Theo Thủ tướng Lê Minh Hưng, trong bối cảnh thế giới khó khăn và nhiều biến động, quý 1 năm nay, kinh tế vĩ mô cơ bản được ổn định, tăng trưởng GDP ước đạt 7,83%; có 4 địa phương tăng trưởng trên 10%; chỉ số giá tiêu dùng CPI bình quân tăng 3,51%. Thu ngân sách nhà nước 3 tháng ước đạt 829.000 tỉ đồng, tăng 11,4%; thu hút vốn FDI tăng mạnh; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu ước đạt gần 249,5 tỉ USD, tăng 23%.
Dù vậy, Thủ tướng đánh giá “kinh tế vĩ mô chịu nhiều tác động bất lợi từ bên ngoài, mục tiêu tăng trưởng 2 con số là thách thức rất lớn”. Hoạt động sản xuất, kinh doanh một số lĩnh vực gặp nhiều khó khăn. Các động lực tăng trưởng truyền thống phát huy hiệu quả dưới mức tiềm năng, sức mua trong nước thấp, xuất khẩu còn phụ thuộc nhiều vào khu vực FDI. Thị trường bất động sản phục hồi chậm, tiềm ẩn rủi ro. Một số thủ tục hành chính còn rườm rà, dịch vụ công trực tuyến chưa thực sự thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp…
Nhấn mạnh mục tiêu “tăng trưởng cao, bền vững thực chất” theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Thủ tướng cho biết đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, xuyên suốt. Theo đó, thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển. Kiên quyết không để xảy ra mất ổn định vĩ mô, khủng hoảng kinh tế trong mọi tình huống. Tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính ngân sách nhà nước, có giải pháp dự phòng để chủ động ứng phó biến động.
Bên cạnh đó, tập trung bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia cả trước mắt và lâu dài, nhất là bảo đảm nguồn cung dầu thô, khí đốt. Triệt để tiết kiệm điện, năng lượng, đảm bảo không thiếu điện trong bất cứ tình huống nào. Bảo đảm ổn định và lành mạnh hóa các thị trường trọng yếu, nhất là thị trường bất động sản, trái phiếu doanh nghiệp, tiền tệ. Thủ tướng cho biết đã yêu cầu hệ thống ngân hàng ổn định mặt bằng lãi suất, cả lãi suất huy động và cho vay.
Đặc biệt, Thủ tướng nhấn mạnh giải pháp huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển. Chính phủ coi đây là giải pháp đặc biệt quan trọng để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Thủ tướng cũng thông tin nhiều giải pháp như tập trung hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển, quyết liệt cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; chuyển mạnh từ tư duy “quản lý” sang “kiến tạo phát triển”. Hoàn thành rà soát, phê duyệt điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất trong quý 2/2026; sửa đổi luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn trong năm 2026.
Nhấn mạnh yêu cầu hoàn thành cắt giảm 50% thời gian giải quyết thủ tục hành chính, Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Tư pháp báo cáo và trong tháng 4 sẽ cắt giảm triệt để các thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh không cần thiết. Về hạ tầng, đẩy mạnh các tuyến đường sắt đô thị Hà Nội, TP.HCM, tuyến đường sắt kết nối với Trung Quốc, một số tuyến trên đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam. Bảo đảm tiến độ xây dựng sân bay Gia Bình, mở rộng sân bay Phú Quốc, Chu Lai, Cà Mau. Xử lý cơ bản tình trạng ô nhiễm, không khí, ngập úng tại một số TP lớn như Hà Nội, TP.HCM. Phấn đấu hoàn thành trên 100.000 căn nhà ở xã hội trong năm 2026…
Góp ý thảo luận báo cáo KT-XH tại tổ, đại biểu (ĐB) Đỗ Đức Hồng Hà, Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội (đoàn Hà Nội), đề nghị Chính phủ cần có giải trình làm rõ và có giải pháp căn cơ đối với một số vấn đề cốt lõi. Đầu tiên là nghịch lý giữa tỷ lệ giải ngân đầu tư công cao nhưng lãng phí, chậm trễ trong triển khai và xử lý tài sản công. Ông dẫn số liệu báo cáo cho thấy năm 2025 ghi nhận mức giải ngân đầu tư công kỷ lục, đạt 96,7% kế hoạch, nhiều địa phương có tỷ lệ giải ngân vượt mức rất cao. Tuy nhiên, ở phần hạn chế, Chính phủ lại thừa nhận vẫn có những dự án chậm triển khai, kéo dài thủ tục, dẫn đến đội vốn và nguy cơ thất thoát.
“Có hay không tình trạng “giải ngân trên giấy” hoặc giải ngân nhanh nhưng chất lượng công trình không đảm bảo, gây lãng phí nguồn lực dài hạn?”, ông Hà nêu vấn đề và đề nghị cần công khai danh sách các bộ, ngành, địa phương chậm trễ trong sắp xếp, xử lý tài sản công dôi dư. Ông đề nghị thiết lập cơ chế hậu kiểm chặt chẽ đối với hơn 5.200 dự án đã được tháo gỡ để bảo đảm phát huy hiệu quả kinh tế thực chất.
Nêu vấn đề kỷ cương công vụ, theo ĐB đoàn Hà Nội, dù bộ máy đã được tinh gọn, giúp tiết kiệm đáng kể chi thường xuyên nhưng vẫn còn tình trạng cán bộ né tránh, đùn đẩy trách nhiệm. “Lãng phí thời gian và cơ hội do cán bộ đình trệ công việc là loại lãng phí nguy hiểm nhất trong các loại lãng phí”, ông nhấn mạnh và đề nghị cần có giải pháp đột phá trong năm 2026 để lượng hóa hành vi né tránh trách nhiệm thành hành vi gây lãng phí, có thể xem xét xử lý bằng chế tài mạnh, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự.
Tương tự, ĐB Nguyễn Văn Thân (đoàn TP.HCM) cảnh báo về sự lãng phí từ khoảng 3.000 dự án đang ách tắc (tổng vốn hơn 2 triệu tỉ đồng) và đề nghị phải tháo gỡ ngay những gì không vướng pháp lý nghiêm trọng. Cạnh đó, ông Thân cho rằng để mục tiêu GDP năm 2026 và các năm tiếp theo tăng trên 10%, đòi hỏi những lộ trình KPI và quyết tâm chính trị rất cụ thể. Dưới góc độ doanh nghiệp nhỏ và vừa và hộ kinh doanh, ông đề xuất dành riêng 30% gói thầu cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa làm trực tiếp với Nhà nước thay vì phải làm thầu phụ cho các tập đoàn lớn. Về thuế, áp dụng “thuế ấn định” (nộp môn bài) cho hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đến 5 tỉ đồng/năm. Ông khẳng định giải pháp này vừa giảm phiền hà thủ tục, vừa có thể tạo ra nguồn thu minh bạch lên tới 50.000 – 60.000 tỉ đồng mỗi năm.
ĐB Nguyễn Ngọc Sơn (đoàn Hải Phòng) nhận định các mục tiêu KT-XH đặt ra là rất cao, trong khi thời gian còn lại rất ngắn. Chưa kể, yêu cầu tăng trưởng 2 con số gắn với bền vững, tăng trưởng xanh và nâng cao đời sống của người dân là mục tiêu kép, sẽ rất khó khăn. Song ông cũng đánh giá có những thuận lợi nhất định, khi T.Ư và Bộ Chính trị đã ban hành hàng loạt nghị quyết nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế.
Quan tâm về các giải pháp đảm bảo năng lượng, ĐB đoàn Hải Phòng đề xuất cần xem đảm bảo điện cho sản xuất là ưu tiên số một; tăng trưởng 2 con số mà thiếu điện cục bộ như mùa mưa vừa qua thì sẽ gây ảnh hưởng dây chuyền đến mọi lĩnh vực, từ công nghiệp, logistics cho đến công nghệ… Theo đó, cần chuyển tư duy từ “ngành điện tự cân đối” sang “an ninh năng lượng là hạ tầng của tăng trưởng”; đẩy mạnh các nguồn điện chạy nền và nguồn linh hoạt (như LNG hoặc pin lưu trữ quy mô lớn), thay vì chỉ dựa vào điện mặt trời và điện gió.
Cùng mối quan tâm, ĐB Phạm Thúy Chinh (đoàn Hải Phòng) đề nghị Chính phủ quan tâm hơn nữa đối với lĩnh vực dự trữ quốc gia. Theo bà Chinh, dự trữ quốc gia hiện đều chưa đạt cả về nguồn lực và tổng mức dự trữ. Đây là vấn đề cần đặt ra, nhất là với dự trữ xăng dầu. VN chỉ đang dự trữ các sản phẩm xăng dầu mà chưa dự trữ dầu thô, khi xử lý các tình huống cấp bách sẽ rất khó khăn. Nữ ĐB cho hay khi xây dựng luật Dự trữ, bà có đi khảo sát tại các địa phương liên quan và thấy còn rất nhiều vấn đề, các kho và công nghệ bảo quản đã lạc hậu, hầu hết được đầu tư từ những năm 60, 70 của thế kỷ trước. Bà đề nghị cần quan tâm đầu tư, hiện đại hóa công nghệ bảo quản cũng như xây dựng hệ thống kho bãi, trong đó có xăng dầu.
Theo Nghị quyết 98 ngày 6/4, nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được tách thành 15 dự án giải phóng mặt bằng do 15 tỉnh, thành phố làm chủ đầu tư và một dự án di dời công trình điện lực do Tập đoàn Điện lực Việt Nam thực hiện, dự kiến hoàn thành vào quý 4/2028.
Dự án độc lập lớn nhất là xây dựng tuyến đường sắt tốc độ cao do Bộ Xây dựng quyết định đầu tư, mục tiêu hoàn thành cơ bản vào năm 2035.
Nghị quyết cho phép người quyết định đầu tư tiếp tục tách các dự án trên thành các dự án thành phần hoặc dự án thành phần độc lập, phù hợp quy mô và đặc thù từng đoạn tuyến.
Đáng chú ý, người quyết định đầu tư không phải thực hiện thủ tục phê duyệt chủ trương đầu tư mà có thể trực tiếp lập, thẩm định và quyết định đầu tư, đồng thời triển khai xây dựng khu tái định cư trên cơ sở thiết kế sơ bộ trong báo cáo nghiên cứu tiền khả thi.
Về giải phóng mặt bằng, việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời hạ tầng kỹ thuật được triển khai sau khi chủ đầu tư bàn giao hồ sơ và xác định mốc giới ngoài thực địa cho địa phương.
Nghị quyết cũng cho phép áp dụng hình thức chỉ định thầu hoặc đấu thầu hạn chế trong lựa chọn nhà thầu cung cấp hàng hóa, dịch vụ tư vấn, xây lắp và các hợp đồng EPC (thiết kế - mua sắm - thi công), EC (thiết kế - thi công), EP (thiết kế - mua sắm) và chìa khóa trao tay.
Bộ Xây dựng được giao phối hợp với các bộ, ngành và địa phương chỉ đạo đơn vị tư vấn thiết kế theo hướng lựa chọn tuyến thẳng nhất có thể, bảo đảm thông số kỹ thuật và phù hợp điều kiện địa hình, địa chất, thủy văn, nhằm hạn chế điều chỉnh sau khi đã giải phóng mặt bằng.
Bộ cho biết các đơn vị tư vấn đang hoàn thiện kế hoạch đấu thầu, hồ sơ mời thầu cho các gói khảo sát và lập báo cáo nghiên cứu khả thi của dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam. Dự kiến tổ chức lựa chọn nhà thầu lập báo cáo nghiên cứu khả thi trong quý 2.
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam dài 1.541 km, từ Hà Nội đến TP HCM, được thiết kế đường đôi, khổ 1.435 mm, tốc độ 350 km/h, gồm 23 ga hành khách và 5 ga hàng hóa; chủ yếu vận chuyển hành khách, đồng thời đáp ứng yêu cầu vận tải hàng hóa khi cần thiết.
Tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 1.713.540 tỷ đồng, tương đương 67,34 tỷ USD, thực hiện theo hình thức đầu tư công, dự kiến triển khai giai đoạn 2025-2035. Nhiều địa phương đã thu hồi đất, giải phóng mặt bằng, chuẩn bị khởi công vào tháng 12/2026.
Sáng 9-4, Quốc hội thảo luận ở tổ dự Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng.
Một nội dung đáng chú ý, tại dự thảo, Chính phủ đề xuất sửa đổi điều 50 của Luật Công chứng hiện hành theo hướng bỏ quy định về việc chụp ảnh người tham gia giao dịch ký văn bản công chứng trước sự chứng kiến của công chứng viên.
Khoản 4 điều này cũng được sửa theo hướng việc điểm chỉ được thực hiện đồng thời với việc ký khi người yêu cầu công chứng đề nghị.
Theo tờ trình, việc sửa đổi này phù hợp với bối cảnh, điều kiện mới hiện nay khi việc định danh điện tử và công nghệ sinh trắc học đã, đang được triển khai rộng rãi. Từ đó góp phần đơn giản hóa thủ tục công chứng, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người yêu cầu công chứng.
Theo Chính phủ, các cơ sở dữ liệu dân cư, hộ tịch... đã được cơ quan chủ quản dữ liệu công bố theo yêu cầu của Nghị quyết 66.7/2025 quy định cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu.
Theo đó, khi giải quyết các yêu cầu công chứng, công chứng viên được trang bị thiết bị xác thực cá nhân bằng công nghệ sinh trắc học, máy quét chuyên dụng hoặc sử dụng ứng dụng VNeID để xác thực người yêu cầu công chứng, ngăn chặn giả mạo.
Thảo luận tại tổ, đại biểu Trần Hồng Nguyên (Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp) cho rằng quy định về thủ tục chụp ảnh người tham gia giao dịch văn bản công chứng trước sự có mặt của công chứng viên mới được bổ sung trong Luật Công chứng 2024.
Việc bổ sung thể hiện mong muốn thủ tục chụp ảnh này nhằm bảo đảm tính công khai, minh bạch trong việc công chứng, bảo đảm sự kiểm soát chặt chẽ trình tự, thủ tục công chứng.
Bà chỉ rõ việc này mới chỉ thực thực hiện được một năm, nên nếu bỏ cần có tổng kết, đánh giá. Theo đó, một trong những lý do cơ quan chủ trì soạn thảo đề xuất bỏ thủ tục này nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính. Tuy nhiên, hoạt động này hoàn toàn không gây khó khăn, không tạo thêm thủ tục cho người đi công chứng.
Vì vậy, trong giai đoạn hiện nay, để hạn chế tranh chấp phát sinh sau công chứng, việc duy trì việc chụp ảnh này là cần thiết.
Đại biểu Hoàng Thị Thu Trang (Nghệ An) cho rằng quy định chụp ảnh trên xét về góc độ quản lý nhà nước rất tốt, hạn chế nhiều vấn đề phát sinh.
Bà chia sẻ khi kiểm tra thấy "khỏe" lắm, có ảnh là ổn rồi, không phải kiểm tra câu chuyện công chứng ngoài trụ sở. Song về tư duy khoa học pháp lý, bà Trang cho rằng có hai vấn đề cần nghiên cứu.
Thứ nhất, theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự, những tình tiết, sự kiện đã được ghi trong văn bản và được công chứng, chứng thực hợp pháp là những tình tiết, sự kiện không phải chứng minh.
Nói cách khác, văn bản công chứng, chứng thực là văn bản đương nhiên được công nhận, không phải chứng minh thời điểm người dân đến công chứng thì văn bản công chứng mới được công nhận. Như vậy, yêu cầu chụp ảnh công chứng sẽ mâu thuẫn với quy định này.
Thứ hai, một số trường hợp không được phép chụp ảnh, như người thực hiện công chứng là phạm nhân, người bị tạm giam.
Điều này sẽ tạo ra sự không công bằng trong thực tiễn, khi ở một số giao dịch phải chụp ảnh, lưu ảnh nhưng ở một số trường hợp lại không được làm việc này.
Do đó bà đề nghị nên có khảo sát, đánh giá lại việc thực hiện quy định nói trên để bảo đảm tính thực tiễn nhưng cũng không mâu thuẫn với các quy định pháp luật khác.
Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Văn Quảng cho rằng khi sửa Luật Công chứng 2024 đặt ra vấn đề chụp ảnh để bảo đảm tính minh bạch và tính không bị giả mạo, tính chính xác trong quá trình công chứng.
Từ thực tiễn giải quyết tranh chấp của tòa án, ông Nguyễn Văn Quảng cho hay có những hợp đồng công chứng vô hiệu vì công chứng viên cũng không thể biết được người đi công chứng là ai.
"Thao tác chụp ảnh rất đơn giản, không lấy gì làm phiền hà cho người dân mà lại bảo đảm tính xác thực, chính xác cũng như trách nhiệm của người đến công chứng, đồng thời xác định trách nhiệm của công chứng viên.
Chúng ta chưa có tổng kết, đánh giá lại mà lại vội vàng sửa ngay", ông nói.
Đại biểu Hoàng Minh Hiếu (Nghệ An) nêu cần tiếp tục rà soát kỹ để quyết định có nên giữ hay không.
Ngày 10-4, thảo luận tại tổ, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh vấn đề phát triển khoa học - công nghệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội được hay không cốt lõi nằm ở việc thu hút và phát triển nhân tài.
Theo ông, có hai nguồn thu hút nhân tài, trong đó, nguồn nhân tài nhanh nhất, hiệu quả lớn nhất là cần tập trung thu hút các chuyên gia, nhà khoa học từ nước ngoài về, đặc biệt, người Việt Nam ở nước ngoài.
Vấn đề này đã được nêu trong nghị quyết 71, kết luận 18… nhưng trong định hướng phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn tới cần đưa nội dung này vào để thực hiện.
Nguồn thứ hai, theo ông là đào tạo và phát triển ở trong nước để thu hút những người giỏi trong các lĩnh vực khác nhau về làm nghiên cứu trong đại học, góp phần vừa nghiên cứu phát triển vừa đào tạo được nguồn nhân lực kế cận.
Bộ trưởng nói đã tham mưu xây dựng đề án về phát triển nguồn nhân lực phục vụ phát triển công nghệ cao gồm công nghệ lõi, chiến lược, khoa học cơ bản...
Bộ trưởng cũng cho biết, sẽ có nghị định về học bổng cho sinh viên, nghiên cứu sinh trong các ngành, hiện đang trình Chính phủ với nhiều đột phá để thu hút người giỏi, học sinh giỏi.
Từ đó, có đội ngũ nghiên cứu sinh, tiến sĩ toàn thời gian và không chỉ đáp ứng yêu cầu của các tập đoàn công nghệ lớn khi vào Việt Nam mà để phát triển khoa học công nghệ, phát triển công nghệ lõi trong nhiều lĩnh vực để đảm bảo tự chủ chiến lược.
Một nội dung khác, ông chỉ rõ cần tạo nguồn nhân lực có kỹ năng nghề cao. Đây là giải pháp đột phá quan trọng để tạo ra tăng trưởng hai con số. Nếu không có lực lượng lao động kỹ năng nghề cao thì không thể thu hút đầu tư, không thể tăng năng suất lao động.
Ông đề nghị trong dự thảo nghị quyết về kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, ngoài hạ tầng giao thông, xây dựng, phải đầu tư mạnh cho các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp.
Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nói muốn có nhân lực chất lượng cao ở đại học và nghề nghiệp, gốc vẫn là giáo dục phổ thông.
Theo Bộ trưởng, số năm đi học trung bình của người Việt Nam vẫn còn thấp. Nghiên cứu của thế giới chỉ ra muốn vượt qua mức thu thập trung bình thì số năm đi học trung bình phải cao.
Họ cũng thống kê nếu tăng được 1 năm đi học trung bình của người dân, sẽ đóng góp khoảng 3-6% vào GDP. Với từng người, trung bình đi học tăng thêm 1 năm giúp thu nhập tăng thêm khi trưởng thành là 8-10%.
Vì vậy, Bộ trưởng nhấn mạnh việc phổ cập giáo dục phổ thông và cấp học tương đương - trung học nghề là yêu cầu hết sức cấp thiết.
Ông nhấn mạnh thêm đầu tư cho giáo dục không chỉ là vấn đề xã hội mà là đầu tư cho phát triển.
"Trong thời gian tới - 5 năm tới, phải làm sao đảm bảo mọi người dân có nhu cầu học tập phải được học, ít nhất hết phổ thông và tương đương. Đây là điều hết sức quan trọng, tạo lực lượng lao động có trình độ và tăng năng suất lao động", Bộ trưởng nêu.
Ông đề nghị trong đầu tư công cần nhấn mạnh phải đảm bảo đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên cho giáo dục phổ thông và tương đương. Đây là trách nhiệm của cả trung ương, địa phương.
Ông chỉ ra ở Hà Nội, TP.HCM, nhiều thành phố lớn, khu công nghiệp còn chưa đủ trường, đủ lớp, tạo ra sự lãng phí rất lớn.
"Nguồn lực con người như vậy mà không tạo điều kiện cho các cháu, các em học hành, đóng góp cho nền kinh tế này thực sự là sự lãng phí.
Do vậy, phải đầu tư đủ trường, đủ lớp còn Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Nội vụ sẽ lo đội ngũ giáo viên, đào tạo, bồi dưỡng để đủ năng lực...", Bộ trưởng nói thêm.
Về nâng cao chất lượng đào tạo, ông cho biết, đầu tiên cơ sở vật chất phải đủ, sau đó, sẽ tiếp tục tăng cường các điều kiện để có các phòng học đầy đủ chức năng, để phát triển con người một cách toàn diện, có sân tập thể thao, văn nghệ, nghệ thuật…
"Có lẽ trong giai đoạn trước mắt, đủ trường đủ lớp và đủ phòng học chức năng đã là một cố gắng rất lớn. Điều này sẽ tạo ra quy mô, chất lượng giáo dục phổ thông, làm nền tảng cho phát triển giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp…", Bộ trưởng nêu thêm.