công ty Lọc dầu và Phân phối Quốc gia Iran cho hay nhà máy lọc dầu trên đảo Lavan của nước này bị tấn công lúc 10h (khoảng 13h30 giờ Hà Nội), bất chấp thỏa thuận ngừng bắn được công bố rạng sáng nay.
IRIB đưa tin lực lượng cứu hộ đã có mặt để dập tắt đám cháy, song không nêu rõ bên nào đứng sau vụ tấn công. "Nhờ sơ tán kịp thời nhân viên, cho đến nay chưa ghi nhận thương vong nào", công ty thông báo.
Vài giờ sau cuộc tấn công, Iran đã phóng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) vào Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Kuwait, theo IRIB.
Kuwait hôm nay cho biết đợt tấn công của Iran đã gây thiệt hại "đáng kể" cho các nhà máy điện và khử mặn nước biển, cùng các cơ sở dầu mỏ.
Bộ Quốc phòng UAE cũng xác nhận nước này đã phải đối phó với tên lửa và UAV từ Iran vài giờ sau khi thỏa thuận ngừng bắn giữa Washington và Tehran có hiệu lực.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) trong bài đăng trên mạng xã hội nói rằng họ "không tin tưởng" những lời hứa của Mỹ dù hai bên đã đạt thỏa thuận ngừng bắn hai tuần.
"IRGC đang tuân theo mệnh lệnh của Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei và ngón tay đang đặt sẵn trên cò súng", tuyên bố cho hay.
IRGC kêu gọi các nước vùng Vịnh chấm dứt hợp tác với Mỹ, thêm rằng "chúng tôi sẽ đáp trả mọi hành động gây hấn một cách mạnh mẽ hơn". Lực lượng này cũng tuyên bố đã nhắm mục tiêu các khu phức hợp năng lượng và đường ống dẫn dầu có liên quan tới Mỹ và Israel trong đêm qua, gồm cả cơ sở dầu mỏ tại thành phố Yanbu của Arab Saudi.
Nhà máy lọc dầu trên đảo Lavan xử lý dầu thô được khai thác từ mỏ gần đó, nơi cung cấp dầu chất lượng cao nhất của Iran để xuất khẩu, theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA). Năm 2020, đây là nhà máy lọc dầu lớn thứ 10 của Iran, xử lý trung bình 60.000 thùng dầu thô mỗi ngày.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tối 7/4 thông báo chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn với Iran trong hai tuần. Iran sau đó xác nhận thông tin, thêm rằng Tehran sẽ cho phép tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz trong thời gian này "với sự điều phối từ lực lượng vũ trang".
